వాయుపురాణమ్

తతః పరం మహానీలం హేమశ్రృఙ్గఞ్చ సా యయౌ । హేమశ్రృఙ్గాద్గతా శ్వేతం శ్వేతాచ్చ సునగం యయౌ ।। ౪౨.

అనంతరం, మహానీలాన్ని, హేమశృంగాన్ని చేరింది; హేమశృంగం నుండి శ్వేతపర్వతాన్ని, శ్వేతం నుండి సునగాన్ని చేరింది.

సునగాత్ శతశ్రృఙ్గఞ్చ సంప్రాప్తా సా మహానదీ। శతశ్రృఙ్గాన్మహాశైలం పుష్కరం పుష్పమణ్డితమ్ ।। ౪౨.

సునగం నుండి శతశృంగాన్ని చేరిన ఆ మహానది, శతశృంగం నుండి పుష్కరానికి, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప పర్వతానికి చేరింది.

పుష్కరాచ్చ మహాశైలం ద్విరాజం సుమహాబలమ్ । వరాహపర్వ్వతం తస్మాన్మయూరఞ్చ శిలోచ్చయమ్ ।। ౪౨.

పుష్కరంనుండి మహాశక్తివంతమైన ద్విరాజపర్వతాన్ని, అక్కడినుండి వరాహపర్వతాన్ని, తరువాత మయూరపర్వతాన్ని చేరింది.

మయూరాచ్చైకశిఖరం కన్దరోదరమణ్డితమ్ । జారుధిం శైల శిఖరం నిపపాతాశుగామినీ ।। ౪౨.

మయూరపర్వతం నుండి ఒక్క శిఖరమున్న, గుహలు, లోయలు కలిగిన పర్వతాన్ని చేరింది; అక్కడ జారుధి పర్వత శిఖరానికి వేగంగా జారింది.

ఏవం గిరిసహస్రాణి దారయన్తీ మహానదీ। త్రిశ్రృఙ్గం శ్రృఙ్గకలిలం మర్యాదాపర్వతం గతా ।। ౪౨.

అలా, వేల కొద్ది పర్వతాలను చీల్చుకుంటూ, ఆ మహానది త్రిశృంగం అనే మూడు శిఖరాల పర్వతాన్ని, శిఖరాలతో నిండిన సరిహద్దు పర్వతాన్ని చేరింది.

త్రిశ్రృఙ్గతటవిభ్రష్టా మహాభాగనిషేవితా। మేరుకూటతటాద్భ్రష్టా పవనేనేరితోదకా ।। ౪౨.

త్రిశృంగ శిఖరం నుండి జారిపడి, మహాభాగులు సేవించే చోట, మెరు శిఖరాల నుండి, గాలి తో నడిపించబడిన ఆ నీరు—

విరుద్ధం పర్వతవరం పపాత విమలోదకా। ప్లావయన్తీ మహాభాగా ప్రయాతా పశ్చిమార్ణవమ్ ।। ౪౨.

వ్యతిరేకంగా ఉన్న ఉత్తమ పర్వతాన్ని ఆ శుద్ధజల నది తాకింది; మహాభాగ్యభూములను ముంచుతూ, పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరింది.

సువర్ణభువి పార్శ్వే తు సుపార్శ్వేప్యుత్తరే గిరౌ ౪౨.

బంగారు భూమి పక్కన, అలాగే ఉత్తర దిక్కున ఉన్న గొప్ప పర్వతం పక్కన కూడా ఉంది.

కన్దరోదరవిభ్రష్టా తస్మాదపి తరఙ్గిణీ। నైకభోగా పపాతోర్వీం చిత్రపుష్పోఢుపోత్కచా ।। ౪౨.

ఆ పర్వత గుహల నుంచి ఒక నది, ఎన్నో ఆనందాలను కలిగిస్తూ, రంగురంగుల పువ్వులతో అలంకరించబడి, భూమిపైకి దిగింది.

ప్లావయన్తీ ప్రముదితా ఉత్తరాన్ సా కురూన్ శివా। మహాద్వీపస్య మధ్యేన ప్రయాతా సోత్తరార్ణవమ్ ।। ౪౨.

ఆ పవిత్రమైన నది ఆనందంగా ఉత్తర కురు దేశాన్ని ముంచెత్తి, మహా ద్వీప మధ్యగా ప్రవహించి, ఉత్తర సముద్రాన్ని చేరింది.

ఏవం తాస్తు మహానద్యశ్చతస్రో విమలోదకాః। మహాగిరితటభ్రష్టాః సంప్రయాతాశ్చతుర్దిశమ్ ।। ౪౨.

ఇలా, ఆ నాలుగు గొప్ప నదులు, నిర్మలమైన నీటితో, పెద్ద పర్వతాల నుంచి జారిపడి, నాలుగు దిక్కులవైపు ప్రవహించాయి.

తత్సేయం కథితప్రాయా పృథివీ బహువిస్తరా। మేరుశైలమహాకీర్ణాఽవిశచ్చ సర్వతోదిశమ్ ।। ౪౨.

ఇలా, ఇప్పటివరకు వివరించిన ఈ భూమి ఎంతో విస్తారంగా ఉంది; ఇది మెరు పర్వతంతో నిండిపోయి, అన్ని దిశల్లో వ్యాపించింది.

చతుర్మహాద్వీపవతీ చతురాక్రీడకాననా। చతుష్కేతుమహావృక్షా చతుర్వరసరస్వతీ ।। ౪౨.

ఈ భూమికి నాలుగు మహా ద్వీపాలు, నాలుగు అందమైన అరణ్యాలు, నాలుగు ముఖ్యమైన వృక్షాలు, నాలుగు సరస్వతి నదులు ఉన్నాయి.

చతుర్మహాశైలవతీ చతుర్భుజగసంశ్రయా। అష్టోత్తరమహాశైలా తథాష్టవరపర్వతా ।। ౪౨.

ఇందులో నాలుగు గొప్ప పర్వతాలు, నాలుగు నాగుల నివాస స్థలాలు, నూరెండు గొప్ప పర్వతాలు, ఎనిమిది ఉత్తమ పర్వత శ్రేణులు ఉన్నాయి.

గన్ధమాదనపార్శ్వే తు స్ఫీతా చోపరి గణ్డికా। ద్వాత్రింశతం సహస్రాణి యోజనైః పూర్వపశ్చిమా ।। ౪౩.

గంధమాదన పర్వతం పక్కన, పైభాగంలో, గండికా అనే ప్రదేశం ఉంది. అది బాగా అభివృద్ధి చెంది, తూర్పు నుండి పడమట వరకు ముప్పై రెండు వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంది.

అస్యాయామశచవతుస్త్రింశత్సహస్రాణి ప్రమాణతః। తత్ర తే శుభకర్మాణః కేతుమాలాః పరిశ్రుతాః ।। ౪౩.

దాని పొడవు కూడా ముప్పై రెండు వేల యోజనాలు. అక్కడ మంచి పనులు చేసే కేతుమాలులు ప్రసిద్ధిగా నివసిస్తున్నారు.

తత్ర కాలా నరాః సర్వే మహాసత్త్వా మహాబలాః। స్త్రియశ్చోత్పలపత్రాభాః సర్వాస్తాః ప్రియ దర్శనాః ।। ౪౩.

అక్కడ ఉన్న ప్రజలు అందరూ గొప్ప బలవంతులు. అక్కడి స్త్రీలు ఉత్పల పువ్వు రేకుల్లా మెరిసిపోతూ అందంగా కనిపిస్తారు.

తత్ర దివ్యో మహావృక్షః పనసః షడ్రసాశ్రయః। ఈశ్వరో బ్రహ్మణః పుత్రః కామచారీ మనోజవః। తస్య పీత్వా ఫలరసం జీవన్తి హి సమాయుతమ్ ।। ౪౩.

అక్కడ ఒక దివ్యమైన పెద్ద పనస చెట్టు ఉంది, అది ఆరు రుచులతో ఫలిస్తుంది. దానికి బ్రహ్మ కుమారుడు అధిపతి, అతడు ఇష్టానుసారం సంచరిస్తూ, మనస్సు వేగంతో కదలగలడు. ఆ చెట్టు ఫలరసం తాగి, వారు పూర్తిగా ఆయుర్దాయంతో జీవిస్తారు.

పార్శ్వే మాల్యవతశ్చాపి పూర్వే పుర్వా తు గణ్డికా। ఆయామతోఽథ విస్తారాద్యథైవాపరగణ్డికా ।। ౪౩.

మాల్యవత్పర్వతం పక్కన తూర్పున, తూర్పు గండికా ఉంది. దాని పొడవు, వెడల్పు కూడా పశ్చిమ గండికాతో సమానంగా ఉంటుంది.

భద్రాశ్వాస్తత్ర విజ్ఞేయా నిత్యం ముదితమానసా। భద్రం సాలవనం తత్ర కాలామ్రాశ్చ మహాద్రుమాః ।। ౪౩.

అక్కడ భద్రాశ్వులు నివసిస్తారు, వారు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు. అక్కడ మంచి సాలవనమూ, పెద్ద కాలామ్ర వృక్షాలూ ఉన్నాయి.

తత్ర తే పురుషాః శ్వేతా మహాసత్త్వా మహాబలాః। స్త్రియః కుముదవర్ణాభాః సున్దర్య్యః ప్రియదర్శనాః ।। ౪౩.

అక్కడ పురుషులు తెల్లగా, గొప్ప బలంతో ఉంటారు. స్త్రీలు కుముద పువ్వుల వర్ణంతో, అందంగా, చూడదగ్గవారిగా ఉంటారు.

చన్ద్రప్రభాశ్వన్ద్రవర్ణాః పూర్ణచన్ద్రనిభాననాః। చన్ద్రశీతలగాత్రాశ్చ స్త్రియశ్చోత్పలగన్ధికాః ।। ౪౩.

వారు చంద్రుడి కాంతితో మెరిసిపోతారు, వారి ముఖాలు పూర్ణచంద్రునిలా ఉంటాయి. వారి శరీరాలు చంద్రకాంతిలా చల్లగా ఉంటాయి, స్త్రీలు ఉత్పలపువ్వుల సువాసనతో ఉంటారు.

దశవర్షసహస్రాణి తేషామాయుర్నిరామయమ్। కాలామ్రస్య రసం పీత్వా సర్వదా సిథరయౌవనాః ।। ౪౩.

వారికి పదివేల సంవత్సరాల ఆయుర్దాయం, వ్యాధిలేని జీవితం ఉంటుంది. కాలామ్ర ఫలరసం తాగి, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉంటారు.

ప్రమాణం వర్ణమాయుశ్చ యాథాతథ్యేన కీర్తితమ్। చతుర్ణామపి ద్వీపానాం సమాసాన్న తు విస్తరాత్ ।। ౪౩.

నాలుగు ద్వీపాల పరిమాణం, వర్ణం, ఆయుర్దాయాన్ని నిజంగా, సంక్షిప్తంగా వివరించాను; విస్తృతంగా కాదు.

భద్రాశ్వానాం యథా చిహ్నం కీర్తితం కీర్తివర్ద్ధనాః। తచ్ఛృణుధ్వం తు కార్త్స్న్యేన పూర్వసిద్ధైరుదాహృతమ్ ।। ౪౩.

భద్రాశ్వుల లక్షణాన్ని ఎలా వివరించామో, ఓ కీర్తిని పెంచేవారూ, పురాతన ఋషులు చెప్పినదాన్ని పూర్తిగా వినండి.

దేవకూటస్య సర్వస్య ప్రథితస్యేహ యత్పరమ్। పూర్వేణ దిక్షు సర్వాసు యథావచ్చ ప్రకీర్తితమ్ ।। ౪౩.

ఇక్కడ ప్రసిద్ధమైన దేవకూటం మొత్తం, తూర్పు దిశల్లో ఎలా ఉందో పూర్తిగా వివరించబడింది.

కులాచలానాం పఞ్చానాం నదీనాఞ్చ విశేషతః। తథా జనపదానాఞ్చ యథా దృష్టం యథాశ్రుతమ్ ।। ౪౩.

అలాగే, ఐదు కులాచలాలు, ముఖ్యంగా నదులు, అలాగే జనపదాలు కూడా చూచినట్టు, విన్నట్టు వివరించబడ్డాయి.

శైవాలో వర్ణమాలాగ్రః కోరఞ్జశ్చాచలోత్తమః। శ్వేతవర్ణశ్చ నీలశ్చ పఞ్చైతే కులపర్వతాః ।। ౪౩.

శైవాల, వర్ణమాలాగ్ర, కొరంజ, శ్వేత, నీల — ఇవే ఐదు ముఖ్యమైన కులపర్వతాలు.

తేషాం ప్రసూతిరన్యేపి పర్వతా బహువిస్తరాః। కోటికోటిః క్షితౌ జ్ఞేయాః శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౪౩.

వాటినుండి ఇంకా అనేక విస్తారమైన పర్వతాలు పుట్టాయి; అవి భూమిపై కోటికోట్లు, వందల, వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.