తత్ర తత్పుష్పకం నామ నానారత్నవిభూషితమ్। మహావిమానం రుచిరం సర్వకామగుణైర్యుతమ్ ।। ౪౧.
అక్కడ పుష్పక అనే మహా విమానం ఉంది. అది ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడి, అన్ని కోరికలను తీరుస్తూ, అద్భుతంగా మెరిసిపోతుంది.
మనోజవం కామగమం హేమజాలవిభూషితమ్। వాహనం యక్షరాజస్య కుబేరస్య మహాత్మనః ।। ౪౧.
అది మనస్సు వేగంతో ప్రయాణించగలదు, ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి వెళ్ళగలదు, బంగారు జాలితో అలంకరించబడి, యక్షరాజు మహాత్ముడు కుబేరుని వాహనం.
తత్రైకపిఙ్గలో దేవో మహాదేవసఖః స్వయమ్। వసతి స్మ స యక్షేన్ద్రః సర్వభూతనమస్కృతః ।। ౪౧.
అక్కడ మహాదేవునికి మిత్రుడైన ఏకపింగలుడు స్వయంగా నివసించేవాడు. ఆ యక్షేంద్రుడు అన్ని భూతాలచే పూజింపబడేవాడు.
తత్రాప్సరోగణైర్య్యక్షైర్గన్ధర్వైః సిద్ధచారణైః। వసతి స్మ మహాత్మాఽసౌ కుబేరో దేవసత్తమః ।। ౪౧.
అక్కడ అప్సరసలు, యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులతో చుట్టుముట్టబడి, మహాత్ముడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన కుబేరుడు నివసిస్తాడు.
తత్ర పద్మమహాపద్మౌ తథా మకరకచ్ఛపౌ। కుముదః శఙ్ఖ నీలౌ చ నన్దనో నిధిసత్తమః ।। ౪౧.
అక్కడ పద్మ, మహాపద్మ, మకర, కచ్చప, కుముద, శంఖ, నీల, నందన అనే ఎనిమిది గొప్ప నిధులు ఉన్నాయి.
అష్టావేతేఽక్షయా దివ్యా ధనేశస్య మహాత్మనః। మహానిధానాస్తిష్ఠన్తి సభాయాం రత్నసఞ్చితాః ।। ౪౧.
ఈ ఎనిమిది అమరమైన దివ్యమైన గొప్ప నిధులు ధనేశ్వరుడైన మహాత్ముడు కుబేరుని సభలో రత్నాలతో కూడి నిలిచి ఉంటాయి.
తథేన్ద్రాగ్నియమాదీనాం దేవానామప్సరోగణైః। తేషాం కైలాస ఆవాసో యత్ర యక్షేశ్వరః ప్రభుః ।। ౪౧.
ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు మరియు ఇతర దేవతలు అప్సరసలతో కలసి నివసించే స్థలం కూడా అదే కైలాసం, అక్కడ యక్షేశ్వరుడు ప్రభువు ఉంటాడు.
కృత్వా పూర్వముపస్థానం యక్షేన్ద్రస్య మహాత్మనః। పశ్చాద్గచ్ఛన్తి యే యస్య విహితాః పరిచారకాః ।। ౪౧.
ముందుగా మహాత్ముడు యక్షేంద్రుడికి నమస్కరించి, అతని సేవకులుగా నియమించబడిన వారు తమ తమ పనులకు వెళ్ళిపోతారు.
తత్ర మన్దాకినీ నామ సురమ్యా విపులోదకా। సువర్ణమణిసోపానా నానాపుష్పోత్కటోత్కటా ।। ౪౧.
అక్కడ మంధాకినీ అనే అద్భుతమైన, విస్తారమైన నీటితో, బంగారు, రత్నాల మెట్లు, వివిధ రకాల పుష్పాలతో అలంకరించబడిన నది ఉంది.
జామ్బూనదమయైః పద్మైర్గన్ధస్పర్శగుణాన్వితైః। నీలవైదూర్య్యపత్రైశ్చ గన్ధోపైతైర్మహోత్పలైః ।। ౪౧.
ఆ నది జాంబూనద బంగారంతో చేసిన పద్మాలతో, సువాసనతో, మృదువైన స్పర్శతో, నీలవైడూర్యపు ఆకులతో, పరిమళభరితమైన మహోత్పలాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
తథా కుముదఖణ్డైశ్చ మహాపద్మైరలఙ్కృతా । యక్షగన్ధర్వనారీభిరప్సరోభిశ్చ శోభితా ।। ౪౧.
అదే విధంగా, కుముద మరియు మహాపద్మ సమూహాలతో అలంకరించబడి, యక్ష, గంధర్వ, అప్సరస స్త్రీలతో మరింత అందంగా కనిపిస్తుంది.
దేవదానవగన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసపన్నగైః। ఉపస్పృష్టజలా రమ్యా వాపీ మన్దాకినీ తథా ।। ౪౧.
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములతో కూడిన వారు ఆ మంధాకినీ సరస్సులో స్నానం చేస్తారు.
తథా అలకనన్దా చ నన్దా చ సరితాం వరా । ఏతైరేవ గుణైర్యుక్తా నద్యో దేవర్షిసేవితాః ।। ౪౧.
అలాగే అలకానంద, నంద అనే నదులు కూడా ఇలాంటి లక్షణాలతో, దేవర్షులచే సేవించబడే ఉత్తమ నదులుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
తస్యైవ శైలరాజస్య పూర్వే కూటే పరిశ్రుతాః। సహస్రయోజనాయామాస్త్రింశద్యోజన విస్తరాః ।। ౪౧.
ఆ పర్వతాధిపతి తూర్పు శిఖరంలో, ప్రసిద్ధిగా, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
దశ గన్ధర్వనగరాః సమృద్ధ్యా పరయా యుతాః। మహాభవనమాలాభిరనేకాభిర్విభూషితాః ।। ౪౧.
పది గంధర్వ నగరాలు అత్యంత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి, ఎన్నో గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడ్డాయి.
సుబాహుహరికేశాద్యా శ్చిత్రసేనజరాదయః। దశ గన్ధర్వరాజానో దీప్తవహ్నిపరాక్రమాః ।। ౪౧.
సుబాహు, హరికేశ, చిత్రరథ, జరా మరియు మరికొందరు—ఈ పది గంధర్వ రాజులు అగ్ని వంటి తేజస్సుతో అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
తస్యైవ పశ్చిమే కూటే కున్దేన్దుసదృశప్రభే। నానాధాతుశతైశ్చిత్రైః సిద్ధ దేవర్షిసేవితే ।। ౪౧.
అదే పర్వతానికి పడమర వైపు ఉన్న శిఖరం మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, వందలాది రకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, సిద్ధులు, దేవర్షులు సేవించే స్థలంగా ఉంది.
అశీతియోజనాయామం చత్వారింశత్ప్రవిస్తరమ్। ఏకైకయక్షభవనం మహాభవనమాలినమ్ ।। ౪౧.
అక్కడ ప్రతి యక్ష భవనం, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, ఎనభై యోజనాల పొడవు, నలభై యోజనాల వెడల్పుతో ఉంటుంది.
మహాయక్షాలయాన్యత్ర త్రింశదాఢ్యాని మే శ్రృణు। ముదాఽథ పరమద్ధర్యా చ సంయుక్తాని సమన్తతః ।। ౪౧.
ఇప్పుడు విను, అక్కడ ముప్పై గొప్ప యక్షుల గృహాలు సర్వదా ఆనందంతో, అత్యున్నత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
మహామాలిసునేత్రాద్యాస్తథా మణివరాదయః। ఉదీర్ణా యక్షరాజానస్తత్ర త్రింశత్సదా బభుః ।। ౪౧.
మహామాలి, సునేత్ర, మణివరుడు మరియు ఇతరులు—ఈ ముప్పై శక్తివంతమైన యక్ష రాజులు ఎప్పుడూ అక్కడే నివసిస్తున్నారు.
ఇత్యేతే కథితా యక్షా వాయ్వగ్నిసమతేజసః। యేషామధిపతిర్దేవః శ్రీమాన్ వైశ్రవణః ప్రభుః ।। ౪౧.
ఇలా వాయువు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో ఉన్న యక్షులు వివరించబడ్డారు. వీరందరికీ అధిపతి అయిన దేవుడు శ్రీమంతుడు వైశ్రవణుడు.
తస్యైవ దక్షిణే పార్శ్వే హిమవత్యచలోత్తమే। నికుఞ్జనిర్ఝరగుహానైకసానుదరీతటే ।। ౪౧.
అదే హిమవంత్ పర్వతానికి దక్షిణ భాగంలో, వనాలు, జలపాతాలు, గుహలు, అనేక శిఖరాలతో కూడిన ఒడ్డున ఉన్న ప్రాంతం.
అర్ణవాదర్ణవం యావత్ పూర్వపశ్చాయతేఽచలే। కిన్నరాణాం పురశతం నివిష్టం వై వ్కచిత్ వ్కచిత్ ।। ౪౧.
సముద్రం నుండి సముద్రం వరకు, తూర్పు నుంచి పడమటికి పర్వతాన్ని ఆనుకుని, అక్కడక్కడా వంద కిన్నర నగరాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
నైకశ్రృఙ్గకలాపస్య శైలరాజస్య కుక్షిషు। నరనారీప్రముదితం హృష్టపుష్టజనాకులమ్ ।। ౪౧.
అనేక శిఖరాలతో ఉన్న ఆ పర్వత రాజు లోయల్లో, సంతోషంగా ఉన్న పురుషులు, స్త్రీలు, ఆనందంగా, సంపన్నంగా జీవించే జనాలతో నిండి ఉంది.
ద్రుమసుగ్రీవసైన్యాద్యా భగదత్తపురఃసరాః । యత్ర రాజశతం తేషాం దీప్తానాం బలశాలినామ్ ।। ౪౧.
అక్కడ, ద్రుముడు, సుగ్రీవుడు, భగదత్తుడు ముందుండి, వంద మంది ప్రకాశవంతమైన, బలమైన రాజులు తమ సైన్యాలను నడిపిస్తున్నారు.
వివాహో యత్ర రుద్రస్య మహాదేవ్యోమయా సహ। తపస్తప్తవతీ చైవ యత్ర దేవీ వరాఙ్గనా ।। ౪౧.
అక్కడే రుద్రుడు మహాదేవి ఉమాతో వివాహం చేసుకున్నాడు. అక్కడే ఆ మహాదేవి తపస్సు చేసింది.
కిరాతరూపిణా చైవ యత్ర రుద్రేణ క్రీడితమ్। యత్ర చైవ కృతం తాభ్యాం జమ్బూద్వీపావలోకనమ్ ।। ౪౧.
అక్కడే రుద్రుడు కిరాతుని రూపంలో క్రీడించాడు. అక్కడే ఇద్దరూ కలిసి జంబూద్వీపాన్ని దర్శించారు.
యత్ర తాః సమ్ముదా యుక్తా నానాభూతగణైర్యుతాః। చిత్రపుష్పఫలోపేతా రుద్రస్యాక్రీడభూమయః ।। ౪౧.
అక్కడ ఆనందంతో నిండిన, అనేక జీవులతో కూడిన, అద్భుతమైన పూలు, పండ్లతో అలంకరించబడిన రుద్రుని క్రీడా ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.
హృష్టా గిరిదరీవాసాః కృశోదర్య్యో మనోరమాః। కున్దర్యో యత్ర కిన్నర్య్యో రమన్తే స్మ సులోచనాః ।। ౪౧.
అక్కడ పర్వత లోయల్లో నివసించే, సన్నని నడుము, అందమైన కళ్లతో ఉన్న కిన్నరులు ఆనందంగా కలసి విహరిస్తారు.
విశాలాక్షాస్తథా యక్షా అన్యాశ్చాప్సరసాఙ్గణాః। గన్ధర్వాశ్చాఙ్గశాలిన్యో యత్ర తత్ర ముదా యుతాః ।। ౪౧.
అక్కడ విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న యక్షులు, ఇతర అప్సరసల సహచరులు, అందంతో నిండిన గంధర్వులు అందరూ కలిసి సంతోషంగా ఉంటారు.