వాయుపురాణమ్

వధపుత్రో నికుమ్భశ్చ క్రూరో వై బ్రహ్మరాక్షసః। వాతపుత్రో విరాగస్తు ఆపపుత్రస్తు జమ్బుకః ॥ ౮.

వధ కుమారుడు నికుంభుడు, అతడు క్రూరమైన బ్రహ్మరాక్షసుడు. వాత కుమారుడు విరాగుడు, ఆప కుమారుడు జంబుకుడు.

వ్యాఘ్రపుత్రో నిరానన్దో జన్తూనాం విఘ్నకారకః। ఇత్యేతే వై పరిక్రాన్తాః క్రూరాః సర్వే తు రాక్షసాః ॥ ౮.

వ్యాఘ్రుని కుమారుడు నిరానందుడు, జీవులందరికీ అడ్డంకులు కలిగించే వాడు. వీరందరూ క్రూరమైన రాక్షసులు.

కీర్తితా యాతుధానాస్తు బ్రహ్మధానాన్ నిబోధత। యజ్ఞః పితా ధునిః క్షేమో బ్రహ్మా పాపోఽథ యజ్ఞహా ॥ ౮.

యాతుధానులు వివరించబడ్డారు. ఇప్పుడు బ్రహ్మధానుల గురించి విను. యజ్ఞుడు వీరి తండ్రి, ధుని వీరి శ్రేయస్సు, బ్రహ్మా పాపి, యజ్ఞహా యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసే వాడు.

స్వాకోటకః కలిః సర్పో బ్రహ్మధానాత్మజా దశ। స్వసారో బ్రహ్మరాక్షస్యస్తేషాఞ్చేమాః సుదారుణాః ॥ ౮.

స్వాకోటకుడు, కలి, సర్పుడు, బ్రహ్మధానుని పది కుమారులు; వీరి అక్కచెల్లెళ్లు బ్రహ్మరాక్షసులు. వీరంతా అత్యంత భయంకరమైనవారు.

రక్తకర్ణా మహాజిహ్వాఽక్షయా చైవోపహారిణీ। ఏతాసామన్వయే జాతాః పృథివ్యాం బ్రహ్మరాక్షసాః ॥ ౮.

రక్తకర్ణ, మహాజిహ్వ, అక్షయ, ఉపహారిణి — వీరి వంశంలో భూమిపై బ్రహ్మరాక్షసులు పుట్టారు.

శ్లేష్మాతకతరుష్వేతే ప్రాయశస్తు కృతాలయాః। ఇత్యేతే రాక్షసాః క్రాన్తా యక్షస్యాపి నిబోధత ॥ ౮.

వీరిలో చాలామంది శ్లేష్మాతక వృక్షాల్లో నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. ఇంతవరకు రాక్షసులు వివరించబడ్డారు. ఇప్పుడు యక్షుని గురించి విను.

చకమేఽప్సరసం యక్ష పఞ్చస్థూలాం క్రతుస్థలీమ్। తాం లిప్సుశ్చిన్తమానశ్చ నన్దనం స చచార హ ॥ ౮.

ఒక యక్షుడు ఐదు విధాలుగా సంపూర్ణమైన కృతుస్థలీ అనే అప్సరసిని కోరాడు. ఆమెను పొందాలని ఆశిస్తూ, ఆలోచిస్తూ నందనవనంలో తిరిగాడు.

వైభ్రాజం సురభిఞ్చైవ తథా చైత్రరథఞ్చ యత్। దృష్టవాన్ నన్దనే తస్మిన్నప్సరోభిః సహాసతీమ్ ॥ ౮.

ఆ నందనవనంలో, అప్సరసలతో కలిసి కూర్చున్న వైభ్రాజుడు, సురభి, చైత్రరథుడు అతడు చూశాడు.

నోపాయం విన్దతే తత్ర తస్యా లాభాయ చిన్తయన్। దూషితః స్వేన రూపేణ కర్మ్మణా తేన దూషితః ॥ ౮.

ఆమెను పొందేందుకు మార్గం వెతికినా దొరకలేదు. అలానే ఆలోచిస్తూ, తన రూపం వల్ల, తన చర్య వల్ల అపవిత్రుడయ్యాడు.

మమోద్విజన్తే భూతాని భయావృత్తస్య సర్వశః। తత్కథం నామ చార్వఙ్గీం ప్రాప్నుయామహమఙ్గనామ్ ॥ ౮.

నన్ను చూసి అన్ని జీవులు భయంతో దూరంగా పోతున్నాయి. అలాంటప్పుడు ఈ అందమైన స్త్రీని నేను ఎలా పొందగలను?

దృష్ట్వోపాయం తతః సోఽథ శీఘ్రకారీ వ్యవర్త్తత। కృత్వా రూపం బహుమతం గన్ధర్వస్య తు గుహ్యకః। తతః సోఽప్సరసాం మధ్యే తాం జగ్రాహ క్రతుస్థలీమ్ ॥ ౮.

ఆ తరువాత, ఒక మార్గం కనిపెట్టిన యక్షుడు వెంటనే గంధర్వుని అత్యంత ఇష్టమైన రూపాన్ని ధరించాడు. అప్పుడు అప్సరసల మధ్యలో గుహ్యకుడు కృతుస్థలిని పట్టుకున్నాడు.

బుద్ధ్వా చ సురుచిం తం సా భావేనైవాభ్యవర్త్తత। సంవృతః స తయా సార్ద్ధం దృశ్యమానోఽప్సరోగణైః ॥ ౮.

ఆమె అతడిని సురుచిగా గుర్తించి, మనసులో అంగీకరించింది. అప్సరసల సమక్షంలో ఆమెతో అతడు కలిసిపోయాడు.

స తత్ర సిద్ధకరణః సద్యో జాతః సుతోఽస్య వై । పరిణాహోచ్ఛ్రయైర్యుక్తః సద్యో వృత్తో జ్వలన్ శ్రియా ॥ ౮.

అక్కడే, ఆ యక్షునికి వెంటనే ఒక కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు అన్ని శుభలక్షణాలతో, ప్రకాశవంతంగా, అందంగా జన్మించాడు.

రాజాహమితి నాభిర్హి పితరం సోఽభ్యభాషత। తవాత్ర జాతే న భీతిః పితా తం ప్రత్యువాచ హ ॥ ౮.

ఆ కుమారుడు తన తండ్రిని చూసి, 'నేను రాజును' అని అన్నాడు. తండ్రి, 'నీవు ఇక్కడ జన్మించావు కాబట్టి భయపడాల్సిన అవసరం లేదు' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

మాత్రానురూపో రూపేణ పితుర్వీర్యేణ జాయతే। జాతే స తస్మిన్ హర్షేణ స్వరూపం ప్రత్యపద్యత ॥ ౮.

తల్లి రూపాన్ని, తండ్రి శక్తిని అనుసరించి సంతానం జన్మిస్తుంది. కుమారుడు పుట్టినప్పుడు తండ్రి ఆనందంతో తన అసలు రూపాన్ని తిరిగి పొందాడు.

స్వభావం ప్రతిపద్యన్తే బృహన్తో యక్షరాక్షసాః । మ్రియమాణాః ప్రసుప్తాశ్చ క్రుద్ధా భీతాః ప్రహర్షితాః ॥ ౮.

బలమైన యక్షులు, రాక్షసులు చనిపోతున్నా, నిద్రపోతున్నా, కోపంగా ఉన్నా, భయపడినా, ఆనందంగా ఉన్నా తమ సహజ స్వభావాన్ని పొందుతారు.

తతోఽబ్రవీదప్సరసః స్మయమానః స గుహ్యకః। గృహం మే గచ్ఛ సుశ్రోణి సపుత్రా వరవర్ణినీ ॥ ౮.

అప్పుడు గుహ్యకుడు చిరునవ్వుతో అప్సరసను చూచి, 'సుందరీ! నా ఇంటికి రా, నీ కుమారుడితో కలిసి రా' అని అన్నాడు.

ఇత్యుక్త్వా సహసా తఞ్చ దృష్ట్వా స్వం రూపమాస్థితమ్। విభ్రాన్తాః ప్రాద్రవన్ భీతాః క్రోధమానాఽప్సరోగణాః ॥ ౮.

అలా చెప్పి, అతడు తన అసలు రూపాన్ని ధరించగా, అప్సరసలు భయంతో, కోపంతో, అయోమయంగా అక్కడినుంచి పరుగెత్తిపోతూ పారిపోయారు.

గచ్ఛన్తీరన్వగచ్ఛద్యా పుత్రస్తాం సాన్త్వయన్ గిరా। గన్ధర్వాప్సరసాం మధ్యేతాం నీత్వా స న్యవర్త్తత ॥ ౮.

ఆమె వెళ్ళిపోతుంటే, కుమారుడు ఆమెను అనుసరిస్తూ, మధురంగా మాటలతో ఓదార్చాడు. గంధర్వులు, అప్సరసల మధ్య ఆమెను తీసుకెళ్లి, తరువాత వెనక్కి వచ్చాడు.

తాఞ్చ దృష్ట్వా సముత్పత్తిం యక్షస్యాప్సరసాం గణాః। యక్షాణాం త్వం జనిత్రీతి ప్రోచుస్తాం వై క్రతుస్థలీమ్ ॥ ౮.

యక్షుని, అప్సరసల గుంపుల పుట్టుకను చూసిన వారు, క్రతుస్తలిని ఇలా సంబోధించారు: 'నీవే యక్షుల తల్లి.'

జగామ సహ పుత్రేణ తతో యక్షః స్వమాలయమ్। న్యగ్రోధరోహిణం నామ గుహ్యకా యత్ర శేరతే। తస్మిన్నివాసో యక్షాణాం న్యగ్రోధః సర్వతః ప్రియః ॥ ౮.

తర్వాత యక్షుడు తన కుమారుడితో కలిసి తన ఇంటికి వెళ్లాడు. ఆ స్థలం 'న్యగ్రోధరోహిణ' అని పిలవబడుతుంది. అక్కడ గుహ్యకులు నివసిస్తారు. ఆ వటవృక్షం యక్షులకు ఎంతో ఇష్టమైన నివాసస్థలం.

యక్షో రజతనాభస్తు గుహ్యకానాం పితామహః। అనుహ్రాదస్య దైత్యస్య భద్రామతివరాం సుతామ్। ఉపయేమే స భద్రాయాం యస్యాం మణివరో వశీ ॥ ౮.

రజతనాభుడు అనే యక్షుడు గుహ్యకుల పితామహుడు. అతడు అనుహ్రాదుడు అనే దానవుని కుమార్తె భద్రను పెళ్లి చేసుకున్నాడు. ఆ భద్ర నుంచి మణివరుడు అనే పరాక్రమశాలి కుమారుడు జన్మించాడు.

జజ్ఞే సా మణిభద్రఞ్చ శక్రతుల్యపరాక్రమమ్। తయోః పత్న్యౌ భగిన్యౌ తు క్రతుస్థల్యాత్మజే శుభే ॥ ౮.

ఆ భద్ర నుంచి శక్రునికి సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన మణిభద్రుడు జన్మించాడు. వారిద్దరి భార్యలు, క్రతుస్తలి కుమార్తెలు, మంచి లక్షణాలు కలిగిన సోదరీమణులు.

నామ్నా పుణ్యజనీ చైవ తథా దేవజనీ చ యా। విజజ్ఞే మణిభద్రాత్తు పుత్రాన్ పుణ్యజనీ శుభాన్ ॥ ౮.

వారిలో ఒకరిని పుణ్యజని, మరొకరిని దేవజని అంటారు. మణిభద్రుని నుంచి పుణ్యజని మంచి కుమారులను కనింది.

సిద్ధార్థం సూర్యతేజఞ్చ సుమన్తం నన్దనం తథా। కన్యకం యవిక్ఞ్చైవ మణిదత్తం వసుం తథా ॥ ౮.

సిద్ధార్థుడు, సూర్యతేజ, సుమంతుడు, నందనుడు, కన్యకుడు, యవికుడు, మణిదత్తుడు, వసువు.

సర్వానుభూతం శఙ్ఖఞ్చ పిఙ్గాక్షం భీరుమేవ చ। తథా మన్దరశోభిఞ్చ పఝం చన్ద్రప్రభం తథా ॥ ౮.

సర్వానుభూతుడు, శంఖుడు, పింగాక్షుడు, భీరు, మందరశోభి, పజ్హుడు, చంద్రప్రభుడు.

మఘపూర్ణం సుభద్రఞ్చ ప్రద్యోతఞ్చ మహౌజసమ్। ద్యుతిమత్కేతుమన్తౌ చ మిత్రం మౌలిసుదర్శనౌ ॥ ౮.

మఘపూర్ణుడు, సుభద్రుడు, మహా బలశాలి ప్రద్యోతుడు, ద్యుతిమంతుడు, కేతుమంతుడు, మిత్రుడు, మౌళి, సుదర్శనుడు.

చత్వారో వింశతిశ్చైవ పుత్రాః పుణ్యజనాః శుభాః । జజ్ఞిరే మణిభద్రస్య తే సర్వే పుణ్యలక్షణాః । తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ యక్షా పుణ్యజనాః శుభాః ॥ ౮.

మణిభద్రునికి ఇరవై నాలుగు మంది పుణ్యశీలులు, శుభలక్షణాలు కలిగిన కుమారులు పుట్టారు. వారి కుమారులు, మనవళ్లు కూడా యక్షులుగా, పుణ్యశీలులుగా, శుభలక్షణాలతో పుట్టారు.

విజజ్ఞే దేవజననీ పుత్రాన్ మణివరాత్మజాత్ । పూర్ణభద్రం హేమరథం మణిమన్నన్దివర్ద్ధనౌ ॥ ౮.

దేవజని, మణివరుని నుంచి పూర్ణభద్రుడు, హేమరథుడు, మణిమాన్, నందివర్ధనుడు అనే కుమారులను కనింది.