వాయుపురాణమ్

సుమేధే ధాతుచిత్రాఢ్యే శైలేన్ద్రే మేఘసన్నిభే। నైకోదరదరీవప్రనికుఞ్జైశ్చోపశోభితే ।। ౩౯.

సుమేధ అనే పర్వతాధిపతి, ఖనిజ రేఖలతో మెరిసిపోతూ, మేఘాల వలె కనిపిస్తూ, అనేక గుహలు, అడవి దారులతో అలంకరించబడి ఉంది.

ఆదిత్యానాం వసూనాఞ్చ రుద్రాణాఞ్చామితౌజసామ్। తత్రాయతనవిన్యాసా రమ్యాశ్చైవాశ్వినోరపి ।। ౩౯.

అక్కడ ఆదిత్యులు, వసువులు, అపార శక్తి గల రుద్రులు, అలాగే అశ్వినుల అందమైన ఆలయాలు ఉన్నాయి.

స్థానాని సిద్ధైర్దేవానాం స్థాపితాని నగోత్తమే। తత్ర పూజాపరా నిత్యం యక్ష గన్ధర్వకిన్నరాః ।। ౩౯.

ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై, సిద్ధులు దేవతల స్థలాలను స్థాపించారు. అక్కడ యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు ఎప్పుడూ పూజల్లో తలమునకలై ఉంటారు.

గన్ధర్వనగరీ స్ఫీతా హేమకక్షే నగోత్తమే। అశీత్యామరపుర్య్యాభా మహాప్రాకారతోరణా ।। ౩౯.

ఆ పర్వతంపై హేమకక్ష అనే గంధర్వుల నగరం విస్తృతంగా ఉంది. అది ఎనభై అమరపురులకు సమానంగా, గొప్ప ప్రాకారాలు, గోపురాలతో ప్రకాశిస్తోంది.

సిద్ధా హ్యపత్తనా నామ గన్ధర్వా యుద్ధ శాలినః। యేషామధిపతిర్దేవో రాజరాజః కపిఞ్జలః ।। ౩౯.

అక్కడ అపట్టన అనే సిద్ధులు, యుద్ధంలో నిపుణులైన గంధర్వులు నివసిస్తున్నారు. వారికి అధిపతిగా దేవుడు, రాజరాజు అయిన కపింజలుడు ఉన్నాడు.

అనలే రాక్షసావాసాః పఞ్చకూటేఽపి దానవాః। ఊర్జితా దేవరిపవో మహాబలపరాక్రమాః ।। ౩౯.

అనల పర్వతంపై రాక్షసులు నివసిస్తున్నారు. పంచకూట పర్వతంలో దానవులు ఉంటారు. వీరంతా దేవతలకు శత్రువులు, అపార బలశాలి, పరాక్రమవంతులు.

శతశ్రృఙ్గే పురశతం యక్షాణామమితౌజసామ్। తామ్రాభే కాద్రవేయస్య తక్షకస్య పురోత్తమమ్ ।। ౩౯.

శతశృంగ పర్వతంపై అపార శక్తి గల యక్షులకు వంద నగరాలు ఉన్నాయి. అలాగే తామ్రవర్ణంగా మెరిసే కద్రువు కుమారుడు తక్షకుని ముఖ్యమైన నగరం ఉంది.

విశాఖే పర్వతశ్రేష్ఠే నైకవప్రదరీశుభే। గుహానిరతవాసస్య గుహస్యాయతనం మహత్ ।। ౩౯.

విశాఖ అనే శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై, అనేక గుహలు, అడవి దారులతో అందంగా కనిపించే చోట, గుహలో నివసించడానికి ఇష్టపడే గుహుడి గొప్ప ఆలయం ఉంది.

శ్వేతోదరే మహాశైలే మహాభవనమణ్డితే। పురం గరుఢపుత్రస్య సునాభస్య మహాత్మనః ।। ౩౯.

శ్వేతోదర అనే గొప్ప పర్వతంపై, అద్భుతమైన భవనాలతో అలంకరించబడి, గరుడుని కుమారుడు, మహాత్ముడైన సునాభుని నగరం ఉంది.

పిశాచకే గిరివరే హర్మ్యం ప్రాసాద మణ్డితమ్। యక్షగన్ధర్వచరితం కుబేరభవనం మహత్ ।। ౩౦.

పిశాచ పర్వతంపై యక్షులు, గంధర్వులు సంచరించే, అద్భుతమైన భవనాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప కోబేరుని నివాసం ఉంది.

హరికూటే హరిర్దేవః సర్వభూతనమస్కృతః। ప్రభావాత్తస్య శైలోఽసౌ మహానాభః ప్రకాశతే ।। ౩౯.

హరికూట పర్వతంపై హరి దేవుడు అన్ని జీవులచే పూజించబడతాడు. ఆయన ప్రభావంతో ఆ పర్వతం గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసిపోతుంది.

కుముదే కిన్నరావాసా అఞ్జనే చ మహోరగాః। కృష్ణే గన్ధర్వ్వనగరా మహాభవనశాలినః ।। ౩౯.

కుముద పర్వతంపై కిన్నరులు నివసిస్తారు. అంజన పర్వతంలో మహా సర్పాలు ఉంటాయి. కృష్ణ పర్వతంలో గంధర్వుల నగరాలు, అద్భుతమైన భవనాలతో వెలుగుతుంటాయి.

పాణ్డురే చారుశిఖరే మహాప్రాకారతోరణే। విద్యాధరపురం తత్ర మహాభవనమాలినమ్ ।। ౩౯.

పాండుర పర్వతం అందమైన శిఖరం, గొప్ప గోడలు, తలుపులతో అలంకరించబడి ఉంది. అక్కడ విద్యాధరుల నగరం, అద్భుతమైన భవనాలతో మెరిసిపోతుంది.

సహస్రశిఖరే శైలే దైత్యానాముగ్రకర్మ్మణామ్। పురాణి సముదీర్ణానాం సహస్రం హేమమాలినామ్ ।। ౩౯.

సహస్రశిఖర పర్వతంపై భయంకరమైన కార్యాలు చేసే దైత్యులకు వెండి అలంకారాలతో కూడిన వెయ్యి పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి.

ముకుటే పన్నగావాసా అనేకాః పర్వతోత్తమాః। పుష్పకే వై మునిగణా నిత్యమేవ ముదా యుతాః ।। ౩౯.

ముకుట పర్వతంలో అనేక సర్పాలు నివసిస్తాయి. పుష్పక పర్వతంలో మునులు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంతో నివసిస్తారు.

వైవస్వతస్య సోమస్య వాయోర్నాగాధిపస్య చ। సుపక్షే పర్వతవరే చత్వార్య్యాయతనాని చ ।। ౩౯.

సుపర్ణ అనే ఉత్తమ పర్వతంపై వైవస్వతుడు, సోముడు, వాయువు, నాగాధిపతి వారికి నాలుగు పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి.

గన్ధర్వైః కిన్నరైర్యక్షైర్న్నాగైర్విద్యాధరోత్తమైః। సిద్ధైర్హి తేషు స్థానేషు నిత్యమిష్టః ప్రపూజ్యతే ।। ౩౯.

ఆ ప్రాంతాల్లో గంధర్వులు, కిన్నరులు, యక్షులు, నాగులు, ఉత్తమ విద్యాధరులు, సిద్ధులు ఎల్లప్పుడూ గౌరవించబడి, పూజించబడుతారు.

మర్య్యాదాపర్వతే శుభ్రే దేవకూటే నిబోధత। విస్తీర్ణే సిఖరే తస్య కూటే గిరివరస్య హ ।। ౪౦.

శుభ్రమైన పరిమితి పర్వతమైన దేవకూట గురించి వినండి. ఆ పర్వతానికి విస్తారమైన శిఖరం ఉంది, అది గొప్ప పర్వతాల్లో ఒకటి.

సమన్తాద్యోజనశతం మహాభవనమణ్డితమ్। జన్మక్షేత్రం సుపర్ణస్య వైనతేయస్య ధీమతః ।। ౪౦.

ఆ పర్వతం చుట్టూ వంద యోజనల వరకు అద్భుతమైన భవనాలతో అలంకరించబడిన ప్రాంతం ఉంది. అదే వినతా కుమారుడు, జ్ఞానవంతుడైన సుపర్ణుని జన్మస్థలం.

నైకైర్మహా పక్షిగణైర్గారుడైః శీగ్రవిక్రమైః। సమ్పూర్ణవీర్యసమ్పన్నైర్దమనైరురగారిభిః ।। ౪౦.

అక్కడ అనేక గొప్ప గరుడ పక్షుల గుంపులు ఉంటాయి. వారు వేగవంతులు, శక్తి, పరాక్రమంతో నిండినవారు, సర్పాలను జయించేవారు.

పక్షిరాజస్య భవనం ప్రథమం తన్మహాత్మనః। మహావాయుప్రవేశస్య శాల్మలి ద్వీపవాసినః ।। ౪౦.

అక్కడే మహాత్ముడైన పక్షిరాజు మొదటి భవనం ఉంది. అది మహావాయువు నివసించే స్థలం, శాల్మలీ ద్వీపవాసులు అక్కడ ఉంటారు.

తస్యైవ చారుమూర్ధ్నస్తు కూటేషు చ మహర్ద్ధిషు। దక్షిణేషు విచిత్రేషు సప్తస్వపి తు శోభినః ।। ౪౦.

ఆ పర్వతం అందమైన శిఖరంపై, గొప్ప వైభవంతో మెరిసే దక్షిణ దిశలోని ఏడు అద్భుతమైన శిఖరాలు ప్రకాశిస్తున్నాయి.

సన్ధ్యాభ్రాభాః సముదితా రుక్మప్రాకారతోరణాః। మహాభవనమాలాభిః శోభితా దేవనిర్మితాః ।। ౪౦.

సంధ్యా మేఘాల వర్ణంతో, బంగారు ప్రాకారాలు, తలుపులతో, గొప్ప భవనాల వరుసలతో అలంకరించబడి, దేవతలచే నిర్మించబడినవి.

త్రింశద్యోజనవిస్తీర్ణాశ్చత్వారింశత్తమాయతాః। సప్త గన్ధర్వనగరా నర నారీసమాకులాః ।। ౪౦.

అక్కడ ముప్పై యోజనల వెడల్పు, నలభై యోజనల పొడవుతో ఏడు గంధర్వ నగరాలు ఉన్నాయి. అవి మగవారు, ఆడవారితో నిండిపోయి ఉంటాయి.

ఆగ్నేయా నామ గన్ధర్వా మహాబలపరాక్రమాః। కుబేరానుచరా దీప్తాస్తేషాన్తే భవనోత్తమాః ।। ౪౦.

ఆగ్నేయ అనే గంధర్వులు గొప్ప బలంతో, పరాక్రమంతో, కోబేరు సేవకులుగా ప్రకాశిస్తూ, ఆ నగరాల చివర అద్భుతమైన భవనాల్లో నివసిస్తున్నారు.

తస్య చోత్తరకూటేషు భువనస్య మహాగిరేః। హర్మ్యప్రాసాదబద్ధం చ ఉద్యానవనశోభితమ్ ।। ౪౦.

ఆ మహా పర్వతం ఉత్తర శిఖరాల్లో, భవనాలు, ప్రాసాదాలతో నిర్మించబడిన నగరం ఉంది. అది ఉద్యానవనాలతో అలంకరించబడి ఉంది.

పురమాశీవిషైః పుర్ణం మహాప్రాకారతోరణమ్। వాదిత్రశతనిర్ఘోషైరానన్దితవనాన్తరమ్ ।। ౪౦.

ఆ నగరం మహా సర్పాలతో నిండినది. గొప్ప ప్రాకారాలు, తలుపులు ఉన్నాయి. వందలాది వాద్యాల శబ్దాలతో అటవీ ప్రాంతాలు ఆనందంగా మారాయి.

దుష్ప్రసహ్యమమిత్రాణాం త్రింశద్యోజనమణ్డలమ్। నగరం సైంహికేయానాముదీర్ణం దేవవిద్విషామ్। సిద్ధదేవర్షిచరితం దేవకూటే నిబోధత ।। ౪౦.

దేవతలకు శత్రువులైన సైంహికేయ రాక్షసుల నగరం, ముప్పై యోజనాల పరిధిలో విస్తరించి, దేవతలను ద్వేషించే వారు నిర్మించినది. అక్కడ సిద్ధులు, దేవతలు, ఋషుల మహిమలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఆ నగరం దేవకూట పర్వతంపై ఉంది.

ద్వితీయే ద్విజశార్దూల మర్య్యాదాపర్వతే శుభే। మహాభవనమాలాభిర్నానావర్ణాభిరావృతమ్ ।। ౪౦.

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, రెండవ పవిత్రమైన మర్యాదా పర్వతంపై, అద్భుతమైన భవనాలతో, ఎన్నో రంగులతో అలంకరించబడిన గొప్ప నగరం ఉంది.