వాయుపురాణమ్

తోయా చైవ మహాగౌరీ దుర్గా చాన్తశిలా తథా। విన్ధ్యపాదప్రసూతాశ్చ నద్యః పుణ్యజలాః శుభాః ।। ౪౫.

టోయా, మహాగౌరీ, దుర్గా, అంతశిలా, ఇంకా వింధ్య పర్వత పాదాల నుంచి జనించిన పవిత్రమైన, మంగళకరమైన నదులన్నీ ఉన్నాయి.

గోదావరీ భీమరథీ కృష్ణా వైణ్యథ వఞ్జులా। తుఙ్గభద్రా సుప్రయోగా కావేరీ చ తథాపగా। దక్షిణాపథనద్యస్తు సహ్యపాదాద్వినిఃసృతాః ।। ౪౫.

గోదావరి, భీమరథీ, కృష్ణా, వైణ్యా, వంజులా, తుంగభద్రా, సుప్రయోగ, కావేరి — ఇవన్నీ దక్షిణ ప్రాంత నదులు, సహ్య పర్వత పాదాల నుంచి ప్రవహిస్తున్నాయి.

కృతమాలా తామ్రవర్ణా పుష్పజాత్యుత్పలావతీ। మలయాభిజాతాస్తా నద్యః సర్వాః శీతజలాః శుభాః ।। ౪౫.

కృతమాల, తామ్రవర్ణా, పుష్పజాతి, ఉత్పలావతి — ఇవన్నీ మలయ పర్వతాల నుంచి జనించి, చల్లని, మంగళకరమైన నీటిని కలిగి ఉంటాయి.

త్రిసామా ఋతుకుల్యా చ ఇక్షులా త్రిదివా చ యా। లాఙ్గులినీ వంశధరా మహేన్ద్రతనయాః స్మృతాః ।। ౪౫.

త్రిసామా, ఋతుకూల్యా, ఇక్షులా, త్రిదివా, లాంగులినీ, వంశధరా — ఇవన్నీ మహేంద్ర పర్వత కుమార్తెలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఋషీకా సుకుమారీ చ మన్దగా మన్దవాహినీ। కూపా పలాశినీ చైవ శుక్తిమత్ప్రభవాః స్మృతాః ।। ౪౫.

ఋషీకా, సుకుమారి, మందగా, మందవాహినీ, కూపా, పలాశినీ — ఇవన్నీ శుక్తిమత్ పర్వతం నుంచి ఉద్భవించినవిగా చెప్పబడతాయి.

సర్వాః పుణ్యాః సరస్వత్యః సర్వా గఙ్గాః సముద్రగాః । విశ్వస్య మాతరః సర్వా జగత్పాపహరాః స్మృతాః ।। ౪౫.

అన్ని సరస్వతులు పవిత్రమైనవే, అన్ని గంగలు సముద్రానికి చేరుతాయి. ఇవన్నీ జగత్తుకు తల్లులవిగా, లోకపాపాలను తొలగించేవిగా భావించబడతాయి.

తాసాం నద్యుపనద్యోఽపి శతశోఽథ సహస్రశః। తాస్త్విమే కురుపాఞ్చాలాః శాల్వాశ్చైవ సజాఙ్గలాః ।। ౪౫.

ఈ నదులకు అనుబంధంగా వందల, వేల ఉపనదులు ఉన్నాయి. వాటిలో కురు, పాంచాల, శాల్వ, సజాంగల వంటి ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.

శూరసేనా భద్రకారా బోధాః శతపథేశ్వరైః। వత్సాః కిసష్ణాః కుల్యాశ్ చ కున్తలాః కాశికోశలాః ।। ౪౫.

శూరసేనులు, భద్రకారులు, బోధులు, శతపథేశ్వరులు, వత్సులు, కిసష్ణులు, కుల్యులు, కుంతలులు, కాశి-కోశలులు ఉన్నారు.

అథ పార్శ్వే తిలఙ్గాశ్చ మగధాశ్చ వృకైః సహ। మధ్యదేశా జనపదాః ప్రాయశోఽమీ ప్రకీర్తితాః ।। ౪౫.

తరువాత పక్కనే తిలంగులు, మగధులు, వృకులతో కలిసి ఉన్నారు. వీరే ప్రధానంగా మధ్యదేశ ప్రజలు అని చెప్పబడింది.

సహ్యస్య చోత్తరార్ద్ధే తు యత్ర గోదావరీ నదీ। పృథివ్యామిహ కృత్స్నాయాం సప్రదేశో మనోరమః ।। ౪౫.

సహ్యపర్వతానికి ఉత్తరభాగంలో, గోదావరి నది ప్రవహించే చోట, ఈ భూమిపై ఒక అందమైన ప్రాంతం ఉంది.

తత్ర గోవర్ద్ధనో నామ సురరాజేన నిర్మితః। రామప్రియార్థం స్వర్గోఽయం వృక్షా ఓషధయస్తథా ।। ౪౫.

అక్కడ దేవేంద్రుడు రాముని ఆనందార్థం గోవర్ధనాన్ని నిర్మించాడు. అక్కడి వృక్షాలు, ఔషధాలు సహా అది స్వర్గమే.

భరద్వాజేన మునినా తత్ప్రియార్థేఽవతారితాః। అన్తఃపురవనోద్దేశస్తేన జజ్ఞే మనోరమః ।। ౪౫.

భరద్వాజ మహర్షి తన ప్రియమైనవారి కోసం వాటిని దిగమింగాడు. అలా అంతఃపుర ఉద్యానవనం అందంగా ఏర్పడింది.

వాహ్లీకా వాఢధానాశ్చ ఆభీరాః కాలతోయకాః। అపరీతాశ్చ శూద్రాశ్చ పహ్నవాశ్చర్మఖణ్డికాః ।। ౪౫.

వాహ్లీకులు, వాఢధానులు, ఆభీరులు, కాలతోయకులు, అపరీతులు, శూద్రులు, పహ్నవులు, చర్మఖండికలు ఉన్నారు.

గాన్ధారా యవనాశ్చైవ సిన్ధుసౌవీరభద్రకాః। శకా హ్రదాః కులిన్దాశ్చ పరితా హారపూరికాః ।। ౪౫.

గాంధారులు, యవనులు, సింధులు, సౌవీర భద్రకులు, శకులు, హ్రదులు, కులిందులు, పరితులు, హారపూరికులు ఉన్నారు.

రమటా రద్ధకటకాః కేకయా దశమానికాః। క్షత్రియోపనివేశాశ్చ వైశ్యశూద్రకులాని చ ।। ౪౫.

రమటలు, రద్ధకటకులు, కేకయులు, దశమానికులు, క్షత్రియుల నివాసాలు, అలాగే వైశ్య, శూద్ర కుటుంబాలు ఉన్నాయి.

కామ్బోజా దరదాశ్చైవ బర్బరాః ప్రియలౌకికాః। పీనాశ్చైవ తుషారాశ్చ పహ్లవా బాహ్యతోదరాః ।। ౪౫.

కాంబోజులు, దరదులు, బర్బరులు, ప్రియలోకికులు, పీనులు, తుషారులు, పహ్లవులు, బాహ్యతోదరులు ఉన్నారు.

ఆత్రేయాశ్చ భరద్వాజాః ప్రస్థలాశ్చ కసేరుకాః. లమ్పాకా స్తనపాశ్చైవ పీడికా జుహుడైః సహ ।। ౪౫.

ఆత్రేయులు, భరద్వాజులు, ప్రస్థలులు, కసేరుకులు, లంపాకులు, స్తనపులు, పీడికలు, జుహుడులతో కలసి ఉన్నారు.

అపగాశ్చాలిమద్రాశ్చ కిరాతానాఞ్చ జాతయః। తోమరా హంసమార్గాశ్చ కాశ్మీరాస్తఙ్గణాస్తథా ।। ౪౫.

అపగులు, ఆలిమద్రులు, కిరాత జాతులు, తోమరులు, హంసమార్గులు, కాశ్మీరులు, తంగణులు కూడా ఉన్నారు.

చూలికాశ్చాహుకాశ్చైవ పూర్ణదర్వాస్తథైవ చ। ఏతే దేశా హ్యుదీచ్యాశ్చ ప్రాచ్యాన్ దేశాన్నిబోధత ।। ౪౫.

చూలికలు, ఆహుకులు, పూర్ణదర్వులు కూడా ఉన్నారు. ఇవే ఉత్తర ప్రాంతాలు. ఇప్పుడు తూర్పు దేశాలను వినండి.

అన్ధ్రవాకాః సుజరకా అన్తర్గిరిబహిర్గిరాః। తథా ప్రవఙ్గవఙ్గేయా మాలదా మాలవర్తినః ।। ౪౫.

ఆంధ్రవాకులు, సుజరకులు, పర్వతాల లోపల మరియు బయట నివసించే వారు, అలాగే ప్రవంగులు, వంగేయులు, మాలదాలు, మాలవర్తులు ఉన్నారు.

బ్రహ్మోత్తరాః ప్రవిజయా భార్గవా గేయమర్థకాః। ప్రాగ్జ్యోతిషాశ్చ ముణ్డాశ్చ విదేహాస్తామలిప్తకాః। మాలా మగధగోవిన్దాః ప్రాచ్యాం జనపదాః స్మృతాః ।। ౪౫.

బ్రహ్మోత్తరులు, ప్రవిజయులు, భార్గవులు, గేయమర్థకులు, ప్రాగ్జ్యోతిషులు, ముండులు, విదేహులు, తామలిప్తకులు, మాల, మగధ, గోవింద—ఇవే తూర్పు దేశ ప్రజలు.

అథాపరే జనపదా దక్షిణాపథ వాసినః । పాణ్డ్యాశ్చ కేరలాశ్చైవ చౌల్యాః కుల్యాస్తథైవ చ ।। ౪౫.

ఇప్పుడు దక్షిణ ప్రాంతాల్లో నివసించే ఇతర జాతులు: పాండ్యులు, కేరళులు, చౌల్యులు, కుల్యులు కూడా ఉన్నారు.

సేతుకా మూషికాశ్చైవ కుమనా వనవాసికాః। మహారాష్ట్రా మాహిషకాః కలిఙ్గాశ్చైవ సర్వశః ।। ౪౫.

సేతుకులు, మూషికులు, కుమనులు, వనవాసికులు, మహారాష్ట్రలు, మాహిషకులు, అలాగే అన్ని కలింగులు ఉన్నారు.

అభీరాః సహ చైషీకాః ఆటవ్యాశ్చ వరాశ్చ యే। పులిన్ద్రా విన్ధ్యమూలీకా వైదర్బా దణ్డకైః సహ ।। ౪౫.

ఆభీరులు, చైషికులు, అటవికులు, గొప్పవారు, పులింద్రులు, వింధ్యమూలికులు, వైదర్భులు, దండకులతో కలసి ఉన్నారు.

పౌనికా మౌనికాశ్చైవ అస్మకా భోగవర్ద్ధనాః। నైర్మికాః కున్తలా ఆన్ధ్రా ఉద్భిదా నలకాలికాః ।। ౪౫.

పౌనికులు, మౌనికులు, అశ్మకులు, భోగవర్ధనులు, నైర్మికులు, కుంతలులు, ఆంధ్రులు, ఉద్భిదులు, నలకాళికలు ఉన్నారు.

దాక్షిణాత్యాశ్చ వై దేశా అపరాంస్తాన్నిబోధత। శూర్పాకారాః కోలవనాః దుర్గాః కాలీతకైః సహ ।। ౪౫.

ఇప్పుడు దక్షిణ దిశలోని ఇతర ప్రాంతాలు వినండి. అక్కడ కొలవన అరణ్యాలు, అవి ఊదిన గిన్నె ఆకారంలో ఉంటాయి. అలాగే దుర్గాలు, కాళీతకులతో కూడి ఉంటాయి.

పులేయాశ్చ సురాలాశ్చ రూపసాస్తాపసైః సహ। తథా తురసితాశ్చైవ సర్వే చైవ పరక్షరాః ।। ౪౫.

పులేయులు, సురాళ్లు, రూపసులు, తపసులతో పాటు, అలాగే తురసితులు, పరక్షరులు అందరూ అక్కడ ఉన్నారు.

నాసిక్యాద్యోశ్చ యే చాన్యే యే చైవాన్తరనర్మదాః। భానుకచ్ఛాః సమా హేయాః సహసా శాశ్వతైరపి ।। ౪౫.

నాసిక్యులు, ఆద్యులు, అంతర నర్మదా ప్రాంతంలో ఉన్నవారు, భానుకచ్చులు — వీరిని శాశ్వతులు కూడా దూరంగా ఉండాలి.

కచ్ఛీయాశ్చ సురాష్ట్రాశ్చ అనర్త్తాశ్చార్బుదైః సహ। ఇత్యేతే సమ్పరీతాశ్చ శ్రృణుధ్వం విన్ధ్యవాసినః ।। ౪౫.

కచ్చీయులు, సౌరాష్ట్రులు, అనర్తులు, అర్బుదులతో కలిసి — వీరందరూ కూడా ఇందులో చేరుతారు. వింధ్య పర్వతవాసులారా, వినండి.