వాయుపురాణమ్

నామధేయైశ్చ నిక్రాన్తైః శ్రీమద్భిః పురుషర్షభైః। అధ్యాసితా జనపదాః కీర్తనీయాశ్చ శోభితాః ।। ౪౩.

ప్రఖ్యాతమైన పేర్లు కలిగిన మహనీయులు నివసించి, అలంకరించిన ఈ జనపదాలు ప్రశంసించదగ్గవిగా వెలుగొందుతున్నాయి.

తేషాన్తు నామధేయాని రాష్ట్రాణి వివిధాని చ। గిర్యన్తరనివిష్టాని సమేషు విషమేషు చ ।। ౪౩.

వాటికి పేర్లు, వివిధ రాష్ట్రములు కూడా పర్వతాల మధ్య, సమతల ప్రాంతాల్లో, ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో స్థితిచేసుకున్నాయి.

తథా సుమఙ్గలాః శుద్ధాశ్చన్ద్రకాన్తాః సునన్దనాః। వ్రజకా నీలశైలేయాః సౌవీరా విజయస్థలాః ।। ౪౩.

అక్కడ సుమంగళులు, శుద్ధులు, చంద్రకాంతులు, సునందనులు, వ్రజకులు, నీలపర్వతవాసులు, సౌవీరులు, విజయస్థలాలు ఉన్నాయి.

మహాస్థలాః సుకామాశ్చ మహాకేశాః సుమూర్ద్ధజాః। వాతరంహాః సోపసఙ్గాః పరివాయాః పరాచకాః ।। ౪౩.

మహాస్థలాలు, సుఖంగా ఉండే సుకాములు, గొప్ప జుట్టు కల మహాకేశులు, సుందరమైన మూర్ధజులు, వేగంగా పరిగెత్తే వాతరంహాలు, పరివాయలు, పరాచకులు కూడా ఉన్నారు.

సమ్భవక్రా మహానేత్రాః శైవాలాస్తనపాస్తథా। కుముదాః శాకముణ్డాశ్చ ఉరః సఙ్కీర్ణభౌమకాః ।। ౪౩.

అక్కడ సంభవక్రులు, మహానేత్రులు, శైవాలులు, తనపాలు, కుముదులు, శాకముండులు, భూమిలో కలిసిన వారు ఉన్నారు.

సోదకా వత్సకాశ్చైకే వారాహా హారవామకాః। శఙ్ఖాఖ్యా భావిసన్ద్రాశ్చ ఉత్తరా హైమభౌమకాః ।। ౪౩.

కొంతమంది సోదకులు, వత్సకులు, మరికొందరు వారాహులు, హారవామకులు, శంఖపేరుగలవారు, భావిసంద్రులు, ఉత్తర హేమభౌమకులు కూడా ఉన్నారు.

కృష్ణభౌమాః సుభౌమాశ్చ మహాభౌమాశ్చ కీర్తితాః। ఏతే చాన్యే చ విఖ్యాతా నానాజనపదా మయా ।। ౪౩.

కృష్ణభౌములు, సుభౌములు, మహాభౌములు కూడా చెప్పబడ్డారు; వీరితో పాటు మరెన్నో ప్రజలు వివిధ జనపదాలు నేను వివరించాను.

తే పిబన్తి మహాపుణ్యాం మహాగఙ్గాం మహానదీమ్। ఆదౌ త్రైలోక్యవిఖ్యాతా శీతా శీతామ్బువాహినీ ।। ౪౩.

వారు మహాపుణ్యమైన, మహాగంగా అనే గొప్ప నదిని త్రాగుతారు; ఆ గంగా మొదట మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినది, చల్లగా, చల్లని నీరు ప్రవహించేది.

తథా చ హంసవసతిర్మహాచక్రా చ నిమ్నగా। చక్రా వక్రా చ కఞ్చీ చ సురసా చాపగోత్తమా ।। ౪౩.

అలాగే, హంసవసతి, మహాచక్ర, నిమ్నగా, చక్ర, వక్ర, కంచి, సురసా అనే ఉత్తమ నదులు ఉన్నాయి.

శాఖావతీ చేన్ద్రనదీ మేఘా మఙ్గారవాహినీ। కావేరీ హరితోయా చ సోమావర్త్తా శతహ్రదా ।। ౪౩.

శాఖావతి, ఇంద్రనది, మేఘ, మంగారవాహిని, కావేరి, హరితోయా, సోమావర్త, శతహ్రదా కూడా ఉన్నాయి.

వనమాలా వసుమతీ పమ్పా పమ్పావతీ శుభా। సువర్ణా పఞ్చ వర్ణా చ తథా పుణ్యా వపుష్మతీ ।। ౪౩.

వనమాల, వసుమతి, పాంపా, శుభమైన పాంపావతి, సువర్ణ, పంచవర్ణ, అలాగే పుణ్యమైన వపుష్మతి కూడా ఉన్నాయి.

మణివప్రా సువప్రా చ బ్రహ్మభాగా శిలాశినీ। కృష్ణతోయా చ పుణ్యోదా తథా నాగపదీ శుభా ।। ౪౩.

మణివప్ర, సువప్ర, బ్రహ్మభాగ, శిలాశిని, కృష్ణతోయ, పుణ్యోదా, అలాగే శుభమైన నాగపది కూడా ఉన్నాయి.

శైవాలినీ మణితటా క్షారోదా చారుణావతీ। తథా విష్ణుపదీ చైవ మహాపుణ్యా మహానదీ ।। ౪౩.

శైవాలిని, మణితట, క్షారోదా, ఆరుణావతి, అలాగే విష్ణుపది అనే మహాపుణ్యమైన గొప్ప నది కూడా ఉంది.

హిరణ్యవాహినీలా చ స్కన్దమాలా సురావతీ । వామోదా చ పతాకా చ వేతాలీ చ మహానదీ ।। ౪౩.

హిరణ్యవాహినీ, నీలా, స్కందమాలా, సురావతీ, వామోదా, పతాకా, వేటాళీ, మహానదీ — ఇవన్నీ గొప్ప నదులుగా ప్రసిద్ధి పొందినవి.

ఏతా గఙ్గా మహానద్యో నాయికాః పరికీర్తితాః। క్షుద్రనద్యస్త్వసంఖ్యాతాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౪౩.

ఇవి గంగలు, మహానదులు, ప్రముఖమైన నదులుగా పేరుగాంచినవి. చిన్న చిన్న నదులు మాత్రం లెక్కలేనన్ని, వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ ఉన్నాయి.

పూర్వద్వీపస్య వోహిన్యః పుణ్యవత్యశ్చ కీర్తితాః। కీర్త్తనేనాపి చైతాసాం పూతః స్యాదితి మే మతిః ।। ౪౩.

ఇవి తూర్పు ద్వీపంలోని పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధి చెందిన నదులు. వీటి పేర్లు ఒక్కసారి పలికినా కూడా పవిత్రత కలుగుతుందని నా నమ్మకం.

సమృద్ధరాష్ట్రం స్ఫీతఞ్చ నానాజనపదాకులమ్। నానావృక్షవనోద్దేశం నానానగ సువేష్టితమ్ ।। ౪౩.

ఆ భూమి సంపన్నంగా, సుఖంగా ఉంది. అనేక ప్రజలతో నిండిపోయి, రకరకాల చెట్లతో కూడిన తోటలతో అలంకరించబడి, అనేక పర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.

నరనారీగణాకీర్ణం నిత్యం ప్రముదితం శివమ్। బహుధాన్యధనోపేతం నానానృపతిపాలితమ్ । ఉపేతం కీర్తనశతైర్నానారత్నాకరాకరమ్ ।। ౪౩.

అక్కడ పురుషులు, స్త్రీలు సమూహాలుగా నివసిస్తూ, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, మంగళకరంగా ఉంటారు. విస్తారమైన ధాన్యం, ధనం ఉండి, అనేక రాజులు పాలిస్తూ, వందలాది కీర్తులతో ప్రసిద్ధి చెందింది. రకరకాల రత్నాల ఖనిజాలతో నిండిన భూమి అది.

తస్మిన్దేశే సమాఖ్యాతా హేమశఙ్ఖదలప్రభాః। మహాకాయా మహావీర్యాః పురుషాః పురుషర్షభాః ।। ౪౩.

ఆ దేశంలో బంగారు, శంఖం, ఆకుల వలె ప్రకాశించే, గొప్ప శరీరంతో, గొప్ప బలంతో, నిజమైన మహాపురుషులు నివసిస్తున్నారు.

సమ్భాషణం దర్శనఞ్చ సమస్థానోపసేవనమ్ । దేవైః సహ మహాభాగాః కుర్వతే తత్ర వై ప్రజాః ।। ౪౩.

అక్కడ ప్రజలు దేవతలతో కలిసి మాట్లాడుతూ, కలిసిమెలిసి ఉండి, సేవ చేయడం కూడా చేస్తారు. వారు నిజంగా ధన్యులు.

దశవర్షసహస్రాణి తేషామాయుః ప్రకీర్తితమ్। ధర్మాధర్మవిశేషశ్చ న తేష్వస్తి మహాత్మసు। అహింసా సత్యవాక్యఞ్చ ప్రకృత్యైవ హి వర్త్తతే ।। ౪౩.

వారికి పదివేల సంవత్సరాల ఆయుష్షు ఉందని చెప్పబడింది. ఆ మహాత్ములలో ధర్మం–అధర్మానికి తేడా ఉండదు. హింస చేయకపోవడం, సత్యం మాట్లాడటం వారి సహజ స్వభావం.

తే భక్త్యా శఙ్కరం దేవం గౌరీం పరమవైష్ణవీమ్। ఇజ్యాపూజానమస్కారాంస్తాభ్యాం నిత్యం ప్రయుఞ్జతే ।। ౪౩.

వారు భక్తితో శంకరుడిని, విష్ణువు పరమభక్తురాలైన గౌరీదేవిని ఎల్లప్పుడూ పూజించి, నమస్కరించి, ఆరాధిస్తారు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ త్రిచత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువన విన్యాసం' అనే నలుబది మూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

నిసర్గ ఏష విఖ్యాతో భద్రాశ్వానాం యథార్థవత్ । శ్రృణుధ్వం కేతుమాలానాం విస్తరేణ ప్రకీర్త్తనమ్ ।। ౪౪.

భద్రాశ్వుల సహజ స్వభావం ఇదే అని ప్రసిద్ధి. ఇప్పుడు మీరు కేతుమాలుల వివరమైన కథను వినండి.

నిషధస్యాచలేన్ద్రస్య పశ్చిమస్య మహాత్మనః। పశ్చిమేన హి యత్తత్ర దిక్షు సర్వాసు కీర్తితమ్ ।। ౪౪.

నిషధ అనే గొప్ప పశ్చిమ పర్వతానికి పశ్చిమ దిక్కులో ఉన్న ప్రాంతాలన్నీ ఇక్కడ వివరంగా చెప్పబడ్డాయి.

కులాచలానాం సప్తానాం నదీనాఞ్చ విశేషతః। తథా జనపదానాఞ్చ విస్తరం శ్రోతుమర్హథ ।। ౪౪.

ఆడు ఏడు కులాచల పర్వతాలు, వాటి నదులు, అలాగే అక్కడి ప్రజలు గురించి మీరు ఇప్పుడు పూర్తిగా వినవచ్చు.

విశాలః కమ్బలః కృష్ణో జయన్తో హరిపర్వతః। అశోకో వర్ద్ధమానశ్చ సప్తైతే కులపర్వ్వతాః ।। ౪౪.

విశాల, కంబల, కృష్ణ, జయంత, హరిపర్వత, అశోక, వర్ధమాన — ఇవే ఆడు ఏడు కులపర్వతాలు.

తేషాం ప్రసూతిరన్యేఽపి పర్వతా బహువిస్తరాః। కోటికోటిశతా జ్ఞేయాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౪౪.

వాటితో పాటు ఇంకా అనేక విస్తారమైన పర్వతాలు ఉన్నాయి. అవి కోటికోట్ల సంఖ్యలో, వందల, వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.

తైర్విమిశ్రా జనపదా నానాజాతిసమాకులాః। నానాప్రకారవిజ్ఞేయాస్త్వనేకనృపపాలితాః ।। ౪౪.

ఆ పర్వతాల మధ్య అనేక ప్రాంతాలు కలిసిమెలిసి ఉన్నాయి. రకరకాల జాతుల ప్రజలు అక్కడ నివసిస్తూ, అనేక రాజులు పాలిస్తున్నారు.