సర్వత్రైవ తథోద్యానం సర్వత్రైవ హి తత్పురమ్। సర్వద్వీపప్రముదితం నరనారీ సమాకులమ్। ప్రవాతి చానిలస్తత్ర నానాపుష్పాధివాసితః ।। ౪౫.
ప్రతి చోట ఉద్యానవనాలు, ప్రతి చోట ఆ నగరం. అన్ని ద్వీపాలు ఆనందంతో నిండిపోయి, పురుషులు, మహిళలతో కిక్కిరిసి ఉంటాయి. అక్కడ గాలి ఎన్నో పూల సువాసనతో వీచుతుంది.
చన్ద్రకాన్తా నరవరాః శ్యామాఙ్కాః పూర్వకూలజాః। శ్యామావదాతాః సుఖినః సూర్యకాన్తా వరాః ప్రజాః ।। ౪౫.
ఆ పురుషులు చంద్రకాంతులా ప్రకాశవంతంగా, నీల మచ్చలతో, తూర్పు తీరంలో జన్మించినవారు. ఆ మహిళలు నలుపు, తెలుపు రంగులతో, సంతోషంగా ఉంటారు. ప్రజలు సూర్యకాంతులా మెరిసిపోతారు.
తస్మిన్ దేశే నరాః శ్రేష్ఠా దేవసత్త్వపరాక్రమాః। సదా విహారిణః సర్వే కామవృత్త్యా సువర్చసః ।। ౪౫.
ఆ దేశంలో పురుషులు అత్యుత్తములు, దివ్యశక్తి, పరాక్రమాలతో ఉంటారు. అందరూ ఎప్పుడూ ఆనందంగా, తేజస్సుతో, తమ కోరికలు తీరుస్తూ విహరిస్తారు.
వలయాఙ్గదకేయూరహారకుణ్డలభూషితాః । స్రగ్విణశ్చిత్ర ముకుటాశ్చిత్రాచ్ఛాదనవాససః ।। ౪౫.
వారు వలయాలు, ఆంగడీలు, కేయూరాలు, హారాలు, కుండలాలతో అలంకరించబడి ఉంటారు. పూలమాలలు, అద్భుతమైన కిరీటాలు, రంగురంగుల వస్త్రాలు ధరించి మెరిసిపోతారు.
అజీర్ణయౌవనధరాః సుప్రియాః ప్రియదర్శనాః। ప్రజా వర్షసహస్రాణి జీవన్తి సుబహూన్యుత ।। ౪౫.
వారికి యవ్వనం ఎప్పటికీ తగ్గదు. వారు ఎంతో ప్రియమైనవారు, చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటారు. ఆ ప్రజలు వేల సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవిస్తారు.
న తాః ప్రసవధర్మిణ్యో న వంశప్రక్షయో విధిః। మిథునం జాయతే వృక్షాదుపక్షమమనీదృశమ్ ।। ౪౫.
వారికి ప్రసవం అనే ధర్మం లేదు, వంశం అంతరించిపోవడం కూడా ఉండదు. పిల్లలు వృక్షాల నుండి, ఎవ్వరూ చూడని విధంగా, ఆశ్చర్యంగా జన్మిస్తారు.
సామాన్యవిభవాః సర్వే మమత్వపరివర్జితాః। న తత్ర విద్యతే ధర్మో నాధర్మః సమ్ప్రవర్త్తతే ।। ౪౫.
అక్కడ అందరికీ సమానమైన సంపద ఉంటుంది. ఎవరికీ మమకారం ఉండదు. అక్కడ ధర్మమూ లేదు, అధర్మమూ ప్రవర్తించదు.
న వ్యధిర్న జరా తత్ర న దుర్మేధా న చ క్లమః। పూర్ణే కాలే వినశ్యన్తి జలబుద్బుదవచ్చ తే ।। ౪౫.
అక్కడ వ్యాధి లేదు, వృద్ధాప్యం లేదు, మూర్ఖత్వం లేదు, అలసట లేదు. వారి కాలం పూర్తయినప్పుడు, నీటిలో బుడగల్లా అంతరించిపోతారు.
ఏవమత్యన్తసుఖినః సర్వదుఃఖవివర్జితాః। రక్తా ధర్మం న పశ్యన్తి దుఃఖాద్ధర్మోఽభిజాయతే ।। ౪౫.
అక్కడ వారు పరమ సుఖంగా, అన్ని బాధల నుంచి విముక్తులై ఉంటారు. సుఖంలో మునిగి ఉండడంతో ధర్మాన్ని గ్రహించరు, ఎందుకంటే ధర్మం బాధ వల్లే పుడుతుంది.
ఉత్తరాణాం కురూణాన్తు పార్శ్వే జ్ఞేయన్తు దక్షిణే। సముద్రమూర్మిమాలాఢ్యం నానాస్వరవిభూషితమ్ ।। ౪౫.
ఉత్తర కురువుల దక్షిణ భాగంలో, సముద్రం అలలతో నిండినది, అనేక రకాల శబ్దాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
పఞ్చయోజనసాహస్రమతిక్రమ్య సురాలయమ్। చన్ద్రద్వీపమితి ఖ్యాతం చద్రమణ్డలసంస్థితమ్ ।। ౪౫.
ఐదు వేల యోజనల దూరంలో దేవతల నివాసం ఉంది. అది చంద్రద్వీపం అని ప్రసిద్ధి, చంద్ర మండలంలో ఉంది.
సహస్రయోజనానాన్తు సర్వతః పరిమణ్డలమ్। నానా పుష్పఫలోపేతం సమృద్ధ్యా పరయా యుతమ్। శతయోజనవిస్తీర్ణముచ్ఛ్రితం తావదేవ తు ।। ౪౫.
అది అన్ని వైపులా వెయ్యి యోజనల పొడవుతో వృత్తాకారంగా ఉంది. అక్కడ ఎన్నో పూలు, ఫలాలతో, అపార ఐశ్వర్యంతో నిండి ఉంది. అది వంద యోజనల వెడల్పుతో, అంతే ఎత్తుగా ఉంది.
తస్య మధ్యే గిరివరః సిద్ధచారణసేవితః। చన్ద్ర తుల్యప్రభైః కాన్తైశ్చన్ద్రాకారైః సులక్షణైః ।। ౪౫.
దాని మధ్యలో ఒక గొప్ప పర్వతం ఉంది. అక్కడ సిద్ధులు, చారణులు సేవిస్తారు. అది చంద్రుని వంటి కాంతితో, చంద్రుని ఆకారంతో, శుభలక్షణాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
శ్వేతవైఢూర్యకుముదైశ్చిత్రోఽసౌ కుముదప్రభః। అనేకచిత్రకోద్యానో నైకనిర్ఝరకన్దరః। మహాసానుదరీకుఞ్జైర్వివిధైః సమలంకృతః ।। ౪౫.
ఆ పర్వతం తెల్ల వైడూర్య రత్నాలు, కుముద పువ్వులతో అలంకరించబడి, కుముదప్రభతో మెరిసిపోతుంది. అక్కడ ఎన్నో అందమైన ఉద్యానవనాలు, అనేక జలపాతాలు, గుహలు, పెద్ద కొండలు, లోయలు, వనాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తస్మాచ్ఛైలాన్మహాపుణ్యా చన్ద్రాంశువిమలోదకా। ప్రవహత్యుత్తమనదీ చన్ద్రావర్త్తా తరఙ్గిణీ ।। ౪౫.
అందువల్ల, ఆ మహాపుణ్యమైన పర్వతాల నుండి చంద్రకాంతి లాంటి నిర్మలమైన నీటితో, అలలు ఉప్పొంగుతూ ఉత్తమమైన చంద్రవర్తా నది ప్రవహిస్తుంది.
తత్ర చన్ద్రమసః స్థానం నక్షత్రాధిపతేర్వరమ్। సదాఽవతరతే తత్ర చన్ద్రమా గ్రహనాయకః ।। ౪౫.
అక్కడ నక్షత్రాధిపతిగా ఉన్న చంద్రుని పరమమైన స్థానం ఉంది. అక్కడే గ్రహనాయకుడైన చంద్రుడు ఎప్పుడూ అవతరిస్తూ ఉంటాడు.
తత్ర చన్ద్రమసో నామ్నా శైలః స తు పరిశ్రుతః। చన్ద్రద్వీపం మహాద్వీపం ప్రకాశం దివి చేహ చ ।। ౪౫.
అక్కడ చంద్రుని పేరుతో ప్రసిద్ధమైన ఒక పర్వతం ఉంది. ఆ మహాద్వీపం చంద్రద్వీపం, ఇది పరలోకంలోనూ, ఇక్కడ కూడా ప్రకాశంగా వెలుగుతుంది.
తత్ర చన్ద్రప్రతీకాశాః పూర్ణచన్ద్రనిభాననాః। చన్ద్రకాన్తాః ప్రజాః సర్వా విమలాశ్చన్ద్రదైవతాః ।। ౪౫.
అక్కడ ఉన్న ప్రజలంతా చంద్రుని పోలి, పూర్ణచంద్రుని వలె ముద్దైన ముఖాలతో, చంద్రకాంతిలా ప్రకాశిస్తూ, నిర్మలంగా, చంద్రదేవునికి భక్తిగా ఉంటారు.
అత్యన్తధార్మికాః సౌమ్యాః సత్యసన్ధాః సుతేజసః। ప్రజాస్తత్ర సదాచారా దశవర్షశతాయుషః ।। ౪౫.
అక్కడ ప్రజలు అత్యంత ధార్మికులు, మృదువైనవారు, సత్యనిష్ఠులు, గొప్ప తేజస్సుతో, ఎల్లప్పుడూ మంచి ఆచారాలు పాటిస్తూ, వంద సంవత్సరాలు ఆయుష్షుతో జీవిస్తారు.
పశ్చిమేన తు ద్వీపస్య పశ్చిమస్య ప్రకీర్త్తితమ్। చతుర్యోజనసాహస్రం సమతీత్య మహోదధిమ్ ।। ౪౫.
ఆ ద్వీపానికి పశ్చిమవైపున, పశ్చిమద్వీపంగా ప్రసిద్ధమైన చోట, నాలుగు వేల యోజనాల దూరంలో మహాసముద్రాన్ని దాటి—
దశయోజనసాహస్రం సమన్తాత్ పరిమణ్డలమ్। ద్వీపం భద్రాకరం నామ నానాపుష్పోపశోభితమ్ ।। ౪౫.
అక్కడ భద్రాకర అనే ద్వీపం ఉంది. అది పది వేల యోజనాల చుట్టుకొలతతో, రకరకాల పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రభూతధనధాన్యాఢ్యమనేకనృపపాలితమ్ । నిత్యం ప్రముదితం స్ఫీతం మహాశైలైశ్చ శోభితమ్ ।। ౪౫.
ఆ ద్వీపం ధనం, ధాన్యంతో సమృద్ధిగా ఉంటుంది. అనేక రాజులు పాలిస్తారు. ఎల్లప్పుడూ సంతోషంగా, అభివృద్ధితో, గొప్ప పర్వతాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తత్ర భద్రాసనం వాయోర్నానారత్నైశ్చ మణ్డితమ్। తత్ర విగ్రహవాన్ వాయుః సదా పర్వసు పూజ్యతే ।। ౪౫.
అక్కడ వాయుదేవునికి భద్రాసనం ఉంది. అది రకరకాల రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. అక్కడ వాయువు స్వరూపంగా ఉండి, ప్రతి పర్వదినంలో పూజించబడతాడు.
తపనీయసువర్ణాభాస్తపనీయవిభూషితాః। విరాజన్తేఽమర ప్రఖ్యాస్తత్ర చిత్రామ్బరస్రజః ।। ౪౫.
అక్కడ అమరులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన వారు, తపనీయసువర్ణం వంటి కాంతితో, అద్భుతమైన వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు ధరించి, బంగారు ఆభరణాలతో మెరిసిపోతారు.
వీర్యవన్తో మహాభాగాః పఞ్చవర్షశతాయుషః। సత్యసన్ధా ముదా యుక్తాః ప్రజాస్తా వాయుదైవతాః ।। ౪౫.
అక్కడ ప్రజలు శక్తివంతులు, మహాభాగ్యవంతులు, ఐదు వందల సంవత్సరాలు ఆయుష్షుతో జీవిస్తారు. వారు సత్యనిష్ఠులు, ఆనందంతో నిండినవారు, వాయుదేవునికి భక్తులు.
ఏవమేవ నిసర్గోఽయం వర్షాణాం భారతే యుగే। దృష్టః పరమతత్త్వజ్ఞైర్భూయః కిం కీర్త్తయామి తే ।। ౪౫.
ఇలా, భారత యుగంలో ఈ ప్రాంతాల స్వభావం పరమతత్త్వాన్ని తెలిసినవారు చూశారు. నీకు ఇంకా ఏమి చెప్పాలి?
ఆఖ్యాతే త్వేవమృషయః సూతపుత్రేణ ధీమతా। ఉత్తరశ్రవణే భూయః పప్రచ్ఛుస్తదనన్తరమ్ ।। ౪౫.
ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఉత్తరశ్రవణ సమయంలో, మహాజ్ఞాని సూతపుత్రుడిని మునులు మళ్లీ ప్రశ్నించారు.
ఋషయ ఊచుః। యదిదం భారతం వర్ష యస్మిన్ స్వాయమ్భువాదయః। చతుర్దశైతే మనవః ప్రజాసర్గే భవన్త్యుత ।। ౪౫.
మునులు అన్నారు: ఈ భారతవర్షంలో స్వాయంభువ మొదలైన పద్నాలుగు మనువులు ప్రజాసృష్టిలో అవతరిస్తారు—
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామస్తన్నో నిగద సత్తమ। ఏతత్ శ్రుత్వా వచస్తేషామబ్రవీల్లోమహర్షణః ।। ౪౫.
మేము దీని గురించి తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాము. దయచేసి మాకు వివరించు. వారి మాటలు విని లోమహర్షణుడు సమాధానమిచ్చాడు.
పౌరాణికస్తదా సూత ఋషీణాం భావితాత్మనామ్ । ఏత ద్విస్తరతో భూయస్తానువాచ సమాహితః ।। ౪౫.
అప్పుడు పురాణపండితుడైన సూతుడు, పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఆ మునులకు మరింత వివరంగా, శ్రద్ధతో వివరించాడు.