వాయుపురాణమ్

తత్ర భూతపతేర్భూతా నిత్యమ్పూజాం ప్రయుఞ్జతే। ఝర్ఝరైః శఙ్ఖపటహైర్భేరీడిణ్డిమగోముఖైః ।। ౪౦.

అక్కడ భూతపతి భూతగణాలు ఎప్పుడూ పూజ చేస్తూ, ఝంజలు, శంఖాలు, డప్పులు, బేరీలు, గోముఖాలతో సంగీతాన్ని వినిపిస్తారు.

రణితాలసితోద్గీతై ర్నిత్యం వలితవర్జితైః। విస్ఫూర్జ్జితశతైస్తత్ర పూజాయుక్తా గణేశ్వరాః। ప్రీతాః పురారిప్రమథాస్తత్ర క్రీడాపరాః సదా ।। ౪౦.

అక్కడ మ్రోగే తాళాలతో, తప్పులేని పాటలతో, వందలాది వాద్యాల శబ్దాలతో, గణాధిపతులు పూజలో నిమగ్నమై ఉంటారు. పురారి సేవకులు సంతోషంగా ఆటపాటల్లో మునిగి ఉంటారు.

సిద్ధదేవర్షిగన్ధర్వయక్షనాగేన్ద్ర పూజితః। స్థానే తస్మిన్ మహాదేవః సాక్షాల్లోకశివః శివః ।। ౪౦.

అక్కడ సిద్ధులు, దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగేంద్రులు మహాదేవుడైన లోకశివుని పూజిస్తారు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ చత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువనవిన్యాసం' అనే నలభైవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వివిక్తచారుశిఖరం పత్రితం శఙ్ఖవర్చసమ్। కైలాసం దేవభక్తానామాలయం సుకృతాత్మనామ్ ।। ౪౧.

వేరు వేరు అందమైన శిఖరంతో, శంఖంలా మెరిసే కైలాసం, దేవతాభక్తులకు, సత్కర్మశీలులకు నివాసస్థానంగా ఉంది.

తస్య కూటతటే రమ్యే మధ్యమే కున్దసన్నిభే। యోజనానాం శతాయామే పఞ్చాశచ్చ తథాయతమ్ ।। ౪౨.

ఆ శిఖరపు అందమైన వైపు మధ్యలో, మల్లెపువ్వు లాంటి తెలుపుతో మెరిసిపోతూ, వంద యోజనాల పొడవు, యాభై యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది.

సువర్ణమణిచిత్రాభి అనేకాభిరలంకృతమ్। మహాభవనమాలాభిర్భూషితం నైకవిస్తరమ్ ।। ౪౧.

అది బంగారం, రత్నాలతో ఎన్నో అలంకారాలతో, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, విస్తారంగా విరాజిల్లుతోంది.

ధనాధ్యక్షస్య దేవస్య కుబేరస్య మహాత్మనః। నగరన్తదనాధృష్యమృద్ధియుక్తం ముదాయుతమ్ ।। ౪౧.

అది ధనాధిపతి అయిన మహాత్ముడు కుబేరుని నగరం. అదనంత సంపదతో, ఆనందంతో నిండినదిగా, ఎవ్వరూ జయించలేనిదిగా ఉంది.

తస్య మధ్యే సభా రమ్యా నానాకనకమణ్డితా। విపులా నామ విఖ్యాతా విపులస్తమ్భతోరణా ।। ౪౧.

ఆ నగర మధ్యలో, వివిధ రకాల బంగారు అలంకారాలతో, ఎత్తయిన స్తంభాలు, గొప్ప గోపురాలతో విరాజిల్లే ప్రసిద్ధమైన విపుల assembly మందిరం ఉంది.

తత్ర తత్పుష్పకం నామ నానారత్నవిభూషితమ్। మహావిమానం రుచిరం సర్వకామగుణైర్యుతమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ పుష్పక అనే మహా విమానం ఉంది. అది ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడి, అన్ని కోరికలను తీరుస్తూ, అద్భుతంగా మెరిసిపోతుంది.

మనోజవం కామగమం హేమజాలవిభూషితమ్। వాహనం యక్షరాజస్య కుబేరస్య మహాత్మనః ।। ౪౧.

అది మనస్సు వేగంతో ప్రయాణించగలదు, ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి వెళ్ళగలదు, బంగారు జాలితో అలంకరించబడి, యక్షరాజు మహాత్ముడు కుబేరుని వాహనం.

తత్రైకపిఙ్గలో దేవో మహాదేవసఖః స్వయమ్। వసతి స్మ స యక్షేన్ద్రః సర్వభూతనమస్కృతః ।। ౪౧.

అక్కడ మహాదేవునికి మిత్రుడైన ఏకపింగలుడు స్వయంగా నివసించేవాడు. ఆ యక్షేంద్రుడు అన్ని భూతాలచే పూజింపబడేవాడు.

తత్రాప్సరోగణైర్య్యక్షైర్గన్ధర్వైః సిద్ధచారణైః। వసతి స్మ మహాత్మాఽసౌ కుబేరో దేవసత్తమః ।। ౪౧.

అక్కడ అప్సరసలు, యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులతో చుట్టుముట్టబడి, మహాత్ముడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన కుబేరుడు నివసిస్తాడు.

తత్ర పద్మమహాపద్మౌ తథా మకరకచ్ఛపౌ। కుముదః శఙ్ఖ నీలౌ చ నన్దనో నిధిసత్తమః ।। ౪౧.

అక్కడ పద్మ, మహాపద్మ, మకర, కచ్చప, కుముద, శంఖ, నీల, నందన అనే ఎనిమిది గొప్ప నిధులు ఉన్నాయి.

అష్టావేతేఽక్షయా దివ్యా ధనేశస్య మహాత్మనః। మహానిధానాస్తిష్ఠన్తి సభాయాం రత్నసఞ్చితాః ।। ౪౧.

ఈ ఎనిమిది అమరమైన దివ్యమైన గొప్ప నిధులు ధనేశ్వరుడైన మహాత్ముడు కుబేరుని సభలో రత్నాలతో కూడి నిలిచి ఉంటాయి.

తథేన్ద్రాగ్నియమాదీనాం దేవానామప్సరోగణైః। తేషాం కైలాస ఆవాసో యత్ర యక్షేశ్వరః ప్రభుః ।। ౪౧.

ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు మరియు ఇతర దేవతలు అప్సరసలతో కలసి నివసించే స్థలం కూడా అదే కైలాసం, అక్కడ యక్షేశ్వరుడు ప్రభువు ఉంటాడు.

కృత్వా పూర్వముపస్థానం యక్షేన్ద్రస్య మహాత్మనః। పశ్చాద్గచ్ఛన్తి యే యస్య విహితాః పరిచారకాః ।। ౪౧.

ముందుగా మహాత్ముడు యక్షేంద్రుడికి నమస్కరించి, అతని సేవకులుగా నియమించబడిన వారు తమ తమ పనులకు వెళ్ళిపోతారు.

తత్ర మన్దాకినీ నామ సురమ్యా విపులోదకా। సువర్ణమణిసోపానా నానాపుష్పోత్కటోత్కటా ।। ౪౧.

అక్కడ మంధాకినీ అనే అద్భుతమైన, విస్తారమైన నీటితో, బంగారు, రత్నాల మెట్లు, వివిధ రకాల పుష్పాలతో అలంకరించబడిన నది ఉంది.

జామ్బూనదమయైః పద్మైర్గన్ధస్పర్శగుణాన్వితైః। నీలవైదూర్య్యపత్రైశ్చ గన్ధోపైతైర్మహోత్పలైః ।। ౪౧.

ఆ నది జాంబూనద బంగారంతో చేసిన పద్మాలతో, సువాసనతో, మృదువైన స్పర్శతో, నీలవైడూర్యపు ఆకులతో, పరిమళభరితమైన మహోత్పలాలతో అలంకరించబడి ఉంది.

తథా కుముదఖణ్డైశ్చ మహాపద్మైరలఙ్కృతా । యక్షగన్ధర్వనారీభిరప్సరోభిశ్చ శోభితా ।। ౪౧.

అదే విధంగా, కుముద మరియు మహాపద్మ సమూహాలతో అలంకరించబడి, యక్ష, గంధర్వ, అప్సరస స్త్రీలతో మరింత అందంగా కనిపిస్తుంది.

దేవదానవగన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసపన్నగైః। ఉపస్పృష్టజలా రమ్యా వాపీ మన్దాకినీ తథా ।। ౪౧.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పాములతో కూడిన వారు ఆ మంధాకినీ సరస్సులో స్నానం చేస్తారు.

తథా అలకనన్దా చ నన్దా చ సరితాం వరా । ఏతైరేవ గుణైర్యుక్తా నద్యో దేవర్షిసేవితాః ।। ౪౧.

అలాగే అలకానంద, నంద అనే నదులు కూడా ఇలాంటి లక్షణాలతో, దేవర్షులచే సేవించబడే ఉత్తమ నదులుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

తస్యైవ శైలరాజస్య పూర్వే కూటే పరిశ్రుతాః। సహస్రయోజనాయామాస్త్రింశద్యోజన విస్తరాః ।। ౪౧.

ఆ పర్వతాధిపతి తూర్పు శిఖరంలో, ప్రసిద్ధిగా, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.

దశ గన్ధర్వనగరాః సమృద్ధ్యా పరయా యుతాః। మహాభవనమాలాభిరనేకాభిర్విభూషితాః ।। ౪౧.

పది గంధర్వ నగరాలు అత్యంత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి, ఎన్నో గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడ్డాయి.

సుబాహుహరికేశాద్యా శ్చిత్రసేనజరాదయః। దశ గన్ధర్వరాజానో దీప్తవహ్నిపరాక్రమాః ।। ౪౧.

సుబాహు, హరికేశ, చిత్రరథ, జరా మరియు మరికొందరు—ఈ పది గంధర్వ రాజులు అగ్ని వంటి తేజస్సుతో అక్కడ నివసిస్తున్నారు.

తస్యైవ పశ్చిమే కూటే కున్దేన్దుసదృశప్రభే। నానాధాతుశతైశ్చిత్రైః సిద్ధ దేవర్షిసేవితే ।। ౪౧.

అదే పర్వతానికి పడమర వైపు ఉన్న శిఖరం మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, వందలాది రకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, సిద్ధులు, దేవర్షులు సేవించే స్థలంగా ఉంది.

అశీతియోజనాయామం చత్వారింశత్ప్రవిస్తరమ్। ఏకైకయక్షభవనం మహాభవనమాలినమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ ప్రతి యక్ష భవనం, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, ఎనభై యోజనాల పొడవు, నలభై యోజనాల వెడల్పుతో ఉంటుంది.

మహాయక్షాలయాన్యత్ర త్రింశదాఢ్యాని మే శ్రృణు। ముదాఽథ పరమద్ధర్యా చ సంయుక్తాని సమన్తతః ।। ౪౧.

ఇప్పుడు విను, అక్కడ ముప్పై గొప్ప యక్షుల గృహాలు సర్వదా ఆనందంతో, అత్యున్నత ఐశ్వర్యంతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.

మహామాలిసునేత్రాద్యాస్తథా మణివరాదయః। ఉదీర్ణా యక్షరాజానస్తత్ర త్రింశత్సదా బభుః ।। ౪౧.

మహామాలి, సునేత్ర, మణివరుడు మరియు ఇతరులు—ఈ ముప్పై శక్తివంతమైన యక్ష రాజులు ఎప్పుడూ అక్కడే నివసిస్తున్నారు.