కూర్మైశ్చానేకసంస్థానైర్హేమరత్నపరిష్కృతైః। చఞ్చూర్యమాణైః సలిలైర్భాతి చిత్రం సమన్తతః ।। ౩౯.
వివిధ ఆకారాల, బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడిన తాబేళ్లు నీటిని కదిలిస్తూ, ఆ ప్రాంతాన్ని అన్ని వైపులా అద్భుతంగా చేస్తుంటాయి.
నానావర్ణైశ్చ శఖునైర్నానారత్నతనూరుహైః। సువర్ణపుష్పైశ్చానేకైర్మణితుణ్డైర్ద్విజాతిభిః ।। ౩౯.
వివిధ రంగుల పక్షులు, అనేక రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడిన శరీరాలతో, బంగారు పుష్పాలు, మణులతో మెరిసే ముక్కులతో ఉన్న ద్విజులు అక్కడ కనిపిస్తాయి.
వల్గుస్వరైః సదోన్మత్తైః సమ్పతద్భిః సమన్తతః। శుశుభే తద్వనం రమ్యం సహస్రాక్షస్య ధీమతః ।। ౩౯.
ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉండే, మధురమైన స్వరాలతో పాడుతూ ఎగిరే పక్షులతో, సహస్రాక్షుడైన ధీమంతుని ఆ వనం చుట్టూ అందంగా మెరిసిపోతుంది.
మత్తభ్రమరసన్నాదైర్విహఙ్గానాఞ్చ కూజితైః। నిత్యమా నన్దితవనం తస్మాత్ క్రీడావనం మహత్ ।। ౩౯.
మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గానంతో, పక్షుల కూయరంతో ఆ గొప్ప వినోదవనం ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటుంది.
సువర్ణపార్శ్వైశ్చ నగైర్మణిముక్తాపురస్కృతైః। మణిశ్రృఙ్గకలాపన్నైః పతద్భిశ్చ సమన్తతః ।। ౩౯.
అక్కడ పర్వతాలు బంగారు పొరలతో, ముందుగా మాణిక్యాలు, ముత్యాలు అలంకరించబడి, శిఖరాలు మణుల సమూహాలతో మెరిసిపోతూ, చుట్టూ మణులు జారిపడుతూ అద్భుతంగా కనిపిస్తున్నాయి.
శాఖామృగైశ్చ చిత్రాఙ్గైర్నానారత్నతనూరుహైః। నానావర్ణప్రకారైశ్చ సత్వైరన్యైః సమాకులమ్ ।। ౩౯.
ఆ అడవిలో చెట్లపై నివసించే రంగురంగుల జంతువులు, వారి శరీరాలు రకరకాల రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, అనేకవిధాల వర్ణాలతో, ఆకారాలతో ఉన్న ఇతర జంతువులతో కూడి, ఆ ప్రాంతం నిండి ఉంది.
ముఞ్చన్తి పుష్పవర్షఞ్చ తత్ర బాలలతా ద్రుమాః। పారిజాతకపుష్పాణాం మన్దమారుత కమ్పితాః ।। ౩౯.
అక్కడ చిన్న చిన్న వెల్లెలు, చెట్లు, మృదువైన గాలికి ఊగిపోతూ, పార్థివ వృక్షాల పువ్వులను, ముఖ్యంగా పారిజాతపు పువ్వులను వర్షంలా జారవిడుస్తున్నాయి.
శయనాసననిర్వ్యూహైః స్తీర్ణై రత్నవిభూషితైః। విహారభూమయస్తత్ర ద్విజాః శక్రవనే శుభాః। న చ శీతో న చాప్యుష్ణో రవిస్తత్ర సమః సదా ।। ౩౯.
అందులోని శక్రవనంలో, ద్విజులారా, రత్నాలతో అలంకరించబడిన మంచాలు, ఆసనాలతో విస్తరించి, ఆ విహారస్థలాలు ఎంతో శుభ్రంగా ఉంటాయి. అక్కడ ఎప్పుడూ చలిగానీ, వేడిగానీ ఉండదు; ఎప్పుడూ సూర్యుడు మృదువుగా వెలుగుతాడు.
నిత్యమున్మాదజననో మధుమాధవసమ్భవః। వాతి చాప్యనిలస్తత్ర నానాపుష్పాధివాసితః। నిత్యం సఙ్గసుఖాహ్లాదీ శ్రమక్లమవినాశనః ।। ౩౯.
అక్కడ ఎప్పుడూ తేనె, వసంతకాలపు పరిమళాలతో నిండిన గాలి మృదువుగా వీచుతూ, అనేక పువ్వుల సుగంధంతో మత్తుగా, స్నేహితులతో కలిసి ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ, అలసటను, శ్రమను తొలగిస్తుంది.
తస్మిన్నిన్ద్రవనే శుభ్రే దేవదానవపన్నగాః। యక్షరాక్షసగుహ్యాశ్చ గన్ధర్వాశ్చామితౌజసః ।। ౩౯.
ఆ పవిత్రమైన ఇంద్రవనంలో దేవతలు, దానవులు, పాములు, యక్షులు, రాక్షసులు, గుహ్యకులు, అపారమైన శక్తిగల గంధర్వులు నివసిస్తున్నారు.
విద్యాధరాశ్చ సిద్ధాశ్చ కిన్నరాశ్చ ముదా యుతాః। అథాప్సరోగణాశ్చైవ నిత్యం క్రీడాపరాయణాః ।। ౩౯.
అక్కడే విద్యాధరులు, సిద్ధులు, కిన్నరులు ఆనందంతో ఉంటారు. అలాగే అప్సరసల సమూహాలు ఎప్పుడూ క్రీడలో తలమునకలై ఉంటారు.
తస్య పర్వతరాజస్య పూర్వే పార్శ్వే మహోచితమ్। కుముఞ్చం శైలరాజానం నైకనిర్ఝరకన్దరమ్ ।। ౩౯.
ఆ పర్వతరాజుకు తూర్పు వైపున మహోన్నతమైన, అనేక జలపాతాలు, గుహలతో కూడిన కుముంచ అనే పర్వతరాజు ఉంది.
తస్య ధాతువిచిత్రేషు కూటేషు బహువిస్తరాః। అష్టౌ పుర్యో హ్యుదీర్ణాశ్చ దానవానాం మహాత్మనామ్ ।। ౩౯.
ఆ పర్వతంపై రంగురంగుల ఖనిజాలతో మెరిసే శిఖరాల్లో, విస్తారంగా ఎనిమిది గొప్ప నగరాలు, మహాత్ములైన దానవులకు నివాసంగా ఉన్నాయి.
వజ్రకే పర్వతే చాపి అనేకశిఖరోదరైః। ఉదీర్ణా రాక్షసావాసా నరనారీసమాకులాః ।। ౩౯.
వజ్రక అనే పర్వతంపై అనేక శిఖరాలు, లోయలతో కూడి, అక్కడ రాక్షసుల నివాసాలు పురుషులు, స్త్రీలతో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
నీలకా నామ తే ఘోరా రాక్షసాః కామరూపిణః। తత్ర తేఽభిరతా నిత్యం మహాబలపరాక్రమాః ।। ౩౯.
అక్కడ నీలక అనే భయంకరమైన, కావలసిన రూపం ధరించగలిగే రాక్షసులు నివసిస్తూ, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, గొప్ప బలంతో ఉంటారు.
మహానీలేఽపి శైలేన్ద్రే పురాణి దశ పఞ్చ చ। హయాననానాం విఖ్యాతాః కిన్నరాణాం మహాత్మనామ్ ।। ౩౯.
మహానీల అనే గొప్ప పర్వతంపై, గుర్రె ముఖాల కిన్నరుల నివాసంగా ప్రసిద్ధమైన పదిహేను పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి.
దేవసేనో మహాబాహుర్బలమిన్ద్రాదయస్తథా। తత్ర కిన్నరరాజానో దశపఞ్చ చ గర్వితాః ।। ౩౯.
అక్కడ దేవసేనుడు, మహాబాహువు, ఇంద్రుడు మరియు ఇతరులు, అలాగే పదిహేను మంది గర్వితమైన కిన్నర రాజులు నివసిస్తున్నారు.
సువర్ణపార్శ్వాః ప్రాయేణ నానాపర్ణసమాకులైః। బిలప్రవేశైర్నగరైః శైలేన్ద్రః సోఽభ్యలంకృతః ।। ౩౯.
ఆ పర్వతాధిపతి ఎక్కువగా బంగారు పొరలతో, రకరకాల ఆకుల చెట్లతో, గుహల ప్రవేశ ద్వారాలున్న నగరాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అతిదారుణా దృష్టివిషా హ్యగ్నికోపా దురాసదాః। మహోరగశతాస్తత్ర సువర్ణవశవర్తినః ।। ౩౯.
అక్కడ శతాదికమైన మహా పాములు, అత్యంత భయంకరంగా, చూపుతోనే విషాన్ని కలిగించగలవిగా, అగ్నికోపంతో, చేరదగని విధంగా, బంగారుకు వశంగా ఉంటాయి.
సునాగేఽపి మహాశైలే దైత్యావాసా- సహస్రశః। హర్మ్యప్రాసాద కలిలాః ప్రాంశుప్రాకారతోరణాః ।। ౩౯.
సునాగ అనే మహా పర్వతంలో కూడా వేలాది దైత్యుల నివాసాలు, భవ్యమైన భవనాలు, ప్రాసాదాలు, ఎత్తయిన ప్రాకారాలు, గోపురాలతో నిండివున్నాయి.
వేణుమన్తే మహాశైలే విద్యాధరపురత్రయమ్। త్రింశదద్యోజనవిస్తీర్ణం పఞ్చాశద్యోజనాయతమ్ ।। ౩౯.
వేణుమంత అనే మహా పర్వతంపై విద్యాధరుల మూడు నగరాలు ఉన్నాయి. అవి ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, యాభై యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉన్నాయి.
ఉలూకో రోమశశ్చైవ మహానేత్రశ్చ వీర్యవాన్। విద్యాధరవరాస్తత్ర శక్రతుల్యపరాక్రమాః ।। ౩౯.
అక్కడ ఉలూకుడు, రోమశుడు, మహానేత్రుడు అనే వీర విద్యాధరులు, ఇంద్రునికి సమానమైన పరాక్రమంతో నివసిస్తున్నారు.
వైకఙ్కే శైలశిఖరే హ్యన్తఃకన్దరనిర్ఝరే। మహోచ్చశ్రృఙ్గే రుచిరే రత్నధాతువిచిత్రితే ।। ౩౯.
వైకంక పర్వత శిఖరంపై, లోపలి గుహలు, జలపాతాలు ఉన్న చోట, ఎత్తైన శిఖరాలు మణుల రేఖలతో మెరిసిపోతూ అద్భుతంగా కనిపిస్తున్నాయి.
తత్రాస్తే గారుడిర్నిత్యం ఉరగారిర్దురాసదః। మహావాయుజవశ్చణ్డః సుగ్రీవో నామ వీర్యవాన్ ।। ౩౯.
అక్కడ ఎప్పుడూ గరుడుడు నివసిస్తున్నాడు. అతడు పాము శత్రువుగా, ఎదుర్కోవడం కష్టమైనవాడిగా, మహావాయువు లాంటి వేగంతో, సుగ్రీవుడిలా పరాక్రమవంతుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
మహాప్రమాణై ర్విక్రాన్తైర్మహాబలపరాక్రమైః। సశైలో హ్యావృతః సర్వః పక్షిభిః పన్నగారిభిః ।। ౩౯.
ఆ పర్వతం మొత్తం, దాని శిఖరాలతో కలిపి, అపారమైన పరిమాణం, బలంతో ఉన్న పక్షులు, పాములకు శత్రువులైన వీరులు చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి.
కరఞ్జేఽభిరతో నిత్యం సాక్షాద్భూతపతిః ప్రభుః। వృషభాఙ్కో మహాదేవః శఙ్కరో యోగినాం ప్రభుః ।। ౩౯.
కరంజ పర్వతంపై ఎప్పుడూ ఆనందంగా, భూతపతి అయిన మహాదేవుడు, వృషభం గుర్తుగా ధరించిన శంకరుడు, యోగులకు అధిపతిగా తానే స్వయంగా నివసిస్తున్నాడు.
నానావేషధరైర్భూతైః ప్రమథైశ్చ దురాసదైః। కరఞ్జే సానవః సర్వే హ్యవకీర్ణాః సమన్తతః ।। ౩౯.
కరంజ పర్వతపు కొండదారులు చుట్టూ చుట్టూ, వింత వేషధారణలు ధరించిన భూతగణాలతో, ఎదుర్కోవడం కష్టమైన ప్రమథులతో నిండి ఉన్నాయి.
వసుధారే వసుమతాం వసూనామమితౌజసామ్। అష్టావాయతనాన్యాహుః పూజితాని మహాత్మనామ్ ।। ౩౯.
వసుధారపై అపార శక్తి కలిగిన వసువులు, మహాత్ములు పూజించే ఎనిమిది ఆలయాలు ఉన్నాయని చెబుతారు.
రత్నధాతౌ గిరివరే ఋషీణాఞ్చ మహాత్మనామ్। సప్తాశ్రమాణి పుణ్యాని సిద్ధావాసయుతాని చ ।। ౩౯.
రత్నధాతువు సమృద్ధిగా ఉన్న గొప్ప పర్వతంపై, మహాత్ములైన ఋషుల పవిత్రమైన ఏడు ఆశ్రమాలు, సిద్ధులు నివసించే స్థలాలు ఉన్నాయి.
మహాప్రజాపతేః స్థానం హేమశ్రృఙ్గో నగోత్తమే। చతుర్వక్త్రస్య దేవస్య సర్వభూతనమస్కృతమ్ ।। ౩౦.
హేమశృంగ అనే శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై, మహాప్రజాపతి అయిన నాలుగు ముఖాల దేవుడి స్థానం ఉంది. ఆ దేవుడిని సమస్త జీవులు పూజిస్తారు.