వాయుపురాణమ్

దేవదానవగన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసపన్నగైః। ఉపస్పృష్టజలా రమ్యా వాపీ మన్దాకినీ తథా ।। ౪౧.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములతో కూడిన వారు ఆ మంధాకినీ సరస్సులో స్నానం చేస్తారు.

తథా అలకనన్దా చ నన్దా చ సరితాం వరా । ఏతైరేవ గుణైర్యుక్తా నద్యో దేవర్షిసేవితాః ।। ౪౧.

అలాగే అలకానంద, నంద అనే నదులు కూడా ఇలాంటి లక్షణాలతో, దేవర్షులచే సేవించబడే ఉత్తమ నదులుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

తస్యైవ శైలరాజస్య పూర్వే కూటే పరిశ్రుతాః। సహస్రయోజనాయామాస్త్రింశద్యోజన విస్తరాః ।। ౪౧.

ఆ పర్వతాధిపతి తూర్పు శిఖరంలో, ప్రసిద్ధిగా, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.

దశ గన్ధర్వనగరాః సమృద్ధ్యా పరయా యుతాః। మహాభవనమాలాభిరనేకాభిర్విభూషితాః ।। ౪౧.

పది గంధర్వ నగరాలు అత్యంత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి, ఎన్నో గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడ్డాయి.

సుబాహుహరికేశాద్యా శ్చిత్రసేనజరాదయః। దశ గన్ధర్వరాజానో దీప్తవహ్నిపరాక్రమాః ।। ౪౧.

సుబాహు, హరికేశ, చిత్రరథ, జరా మరియు మరికొందరు—ఈ పది గంధర్వ రాజులు అగ్ని వంటి తేజస్సుతో అక్కడ నివసిస్తున్నారు.

తస్యైవ పశ్చిమే కూటే కున్దేన్దుసదృశప్రభే। నానాధాతుశతైశ్చిత్రైః సిద్ధ దేవర్షిసేవితే ।। ౪౧.

అదే పర్వతానికి పడమర వైపు ఉన్న శిఖరం మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, వందలాది రకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, సిద్ధులు, దేవర్షులు సేవించే స్థలంగా ఉంది.

అశీతియోజనాయామం చత్వారింశత్ప్రవిస్తరమ్। ఏకైకయక్షభవనం మహాభవనమాలినమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ ప్రతి యక్ష భవనం, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, ఎనభై యోజనాల పొడవు, నలభై యోజనాల వెడల్పుతో ఉంటుంది.

మహాయక్షాలయాన్యత్ర త్రింశదాఢ్యాని మే శ్రృణు। ముదాఽథ పరమద్ధర్యా చ సంయుక్తాని సమన్తతః ।। ౪౧.

ఇప్పుడు విను, అక్కడ ముప్పై గొప్ప యక్షుల గృహాలు సర్వదా ఆనందంతో, అత్యున్నత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.

మహామాలిసునేత్రాద్యాస్తథా మణివరాదయః। ఉదీర్ణా యక్షరాజానస్తత్ర త్రింశత్సదా బభుః ।। ౪౧.

మహామాలి, సునేత్ర, మణివరుడు మరియు ఇతరులు—ఈ ముప్పై శక్తివంతమైన యక్ష రాజులు ఎప్పుడూ అక్కడే నివసిస్తున్నారు.

ఇత్యేతే కథితా యక్షా వాయ్వగ్నిసమతేజసః। యేషామధిపతిర్దేవః శ్రీమాన్ వైశ్రవణః ప్రభుః ।। ౪౧.

ఇలా వాయువు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో ఉన్న యక్షులు వివరించబడ్డారు. వీరందరికీ అధిపతి అయిన దేవుడు శ్రీమంతుడు వైశ్రవణుడు.

తస్యైవ దక్షిణే పార్శ్వే హిమవత్యచలోత్తమే। నికుఞ్జనిర్ఝరగుహానైకసానుదరీతటే ।। ౪౧.

అదే హిమవంత్ పర్వతానికి దక్షిణ భాగంలో, వనాలు, జలపాతాలు, గుహలు, అనేక శిఖరాలతో కూడిన ఒడ్డున ఉన్న ప్రాంతం.

అర్ణవాదర్ణవం యావత్ పూర్వపశ్చాయతేఽచలే। కిన్నరాణాం పురశతం నివిష్టం వై వ్కచిత్ వ్కచిత్ ।। ౪౧.

సముద్రం నుండి సముద్రం వరకు, తూర్పు నుంచి పడమటికి పర్వతాన్ని ఆనుకుని, అక్కడక్కడా వంద కిన్నర నగరాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

నైకశ్రృఙ్గకలాపస్య శైలరాజస్య కుక్షిషు। నరనారీప్రముదితం హృష్టపుష్టజనాకులమ్ ।। ౪౧.

అనేక శిఖరాలతో ఉన్న ఆ పర్వత రాజు లోయల్లో, సంతోషంగా ఉన్న పురుషులు, స్త్రీలు, ఆనందంగా, సంపన్నంగా జీవించే జనాలతో నిండి ఉంది.

ద్రుమసుగ్రీవసైన్యాద్యా భగదత్తపురఃసరాః । యత్ర రాజశతం తేషాం దీప్తానాం బలశాలినామ్ ।। ౪౧.

అక్కడ, ద్రుముడు, సుగ్రీవుడు, భగదత్తుడు ముందుండి, వంద మంది ప్రకాశవంతమైన, బలమైన రాజులు తమ సైన్యాలను నడిపిస్తున్నారు.

వివాహో యత్ర రుద్రస్య మహాదేవ్యోమయా సహ। తపస్తప్తవతీ చైవ యత్ర దేవీ వరాఙ్గనా ।। ౪౧.

అక్కడే రుద్రుడు మహాదేవి ఉమాతో వివాహం చేసుకున్నాడు. అక్కడే ఆ మహాదేవి తపస్సు చేసింది.

కిరాతరూపిణా చైవ యత్ర రుద్రేణ క్రీడితమ్। యత్ర చైవ కృతం తాభ్యాం జమ్బూద్వీపావలోకనమ్ ।। ౪౧.

అక్కడే రుద్రుడు కిరాతుని రూపంలో క్రీడించాడు. అక్కడే ఇద్దరూ కలిసి జంబూద్వీపాన్ని దర్శించారు.

యత్ర తాః సమ్ముదా యుక్తా నానాభూతగణైర్యుతాః। చిత్రపుష్పఫలోపేతా రుద్రస్యాక్రీడభూమయః ।। ౪౧.

అక్కడ ఆనందంతో నిండిన, అనేక జీవులతో కూడిన, అద్భుతమైన పూలు, పండ్లతో అలంకరించబడిన రుద్రుని క్రీడా ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

హృష్టా గిరిదరీవాసాః కృశోదర్య్యో మనోరమాః। కున్దర్యో యత్ర కిన్నర్య్యో రమన్తే స్మ సులోచనాః ।। ౪౧.

అక్కడ పర్వత లోయల్లో నివసించే, సన్నని నడుము, అందమైన కళ్లతో ఉన్న కిన్నరులు ఆనందంగా కలసి విహరిస్తారు.

విశాలాక్షాస్తథా యక్షా అన్యాశ్చాప్సరసాఙ్గణాః। గన్ధర్వాశ్చాఙ్గశాలిన్యో యత్ర తత్ర ముదా యుతాః ।। ౪౧.

అక్కడ విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న యక్షులు, ఇతర అప్సరసల సహచరులు, అందంతో నిండిన గంధర్వులు అందరూ కలిసి సంతోషంగా ఉంటారు.

తత్రైవోమావనం నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్। అర్ధనారీనరం రుపం ధృతవాన్ యత్ర శంకరః ।। ౪౧.

అక్కడే ఉమావనం అని ప్రసిద్ధి చెందిన అడవి ఉంది. అక్కడే శంకరుడు అర్ధనారీశ్వర రూపాన్ని ధరించాడు.

తథా శరవణం నామ యత్ర జాతః షడాననః । యత్ర చైవ కృతోత్సాహః క్రౌఞ్చశైలవనం ప్రతి ।। ౪౧.

అలాగే, అక్కడే శరవణం అనే ప్రదేశం ఉంది. అక్కడే షడాననుడు జన్మించాడు. అక్కడే అతడు క్రౌంచ పర్వత అడవికి ఉత్సాహంగా బయలుదేరాడు.

ధ్వజాపతాకినఞ్చైవ కిఙ్కిణీజాలమాలినమ్। యత్ర సింహరథం యుక్తం కార్తికేయస్య ధీమతః ।। ౪౧.

అక్కడ ధైర్యవంతుడైన కార్తికేయుని సింహరథం పతాకలు, జెండాలు, మిణుగురు గంటల అలంకారాలతో అలరారుతోంది.

చిత్రపుష్పనికుఞ్జస్య క్రౌఞ్చస్య చ గిరేస్తటే। దేవారిస్కన్దనః స్కన్దో యత్ర శక్తిం విముక్తవాన్ ।। ౪౧.

వివిధ రకాల పుష్పాలతో నిండిన తోటలో, క్రౌంచపర్వతపు ఒడ్డున, దేవతలకు శత్రువైన స్కందుడు తన శక్తిని విడిచాడు.

యత్రాభిషిక్తశ్చ గుహః సేన్ద్రోపేన్ద్రైః సురోత్తమైః। సేనాపత్యే చ దైత్యారిర్ద్వాదశార్కప్రతాపవాన్ ।। ౪౧.

అక్కడ గుహుడు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు మరియు ఇతర ఉత్తమ దేవతలతో కలిసి, దైత్యులను సంహరించేవాడిగా, పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశిస్తూ, సేనాధిపతిగా అభిషేకించబడ్డాడు.

భూతసఙ్ఘావకీర్ణాని ఏతాన్యన్యాని చ ద్విజాః। తత్ర తత్ర కుమారస్య స్థానాన్యాయతనాని చ ।। ౪౧.

బ్రాహ్మణులారా, అక్కడ అక్కడ కుమారస్వామి స్థలాలు, ఆలయాలు, భూతగణాలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.

తథా పాణ్డుశిలా నామ హ్యాక్రీడా క్రౌఞ్చఘాతినః। నానాభూతగణాకీర్ణే పృష్ఠే హిమవతః శుభే ।। ౪౧.

అలాగే, హిమవంతు పర్వతపు శుభ్రమైన వెనుక భాగంలో, క్రౌంచుని సంహరించినవాడి ఆటస్థలం అయిన పాండు శిలా ఉంది, అక్కడ色色 భూతగణాలు చేరి ఉంటాయి.

తస్య పూర్వే తటే రమ్యే సిద్ధావాసముదాహృతమ్। కలాపగ్రామమిత్యేవం నామ్నా ఖ్యాతం మనీషిభిః ।। ౪౧.

దాని అందమైన తూర్పు వైపున, సిద్ధులు నివసించే స్థలం ఉంది. అది కలాప గ్రామం అని జ్ఞానులు పిలుస్తారు.

మృకణ్డస్య వసిష్ఠస్య భరతస్య నలస్య చ। విశ్వామిత్రస్య విప్రర్షేస్తథైవోద్దాలకస్య చ ।। ౪౧.

అక్కడ మృకండుడు, వసిష్ఠుడు, భరతుడు, నలుడు, మహర్షి విశ్వామిత్రుడు, అలాగే ఉద్దాలకుని ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి.

అన్యేషాఞ్చోగ్రతపసామృషీణాం భావితాత్మనామ్। హిమవత్యాశ్రమాణాఞ్చ సహస్రాణి శతాని చ ।। ౪౧.

ఇంకా, తీవ్రమైన తపస్సు చేసిన, పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఇతర ఋషుల ఆశ్రమాలు, హిమవంతు పర్వతంలో వందలాది, వేలాది ఉన్నాయి.