వాయుపురాణమ్

తత్ర సోమశిలా నామ గిరేస్తస్య మహాతటే। సోమో యత్రావతరతి సదా పర్వసు పర్వసు ।। ౪౧.

అక్కడ ఆ గొప్ప పర్వతపు ఒడ్డున సోమశిల అనే శిల ఉంది. ప్రతి పర్వదినాన అక్కడ సోముడు ఎప్పుడూ అవతరిస్తూ ఉంటాడు.

ఉపాసతేఽత్ర శ్రీమన్తం తారా పతిమనిన్దితమ్। ఋషికిన్నరగన్ధర్వాః సాక్షాద్దేవం తమోనుదమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ ఋషులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు అందరూ తారాదేవి భర్త అయిన మహిమాన్వితుడైన, నిందలేని, అంధకారాన్ని తొలగించే దేవుణ్ణి ప్రత్యక్షంగా ఆరాధిస్తారు.

తత్రైవ చోత్తరే కూటే బ్రహ్మపార్శ్వమితి స్మృతమ్। స్థానం తత్ర సురేశస్య బ్రహ్మణః ప్రథితం దివి ।। ౪౧.

అదే విధంగా, ఉత్తర శిఖరంలో బ్రహ్మపార్శ్వం అని ప్రసిద్ధి చెందిన స్థలం ఉంది. అక్కడ స్వర్గంలో పేరుగాంచిన బ్రహ్మదేవుని స్థానం ఉంది.

ఇజ్యాపూజానమస్కారైస్తత్ర సిద్ధాః స్వయమ్భువమ్। ఉపాసతే మహాత్మానం యక్షగన్ధర్వదానవాః ।। ౪౧.

అక్కడ యక్షులు, గంధర్వులు, దానవులు వంటి సిద్ధులు మహాత్ముడైన స్వయంభువుని పూజలు, నమస్కారాలు, యజ్ఞాలతో ఆరాధిస్తారు.

తథైవాయతనం వహ్నేః సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్। తత్ర విగ్రహవాన్ వాహ్నిః సేవ్యతే సిద్ధచారణైః ।। ౪౧.

అలాగే, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన అగ్నిదేవుని ఆలయం అక్కడ ఉంది. అక్కడ రూపంతో ఉన్న అగ్ని సిద్ధచారణుల సేవను పొందుతున్నాడు.

తథైవ చోత్తరే రమ్యే త్రిశ్రృఙ్గే వరపర్వతే। ఋషిసిద్ధానుచరితే నానాభూతగణాలయే। పురం తత్ త్రిషు లోకేషు హేమచిత్రన్తు విశ్రుతమ్ ।। ౪౧.

అదే విధంగా, ఉత్తర దిశలోని అందమైన మూడు శిఖరాలున్న గొప్ప పర్వతంలో, ఋషులు, సిద్ధులు సంచరించే, అనేక భూతగణాలు నివసించే ప్రదేశంలో, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన బంగారు అలంకారాలతో కూడిన నగరం ఉంది.

త్రయాణాం దేవముఖ్యానాం త్రీణ్యేవాయతనాని చ। నారాయణస్యాయతనం పూర్వకూటే ద్విజోత్తమాః । మధ్యమే బ్రహ్మణః స్థానం శఙ్కరస్య తు పశ్చిమే ।। ౪౧.

మూడు ప్రధాన దేవతలకు మూడు ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఉత్తమ ద్విజులారా! నారాయణుని ఆలయం తూర్పు శిఖరంలో, మధ్యలో బ్రహ్మదేవుని స్థానం, పశ్చిమంలో శంకరుని స్థానం ఉంది.

దైత్యదానవగన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసపన్నగైః। ఇజానా అభిపూజ్యన్తే దేవదేవా మహాబలాః ।। ౪౧.

దానవులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములు అందరూ మహాబలశాలులు అయిన దేవదేవులను యజ్ఞాలు చేసి భక్తితో పూజిస్తారు.

తథా పురాణి రమ్యాణి దేశే చైవ వ్కచిత్ వ్కచిత్। యక్షగన్ధర్వనాగానాం త్రిశ్రృఙ్గే వరపర్వతే ।। ౪౧.

అలాగే, మూడు శిఖరాలున్న ఆ గొప్ప పర్వతంలో యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులకు చెందిన అందమైన పురాతన నగరాలు వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి.

తథైవ చోత్తరే దేశే చారుధౌ దేవపర్వతే। అనేకశ్రృఙ్గకలితే సిద్ధసాధు నిషేవితే ।। ౪౧.

అదే విధంగా, ఉత్తర ప్రాంతంలో అనేక శిఖరాలతో అలంకరించబడిన, సిద్ధులు, సద్గురుులు సంచరించే ఆ అందమైన దివ్య పర్వతం ఉంది.

యక్షాణాం కిన్నరాణాఞ్చ గన్ధర్వాణాం సహస్రశః। నాగానాం రాక్షసానాఞ్చ దైత్యానాఞ్చ మహాబలే ।। ౪౧.

అక్కడ యక్షులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు, మహాబలశాలులు అయిన దైత్యులు వేల సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు.

కూటే తు మధ్యమే తస్య సిద్ధసఙ్ఘ నిషేవితే। రమ్యే దేవర్షిచరితే రత్నధాతువిభూషితే ।। ౪౧.

ఆ పర్వతపు మధ్య శిఖరంలో, సిద్ధుల సమూహాలు సంచరించే, దేవర్షులు సందర్శించే, రత్నాలు, లోహాలతో అలంకరించబడిన అందమైన ప్రదేశం ఉంది.

పఝోత్పలవనైః ఫుల్లైః సౌగన్ధికవనైస్తథా। తథా కుముదఖణ్డైశ్చ వికచైరుపశోభితే ।। ౪౧.

అది వికసించిన కమలాల చెరువులతో, సుగంధభరితమైన వనాలతో, అలాగే వికసించిన కుముదపుష్ప సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంది.

విహఙ్గసఙ్ఘసంఘుష్టం నానాసత్వనిషేవితమ్। హంసకారణ్డవాకీర్ణం మత్తషట్‌పదసేవితమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ పక్షుల సమూహాల కిలకిలారావంతో నిండిపోయి, వివిధ జంతువులు నివసిస్తూ, హంసలు, నెమళ్ళు సమూహాలుగా ఉండి, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు సంచరిస్తుంటాయి.

నానాసత్వగణాకీర్ణం విహఙ్గైరుపశోభితమ్। చారుతీర్థసుసమ్బాధం త్రింశద్యోజనమణ్డలమ్ ।। ౪౧.

వివిధ జంతు సమూహాలతో నిండిపోయి, పక్షులతో అలంకరించబడి, అందమైన తీర్థస్థలాలతో నిండిన ఈ ప్రాంతం ముప్పది యోజనల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది.

సిద్ధైరుపస్పృష్టజలం జలదోషవివర్జితమ్। తత్రానన్దజలన్నామ మహాపుణ్యజలం సరః ।। ౪౧.

అక్కడ సిద్ధులు స్నానం చేసే, మలినాలు లేని పవిత్రమైన నీరు కలిగి ఉన్న ఆనందజలం అనే మహాపుణ్యసరస్సు ఉంది.

తత్ర నాగపతి శ్చణ్డ శ్చణ్డో నామ దురాసదః। శతశీర్షా మహాభాగో విష్ణుచక్రాఙ్కచిహ్నితః। ఇత్యేవమష్టౌ విజ్ఞేయా విచిత్రా దేవపర్వతాః ।। ౪౧.

అక్కడ చండ అనే పేరు గల, భయంకరమైన, చేరలేని, వంద తలలతో ఉన్న, మహాభాగ్యశాలి, విష్ణుచక్రం గుర్తుగా ఉన్న నాగపతి ఉన్నాడు. ఇలా ఎనిమిది అద్భుతమైన దివ్య పర్వతాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.

పురైరాయతనైః పుణ్యైః పుణ్యోదైశ్చ సరోవరైః। సువర్ణపర్వతైర్నైకైస్తథా రజతపర్వతైః ।। ౪౧.

పుణ్యమైన నగరాలు, పవిత్ర క్షేత్రాలు, పవిత్ర నదులు, మంచి సరస్సులు, అనేక బంగారు కొండలు, అలాగే వెండి పర్వతాలతో ఈ భూమి అలంకరించబడింది.

నానారత్నప్రభాసైశ్చ నైకైశ్చ మణిపర్వతైః। హరితాలపర్వతైర్నైకైస్తథా హిఙ్గులకాఞ్చనైః ।। ౪౧.

వివిధ రత్నాల వెలుగు మెరుస్తున్న కొండలు, అనేక మణులతో అలంకరించబడిన పర్వతాలు, పచ్చరంగు రాళ్లతో కూడిన కొండలు, అలాగే హింగులం, బంగారంతో కూడిన పర్వతాలు ఉన్నాయి.

శుద్ధైర్మనః శిలాజాలైర్భాస్వరైరరుణప్రభైః । నానాధాతువిచిత్రైశ్చ నైకైశ్చ మణిపర్వతైః ।। ౪౧.

శుద్ధమైన, మెరిసే స్ఫటిక పర్వతాలు, ఎర్రటి కాంతితో ప్రకాశించే కొండలు, ఎన్నో లోహాలతో అలంకరించబడినవి, అనేక మణిపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూర్ణా వసుమతీ సర్వా గిరిభిర్నైకవిస్తరైః। నదీకన్దరశైలాద్యైరనేకైశ్చిత్రసానుభిః ।। ౪౧.

ఈ vasumatī మొత్తం విస్తారమైన పర్వతాలతో, నదులు, లోయలు, శిఖరాలు, ఎన్నో విచిత్రమైన కొండదారులతో నిండి ఉంది.

ఇత్యేవమచలైర్యుక్తైర్దైత్యరాక్షససాధుభిః। కిన్నరోరగగన్ధర్వైర్విచిత్రైః సిద్ధచారణైః ।। ౪౧.

ఇలా, ఈ పర్వతాలు దైత్యులు, రాక్షసులు, మునులు, కిన్నరులు, నాగులు, గంధర్వులు, విచిత్రమైన సిద్ధులు, చారణులు నివసించే చోటుగా ఉన్నాయి.

గన్ధర్వైరప్సరోభిశ్చ సేవితా నైక విస్తరాః। పుణ్యకృద్భిః సమాకీర్ణా కేసరాకృతయో నగాః ।। ౪౧.

ఈ విస్తారమైన పర్వతాలు గంధర్వులు, అప్సరసలు సేవించే స్థలాలు, పుణ్యాత్ములు అధికంగా ఉండే చోటు, సింహపు కేశరాల ఆకారంలో అలంకరించబడ్డాయి.

గిరిజాలన్తు తన్మేరోః సిద్ధలోకమితి స్మృతమ్। చిత్రం నానాశ్రయోపేతం ప్రచారం సుకృతాత్మనామ్ ।। ౪౧.

ఈ మేరూ పర్వత సమూహాన్ని సిద్ధలోకం అని పిలుస్తారు. ఇది అనేక ఆశ్రయాలతో అలంకరించబడి, పుణ్యాత్ములు సంచరించే అద్భుతమైన లోకం.

నాత్యుగ్రకర్మసిద్ధానాం ప్రతిమా మధ్యమాః స్మృతాః। స హి స్వర్గ ఇతి ఖ్యాతః క్రమస్త్వేష ప్రకీర్తితః ।। ౪౧.

అతి కఠినమైన కర్మలు చేయని సిద్ధులకు మధ్యస్థమైన రూపాలు ఉంటాయి. ఇది స్వర్గంగా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ విధంగా ఈ క్రమం చెప్పబడింది.

చతుర్మహాద్వీపవతీ సేయముర్వీ ప్రకీర్తితా ౪౧.

ఈ భూమి నాలుగు మహాద్వీపాలతో కలిగి ఉందని చెప్పబడింది.

నానాభక్ష్యాన్నపానైశ్చ నానాచ్ఛాదనభూషణైః। ప్రజావికారైర్వివిధైశ్చిత్రైరధ్యుషితైః సహ।। ౪౧.

వివిధ భోజనాలు, పానీయాలు, వేర్వేరు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, అనేక రూపాల ప్రజలు, విచిత్రమైన మార్పులతో నివసించే భూమి ఇది.

చత్వారో నైకవర్ణాద్యా మహాద్వీపాః పరిశ్రుతాః। భద్రాశ్చ భరతాశ్చైవ కేతుమాలాశ్చ పశ్చిమాః। ఉత్తరాః కురవశ్చైవ కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః ।। ౪౧.

నాలుగు మహాద్వీపాలు అనేక వర్ణాలతో ప్రసిద్ధి చెందాయి: భద్ర, భారత, పశ్చిమ దిశలోని కేతుమాల, ఉత్తర దిశలోని కురు — ఇవన్నీ పుణ్యఫలం పొందినవారి నివాసస్థానాలు.

సైషా చతుర్మహాద్వీపా నానాద్వీపసమాకులా। పృథివీ కీర్తితా కృత్స్నా పద్మాకారా మయా ద్విజాః ।। ౪౧.

ఈ నాలుగు మహాద్వీపాలు, అనేక ద్వీపాలతో కూడిన భూమి మొత్తం పద్మాకారంగా ఉందని నేను వివరించాను, ఓ ద్విజులారా.