రజఃసత్త్వతమోవృత్తేర్విశ్వరూపాః స్వభావతః। మాతులన్త్వనుయాతాస్తే పుత్రకా గుణవృత్తిభిః ॥ ౮.
రజస్సు, సత్త్వం, తమస్సు ప్రభావంతో ఈ స్వభావాలు అనేక రూపాలు ధరించాయి. వారి కుమారులు తల్లుల లక్షణాలను, గుణాలను అనుసరిస్తారు.
ఇత్యేవముక్త్వా భగవాన్ ఖశామప్రతిమాం తదా। పుత్రావాహూయ సామ్నా వై చక్రే సోమమభీతయః ॥ ౮.
ఇలా చెప్పిన అనంతరం, భగవంతుడు ఖశామ అనే అపూర్వురాలిని పిలిచి, మృదువైన మాటలతో సోముడికి భయం లేకుండా చేశాడు.
తాభ్యాఞ్చ యత్ కృతం తస్యాస్తదాచష్ట తదా ఖశా। మాత్రా యథా సమాఖ్యాతం కర్మ తాభ్యాం పృథక్ పృథక్। తేన ధాత్వర్థయోగేన తత్త్వదర్శీ చకార హ ॥ ౮.
ఆ ఇద్దరు చేసిన పనులను ఖశా వివరంగా చెప్పింది. తల్లి చెప్పినట్లు, వారు వేర్వేరుగా చేసిన కార్యాలను వివరించింది. అలా సత్యాన్ని గ్రహించిన వాడు వాటిని ధాతువుల అర్థం ప్రకారం వివరించాడు.
యక్ష ఇత్యేష ధాతుర్వై ఖాదనే కృషణే చ సః। యక్షయేత్యుక్తవాన్ యస్మాత్ తస్మాద్యక్షో భవత్యయమ్ ॥ ౮.
'యక్ష' అనే ధాతువు తినడం, సన్నగిలిపోవడం అర్థాలకే వాడతారు. 'యక్ష' అని అతడు అన్నందువల్ల అతడిని యక్షుడు అని పిలుస్తారు.
రక్ష ఇత్యేష ధాతుర్యః పాలనే స విభావ్యతే। ఉక్తవాంశ్చైవ యస్మాత్తు రక్ష మే మాతరం ఖశామ్। నామ్నాఽయం రాక్షసస్తస్మాత్ భవిష్యతి తవాత్మజః ॥ ౮.
'రక్ష' అనే ధాతువు కాపాడడాన్ని సూచిస్తుంది. 'నా తల్లిని రక్షించు ఖశా' అని అన్నందువల్ల, నీ కుమారుడు రాక్షసుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడు.
స తదా తద్విధాన్ దృష్ట్వా విస్మితః పరిమృగ్య చ। తయోః ప్రాదిశదాహారం ప్రజాపతిరసృగ్వసే ॥ ౮.
ఆ ఏర్పాటును చూసి, జాగ్రత్తగా పరిశీలించిన ప్రజాపతి, వారికి ఆహారాన్ని ఇచ్చాడు.
పితా తౌ క్షుధితౌ దృష్ట్వా వరఞ్చేమం తయోర్దదౌ। యువయోర్హస్తసంస్పర్శో నక్తమేన తు సర్వశః ॥ ౮.
తండ్రి, వారు ఆకలితో ఉన్నదాన్ని చూసి, ఈ వరాన్ని ఇచ్చాడు: మీరు ఇద్దరూ రాత్రిపూట మాత్రమే ఆహారాన్ని తినవచ్చు, అది పూర్తిగా మీకు లభిస్తుంది.
నక్తాహారవిహారౌ చ దివా స్వప్నోపభోగినౌ। నక్తఞ్చైవ బలీయాంసౌ దివా సుప్తావుభౌ యువామ్ ॥ ౮.
రాత్రి ఆహారం తిని సంచరిస్తారు, పగలు నిద్రలో లీనమవుతారు. మీరు ఇద్దరూ రాత్రిపూట బలవంతులవుతారు, పగలు నిద్రిస్తారు.
మాతరం రక్షతఞ్చైవ ధర్మశ్చైవానుశిష్యతామ్। ఇత్యుక్త్వా కశ్యపః పుత్రౌ తత్రైవాన్తరధీయత ॥ ౮.
మీ తల్లిని కాపాడండి, ధర్మాన్ని అనుసరించండి అని చెప్పి, కశ్యపుడు తన కుమారులకు ఉపదేశం ఇచ్చి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
గతే పితరి తౌ వీరౌ నిసర్గాదేవ దారుణౌ। విపర్యయేణ వర్త్తన్తౌ కిమ్భక్షౌ ప్రాణిహింసకౌ ॥ ౮.
తండ్రి వెళ్లిన తర్వాత, ఆ ఇద్దరు వీరులు సహజంగా క్రూరులై, పరస్పరం విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తూ, మాంసాహారం చేసి, ప్రాణులను హింసించేవారు.
మహాబలౌ మహాసత్త్వౌ మహాకాయౌ దురాసదౌ। మాయావినౌ చ దృశ్యౌ తావన్తర్ద్ధానగతావుభౌ ॥ ౮.
వారు మహాబలులు, మహాశక్తివంతులు, పెద్ద శరీరంతో, చేరలేని వారు, మాయలో నిపుణులు, కావాలంటే మాత్రమే కనిపించే వారు, ఇద్దరూ కనిపించకుండా పోయారు.
తౌ కామరూపిణౌ ఘోరౌ వికృతాజ్ఞౌ స్వభావతః। రూపానురూపైరాహారైః ప్రభవేతాముభావపి ॥ ౮.
ఆ ఇద్దరూ భయంకరులు, కావాలంటే ఏ రూపమైనా ధరించగలరు, సహజంగా వక్రబుద్ధులు, తమ రూపానికి తగిన ఆహారం తింటూ బలపడతారు.
దేవా సురానృషీంశ్చైవ గన్ధర్వాన్ కిన్నరానపి। పిశాచాంశ్చ మనుష్యాంశ్చ పన్నగాన్ పక్షిణః పశూన్ ॥ ౮.
దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, పిశాచులు, మనుషులు, పాములు, పక్షులు, జంతువులు—
భక్షార్థమపి లిప్సన్తౌ సర్వతస్తౌ నిశాచరౌ। ఇన్ద్రేణ తు వరౌ చైవ ధృతౌ దత్త్వా సువధ్యతామ్ ॥ ౮.
ఆహారం కోసం ఆ ఇద్దరు నిశాచరులు అన్నింటినీ ఎక్కడైనా కోరుతారు. అయితే ఇంద్రుడు వారికి వరమిచ్చి, వారిని అదుపులో ఉంచి, సులభంగా చంపబడేలా చేశాడు.
యక్షస్తు న కదాచిద్వై నిశీథై హ్యేకకశ్చిరమ్। ఆహారం స పరీప్సన్ వై శబ్దేనానుచచార హ ॥ ౮.
ఆ యక్షుడు ఎప్పుడూ రాత్రివేళ ఒంటరిగా ఎక్కువసేపు తిరగలేదు; ఆహారం కోసం వెతుకుతూ, శబ్దం చేస్తూ తిరిగేవాడు.
ఆససాద పిశాచౌ ద్వౌ జన్తుచణ్డౌ చ తావుభౌ। పిఙ్గాక్షావూర్ద్ధ్వరోమాణౌ వృత్తాక్షౌ తు సుదారూణౌ ॥ ౮.
అక్కడ అతడు ఇద్దరు పిశాచులను చూశాడు. వాళ్లు భయంకరమైన జంతువుల్లా, పింగళమైన కళ్లతో, వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకుని, వృత్తాకార కళ్లతో, చాలా భయానకంగా కనిపించారు.
అసృఙ్మాంసవసాహారౌ పురుషాదౌ మహాబలౌ। కన్యాభ్యాం సహితౌ తౌ తు తాభ్యాం ప్రియచికీర్షయా ॥ ౮.
వాళ్లు రక్తం, మాంసం, కొవ్వు తినేవారు, మహాశక్తిశాలులు, మానవ మాంసాహారులు. వాళ్లు ఇద్దరు యువతులతో కలిసి, ఆ యువతులను సంతోషపెట్టాలని కోరుకుంటూ ఉన్నారు.
ద్వే కన్యే కామరూపిణ్యౌ తదాచారే చ తే శుభే। ఆహారార్థమటన్తౌ తౌ కన్యాభ్యాం సహితావుభౌ ॥ ౮.
ఆ ఇద్దరు యువతులు కావలసిన రూపం ధరించగలవారు, మంచి ఆచారాన్ని పాటించేవారు. వాళ్లు ఆహారం కోసం ఆ ఇద్దరితో కలిసి తిరుగుతున్నారు.
తేఽపశ్యన్ రాక్షసం తత్ర కామరూపం మహాబలమ్। సహసా సన్నిపాతే తు దృష్ట్వా చైవ పరస్పరమ్ ॥ ౮.
అక్కడ వాళ్లు ఒక మహాబలశాలి, కావలసిన రూపం ధరించగల రాక్షసుడిని చూశారు. ఒక్కసారిగా కలిసినప్పుడు, ఒకరినొకరు చూశారు.
రక్షమాణౌ తతోఽన్యోన్యం పరస్పరజిఘృక్షవః। పితరావూచతుః కన్యే యువామానయత ద్రుతమ్ ॥ ౮.
తరువాత, ఒకరినొకరు పట్టుకోవాలని, తమను తాము రక్షించుకోవాలని కోరుకుంటూ, ఆ ఇద్దరు తండ్రులు ఆ యువతులను ఇలా అన్నారు: 'మీరు త్వరగా అతడిని తీసుకురండి!'
జీవగ్రాహం విగృహ్యైనం విస్ఫురన్తం పదే పదే। తతః సమభిసృత్యైనం కన్యే జగృహతుస్తదా। గృహీత్వా హస్తయోస్తాభ్యామానీతే పితృసంసది ॥ ౮.
ఆ యువతులు అతడిని బతికించిపట్టి, ప్రతి అడుగునా అతడు తప్పించుకోబోయినా, దగ్గరికి వచ్చి అతడిని పట్టుకున్నారు. ఇద్దరూ చేతులు పట్టుకుని, అతడిని తండ్రుల ముందుకు తీసుకువచ్చారు.
తాభ్యాం కరే గృహీతం తం పిశాచమథ రాక్షసమ్। పృచ్ఛతాం కోఽసి కస్య త్వం స చ సర్వమభాషత ॥ ౮.
ఆ ఇద్దరు యువతులు ఆ రాక్షస పిశాచుడిని చేతుల్లో పట్టుకుని, 'నువ్వెవరు? ఎవరివి?' అని అడిగారు. అతడు తన సంగతి అంతా చెప్పాడు.
తస్య కర్మాభివిజ్ఞాతం జ్ఞాత్వా తౌ రాక్షసర్షభౌ। అజఞ్చ శణ్డం తస్యైతే ప్రత్యపాదయతాం సుతే। తౌ తుష్టౌ కర్మణా తస్య కన్యే ద్వే దదతుః సుతే ॥ ౮.
అతని పనులు తెలుసుకున్న తరువాత, ఆ ఇద్దరు రాక్షసులలో ప్రముఖులు అయిన వారు తమ కుమారులు అజ మరియు శండను అతనికి ఇచ్చారు. అతని కార్యానికి సంతోషించి, ఆ యువతులు కూడా తమ కుమారులను ఇచ్చారు.
పైశాచేవ వివాహేన సుదత్యా బుద్ధవాహనః। అజః ఖణ్డశ్చ తాభ్యాం తౌ తదాశ్రావయతాం ధనమ్ ॥ ౮.
పిశాచ వివాహం ద్వారా బుద్ధవాహనుడు సుదతిని పొందాడు. అజ మరియు ఖండుడు ఆ యువతుల ద్వారా ఆ సమయంలో ధనం పొందారు.
ఇయం బ్రహ్మధనా నామ మమ కన్యా హ్యలోమికా । బ్రహ్మసత్త్వధనాహారా ఇతి ఖణ్డోభ్యభాషత ॥ ౮.
'ఇది నా కుమార్తె అలోమికా, బ్రహ్మధనా అని పిలవబడుతుంది. ఈమె బ్రహ్మసత్త్వుల సంపదను ఆహారంగా తీసుకుంటుంది,' అని ఖండుడు చెప్పాడు.
ఇయం జన్తుధనా నామ కన్యా సర్వాఙ్గసున్దరీ। జన్తవోఽస్యా ధనాహారాస్తావశ్రావయతాం ధనమ్ ॥ ౮.
'ఇది నా కుమార్తె జంతుధనా, అన్ని అవయవాలూ అందంగా ఉన్నది. ఈమెకు జీవుల సంపదే ఆహారం.' అని వారు తమ ధనాన్ని వివరించారు.
సర్వాఙ్గకేశీ నామ్నా చ కన్యా జన్తుధనా తథా। అకర్ణాన్తాప్యరోమా చ కన్యా బ్రహ్మధనా తు యా ॥ ౮.
జంతుధనా అన్న యువతి అన్ని అవయవాలలో వెంట్రుకలతో ఉంది. బ్రహ్మధనా అనే యువతి చెవిలేని, వెంట్రుకలు లేని వాడిగా ఉంది.
బ్రహ్మధనం ప్రసూతా సా ధనానాచ్చైవ కన్యకా। ఏవం పిశాచకన్యే తే మిథునే ద్వే ప్రసూయతామ్। తయోః ప్రజావిసర్గఞ్చ బ్రువతో మే నిబోధత ॥ ౮.
బ్రహ్మధనా ఒక కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది, అలాగే ధనా కూడా. అలా ఆ ఇద్దరు పిశాచ యువతులు రెండు జంటలను ప్రసవించాయి. ఇప్పుడు వారి సంతానం గురించి వినండి.
హేతిః ప్రహేతిరుగ్రశ్చ పౌరుషేయో వధస్తథా। విస్ఫూర్జిశ్చైవ వాతశ్చ ఆపో వ్యాఘ్రస్తథైవ చ ॥ ౮.
హేతి, ప్రహేతి, ఉగ్ర, పౌరుషేయ, వధ, విశ్ఫుర్జి, వాత, ఆప, వ్యాఘ్ర — వీరే వారి పేర్లు.
సర్పశ్చ రాక్షసా హ్యేతే యాతుధానాత్మజా దశ। సూర్యస్యానుచరా హ్యేతే సహ తేన భ్రమన్తి చ ॥ ౮.
మరియు సర్పుడు; వీరు పది మంది యాతుధాన రాక్షసుల కుమారులు. వీరు సూర్యునికి సేవకులు, ఆయనతో కలిసి సంచరిస్తారు.