వాయుపురాణమ్

నరనారీగణాకీర్ణం ప్రాంశుప్రాకారతోరణమ్ । షష్టియోజనవిస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం పురుషులు, స్త్రీలు సమూహాలతో నిండిపోయి, ఎత్తయిన ప్రాకారాలు, గోపురాలతో, అరవై యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది.

నగరం కాలకేయానామసురాణాం దురాసదమ్। దేవకూటతటే రమ్యే సన్నివిష్టం సుదుర్జయమ్। మహాభ్రచయసఙ్కాశం సునాసన్నామ విశ్రుతమ్ ।। ౪౦.

దేవకూట పర్వతపు అందమైన ఒడిలో, కలాకేయ రాక్షసుల నగరం ఉంది. దానిని చేరడం చాలా కష్టం, జయించడం అసాధ్యం. అది మేఘాల సమూహంలా కనిపించి, 'సునాస' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

తస్యైవ దక్షిణే కూటే వింశద్యోజనవిస్తరమ్। ద్విషష్టియోజనాయామం హేమప్రాకారతోరణమ్ ।। ౪౦.

అదే పర్వతం దక్షిణ భాగంలో, ఇరవై యోజనాల వెడల్పుతో, అరవై రెండు యోజనాల పొడవుతో, బంగారు ప్రాకారాలు, గోపురాలతో కూడిన నగరం ఉంది.

హృష్టపుష్టావలిప్తానామావాసాః కామరూపిణామ్। ఔత్కచానాం ప్రముదితం రాక్షసానాం మహాపురమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం ఆకట్టుకునే రూపాలు ధరించగల ఆట్కచ రాక్షసులది. వారు ఆనందంగా, బలంగా, గర్వంతో నివసిస్తారు.

మధ్యమే తు మహాకూటే దేవకూటస్య వై గిరేః । సువర్ణమణిపాషాణైశ్చిత్రైః శ్లక్షణతరైః శుభైః। శాఖాశతసహస్రాద్యైర్నైకారోహసమాకులమ్ ।। ౪౦.

దేవకూట పర్వతపు మధ్యభాగంలో, బంగారు, రత్నాల రాళ్లతో మెరిసే, నాజూగ్గా, అందంగా ఉన్న, వందల వేల కొమ్మలతో, అనేక వెల్లుల్లతో నిండిన అద్భుతమైన వృక్షం ఉంది.

స్రిగ్ధ పర్ణమహామూలమనేకస్కన్ధవాహనమ్। రమ్యం హ్యవిరలచ్ఛాయం దశయోజనమణ్డలమ్ ।। ౪౦.

ఆ వృక్షానికి మెరిసే ఆకులు, పెద్ద దుంగ, అనేక కొమ్మలు ఉన్నాయి. అది చల్లని నీడను ఇస్తూ, పది యోజనాల పరిధిలో విస్తరించి ఉంటుంది.

తత్ర భూతవటన్నామ నానాభూతగణాలయమ్। మహాదేవస్య ప్రథితం త్ర్యమ్బకస్య మహాత్మనః। దీప్తమాయతనం తత్ర సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౪౦.

అక్కడ 'భూతవట' అనే ప్రసిద్ధ స్థలం ఉంది. అది ఎన్నో భూతగణాల నివాసంగా, మహాత్ముడైన త్రయంబకుడైన మహాదేవుని ప్రకాశవంతమైన ఆలయంగా, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

వరాహగజసింహర్క్షశార్దూలకరభాననైః। గృధ్రోలూకముఖైశ్చైవ మేషోష్ట్రాజమహాముఖైః ।। ౪౦.

అక్కడ వరాహం, ఏనుగు, సింహం, ఎలుగుబంటి, పులి, ఒంటె, సూర్యుడు, గద్ద, గుడ్లగూబ, గొర్రె, మహా పాము వంటి ముఖాలతో ఉన్న భూతాలు ఉన్నాయి.

కదమ్బైర్వికటైః స్థూలైర్లమ్బకేశతనూరుహైః। నానావర్ణాకృతిధరైర్నానాసంస్థానసంస్థితైః ।। ౪౦.

అక్కడ కదంబ వృక్షాలు, వింతగా, బరువుగా, వేలాడే జుట్టులాంటి వేరులతో, వివిధ రంగులు, ఆకారాలతో, భిన్నమైన భంగిమల్లో నిలబడి ఉంటాయి.

దీప్తైరనేకైరుగ్రాస్యైర్భూతైరుగ్రపరాక్రమైః। అశూన్యమభవన్నిత్యం మహాపారిషదైస్తథా ।। ౪౦.

అక్కడ ఎన్నో ప్రకాశవంతమైన, భయంకరమైన ముఖాలున్న, గొప్ప శక్తివంతమైన భూతాలు, మహాపరిచారకులతో కలసి ఎప్పుడూ నిండిపోయి ఉంటుంది.

తత్ర భూతపతేర్భూతా నిత్యమ్పూజాం ప్రయుఞ్జతే। ఝర్ఝరైః శఙ్ఖపటహైర్భేరీడిణ్డిమగోముఖైః ।। ౪౦.

అక్కడ భూతపతి భూతగణాలు ఎప్పుడూ పూజ చేస్తూ, ఝంజలు, శంఖాలు, డప్పులు, బేరీలు, గోముఖాలతో సంగీతాన్ని వినిపిస్తారు.

రణితాలసితోద్గీతై ర్నిత్యం వలితవర్జితైః। విస్ఫూర్జ్జితశతైస్తత్ర పూజాయుక్తా గణేశ్వరాః। ప్రీతాః పురారిప్రమథాస్తత్ర క్రీడాపరాః సదా ।। ౪౦.

అక్కడ మ్రోగే తాళాలతో, తప్పులేని పాటలతో, వందలాది వాద్యాల శబ్దాలతో, గణాధిపతులు పూజలో నిమగ్నమై ఉంటారు. పురారి సేవకులు సంతోషంగా ఆటపాటల్లో మునిగి ఉంటారు.

సిద్ధదేవర్షిగన్ధర్వయక్షనాగేన్ద్ర పూజితః। స్థానే తస్మిన్ మహాదేవః సాక్షాల్లోకశివః శివః ।। ౪౦.

అక్కడ సిద్ధులు, దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగేంద్రులు మహాదేవుడైన లోకశివుని పూజిస్తారు.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ చత్వారింశోఽధ్యాయః

ఇలా మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువనవిన్యాసం' అనే నలభైవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వివిక్తచారుశిఖరం పత్రితం శఙ్ఖవర్చసమ్। కైలాసం దేవభక్తానామాలయం సుకృతాత్మనామ్ ।। ౪౧.

వేరు వేరు అందమైన శిఖరంతో, శంఖంలా మెరిసే కైలాసం, దేవతాభక్తులకు, సత్కర్మశీలులకు నివాసస్థానంగా ఉంది.

తస్య కూటతటే రమ్యే మధ్యమే కున్దసన్నిభే। యోజనానాం శతాయామే పఞ్చాశచ్చ తథాయతమ్ ।। ౪౨.

ఆ శిఖరపు అందమైన వైపు మధ్యలో, మల్లెపువ్వు లాంటి తెలుపుతో మెరిసిపోతూ, వంద యోజనాల పొడవు, యాభై యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది.

సువర్ణమణిచిత్రాభి అనేకాభిరలంకృతమ్। మహాభవనమాలాభిర్భూషితం నైకవిస్తరమ్ ।। ౪౧.

అది బంగారం, రత్నాలతో ఎన్నో అలంకారాలతో, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, విస్తారంగా విరాజిల్లుతోంది.

ధనాధ్యక్షస్య దేవస్య కుబేరస్య మహాత్మనః। నగరన్తదనాధృష్యమృద్ధియుక్తం ముదాయుతమ్ ।। ౪౧.

అది ధనాధిపతి అయిన మహాత్ముడు కుబేరుని నగరం. అదనంత సంపదతో, ఆనందంతో నిండినదిగా, ఎవ్వరూ జయించలేనిదిగా ఉంది.

తస్య మధ్యే సభా రమ్యా నానాకనకమణ్డితా। విపులా నామ విఖ్యాతా విపులస్తమ్భతోరణా ।। ౪౧.

ఆ నగర మధ్యలో, వివిధ రకాల బంగారు అలంకారాలతో, ఎత్తయిన స్తంభాలు, గొప్ప గోపురాలతో విరాజిల్లే ప్రసిద్ధమైన విపుల assembly మందిరం ఉంది.

తత్ర తత్పుష్పకం నామ నానారత్నవిభూషితమ్। మహావిమానం రుచిరం సర్వకామగుణైర్యుతమ్ ।। ౪౧.

అక్కడ పుష్పక అనే మహా విమానం ఉంది. అది ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడి, అన్ని కోరికలను తీరుస్తూ, అద్భుతంగా మెరిసిపోతుంది.

మనోజవం కామగమం హేమజాలవిభూషితమ్। వాహనం యక్షరాజస్య కుబేరస్య మహాత్మనః ।। ౪౧.

అది మనస్సు వేగంతో ప్రయాణించగలదు, ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి వెళ్ళగలదు, బంగారు జాలితో అలంకరించబడి, యక్షరాజు మహాత్ముడు కుబేరుని వాహనం.

తత్రైకపిఙ్గలో దేవో మహాదేవసఖః స్వయమ్। వసతి స్మ స యక్షేన్ద్రః సర్వభూతనమస్కృతః ।। ౪౧.

అక్కడ మహాదేవునికి మిత్రుడైన ఏకపింగలుడు స్వయంగా నివసించేవాడు. ఆ యక్షేంద్రుడు అన్ని భూతాలచే పూజింపబడేవాడు.

తత్రాప్సరోగణైర్య్యక్షైర్గన్ధర్వైః సిద్ధచారణైః। వసతి స్మ మహాత్మాఽసౌ కుబేరో దేవసత్తమః ।। ౪౧.

అక్కడ అప్సరసలు, యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులతో చుట్టుముట్టబడి, మహాత్ముడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన కుబేరుడు నివసిస్తాడు.

తత్ర పద్మమహాపద్మౌ తథా మకరకచ్ఛపౌ। కుముదః శఙ్ఖ నీలౌ చ నన్దనో నిధిసత్తమః ।। ౪౧.

అక్కడ పద్మ, మహాపద్మ, మకర, కచ్చప, కుముద, శంఖ, నీల, నందన అనే ఎనిమిది గొప్ప నిధులు ఉన్నాయి.

అష్టావేతేఽక్షయా దివ్యా ధనేశస్య మహాత్మనః। మహానిధానాస్తిష్ఠన్తి సభాయాం రత్నసఞ్చితాః ।। ౪౧.

ఈ ఎనిమిది అమరమైన దివ్యమైన గొప్ప నిధులు ధనేశ్వరుడైన మహాత్ముడు కుబేరుని సభలో రత్నాలతో కూడి నిలిచి ఉంటాయి.

తథేన్ద్రాగ్నియమాదీనాం దేవానామప్సరోగణైః। తేషాం కైలాస ఆవాసో యత్ర యక్షేశ్వరః ప్రభుః ।। ౪౧.

ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు మరియు ఇతర దేవతలు అప్సరసలతో కలసి నివసించే స్థలం కూడా అదే కైలాసం, అక్కడ యక్షేశ్వరుడు ప్రభువు ఉంటాడు.

కృత్వా పూర్వముపస్థానం యక్షేన్ద్రస్య మహాత్మనః। పశ్చాద్గచ్ఛన్తి యే యస్య విహితాః పరిచారకాః ।। ౪౧.

ముందుగా మహాత్ముడు యక్షేంద్రుడికి నమస్కరించి, అతని సేవకులుగా నియమించబడిన వారు తమ తమ పనులకు వెళ్ళిపోతారు.

తత్ర మన్దాకినీ నామ సురమ్యా విపులోదకా। సువర్ణమణిసోపానా నానాపుష్పోత్కటోత్కటా ।। ౪౧.

అక్కడ మంధాకినీ అనే అద్భుతమైన, విస్తారమైన నీటితో, బంగారు, రత్నాల మెట్లు, వివిధ రకాల పుష్పాలతో అలంకరించబడిన నది ఉంది.

జామ్బూనదమయైః పద్మైర్గన్ధస్పర్శగుణాన్వితైః। నీలవైదూర్య్యపత్రైశ్చ గన్ధోపైతైర్మహోత్పలైః ।। ౪౧.

ఆ నది జాంబూనద బంగారంతో చేసిన పద్మాలతో, సువాసనతో, మృదువైన స్పర్శతో, నీలవైడూర్యపు ఆకులతో, పరిమళభరితమైన మహోత్పలాలతో అలంకరించబడి ఉంది.