వాయుపురాణమ్

అన్యే తేభ్యః పరిజ్ఞాతా హ్రస్వాః స్వల్పోపజీవినః। తైర్విమిశ్రా జతపదా ఆర్యమ్లేచ్ఛాశ్చ నిత్యశః ।। ౪౫.

ఇవాటితో పాటు మరికొన్ని చిన్న పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి. అవి తక్కువ జీవనోపాధి కలిగినవిగా గుర్తించబడ్డాయి. అక్కడ మిశ్రమ వంశజులు, ఆర్యులు, మ్లేచ్ఛులు ఎప్పుడూ నివసిస్తున్నారు.

పీయన్తే యైరిమా నద్యో గఙ్గా సిన్ధుః సరస్వతీ। శతద్రుశ్చన్ద్రభాగా చ యమునా సరయూస్తథా ।। ౪౫.

ఈ పర్వతాల వద్ద గంగా, సింధు, సరస్వతి, శతద్రు, చంద్రభాగ, యమునా, సరయూ వంటి నదులు ప్రవహిస్తూ, వాటి నీటిని ప్రజలు ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఇరావతీ వితస్తా చ విపాశా దేవికా కుహూః । గోమతీ ధుతపాపా చ బాహుదా చ దృషద్వతీ ।। ౪౫.

ఇరావతి, వితస్తా, విపాశా, దేవికా, కుహూ, గోమతి, ధుతపాపా, బాహుదా, దృషద్వతి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.

కౌశికీ చ తృతీయా తు నిశ్చీరా గణ్డకీ తథా। ఇక్షు ర్లోహిత ఇత్యేతా హిమవత్పాదనిఃసృతాః ।। ౪౫.

కౌశికీ, తృతీయ, నిశ్చీరా, గండకి, ఇక్షు, లోహిత — ఇవన్నీ హిమవంతు పాదాల నుంచి ఉద్భవించిన నదులే.

వేదస్మృతిర్వేదవతీ వృత్రఘ్నీ సిన్ధురేవ చ। వర్ణాశా చన్దనా చైవ సతీరా మహతీ తథా ।। ౪౫.

వేద, స్మృతి, వేదవతి, వృత్రఘ్ని, సింధుర్, వర్ణాశా, చందనా, సతీరా, మహతీ అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.

పరా చర్మ్మణ్వతీ చైవ విదిశా వేత్రవత్యపి। శిప్రా హ్యవన్తీ చ తథా పారియాత్రాశ్రయాః స్మృతాః ।। ౪౫.

పరా, చర్మణ్వతి, విదిశా, వేత్రవతి, శిప్రా, అవంతి — ఇవన్నీ పారియాత్ర ప్రాంతానికి చెందిన నదులుగా గుర్తించబడ్డాయి.

శోణో మహానదశ్చైవ నర్మదా సుమహాద్రుమా। మన్దాకినీ దశార్ణా చ చిత్రకూటా తథైవ చ ।। ౪౫.

శోణ, మహానద, నర్మదా (పెద్ద వృక్షాలతో), మందాకిని, దశార్ణా, చిత్రకూటా అనే నదులు కూడా ప్రసిద్ధి గాంచినవే.

తమసా పిప్పలా శ్రోణీ కరతోయా పిశాచికా। నీలోత్పలా విపాశా చ జమ్బులా వాలువాహినీ ।। ౪౫.

తమసా, పిప్పలా, శ్రోణీ, కరటోయా, పిశాచికా, నీలోత్పలా, విపాశా, జంబులా, వాలువాహినీ అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.

సితేరజా శుక్తిమతీ మకుణా త్రిదివా క్రమాత్ । ఋక్షపాదాత్ ప్రసూతాస్తా నద్యో మణినిభోదకాః ।। ౪౫.

సితెరజా, శుక్తిమతీ, మకుణా, త్రిదివా — ఇవన్నీ ఋక్ష పర్వత పాదాల నుంచి ఉద్భవించి, మణిలాంటి నీటిని కలిగి ఉంటాయి.

తాపీ పయోష్ణీ నిర్విన్ధ్యా మద్రా చ నిషధా నదీ। వేన్వా వైతరణీ చైవ శితిబాహుః కుముద్వతీ ।। ౪౫.

తాపీ, పయోష్ణీ, నిర్వింధ్యా, మద్రా, నిషధా, వేంవా, వైతరణీ, శితిబాహు, కుముద్వతి అనే నదులు కూడా ప్రసిద్ధి గాంచినవే.

తోయా చైవ మహాగౌరీ దుర్గా చాన్తశిలా తథా। విన్ధ్యపాదప్రసూతాశ్చ నద్యః పుణ్యజలాః శుభాః ।। ౪౫.

టోయా, మహాగౌరీ, దుర్గా, అంతశిలా, ఇంకా వింధ్య పర్వత పాదాల నుంచి జనించిన పవిత్రమైన, మంగళకరమైన నదులన్నీ ఉన్నాయి.

గోదావరీ భీమరథీ కృష్ణా వైణ్యథ వఞ్జులా। తుఙ్గభద్రా సుప్రయోగా కావేరీ చ తథాపగా। దక్షిణాపథనద్యస్తు సహ్యపాదాద్వినిఃసృతాః ।। ౪౫.

గోదావరి, భీమరథీ, కృష్ణా, వైణ్యా, వంజులా, తుంగభద్రా, సుప్రయోగ, కావేరి — ఇవన్నీ దక్షిణ ప్రాంత నదులు, సహ్య పర్వత పాదాల నుంచి ప్రవహిస్తున్నాయి.

కృతమాలా తామ్రవర్ణా పుష్పజాత్యుత్పలావతీ। మలయాభిజాతాస్తా నద్యః సర్వాః శీతజలాః శుభాః ।। ౪౫.

కృతమాల, తామ్రవర్ణా, పుష్పజాతి, ఉత్పలావతి — ఇవన్నీ మలయ పర్వతాల నుంచి జనించి, చల్లని, మంగళకరమైన నీటిని కలిగి ఉంటాయి.

త్రిసామా ఋతుకుల్యా చ ఇక్షులా త్రిదివా చ యా। లాఙ్గులినీ వంశధరా మహేన్ద్రతనయాః స్మృతాః ।। ౪౫.

త్రిసామా, ఋతుకూల్యా, ఇక్షులా, త్రిదివా, లాంగులినీ, వంశధరా — ఇవన్నీ మహేంద్ర పర్వత కుమార్తెలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

ఋషీకా సుకుమారీ చ మన్దగా మన్దవాహినీ। కూపా పలాశినీ చైవ శుక్తిమత్ప్రభవాః స్మృతాః ।। ౪౫.

ఋషీకా, సుకుమారి, మందగా, మందవాహినీ, కూపా, పలాశినీ — ఇవన్నీ శుక్తిమత్ పర్వతం నుంచి ఉద్భవించినవిగా చెప్పబడతాయి.

సర్వాః పుణ్యాః సరస్వత్యః సర్వా గఙ్గాః సముద్రగాః । విశ్వస్య మాతరః సర్వా జగత్పాపహరాః స్మృతాః ।। ౪౫.

అన్ని సరస్వతులు పవిత్రమైనవే, అన్ని గంగలు సముద్రానికి చేరుతాయి. ఇవన్నీ జగత్తుకు తల్లులవిగా, లోకపాపాలను తొలగించేవిగా భావించబడతాయి.

తాసాం నద్యుపనద్యోఽపి శతశోఽథ సహస్రశః। తాస్త్విమే కురుపాఞ్చాలాః శాల్వాశ్చైవ సజాఙ్గలాః ।। ౪౫.

ఈ నదులకు అనుబంధంగా వందల, వేల ఉపనదులు ఉన్నాయి. వాటిలో కురు, పాంచాల, శాల్వ, సజాంగల వంటి ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.

శూరసేనా భద్రకారా బోధాః శతపథేశ్వరైః। వత్సాః కిసష్ణాః కుల్యాశ్ చ కున్తలాః కాశికోశలాః ।। ౪౫.

శూరసేనులు, భద్రకారులు, బోధులు, శతపథేశ్వరులు, వత్సులు, కిసష్ణులు, కుల్యులు, కుంతలులు, కాశి-కోశలులు ఉన్నారు.

అథ పార్శ్వే తిలఙ్గాశ్చ మగధాశ్చ వృకైః సహ। మధ్యదేశా జనపదాః ప్రాయశోఽమీ ప్రకీర్తితాః ।। ౪౫.

తరువాత పక్కనే తిలంగులు, మగధులు, వృకులతో కలిసి ఉన్నారు. వీరే ప్రధానంగా మధ్యదేశ ప్రజలు అని చెప్పబడింది.

సహ్యస్య చోత్తరార్ద్ధే తు యత్ర గోదావరీ నదీ। పృథివ్యామిహ కృత్స్నాయాం సప్రదేశో మనోరమః ।। ౪౫.

సహ్యపర్వతానికి ఉత్తరభాగంలో, గోదావరి నది ప్రవహించే చోట, ఈ భూమిపై ఒక అందమైన ప్రాంతం ఉంది.

తత్ర గోవర్ద్ధనో నామ సురరాజేన నిర్మితః। రామప్రియార్థం స్వర్గోఽయం వృక్షా ఓషధయస్తథా ।। ౪౫.

అక్కడ దేవేంద్రుడు రాముని ఆనందార్థం గోవర్ధనాన్ని నిర్మించాడు. అక్కడి వృక్షాలు, ఔషధాలు సహా అది స్వర్గమే.

భరద్వాజేన మునినా తత్ప్రియార్థేఽవతారితాః। అన్తఃపురవనోద్దేశస్తేన జజ్ఞే మనోరమః ।। ౪౫.

భరద్వాజ మహర్షి తన ప్రియమైనవారి కోసం వాటిని దిగమింగాడు. అలా అంతఃపుర ఉద్యానవనం అందంగా ఏర్పడింది.

వాహ్లీకా వాఢధానాశ్చ ఆభీరాః కాలతోయకాః। అపరీతాశ్చ శూద్రాశ్చ పహ్నవాశ్చర్మఖణ్డికాః ।। ౪౫.

వాహ్లీకులు, వాఢధానులు, ఆభీరులు, కాలతోయకులు, అపరీతులు, శూద్రులు, పహ్నవులు, చర్మఖండికలు ఉన్నారు.

గాన్ధారా యవనాశ్చైవ సిన్ధుసౌవీరభద్రకాః। శకా హ్రదాః కులిన్దాశ్చ పరితా హారపూరికాః ।। ౪౫.

గాంధారులు, యవనులు, సింధులు, సౌవీర భద్రకులు, శకులు, హ్రదులు, కులిందులు, పరితులు, హారపూరికులు ఉన్నారు.

రమటా రద్ధకటకాః కేకయా దశమానికాః। క్షత్రియోపనివేశాశ్చ వైశ్యశూద్రకులాని చ ।। ౪౫.

రమటలు, రద్ధకటకులు, కేకయులు, దశమానికులు, క్షత్రియుల నివాసాలు, అలాగే వైశ్య, శూద్ర కుటుంబాలు ఉన్నాయి.

కామ్బోజా దరదాశ్చైవ బర్బరాః ప్రియలౌకికాః। పీనాశ్చైవ తుషారాశ్చ పహ్లవా బాహ్యతోదరాః ।। ౪౫.

కాంబోజులు, దరదులు, బర్బరులు, ప్రియలోకికులు, పీనులు, తుషారులు, పహ్లవులు, బాహ్యతోదరులు ఉన్నారు.

ఆత్రేయాశ్చ భరద్వాజాః ప్రస్థలాశ్చ కసేరుకాః. లమ్పాకా స్తనపాశ్చైవ పీడికా జుహుడైః సహ ।। ౪౫.

ఆత్రేయులు, భరద్వాజులు, ప్రస్థలులు, కసేరుకులు, లంపాకులు, స్తనపులు, పీడికలు, జుహుడులతో కలసి ఉన్నారు.

అపగాశ్చాలిమద్రాశ్చ కిరాతానాఞ్చ జాతయః। తోమరా హంసమార్గాశ్చ కాశ్మీరాస్తఙ్గణాస్తథా ।। ౪౫.

అపగులు, ఆలిమద్రులు, కిరాత జాతులు, తోమరులు, హంసమార్గులు, కాశ్మీరులు, తంగణులు కూడా ఉన్నారు.

చూలికాశ్చాహుకాశ్చైవ పూర్ణదర్వాస్తథైవ చ। ఏతే దేశా హ్యుదీచ్యాశ్చ ప్రాచ్యాన్ దేశాన్నిబోధత ।। ౪౫.

చూలికలు, ఆహుకులు, పూర్ణదర్వులు కూడా ఉన్నారు. ఇవే ఉత్తర ప్రాంతాలు. ఇప్పుడు తూర్పు దేశాలను వినండి.