వాయుపురాణమ్

తస్యైవ దక్షిణే పార్శ్వే హిమవత్యచలోత్తమే। నికుఞ్జనిర్ఝరగుహానైకసానుదరీతటే ।। ౪౧.

అదే హిమవంత్ పర్వతానికి దక్షిణ భాగంలో, వనాలు, జలపాతాలు, గుహలు, అనేక శిఖరాలతో కూడిన ఒడ్డున ఉన్న ప్రాంతం.

అర్ణవాదర్ణవం యావత్ పూర్వపశ్చాయతేఽచలే। కిన్నరాణాం పురశతం నివిష్టం వై వ్కచిత్ వ్కచిత్ ।। ౪౧.

సముద్రం నుండి సముద్రం వరకు, తూర్పు నుంచి పడమటికి పర్వతాన్ని ఆనుకుని, అక్కడక్కడా వంద కిన్నర నగరాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

నైకశ్రృఙ్గకలాపస్య శైలరాజస్య కుక్షిషు। నరనారీప్రముదితం హృష్టపుష్టజనాకులమ్ ।। ౪౧.

అనేక శిఖరాలతో ఉన్న ఆ పర్వత రాజు లోయల్లో, సంతోషంగా ఉన్న పురుషులు, స్త్రీలు, ఆనందంగా, సంపన్నంగా జీవించే జనాలతో నిండి ఉంది.

ద్రుమసుగ్రీవసైన్యాద్యా భగదత్తపురఃసరాః । యత్ర రాజశతం తేషాం దీప్తానాం బలశాలినామ్ ।। ౪౧.

అక్కడ, ద్రుముడు, సుగ్రీవుడు, భగదత్తుడు ముందుండి, వంద మంది ప్రకాశవంతమైన, బలమైన రాజులు తమ సైన్యాలను నడిపిస్తున్నారు.

వివాహో యత్ర రుద్రస్య మహాదేవ్యోమయా సహ। తపస్తప్తవతీ చైవ యత్ర దేవీ వరాఙ్గనా ।। ౪౧.

అక్కడే రుద్రుడు మహాదేవి ఉమాతో వివాహం చేసుకున్నాడు. అక్కడే ఆ మహాదేవి తపస్సు చేసింది.

కిరాతరూపిణా చైవ యత్ర రుద్రేణ క్రీడితమ్। యత్ర చైవ కృతం తాభ్యాం జమ్బూద్వీపావలోకనమ్ ।। ౪౧.

అక్కడే రుద్రుడు కిరాతుని రూపంలో క్రీడించాడు. అక్కడే ఇద్దరూ కలిసి జంబూద్వీపాన్ని దర్శించారు.

యత్ర తాః సమ్ముదా యుక్తా నానాభూతగణైర్యుతాః। చిత్రపుష్పఫలోపేతా రుద్రస్యాక్రీడభూమయః ।। ౪౧.

అక్కడ ఆనందంతో నిండిన, అనేక జీవులతో కూడిన, అద్భుతమైన పూలు, పండ్లతో అలంకరించబడిన రుద్రుని క్రీడా ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

హృష్టా గిరిదరీవాసాః కృశోదర్య్యో మనోరమాః। కున్దర్యో యత్ర కిన్నర్య్యో రమన్తే స్మ సులోచనాః ।। ౪౧.

అక్కడ పర్వత లోయల్లో నివసించే, సన్నని నడుము, అందమైన కళ్లతో ఉన్న కిన్నరులు ఆనందంగా కలసి విహరిస్తారు.

విశాలాక్షాస్తథా యక్షా అన్యాశ్చాప్సరసాఙ్గణాః। గన్ధర్వాశ్చాఙ్గశాలిన్యో యత్ర తత్ర ముదా యుతాః ।। ౪౧.

అక్కడ విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న యక్షులు, ఇతర అప్సరసల సహచరులు, అందంతో నిండిన గంధర్వులు అందరూ కలిసి సంతోషంగా ఉంటారు.

తత్రైవోమావనం నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్। అర్ధనారీనరం రుపం ధృతవాన్ యత్ర శంకరః ।। ౪౧.

అక్కడే ఉమావనం అని ప్రసిద్ధి చెందిన అడవి ఉంది. అక్కడే శంకరుడు అర్ధనారీశ్వర రూపాన్ని ధరించాడు.

తథా శరవణం నామ యత్ర జాతః షడాననః । యత్ర చైవ కృతోత్సాహః క్రౌఞ్చశైలవనం ప్రతి ।। ౪౧.

అలాగే, అక్కడే శరవణం అనే ప్రదేశం ఉంది. అక్కడే షడాననుడు జన్మించాడు. అక్కడే అతడు క్రౌంచ పర్వత అడవికి ఉత్సాహంగా బయలుదేరాడు.

ధ్వజాపతాకినఞ్చైవ కిఙ్కిణీజాలమాలినమ్। యత్ర సింహరథం యుక్తం కార్తికేయస్య ధీమతః ।। ౪౧.

అక్కడ ధైర్యవంతుడైన కార్తికేయుని సింహరథం పతాకలు, జెండాలు, మిణుగురు గంటల అలంకారాలతో అలరారుతోంది.

చిత్రపుష్పనికుఞ్జస్య క్రౌఞ్చస్య చ గిరేస్తటే। దేవారిస్కన్దనః స్కన్దో యత్ర శక్తిం విముక్తవాన్ ।। ౪౧.

వివిధ రకాల పుష్పాలతో నిండిన తోటలో, క్రౌంచపర్వతపు ఒడ్డున, దేవతలకు శత్రువైన స్కందుడు తన శక్తిని విడిచాడు.

యత్రాభిషిక్తశ్చ గుహః సేన్ద్రోపేన్ద్రైః సురోత్తమైః। సేనాపత్యే చ దైత్యారిర్ద్వాదశార్కప్రతాపవాన్ ।। ౪౧.

అక్కడ గుహుడు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు మరియు ఇతర ఉత్తమ దేవతలతో కలిసి, దైత్యులను సంహరించేవాడిగా, పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశిస్తూ, సేనాధిపతిగా అభిషేకించబడ్డాడు.

భూతసఙ్ఘావకీర్ణాని ఏతాన్యన్యాని చ ద్విజాః। తత్ర తత్ర కుమారస్య స్థానాన్యాయతనాని చ ।। ౪౧.

బ్రాహ్మణులారా, అక్కడ అక్కడ కుమారస్వామి స్థలాలు, ఆలయాలు, భూతగణాలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.

తథా పాణ్డుశిలా నామ హ్యాక్రీడా క్రౌఞ్చఘాతినః। నానాభూతగణాకీర్ణే పృష్ఠే హిమవతః శుభే ।। ౪౧.

అలాగే, హిమవంతు పర్వతపు శుభ్రమైన వెనుక భాగంలో, క్రౌంచుని సంహరించినవాడి ఆటస్థలం అయిన పాండు శిలా ఉంది, అక్కడ色色 భూతగణాలు చేరి ఉంటాయి.

తస్య పూర్వే తటే రమ్యే సిద్ధావాసముదాహృతమ్। కలాపగ్రామమిత్యేవం నామ్నా ఖ్యాతం మనీషిభిః ।। ౪౧.

దాని అందమైన తూర్పు వైపున, సిద్ధులు నివసించే స్థలం ఉంది. అది కలాప గ్రామం అని జ్ఞానులు పిలుస్తారు.

మృకణ్డస్య వసిష్ఠస్య భరతస్య నలస్య చ। విశ్వామిత్రస్య విప్రర్షేస్తథైవోద్దాలకస్య చ ।। ౪౧.

అక్కడ మృకండుడు, వసిష్ఠుడు, భరతుడు, నలుడు, మహర్షి విశ్వామిత్రుడు, అలాగే ఉద్దాలకుని ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి.

అన్యేషాఞ్చోగ్రతపసామృషీణాం భావితాత్మనామ్। హిమవత్యాశ్రమాణాఞ్చ సహస్రాణి శతాని చ ।। ౪౧.

ఇంకా, తీవ్రమైన తపస్సు చేసిన, పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఇతర ఋషుల ఆశ్రమాలు, హిమవంతు పర్వతంలో వందలాది, వేలాది ఉన్నాయి.

నైకసిధ్దగణావాసం స్థానాయతనమణ్డితమ్। యక్షగన్ధర్వచరితం నానామ్లేచ్ఛగణైర్యుతమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ అనేక సిద్ధులు నివసిస్తున్నారు, పుణ్యస్థలాలు, ఆలయాలు అలంకరించబడి ఉన్నాయి, యక్షులు, గంధర్వులు సంచరిస్తారు, వివిధ విదేశీయులు కూడా అక్కడ ఉంటారు.

నానారత్నాకరాపూర్ణం నానాసత్త్వనిషేవితమ్। నానానదీసహస్రాణాం సమ్భవం వరపర్వతమ్ ।। ౪౧.

ఆ గొప్ప పర్వతం అనేక రకాల రత్నాలతో నిండిపోయి ఉంది, వివిధ జీవులు సేవిస్తున్నారు, వేలాది నదుల జననస్థానంగా ఉంది.

పశ్చిమస్యాచలేన్ద్రస్య నిషధస్య యథార్థవత్। కీర్త్త్యమానమశేషేణ విశేషం శ్రృణుత ద్విజాః ।। ౪౧.

బ్రాహ్మణులారా, ఇప్పుడు పశ్చిమ దిక్కున ఉన్న నిషధ పర్వత ప్రభావాన్ని, వివరంగా వినండి.

విస్తీర్ణే మధ్యమే కూటే హేమధా తువిబూషితే। దీప్తమాయతనం విష్ణోః సిద్ధర్షిగణసేవితమ్। యక్షాప్సరఃసమాకీర్ణం గన్ధర్వగణసేవితమ్ ।। ౪౧.

విస్తృతమైన మధ్య శిఖరంపై, బంగారంతో మెరిసిపోతున్న చోట, విష్ణువు యొక్క ప్రకాశవంతమైన నివాసం ఉంది. అక్కడ సిద్ధులు, యక్షులు, అప్సరసలు, గంధర్వులు సేవిస్తున్నారు.

తత్ర సాక్షాన్మహాదేవః పీతామ్బరధరో హరిః। వరదః సేవ్యతే సిర్ద్ధైర్లోకకర్త్తా సనాతనః ।। ౪౧.

అక్కడ మహాదేవుడు అయిన హరి, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, లోకాలను సృష్టించే శాశ్వతుడు, వరదాతగా సిద్ధులచే పూజించబడుతున్నాడు.

తస్యైవాబ్యన్తరే కూటే నానాధాతువిభూషితే। తటే నిషధకూటస్య శ్లక్ష్ణచారుశిలాతలే ।। ౪౧.

అదే శిఖరంలో, వివిధ లోహాలతో అలంకరించబడిన నిషధ శిఖరపు మృదువైన, అందమైన శిలాతలంపై ఒక మంటపం ఉంది.

రుక్మకాఞ్చననిర్యూహం తప్తకాఞ్చనతోరణమ్। అనేకవలభీకూటప్రలోలీశతసఙ్కటమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ బంగారు ప్రాకారాలు, కరిగిన బంగారు తలుపులు, అనేక వరుసల బాల్కనీలు కలిగి, గజబిజగా ఉన్నాయి.

హర్మ్యప్రాసాదమతులం తప్తకాఞ్చనభూషితమ్। హర్మ్యప్రాసాదబద్ధఞ్చ ముదితఞ్చాతివిస్తరమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ తులనలేని రాజప్రాసాదం ఉంది, అది కరిగిన బంగారంతో అలంకరించబడి, రాజభవనాలతో నిర్మించబడినది, ఆనందంగా, విస్తారంగా ఉంది.

ఉద్యానమాలాకలితం త్రింశద్యోజనమాయతమ్। దుఃప్రసహ్యమమిత్రైస్తత్ పూర్ణమాశీవిషోపమైః। ఉలఙ్ఘీనాం ప్రముదితం రక్షసాం రాక్షసం పురమ్ ।। ౪౧.

ఆ ప్రదేశం ఉద్యానవనాల హారాలతో చుట్టుముట్టబడి, ముప్పై యోజనాల పొడవున విస్తరించి ఉంది. అక్కడ విషసర్పాలతో నిండి, శత్రువులకు దుర్భేద్యంగా, ఉల్లాసంగా రాక్షసులు నివసించే నగరం ఉంది.

తస్యైవ దక్షిణే పార్శ్వే నైకదైత్యగణాలయే। గుహాప్రవేశం నగరం శైలకుక్షౌ దురాసదమ్ ।। ౪౧.

దాని దక్షిణ భాగంలో, అనేక దైత్య గణాల నివాసంగా, పర్వతపు లోపల గుహ ప్రవేశం కలిగిన, చేరుకోలేని నగరం ఉంది.