సమ్భాషణం దర్శనఞ్చ సమస్థానోపసేవనమ్ । దేవైః సహ మహాభాగాః కుర్వతే తత్ర వై ప్రజాః ।। ౪౩.
అక్కడ ప్రజలు దేవతలతో కలిసి మాట్లాడుతూ, కలిసిమెలిసి ఉండి, సేవ చేయడం కూడా చేస్తారు. వారు నిజంగా ధన్యులు.
దశవర్షసహస్రాణి తేషామాయుః ప్రకీర్తితమ్। ధర్మాధర్మవిశేషశ్చ న తేష్వస్తి మహాత్మసు। అహింసా సత్యవాక్యఞ్చ ప్రకృత్యైవ హి వర్త్తతే ।। ౪౩.
వారికి పదివేల సంవత్సరాల ఆయుష్షు ఉందని చెప్పబడింది. ఆ మహాత్ములలో ధర్మం–అధర్మానికి తేడా ఉండదు. హింస చేయకపోవడం, సత్యం మాట్లాడటం వారి సహజ స్వభావం.
తే భక్త్యా శఙ్కరం దేవం గౌరీం పరమవైష్ణవీమ్। ఇజ్యాపూజానమస్కారాంస్తాభ్యాం నిత్యం ప్రయుఞ్జతే ।। ౪౩.
వారు భక్తితో శంకరుడిని, విష్ణువు పరమభక్తురాలైన గౌరీదేవిని ఎల్లప్పుడూ పూజించి, నమస్కరించి, ఆరాధిస్తారు.
ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ త్రిచత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువన విన్యాసం' అనే నలుబది మూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
నిసర్గ ఏష విఖ్యాతో భద్రాశ్వానాం యథార్థవత్ । శ్రృణుధ్వం కేతుమాలానాం విస్తరేణ ప్రకీర్త్తనమ్ ।। ౪౪.
భద్రాశ్వుల సహజ స్వభావం ఇదే అని ప్రసిద్ధి. ఇప్పుడు మీరు కేతుమాలుల వివరమైన కథను వినండి.
నిషధస్యాచలేన్ద్రస్య పశ్చిమస్య మహాత్మనః। పశ్చిమేన హి యత్తత్ర దిక్షు సర్వాసు కీర్తితమ్ ।। ౪౪.
నిషధ అనే గొప్ప పశ్చిమ పర్వతానికి పశ్చిమ దిక్కులో ఉన్న ప్రాంతాలన్నీ ఇక్కడ వివరంగా చెప్పబడ్డాయి.
కులాచలానాం సప్తానాం నదీనాఞ్చ విశేషతః। తథా జనపదానాఞ్చ విస్తరం శ్రోతుమర్హథ ।। ౪౪.
ఆడు ఏడు కులాచల పర్వతాలు, వాటి నదులు, అలాగే అక్కడి ప్రజలు గురించి మీరు ఇప్పుడు పూర్తిగా వినవచ్చు.
విశాలః కమ్బలః కృష్ణో జయన్తో హరిపర్వతః। అశోకో వర్ద్ధమానశ్చ సప్తైతే కులపర్వ్వతాః ।। ౪౪.
విశాల, కంబల, కృష్ణ, జయంత, హరిపర్వత, అశోక, వర్ధమాన — ఇవే ఆడు ఏడు కులపర్వతాలు.
తేషాం ప్రసూతిరన్యేఽపి పర్వతా బహువిస్తరాః। కోటికోటిశతా జ్ఞేయాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౪౪.
వాటితో పాటు ఇంకా అనేక విస్తారమైన పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి కోటికోట్ల సంఖ్యలో, వందల, వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.
తైర్విమిశ్రా జనపదా నానాజాతిసమాకులాః। నానాప్రకారవిజ్ఞేయాస్త్వనేకనృపపాలితాః ।। ౪౪.
ఆ పర్వతాల మధ్య అనేక ప్రాంతాలు కలిసిమెలిసి ఉన్నాయి. రకరకాల జాతుల ప్రజలు అక్కడ నివసిస్తూ, అనేక రాజులు పాలిస్తున్నారు.
తే నామధేయైర్విక్రాన్తా వివిధాః ప్రథితాః భువి। అధ్యాసితా జనపదైః కీర్త్తనైశ్చ విభూషితాః ।। ౪౪.
వాటికి రకరకాల పేర్లు ఉన్నాయి. భూమిపై ప్రసిద్ధి చెందినవి, ప్రజలు నివసించే ప్రాంతాలుగా పేరుగాంచినవి, అనేక కీర్తులతో అలంకరించబడ్డవి.
తేషాం సనామధేయాని రాష్ట్రాణి వివిధాని చ। గిర్య్యన్తరనివిష్టాని సమేషు విషమేషు చ ।। ౪౪.
వాటిలో అనేక పేర్లతో కూడిన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. పర్వతాల మధ్య, సమతల ప్రాంతాల్లో, ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో కూడా ఉన్నాయి.
యథైహ కథితాః పౌరా గోమనుష్యకపోతకాః। తత్సుఖా భ్రమరా యూథా మాహేయాచలకూటకాః ।। ౪౪.
ఇక్కడ చెప్పినట్లు, పశువులు, మనుషులు, పావురాలు ఎలా ఆనందంగా ఉన్నారో, అలాగే తేనెటీగల గుంపులు, పశుసమూహాలు, మాహేయ పర్వతశిఖరాల్లో నివసించే వారు కూడా సంతోషంగా ఉంటారు.
సుమౌలాః స్తావకాః క్రౌఞ్చాః కృష్ణాఙ్గమణిపుఞ్జకాః. కూటకమ్బలమౌషీయాః సముద్రాన్తరకాస్తథా ।। ౪౪.
అక్కడ సుమౌళులు, స్థావకులు, క్రౌంచ పక్షులు, నల్ల రత్నాల గుంపులు, కూటకంబలులు, మౌషీయులు, సముద్రాల మధ్య నివసించే వారు కూడా ఉన్నారు.
కరమ్భవాః కుచాః శ్వేతాః సువర్ణకటకాః శుభాః। శ్వేతాఙ్గాః కృష్ణపాదాశ్చ విహగా కపిలకర్ణికాః ।। ౪౪.
అక్కడ కరంభవులు, కుచులు, తెల్లవారు, మంగళకరమైన బంగారు పట్టీలు ధరించినవారు, తెల్ల శరీరాలు, నల్ల పాదాలు కలిగిన పక్షులు, గోధుమ రంగు చెవులు ఉన్నవారు కూడా ఉన్నారు.
అత్యాకరాలగోజ్వాలా హీనానావనపాతకాః। మహిషాః కుముదాభాశ్చ కరవాటాః సహోత్కచాః ।। ౪౪.
అక్కడ భయంకరమైన ఆవుల మాదిరిగా అగ్ని వెలిగించే వారు, తక్కువవారు, అడవిలో నివసించే వారు, కమలాన్ని పోలిన మహిషులు, కరవాటులు, ఉత్కచులతో కలిసి ఉండే వారు కూడా ఉన్నారు.
శు(నకా) కనాసా మహానాసా వనాసగజభూమికాః। కరఞ్జమఞ్జమా వాహాః కిష్కిణ్డీపాణ్డుభూమికీః ।। ౪౪.
అక్కడ శునకులు, కనాసాలు, మహానాసాలు, అడవుల్లో, ఏనుగుల భూముల్లో నివసించే వారు, కరంజమంజమా వాహనాలు, కిష్కింద, పాండు భూముల్లో నివసించే వారు కూడా ఉన్నారు.
కుబేరా ధూమజా జఙ్గా వఙ్గా రాజీవకోకిలాః। వాచాఙ్గాశ్చ మహాఙ్గాశ్చ మధౌరేయాః సురేచకాః ।। ౪౪.
అక్కడ కుబేరులు, ధూమజులు, జంగాలు, వంగులు, రాజీవకోకిలలు, వాచాంగులు, మహాంగులు, మధౌర్యులు, సురేచకులు కూడా ఉన్నారు.
పిత్తలాః కాచలాశ్చైవ శ్రవణా మత్తకాసికాః। గోదావా బకులా వాఙ్గా వఙ్గకా మోదకాః కలాః ।। ౪౪.
అక్కడ పిత్తళాలు, కాచలాలు, శ్రవణాలు, మత్తుగా ఉన్న కాశికాలు, గోదావలు, బకులాలు, వంగాలు, వంగకులు, మోదకులు, కలాలు కూడా ఉన్నారు.
తే పిబన్తి మహాభాగాః ప్రథమాన్తు మహానదీమ్। సువప్రాం పుణ్యసలిలాం మహానాగనిషేవితామ్ ।। ౪౪.
ఈ మహాభాగులు మొదటగా పవిత్రమైన, మహర్షులు పూజించే, మహానదిలోని పవిత్ర జలాన్ని తాగుతారు.
కమ్బలాం తామసీం శ్యామాం సుమేధాం బకులాం నదీమ్। వికీర్ణాం శిఖిమాలాఞ్చ తథా దర్భావతీమపి ।। ౪౪.
వారు కంబల, తామసీ, శ్యామా, సుమేధా, బకుల నదులనీరు, విస్తరించిన శిఖిమాలా, అలాగే దర్భావతీ నదిని కూడా తాగుతారు.
భద్రానదీం శుకనదీం పలాశాఞ్చ మహానదీమ్। భీమాం ప్రభఞ్జనాం కాఞ్చీం పుణ్యాఞ్చైవ కుశావతీమ్ ।। ౪౩.
వారు భద్రా నది, శుక నది, పలాశ, మహానది, భీమా, ప్రభంజన, కాంచి, పవిత్రమైన కుశావతీ నదుల నీరు తాగుతారు.
దక్షాం శాకవతీఞ్చైవ పుణ్యో దాఞ్చ మహానదీమ్। చన్ద్రావతీం సుమూలాఞ్చ ఋషభాఞ్చాపగోత్తమామ్ ।। ౪౪.
వారు దక్షా, శాకవతీ, పవిత్రమైన దా నది, చంద్రావతీ, సుమూల, ఉత్తమమైన ఋషభా నదుల నీరు తాగుతారు.
నదీం సముద్రమాలాఞ్చ తథా చమ్పావతీమపి। ఏకాక్షాం పుష్కలాం వాహాం సువర్ణాం నన్ది నీమపి ।। ౪౪.
వారు సముద్రమాలా నది, చంపావతీ, ఏకాక్ష, పుష్కల, వాహా, సువర్ణా, నందినీ నదుల నీరు తాగుతారు.
కాలిన్దీఞ్చైవ పుణ్యోదాం భారతీఞ్చ మహానదీమ్ । సీతోదామ్పాతికాం బ్రాహ్మీం విశాలాఞ్చ మహానదీమ్ ।। ౪౪.
వారు కాలిందీ, పవిత్రమైన పుణ్యోదా, భారతీ మహానది, సీతోదాంపాతికా, బ్రాహ్మీ, విశాల మహానదీ నదుల నీరు తాగుతారు.
పీవరీం కుమ్భకారీఞ్చ రుషా ఞ్చైవాపగోత్తమామ్। మహిషీం మానుషీం దణ్డాం తథా నదనదీం శుభామ్ ।। ౪౪.
వారు పీవరీ, కుంభకారీ, రుషా, ఉత్తమమైన నది, మహిషీ, మానుషీ, దండా, అలాగే మంగళకరమైన నదనదీ నదులనీరు తాగుతారు.
ఏతాఞ్చాన్యాఞ్చ పీయన్తే బహ్వయో హి సరితోత్తమాః । దేవర్షిసిద్ధచరితాః పుణ్యోదాః పాపహాః శుభాః ।। ౪౪.
ఈ నదులతో పాటు మరెన్నో గొప్ప నదులను అనేక మంది తాగుతారు. ఈ పవిత్ర నదులు పాపాలను తొలగించి, మంగళకరంగా దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు కీర్తించినవిగా ఉంటాయి.
నానాజనపదాస్ఫీతం మహాపగావిభూషితమ్। నానారత్నౌఘసమ్పూర్ణం నిత్యం ప్రముదితం శివమ్ ।। ౪౪.
అక్కడ అనేక జాతుల ప్రజలు సమృద్ధిగా ఉంటారు, గొప్ప నదులతో అలంకరించబడి, ఎన్నో రత్నాల గుంపులతో నిండి, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, మంగళకరంగా ఉంటుంది.
ఉదీర్ణం ధనధాన్యార్థైర్నరవాసైః సమన్తతః। సన్నివిష్టం మహాద్వీపం పశ్చిమం సుకృతాత్మనామ్ । నిసర్గః కేతుమాలానామేష వః పరికీర్త్తితః ।। ౪౪.
అక్కడ ధనం, ధాన్యంతో సమృద్ధిగా, చుట్టూ జనాలతో నివసించబడిన ఈ పశ్చిమ మహాద్వీపం సద్గుణులు నివసించే ప్రాంతం. ఇదే కేతుమాలల సహజ స్వభావమని మీకు వివరించబడింది.
ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ చతుశ్వత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన భువనవిన్యాసం అనే నలభై నాల్గవ అధ్యాయం ముగిసింది.