వాయుపురాణమ్

ఏవం తాస్తు మహానద్యశ్చతస్రో విమలోదకాః। మహాగిరితటభ్రష్టాః సంప్రయాతాశ్చతుర్దిశమ్ ।। ౪౨.

ఇలా, ఆ నాలుగు గొప్ప నదులు, నిర్మలమైన నీటితో, పెద్ద పర్వతాల నుంచి జారిపడి, నాలుగు దిక్కులవైపు ప్రవహించాయి.

తత్సేయం కథితప్రాయా పృథివీ బహువిస్తరా। మేరుశైలమహాకీర్ణాఽవిశచ్చ సర్వతోదిశమ్ ।। ౪౨.

ఇలా, ఇప్పటివరకు వివరించిన ఈ భూమి ఎంతో విస్తారంగా ఉంది; ఇది మెరు పర్వతంతో నిండిపోయి, అన్ని దిశల్లో వ్యాపించింది.

చతుర్మహాద్వీపవతీ చతురాక్రీడకాననా। చతుష్కేతుమహావృక్షా చతుర్వరసరస్వతీ ।। ౪౨.

ఈ భూమికి నాలుగు మహా ద్వీపాలు, నాలుగు అందమైన అరణ్యాలు, నాలుగు ముఖ్యమైన వృక్షాలు, నాలుగు సరస్వతి నదులు ఉన్నాయి.

చతుర్మహాశైలవతీ చతుర్భుజగసంశ్రయా। అష్టోత్తరమహాశైలా తథాష్టవరపర్వతా ।। ౪౨.

ఇందులో నాలుగు గొప్ప పర్వతాలు, నాలుగు నాగుల నివాస స్థలాలు, నూరెండు గొప్ప పర్వతాలు, ఎనిమిది ఉత్తమ పర్వత శ్రేణులు ఉన్నాయి.

గన్ధమాదనపార్శ్వే తు స్ఫీతా చోపరి గణ్డికా। ద్వాత్రింశతం సహస్రాణి యోజనైః పూర్వపశ్చిమా ।। ౪౩.

గంధమాదన పర్వతం పక్కన, పైభాగంలో, గండికా అనే ప్రదేశం ఉంది. అది బాగా అభివృద్ధి చెంది, తూర్పు నుండి పడమట వరకు ముప్పై రెండు వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంది.

అస్యాయామశచవతుస్త్రింశత్సహస్రాణి ప్రమాణతః। తత్ర తే శుభకర్మాణః కేతుమాలాః పరిశ్రుతాః ।। ౪౩.

దాని పొడవు కూడా ముప్పై రెండు వేల యోజనాలు. అక్కడ మంచి పనులు చేసే కేతుమాలులు ప్రసిద్ధిగా నివసిస్తున్నారు.

తత్ర కాలా నరాః సర్వే మహాసత్త్వా మహాబలాః। స్త్రియశ్చోత్పలపత్రాభాః సర్వాస్తాః ప్రియ దర్శనాః ।। ౪౩.

అక్కడ ఉన్న ప్రజలు అందరూ గొప్ప బలవంతులు. అక్కడి స్త్రీలు ఉత్పల పువ్వు రేకుల్లా మెరిసిపోతూ అందంగా కనిపిస్తారు.

తత్ర దివ్యో మహావృక్షః పనసః షడ్రసాశ్రయః। ఈశ్వరో బ్రహ్మణః పుత్రః కామచారీ మనోజవః। తస్య పీత్వా ఫలరసం జీవన్తి హి సమాయుతమ్ ।। ౪౩.

అక్కడ ఒక దివ్యమైన పెద్ద పనస చెట్టు ఉంది, అది ఆరు రుచులతో ఫలిస్తుంది. దానికి బ్రహ్మ కుమారుడు అధిపతి, అతడు ఇష్టానుసారం సంచరిస్తూ, మనస్సు వేగంతో కదలగలడు. ఆ చెట్టు ఫలరసం తాగి, వారు పూర్తిగా ఆయుర్దాయంతో జీవిస్తారు.

పార్శ్వే మాల్యవతశ్చాపి పూర్వే పుర్వా తు గణ్డికా। ఆయామతోఽథ విస్తారాద్యథైవాపరగణ్డికా ।। ౪౩.

మాల్యవత్పర్వతం పక్కన తూర్పున, తూర్పు గండికా ఉంది. దాని పొడవు, వెడల్పు కూడా పశ్చిమ గండికాతో సమానంగా ఉంటుంది.

భద్రాశ్వాస్తత్ర విజ్ఞేయా నిత్యం ముదితమానసా। భద్రం సాలవనం తత్ర కాలామ్రాశ్చ మహాద్రుమాః ।। ౪౩.

అక్కడ భద్రాశ్వులు నివసిస్తారు, వారు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు. అక్కడ మంచి సాలవనమూ, పెద్ద కాలామ్ర వృక్షాలూ ఉన్నాయి.

తత్ర తే పురుషాః శ్వేతా మహాసత్త్వా మహాబలాః। స్త్రియః కుముదవర్ణాభాః సున్దర్య్యః ప్రియదర్శనాః ।। ౪౩.

అక్కడ పురుషులు తెల్లగా, గొప్ప బలంతో ఉంటారు. స్త్రీలు కుముద పువ్వుల వర్ణంతో, అందంగా, చూడదగ్గవారిగా ఉంటారు.

చన్ద్రప్రభాశ్వన్ద్రవర్ణాః పూర్ణచన్ద్రనిభాననాః। చన్ద్రశీతలగాత్రాశ్చ స్త్రియశ్చోత్పలగన్ధికాః ।। ౪౩.

వారు చంద్రుడి కాంతితో మెరిసిపోతారు, వారి ముఖాలు పూర్ణచంద్రునిలా ఉంటాయి. వారి శరీరాలు చంద్రకాంతిలా చల్లగా ఉంటాయి, స్త్రీలు ఉత్పలపువ్వుల సువాసనతో ఉంటారు.

దశవర్షసహస్రాణి తేషామాయుర్నిరామయమ్। కాలామ్రస్య రసం పీత్వా సర్వదా సిథరయౌవనాః ।। ౪౩.

వారికి పదివేల సంవత్సరాల ఆయుర్దాయం, వ్యాధిలేని జీవితం ఉంటుంది. కాలామ్ర ఫలరసం తాగి, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉంటారు.

ప్రమాణం వర్ణమాయుశ్చ యాథాతథ్యేన కీర్తితమ్। చతుర్ణామపి ద్వీపానాం సమాసాన్న తు విస్తరాత్ ।। ౪౩.

నాలుగు ద్వీపాల పరిమాణం, వర్ణం, ఆయుర్దాయాన్ని నిజంగా, సంక్షిప్తంగా వివరించాను; విస్తృతంగా కాదు.

భద్రాశ్వానాం యథా చిహ్నం కీర్తితం కీర్తివర్ద్ధనాః। తచ్ఛృణుధ్వం తు కార్త్స్న్యేన పూర్వసిద్ధైరుదాహృతమ్ ।। ౪౩.

భద్రాశ్వుల లక్షణాన్ని ఎలా వివరించామో, ఓ కీర్తిని పెంచేవారూ, పురాతన ఋషులు చెప్పినదాన్ని పూర్తిగా వినండి.

దేవకూటస్య సర్వస్య ప్రథితస్యేహ యత్పరమ్। పూర్వేణ దిక్షు సర్వాసు యథావచ్చ ప్రకీర్తితమ్ ।। ౪౩.

ఇక్కడ ప్రసిద్ధమైన దేవకూటం మొత్తం, తూర్పు దిశల్లో ఎలా ఉందో పూర్తిగా వివరించబడింది.

కులాచలానాం పఞ్చానాం నదీనాఞ్చ విశేషతః। తథా జనపదానాఞ్చ యథా దృష్టం యథాశ్రుతమ్ ।। ౪౩.

అలాగే, ఐదు కులాచలాలు, ముఖ్యంగా నదులు, అలాగే జనపదాలు కూడా చూచినట్టు, విన్నట్టు వివరించబడ్డాయి.

శైవాలో వర్ణమాలాగ్రః కోరఞ్జశ్చాచలోత్తమః। శ్వేతవర్ణశ్చ నీలశ్చ పఞ్చైతే కులపర్వతాః ।। ౪౩.

శైవాల, వర్ణమాలాగ్ర, కొరంజ, శ్వేత, నీల — ఇవే ఐదు ముఖ్యమైన కులపర్వతాలు.

తేషాం ప్రసూతిరన్యేపి పర్వతా బహువిస్తరాః। కోటికోటిః క్షితౌ జ్ఞేయాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౪౩.

వాటినుండి ఇంకా అనేక విస్తారమైన పర్వతాలు పుట్టాయి; అవి భూమిపై కోటికోట్లు, వందల, వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.

తైర్విమిశ్రా జనపదైర్నానాసత్త్వసమాకులాః। నానాప్రకారజాతీయాస్త్వనేకనృపపాలితాః ।। ౪౩.

ఆ పర్వతాల మధ్య ఎన్నో జనపదాలు, వివిధ జాతుల జీవులతో నిండినవి, అనేక రాజులు పాలించే ప్రాంతాలుగా ఉన్నాయి.

నామధేయైశ్చ నిక్రాన్తైః శ్రీమద్భిః పురుషర్షభైః। అధ్యాసితా జనపదాః కీర్తనీయాశ్చ శోభితాః ।। ౪౩.

ప్రఖ్యాతమైన పేర్లు కలిగిన మహనీయులు నివసించి, అలంకరించిన ఈ జనపదాలు ప్రశంసించదగ్గవిగా వెలుగొందుతున్నాయి.

తేషాన్తు నామధేయాని రాష్ట్రాణి వివిధాని చ। గిర్యన్తరనివిష్టాని సమేషు విషమేషు చ ।। ౪౩.

వాటికి పేర్లు, వివిధ రాష్ట్రములు కూడా పర్వతాల మధ్య, సమతల ప్రాంతాల్లో, ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో స్థితిచేసుకున్నాయి.

తథా సుమఙ్గలాః శుద్ధాశ్చన్ద్రకాన్తాః సునన్దనాః। వ్రజకా నీలశైలేయాః సౌవీరా విజయస్థలాః ।। ౪౩.

అక్కడ సుమంగళులు, శుద్ధులు, చంద్రకాంతులు, సునందనులు, వ్రజకులు, నీలపర్వతవాసులు, సౌవీరులు, విజయస్థలాలు ఉన్నాయి.

మహాస్థలాః సుకామాశ్చ మహాకేశాః సుమూర్ద్ధజాః। వాతరంహాః సోపసఙ్గాః పరివాయాః పరాచకాః ।। ౪౩.

మహాస్థలాలు, సుఖంగా ఉండే సుకాములు, గొప్ప జుట్టు కల మహాకేశులు, సుందరమైన మూర్ధజులు, వేగంగా పరిగెత్తే వాతరంహాలు, పరివాయలు, పరాచకులు కూడా ఉన్నారు.

సమ్భవక్రా మహానేత్రాః శైవాలాస్తనపాస్తథా। కుముదాః శాకముణ్డాశ్చ ఉరః సఙ్కీర్ణభౌమకాః ।। ౪౩.

అక్కడ సంభవక్రులు, మహానేత్రులు, శైవాలులు, తనపాలు, కుముదులు, శాకముండులు, భూమిలో కలిసిన వారు ఉన్నారు.

సోదకా వత్సకాశ్చైకే వారాహా హారవామకాః। శఙ్ఖాఖ్యా భావిసన్ద్రాశ్చ ఉత్తరా హైమభౌమకాః ।। ౪౩.

కొంతమంది సోదకులు, వత్సకులు, మరికొందరు వారాహులు, హారవామకులు, శంఖపేరుగలవారు, భావిసంద్రులు, ఉత్తర హేమభౌమకులు కూడా ఉన్నారు.

కృష్ణభౌమాః సుభౌమాశ్చ మహాభౌమాశ్చ కీర్తితాః। ఏతే చాన్యే చ విఖ్యాతా నానాజనపదా మయా ।। ౪౩.

కృష్ణభౌములు, సుభౌములు, మహాభౌములు కూడా చెప్పబడ్డారు; వీరితో పాటు మరెన్నో ప్రజలు వివిధ జనపదాలు నేను వివరించాను.

తే పిబన్తి మహాపుణ్యాం మహాగఙ్గాం మహానదీమ్। ఆదౌ త్రైలోక్యవిఖ్యాతా శీతా శీతామ్బువాహినీ ।। ౪౩.

వారు మహాపుణ్యమైన, మహాగంగా అనే గొప్ప నదిని త్రాగుతారు; ఆ గంగా మొదట మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినది, చల్లగా, చల్లని నీరు ప్రవహించేది.

తథా చ హంసవసతిర్మహాచక్రా చ నిమ్నగా। చక్రా వక్రా చ కఞ్చీ చ సురసా చాపగోత్తమా ।। ౪౩.

అలాగే, హంసవసతి, మహాచక్ర, నిమ్నగా, చక్ర, వక్ర, కంచి, సురసా అనే ఉత్తమ నదులు ఉన్నాయి.