తథైవ చోత్తరే దేశే చారుధౌ దేవపర్వతే। అనేకశ్రృఙ్గకలితే సిద్ధసాధు నిషేవితే ।। ౪౧.
అదే విధంగా, ఉత్తర ప్రాంతంలో అనేక శిఖరాలతో అలంకరించబడిన, సిద్ధులు, సద్గురుులు సంచరించే ఆ అందమైన దివ్య పర్వతం ఉంది.
యక్షాణాం కిన్నరాణాఞ్చ గన్ధర్వాణాం సహస్రశః। నాగానాం రాక్షసానాఞ్చ దైత్యానాఞ్చ మహాబలే ।। ౪౧.
అక్కడ యక్షులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు, మహాబలశాలులు అయిన దైత్యులు వేల సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు.
కూటే తు మధ్యమే తస్య సిద్ధసఙ్ఘ నిషేవితే। రమ్యే దేవర్షిచరితే రత్నధాతువిభూషితే ।। ౪౧.
ఆ పర్వతపు మధ్య శిఖరంలో, సిద్ధుల సమూహాలు సంచరించే, దేవర్షులు సందర్శించే, రత్నాలు, లోహాలతో అలంకరించబడిన అందమైన ప్రదేశం ఉంది.
పఝోత్పలవనైః ఫుల్లైః సౌగన్ధికవనైస్తథా। తథా కుముదఖణ్డైశ్చ వికచైరుపశోభితే ।। ౪౧.
అది వికసించిన కమలాల చెరువులతో, సుగంధభరితమైన వనాలతో, అలాగే వికసించిన కుముదపుష్ప సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
విహఙ్గసఙ్ఘసంఘుష్టం నానాసత్వనిషేవితమ్। హంసకారణ్డవాకీర్ణం మత్తషట్పదసేవితమ్ ।। ౪౧.
అక్కడ పక్షుల సమూహాల కిలకిలారావంతో నిండిపోయి, వివిధ జంతువులు నివసిస్తూ, హంసలు, నెమళ్ళు సమూహాలుగా ఉండి, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు సంచరిస్తుంటాయి.
నానాసత్వగణాకీర్ణం విహఙ్గైరుపశోభితమ్। చారుతీర్థసుసమ్బాధం త్రింశద్యోజనమణ్డలమ్ ।। ౪౧.
వివిధ జంతు సమూహాలతో నిండిపోయి, పక్షులతో అలంకరించబడి, అందమైన తీర్థస్థలాలతో నిండిన ఈ ప్రాంతం ముప్పది యోజనల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది.
సిద్ధైరుపస్పృష్టజలం జలదోషవివర్జితమ్। తత్రానన్దజలన్నామ మహాపుణ్యజలం సరః ।। ౪౧.
అక్కడ సిద్ధులు స్నానం చేసే, మలినాలు లేని పవిత్రమైన నీరు కలిగి ఉన్న ఆనందజలం అనే మహాపుణ్యసరస్సు ఉంది.
తత్ర నాగపతి శ్చణ్డ శ్చణ్డో నామ దురాసదః। శతశీర్షా మహాభాగో విష్ణుచక్రాఙ్కచిహ్నితః। ఇత్యేవమష్టౌ విజ్ఞేయా విచిత్రా దేవపర్వతాః ।। ౪౧.
అక్కడ చండ అనే పేరు గల, భయంకరమైన, చేరలేని, వంద తలలతో ఉన్న, మహాభాగ్యశాలి, విష్ణుచక్రం గుర్తుగా ఉన్న నాగపతి ఉన్నాడు. ఇలా ఎనిమిది అద్భుతమైన దివ్య పర్వతాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.
పురైరాయతనైః పుణ్యైః పుణ్యోదైశ్చ సరోవరైః। సువర్ణపర్వతైర్నైకైస్తథా రజతపర్వతైః ।। ౪౧.
పుణ్యమైన నగరాలు, పవిత్ర క్షేత్రాలు, పవిత్ర నదులు, మంచి సరస్సులు, అనేక బంగారు కొండలు, అలాగే వెండి పర్వతాలతో ఈ భూమి అలంకరించబడింది.
నానారత్నప్రభాసైశ్చ నైకైశ్చ మణిపర్వతైః। హరితాలపర్వతైర్నైకైస్తథా హిఙ్గులకాఞ్చనైః ।। ౪౧.
వివిధ రత్నాల వెలుగు మెరుస్తున్న కొండలు, అనేక మణులతో అలంకరించబడిన పర్వతాలు, పచ్చరంగు రాళ్లతో కూడిన కొండలు, అలాగే హింగులం, బంగారంతో కూడిన పర్వతాలు ఉన్నాయి.
శుద్ధైర్మనః శిలాజాలైర్భాస్వరైరరుణప్రభైః । నానాధాతువిచిత్రైశ్చ నైకైశ్చ మణిపర్వతైః ।। ౪౧.
శుద్ధమైన, మెరిసే స్ఫటిక పర్వతాలు, ఎర్రటి కాంతితో ప్రకాశించే కొండలు, ఎన్నో లోహాలతో అలంకరించబడినవి, అనేక మణిపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
పూర్ణా వసుమతీ సర్వా గిరిభిర్నైకవిస్తరైః। నదీకన్దరశైలాద్యైరనేకైశ్చిత్రసానుభిః ।। ౪౧.
ఈ vasumatī మొత్తం విస్తారమైన పర్వతాలతో, నదులు, లోయలు, శిఖరాలు, ఎన్నో విచిత్రమైన కొండదారులతో నిండి ఉంది.
ఇత్యేవమచలైర్యుక్తైర్దైత్యరాక్షససాధుభిః। కిన్నరోరగగన్ధర్వైర్విచిత్రైః సిద్ధచారణైః ।। ౪౧.
ఇలా, ఈ పర్వతాలు దైత్యులు, రాక్షసులు, మునులు, కిన్నరులు, నాగులు, గంధర్వులు, విచిత్రమైన సిద్ధులు, చారణులు నివసించే చోటుగా ఉన్నాయి.
గన్ధర్వైరప్సరోభిశ్చ సేవితా నైక విస్తరాః। పుణ్యకృద్భిః సమాకీర్ణా కేసరాకృతయో నగాః ।। ౪౧.
ఈ విస్తారమైన పర్వతాలు గంధర్వులు, అప్సరసలు సేవించే స్థలాలు, పుణ్యాత్ములు అధికంగా ఉండే చోటు, సింహపు కేశరాల ఆకారంలో అలంకరించబడ్డాయి.
గిరిజాలన్తు తన్మేరోః సిద్ధలోకమితి స్మృతమ్। చిత్రం నానాశ్రయోపేతం ప్రచారం సుకృతాత్మనామ్ ।। ౪౧.
ఈ మేరూ పర్వత సమూహాన్ని సిద్ధలోకం అని పిలుస్తారు. ఇది అనేక ఆశ్రయాలతో అలంకరించబడి, పుణ్యాత్ములు సంచరించే అద్భుతమైన లోకం.
నాత్యుగ్రకర్మసిద్ధానాం ప్రతిమా మధ్యమాః స్మృతాః। స హి స్వర్గ ఇతి ఖ్యాతః క్రమస్త్వేష ప్రకీర్తితః ।। ౪౧.
అతి కఠినమైన కర్మలు చేయని సిద్ధులకు మధ్యస్థమైన రూపాలు ఉంటాయి. ఇది స్వర్గంగా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ విధంగా ఈ క్రమం చెప్పబడింది.
చతుర్మహాద్వీపవతీ సేయముర్వీ ప్రకీర్తితా ౪౧.
ఈ భూమి నాలుగు మహాద్వీపాలతో కలిగి ఉందని చెప్పబడింది.
నానాభక్ష్యాన్నపానైశ్చ నానాచ్ఛాదనభూషణైః। ప్రజావికారైర్వివిధైశ్చిత్రైరధ్యుషితైః సహ।। ౪౧.
వివిధ భోజనాలు, పానీయాలు, వేర్వేరు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, అనేక రూపాల ప్రజలు, విచిత్రమైన మార్పులతో నివసించే భూమి ఇది.
చత్వారో నైకవర్ణాద్యా మహాద్వీపాః పరిశ్రుతాః। భద్రాశ్చ భరతాశ్చైవ కేతుమాలాశ్చ పశ్చిమాః। ఉత్తరాః కురవశ్చైవ కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః ।। ౪౧.
నాలుగు మహాద్వీపాలు అనేక వర్ణాలతో ప్రసిద్ధి చెందాయి: భద్ర, భారత, పశ్చిమ దిశలోని కేతుమాల, ఉత్తర దిశలోని కురు — ఇవన్నీ పుణ్యఫలం పొందినవారి నివాసస్థానాలు.
సైషా చతుర్మహాద్వీపా నానాద్వీపసమాకులా। పృథివీ కీర్తితా కృత్స్నా పద్మాకారా మయా ద్విజాః ।। ౪౧.
ఈ నాలుగు మహాద్వీపాలు, అనేక ద్వీపాలతో కూడిన భూమి మొత్తం పద్మాకారంగా ఉందని నేను వివరించాను, ఓ ద్విజులారా.
తదేషా సాన్తరద్వీపా సశైలవనకాననా। పద్మేత్యభిహితా కృత్స్నా పృథివీ బహువిస్తరా ।। ౪౧.
అంతర్గత ద్వీపాలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, వనాలతో కూడిన ఈ విస్తారమైన భూమిని పద్మం అని పిలుస్తారు.
సబ్రహ్మసదనం లోకం సదేవాసురమానుషమ్। త్రిలోకమితి విఖ్యాతం యత్సత్త్వైర్వ్యవహార్యతే ।। ౪౧.
బ్రహ్మ నివాసం, దేవతలు, అసురులు, మనుషులతో కూడిన లోకాన్ని మూడు లోకాలు అని పిలుస్తారు. ఇది సజీవులు వ్యవహరించే లోకం.
చన్ద్రాదిత్యావతప్తం యత్తజ్జగత్ పరిగీయతే। గన్ధవర్ణరసోపేతం శబ్దస్పర్శగుణాన్వితమ్ ।। ౪౧.
చంద్రుడు, సూర్యుడు వేడి ఇస్తున్న ఈ జగత్తు, గంధం, వర్ణం, రుచి, శబ్దం, స్పర్శ వంటి లక్షణాలతో కూడి ఉన్నదని ప్రశంసించబడుతుంది.
తం లోకపద్మం శ్రుతిభిః పద్మమిత్యభిధీయతే। ఏష సర్వపురాణేషు క్రమః సుపరినిశ్చితః ।। ౪౧.
ఆ లోక పద్మాన్ని వేదాలలో 'పద్మం' అని పిలుస్తారు. ఈ క్రమం అన్ని పురాణాలలో స్థిరంగా నిర్ణయించబడింది.
సరోవరేభ్యః పుణ్యోదా దేవ నద్యో వినిర్గతాః। మహౌఘతోయా నద్యశ్చ తాః శ్రృణుధ్వం యథాక్రమమ్ ।। ౪౨.
పవిత్ర సరస్సుల నుంచి పుణ్యమైన నదులు, ఆ దేవనదుల నుంచి గొప్ప ప్రవాహాలు ఉద్భవించాయి. వాటిని నేను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను, వినండి.
ఆకాశామ్భోనిధేర్యోఽసౌ సోమ ఇత్యభిధీయతే। ఆధారః సర్వభూతానాం దేవానామమృతాకరః ।। ౪౨.
ఆకాశ సముద్రం నుంచి ఉద్భవించిన సోమను అంటారు. అది సమస్త జీవులకు ఆధారం, దేవతలకు అమృతాన్ని ఇచ్చే మూలాధారం.
తస్మాత్ ప్రవృత్తా పుణ్యోదా నదీ హ్యాకాశగామినీ। సప్తమేనానిలపథా ప్రయాతా విమలోదకా ।। ౪౨.
అందువల్ల ఆ పుణ్యమయమైన నది, ఆకాశంలో ప్రవహిస్తూ, ఏడవ గాలి మార్గంలో సాగి, నిర్మలమైన నీటిని కలిగి ఉంది.
సా జ్యోతిషి నివర్తన్తీ జ్యోతిర్గణనిషేవితా। తారాకోజిసహస్రాణాం నభసశ్చ సమాయతా ।। ౪౨.
ఆ నది, ప్రకాశవంతమైన నక్షత్ర సమూహాల మధ్య తిరిగి, ఆకాశంలో వేలాది తారలతో కలిసిపోతుంది.
మాహేన్ద్రేణ గజేన్ద్రేణ ఆకాశపథయాయినా। క్రీడితా హ్యన్తరతలే యా సా విక్షోభితోదకా ।। ౪౨.
ఆకాశ మార్గంలో ప్రయాణించే మహాగజరాజు ఐరావతుని ఆటలతో, ఆ నదిలోని నీరు లోపల కలకలం చెంది ఉప్పొంగుతుంది.
నైకైర్విమానసఙ్ఘాతైః ప్రక్రామద్భిర్నభస్తలమ్। సిద్ధైరుపస్పృష్టజలా మహాపుణ్యజలా శివా ।। ౪౨.
విమానాల సమూహాలతో ఆకాశంలో సంచరించే సిద్ధులు ఆ నదిని తాకినప్పుడు, ఆమె నీరు అత్యంత పుణ్యమయంగా, శుభంగా మారుతుంది.