వాయుపురాణమ్

హరికూటే హరిర్దేవః సర్వభూతనమస్కృతః। ప్రభావాత్తస్య శైలోఽసౌ మహానాభః ప్రకాశతే ।। ౩౯.

హరికూట పర్వతంపై హరి దేవుడు అన్ని జీవులచే పూజించబడతాడు. ఆయన ప్రభావంతో ఆ పర్వతం గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతుంది.

కుముదే కిన్నరావాసా అఞ్జనే చ మహోరగాః। కృష్ణే గన్ధర్వ్వనగరా మహాభవనశాలినః ।। ౩౯.

కుముద పర్వతంపై కిన్నరులు నివసిస్తారు. అంజన పర్వతంలో మహా సర్పాలు ఉంటాయి. కృష్ణ పర్వతంలో గంధర్వుల నగరాలు, అద్భుతమైన భవనాలతో వెలుగుతుంటాయి.

పాణ్డురే చారుశిఖరే మహాప్రాకారతోరణే। విద్యాధరపురం తత్ర మహాభవనమాలినమ్ ।। ౩౯.

పాండుర పర్వతం అందమైన శిఖరం, గొప్ప గోడలు, తలుపులతో అలంకరించబడి ఉంది. అక్కడ విద్యాధరుల నగరం, అద్భుతమైన భవనాలతో మెరిసిపోతుంది.

సహస్రశిఖరే శైలే దైత్యానాముగ్రకర్మ్మణామ్। పురాణి సముదీర్ణానాం సహస్రం హేమమాలినామ్ ।। ౩౯.

సహస్రశిఖర పర్వతంపై భయంకరమైన కార్యాలు చేసే దైత్యులకు వెండి అలంకారాలతో కూడిన వెయ్యి పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి.

ముకుటే పన్నగావాసా అనేకాః పర్వతోత్తమాః। పుష్పకే వై మునిగణా నిత్యమేవ ముదా యుతాః ।। ౩౯.

ముకుట పర్వతంలో అనేక సర్పాలు నివసిస్తాయి. పుష్పక పర్వతంలో మునులు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంతో నివసిస్తారు.

వైవస్వతస్య సోమస్య వాయోర్నాగాధిపస్య చ। సుపక్షే పర్వతవరే చత్వార్య్యాయతనాని చ ।। ౩౯.

సుపర్ణ అనే ఉత్తమ పర్వతంపై వైవస్వతుడు, సోముడు, వాయువు, నాగాధిపతి వారికి నాలుగు పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి.

గన్ధర్వైః కిన్నరైర్యక్షైర్న్నాగైర్విద్యాధరోత్తమైః। సిద్ధైర్హి తేషు స్థానేషు నిత్యమిష్టః ప్రపూజ్యతే ।। ౩౯.

ఆ ప్రాంతాల్లో గంధర్వులు, కిన్నరులు, యక్షులు, నాగులు, ఉత్తమ విద్యాధరులు, సిద్ధులు ఎల్లప్పుడూ గౌరవించబడి, పూజించబడుతారు.

మర్య్యాదాపర్వతే శుభ్రే దేవకూటే నిబోధత। విస్తీర్ణే సిఖరే తస్య కూటే గిరివరస్య హ ।। ౪౦.

శుభ్రమైన పరిమితి పర్వతమైన దేవకూట గురించి వినండి. ఆ పర్వతానికి విస్తారమైన శిఖరం ఉంది, అది గొప్ప పర్వతాల్లో ఒకటి.

సమన్తాద్యోజనశతం మహాభవనమణ్డితమ్। జన్మక్షేత్రం సుపర్ణస్య వైనతేయస్య ధీమతః ।। ౪౦.

ఆ పర్వతం చుట్టూ వంద యోజనల వరకు అద్భుతమైన భవనాలతో అలంకరించబడిన ప్రాంతం ఉంది. అదే వినతా కుమారుడు, జ్ఞానవంతుడైన సుపర్ణుని జన్మస్థలం.

నైకైర్మహా పక్షిగణైర్గారుడైః శీగ్రవిక్రమైః। సమ్పూర్ణవీర్యసమ్పన్నైర్దమనైరురగారిభిః ।। ౪౦.

అక్కడ అనేక గొప్ప గరుడ పక్షుల గుంపులు ఉంటాయి. వారు వేగవంతులు, శక్తి, పరాక్రమంతో నిండినవారు, సర్పాలను జయించేవారు.

పక్షిరాజస్య భవనం ప్రథమం తన్మహాత్మనః। మహావాయుప్రవేశస్య శాల్మలి ద్వీపవాసినః ।। ౪౦.

అక్కడే మహాత్ముడైన పక్షిరాజు మొదటి భవనం ఉంది. అది మహావాయువు నివసించే స్థలం, శాల్మలీ ద్వీపవాసులు అక్కడ ఉంటారు.

తస్యైవ చారుమూర్ధ్నస్తు కూటేషు చ మహర్ద్ధిషు। దక్షిణేషు విచిత్రేషు సప్తస్వపి తు శోభినః ।। ౪౦.

ఆ పర్వతం అందమైన శిఖరంపై, గొప్ప వైభవంతో మెరిసే దక్షిణ దిశలోని ఏడు అద్భుతమైన శిఖరాలు ప్రకాశిస్తున్నాయి.

సన్ధ్యాభ్రాభాః సముదితా రుక్మప్రాకారతోరణాః। మహాభవనమాలాభిః శోభితా దేవనిర్మితాః ।। ౪౦.

సంధ్యా మేఘాల వర్ణంతో, బంగారు ప్రాకారాలు, తలుపులతో, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, దేవతలచే నిర్మించబడినవి.

త్రింశద్యోజనవిస్తీర్ణాశ్చత్వారింశత్తమాయతాః। సప్త గన్ధర్వనగరా నర నారీసమాకులాః ।। ౪౦.

అక్కడ ముప్పై యోజనల వెడల్పు, నలభై యోజనల పొడవుతో ఏడు గంధర్వ నగరాలు ఉన్నాయి. అవి మగవారు, ఆడవారితో నిండిపోయి ఉంటాయి.

ఆగ్నేయా నామ గన్ధర్వా మహాబలపరాక్రమాః। కుబేరానుచరా దీప్తాస్తేషాన్తే భవనోత్తమాః ।। ౪౦.

ఆగ్నేయ అనే గంధర్వులు గొప్ప బలంతో, పరాక్రమంతో, కోబేరు సేవకులుగా ప్రకాశిస్తూ, ఆ నగరాల చివర అద్భుతమైన భవనాల్లో నివసిస్తున్నారు.

తస్య చోత్తరకూటేషు భువనస్య మహాగిరేః। హర్మ్యప్రాసాదబద్ధం చ ఉద్యానవనశోభితమ్ ।। ౪౦.

ఆ మహా పర్వతం ఉత్తర శిఖరాల్లో, భవనాలు, ప్రాసాదాలతో నిర్మించబడిన నగరం ఉంది. అది ఉద్యానవనాలతో అలంకరించబడి ఉంది.

పురమాశీవిషైః పుర్ణం మహాప్రాకారతోరణమ్। వాదిత్రశతనిర్ఘోషైరానన్దితవనాన్తరమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం మహా సర్పాలతో నిండినది. గొప్ప ప్రాకారాలు, తలుపులు ఉన్నాయి. వందలాది వాద్యాల శబ్దాలతో అటవీ ప్రాంతాలు ఆనందంగా మారాయి.

దుష్ప్రసహ్యమమిత్రాణాం త్రింశద్యోజనమణ్డలమ్। నగరం సైంహికేయానాముదీర్ణం దేవవిద్విషామ్। సిద్ధదేవర్షిచరితం దేవకూటే నిబోధత ।। ౪౦.

దేవతలకు శత్రువులైన సైంహికేయ రాక్షసుల నగరం, ముప్పై యోజనాల పరిధిలో విస్తరించి, దేవతలను ద్వేషించే వారు నిర్మించినది. అక్కడ సిద్ధులు, దేవతలు, ఋషుల మహిమలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఆ నగరం దేవకూట పర్వతంపై ఉంది.

ద్వితీయే ద్విజశార్దూల మర్య్యాదాపర్వతే శుభే। మహాభవనమాలాభిర్నానావర్ణాభిరావృతమ్ ।। ౪౦.

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, రెండవ పవిత్రమైన మర్యాదా పర్వతంపై, అద్భుతమైన భవనాలతో, ఎన్నో రంగులతో అలంకరించబడిన గొప్ప నగరం ఉంది.

సువర్ణమణిచిత్రాభిరనేకాభిరలంకృతమ్ । విశాలరథ్యం దుర్ధర్షం నిత్యం ప్రముదితం శివమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం బంగారు, రత్నాల అలంకరణలతో, విస్తారమైన వీధులతో, ఎవ్వరూ జయించలేని విధంగా, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, మంగళకరంగా ఉంటుంది.

నరనారీగణాకీర్ణం ప్రాంశుప్రాకారతోరణమ్ । షష్టియోజనవిస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం పురుషులు, స్త్రీలు సమూహాలతో నిండిపోయి, ఎత్తయిన ప్రాకారాలు, గోపురాలతో, అరవై యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది.

నగరం కాలకేయానామసురాణాం దురాసదమ్। దేవకూటతటే రమ్యే సన్నివిష్టం సుదుర్జయమ్। మహాభ్రచయసఙ్కాశం సునాసన్నామ విశ్రుతమ్ ।। ౪౦.

దేవకూట పర్వతపు అందమైన ఒడిలో, కలాకేయ రాక్షసుల నగరం ఉంది. దానిని చేరడం చాలా కష్టం, జయించడం అసాధ్యం. అది మేఘాల సమూహంలా కనిపించి, 'సునాస' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

తస్యైవ దక్షిణే కూటే వింశద్యోజనవిస్తరమ్। ద్విషష్టియోజనాయామం హేమప్రాకారతోరణమ్ ।। ౪౦.

అదే పర్వతం దక్షిణ భాగంలో, ఇరవై యోజనాల వెడల్పుతో, అరవై రెండు యోజనాల పొడవుతో, బంగారు ప్రాకారాలు, గోపురాలతో కూడిన నగరం ఉంది.

హృష్టపుష్టావలిప్తానామావాసాః కామరూపిణామ్। ఔత్కచానాం ప్రముదితం రాక్షసానాం మహాపురమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం ఆకట్టుకునే రూపాలు ధరించగల ఆట్కచ రాక్షసులది. వారు ఆనందంగా, బలంగా, గర్వంతో నివసిస్తారు.

మధ్యమే తు మహాకూటే దేవకూటస్య వై గిరేః । సువర్ణమణిపాషాణైశ్చిత్రైః శ్లక్షణతరైః శుభైః। శాఖాశతసహస్రాద్యైర్నైకారోహసమాకులమ్ ।। ౪౦.

దేవకూట పర్వతపు మధ్యభాగంలో, బంగారు, రత్నాల రాళ్లతో మెరిసే, నాజూగ్గా, అందంగా ఉన్న, వందల వేల కొమ్మలతో, అనేక వెల్లుల్లతో నిండిన అద్భుతమైన వృక్షం ఉంది.

స్రిగ్ధ పర్ణమహామూలమనేకస్కన్ధవాహనమ్। రమ్యం హ్యవిరలచ్ఛాయం దశయోజనమణ్డలమ్ ।। ౪౦.

ఆ వృక్షానికి మెరిసే ఆకులు, పెద్ద దుంగ, అనేక కొమ్మలు ఉన్నాయి. అది చల్లని నీడను ఇస్తూ, పది యోజనాల పరిధిలో విస్తరించి ఉంటుంది.

తత్ర భూతవటన్నామ నానాభూతగణాలయమ్। మహాదేవస్య ప్రథితం త్ర్యమ్బకస్య మహాత్మనః। దీప్తమాయతనం తత్ర సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౪౦.

అక్కడ 'భూతవట' అనే ప్రసిద్ధ స్థలం ఉంది. అది ఎన్నో భూతగణాల నివాసంగా, మహాత్ముడైన త్రయంబకుడైన మహాదేవుని ప్రకాశవంతమైన ఆలయంగా, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

వరాహగజసింహర్క్షశార్దూలకరభాననైః। గృధ్రోలూకముఖైశ్చైవ మేషోష్ట్రాజమహాముఖైః ।। ౪౦.

అక్కడ వరాహం, ఏనుగు, సింహం, ఎలుగుబంటి, పులి, ఒంటె, సూర్యుడు, గద్ద, గుడ్లగూబ, గొర్రె, మహా పాము వంటి ముఖాలతో ఉన్న భూతాలు ఉన్నాయి.

కదమ్బైర్వికటైః స్థూలైర్లమ్బకేశతనూరుహైః। నానావర్ణాకృతిధరైర్నానాసంస్థానసంస్థితైః ।। ౪౦.

అక్కడ కదంబ వృక్షాలు, వింతగా, బరువుగా, వేలాడే జుట్టులాంటి వేరులతో, వివిధ రంగులు, ఆకారాలతో, భిన్నమైన భంగిమల్లో నిలబడి ఉంటాయి.