ఉపగీతపద్మఖణ్డాఢ్యా విస్తీర్ణా స్థలపద్మినీ। యక్షగన్ధర్వచరితా సిద్ధచారణసేవితా ।। ౩౮.
ఆ విశాలమైన పద్మభూమి పుష్ప సమూహాలతో నిండి ఉంది. అక్కడ యక్షులు, గంధర్వులు పాటలు పాడుతూ, సిద్ధులు, చారణులు సేవ చేస్తూ ఉంటారు.
మధ్యే తస్యాశ్చ పద్మిన్యాః పఞ్చయోజనమణ్డలః। న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో హ్యనేకారోహిమణ్డితః ।। ౩౮.
ఆ పద్మభూమి మధ్యలో ఐదు యోజనాల విస్తారంతో, గొప్ప కాండంతో, అనేక మంది ఎక్కేలా అలంకరించబడిన ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉంది.
తత్ర చన్ద్రప్రభః శ్రీమాన్ పూర్ణచన్ద్రనిభానన)। సహస్రవదనో దేవో నీలవాసాః సురారిహా ।। ౩౮.
అక్కడ చంద్రప్రభ అనే మహిమగల దేవుడు, whose ముఖం పూర్ణచంద్రునిలా మెరిసిపోతుంది, వెయ్యి తలలతో, నీల వస్త్రాలు ధరించి, దేవతలకు శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు నివసిస్తాడు.
పద్మ మాల్యధరస్థల్యాం మహాభాగోఽపరాజితః। ఇజ్యతే యక్షగన్ధర్వైర్విద్యాధరగణైస్తథా ।। ౩౮.
ఆ పద్మమాలలతో అలంకరించబడిన భూమిపై, మహిమాన్వితుడైన, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడిని యక్షులు, గంధర్వులు, విద్యాధరుల సమూహాలు పూజిస్తారు.
తస్మిన్నాయతనే సాక్షాదనాదినిధనో హరిః। పద్మోపహారౌర్వివిధై రిజ్యతే సిద్ధచారణైః ।। ౩౮.
అక్కడే ఆ ఆలయంలో, ఆదియంత రహితుడైన హరి, సిద్ధులు, చారణులు వివిధ పద్మ పుష్పాలను సమర్పిస్తూ ప్రత్యక్షంగా పూజిస్తారు.
తదనన్తసదో నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్। పద్మమాలావలమ్బాభిర్మాలాభిరుపశోభితమ్ ।। ౩౮.
ఆ స్థలం అన్నింటి లోకాల్లో 'అనంతసద' అని ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ పద్మమాలలు వరుసగా వేలాడుతూ అందాన్ని చాటుతున్నాయి.
తథా సహస్రశిఖరకుముదస్యాన్తరేణ చ। పఞ్చాశద్యోజనాయామం త్రింశద్యోజనవిస్తరమ్ । ఇషుక్షేపోచ్చశిఖరం నానావిహగసేవితమ్ ।। ౩౮.
అలాగే, సహస్రశిఖర కుముద పర్వత మధ్యలో, యాభై యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, బాణం ఎగురుతున్నంత ఎత్తైన శిఖరాలతో, వివిధ పక్షులు సంచరించే ప్రాంతం ఉంది.
మహాగన్ధైర్మహాస్వాదైర్గజదేహనిభైః ఫలైః। మధుస్రవైర్మహావృక్షైరుపేతం తత్ సమన్తతః ।। ౩౮.
ఆ ప్రాంతం చుట్టూ పెద్ద చెట్లు ఉన్నాయి. వాటి ఫలాలు ఏనుగు శరీరాలంత పెద్దవి, పరిమళభరితంగా, రుచిగా, తేనె కారుతూ ఉంటాయి.
తత్రాశ్రమం మహాపుణ్యం దేవర్షిగణసేవితమ్। శుక్రస్య ప్రథితం తత్ర భాస్వరం పుణ్యకర్మణః ।। ౩౮.
అక్కడ దేవతల ఋషులు సేవించే, మహాపుణ్యమైన ఆశ్రమం ఉంది. అది శుక్రుని ప్రసిద్ధమైన, ప్రకాశవంతమైన నివాసంగా పేరుగాంచింది; ఆయన పుణ్యకర్మలకు అది ప్రసిద్ధి చెందింది.
శఙ్కుకూటస్య శైలస్య వృషభస్యాన్తరేణ చ। పరూషకస్థలీ రమ్యా హ్యనేకాయతయోజనా ।। ౩౮.
శంకుకూట పర్వతం, వృషభ పర్వతం మధ్యలో, అనేక యోజనాల పొడవున పరూషక స్థలీ అనే అందమైన మైదానం విస్తరించి ఉంది.
బిల్వప్రమాణైశ్చ శుభైర్మహాస్వాదైః సుగన్ధిభిః। ఫలైః ప్రక్లిద్యతే భూమిః పరుషైర్వృన్తవిచ్యుతైః ।। ౩౮.
అక్కడ భూమి, బిల్వపండు పరిమాణంలో ఉన్న, సువాసనతో, రుచికరమైన ఫలాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది. వాటి దండు వేరుపడి, అక్కడక్కడా పడిపోయిన పండ్లతో ఆ నేల తడిగా ఉంటుంది.
తాం స్థలీముపజీవన్తి కిన్నరోరగసాధవః। పరూషకరసోన్మత్తా మానాఢ్యాస్తత్ర చారణాః ।। ౩౮.
ఆ మైదానంలో కిన్నరులు, నాగులు వంటి మంచి జీవులు నివసిస్తారు. పరూషక రసంలో మత్తుగా ఉండే వారు, గర్వంతో ఉన్న చారణులు కూడా అక్కడ కనిపిస్తారు.
కపిఞ్జలస్య శైలస్య నాగశైలస్య చాన్తరే। ద్వియోజనశతాయామా విస్తీర్ణా శతయోజనా ।। ౩౮.
కపింజల పర్వతం, నాగ పర్వతం మధ్యలో, ఆ భూమి రెండు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది.
స్థలీ మనోహరా సా హి నానావనవిభూషితా । నానాపుష్పఫలోపేతా కిన్నరోరగసేవితా ।। ౩౮.
ఆ మైదానం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. వివిధ అడవులతో అలంకరించబడి, ఎన్నో రకాల పూలు, పండ్లతో నిండిపోయి, కిన్నరులు, నాగులు అక్కడ సంచరిస్తూ ఉంటారు.
ద్రాక్షావనాని రమ్యాణి తథా నాగవనాని చ। ఖర్జూరవనఖణ్డాని నీలాశోకవనాని చ ।। ౩౮.
అక్కడ అందమైన ద్రాక్షతోట్లు, నాగవృక్షాల తోటలు, ఖర్జూర తోటలు, నీలాషోక వనాలు ఉన్నాయి.
దాడిమానాఞ్చ స్వాదూనామక్షోటకవనాని చ। అతసీతిలకానాఞ్చ కదలీనాం వనాని చ ।। ౩౮.
అలాగే, మధురమైన దాడిమ పండ్ల తోటలు, అక్షోట వృక్షాలు, అతసి, తిలక వృక్షాలు, అరటి వనాలు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
బదరీణాఞ్చ స్వాదూనాం వనఖణ్డాని సర్వశః। స్వాదుశీతామ్బుపూర్ణాభిర్నదీభిః శోభితాని చ ।। ౩౮.
అక్కడ చుట్టూ మధురమైన బదరి వృక్షాల తోటలు ఉన్నాయి. వాటిని చల్లని, మధురమైన నీటితో నిండిన నదులు అలంకరిస్తున్నాయి.
తథా పుష్పకశైలస్య మహామేఘస్య చాన్తరే। షష్టియోజనవిస్తీర్ణా సా భూమిః శతమాయతా ।। ౩౮.
అలాగే, పుష్పక పర్వతం, మహామేఘ పర్వతం మధ్యలో ఆ భూమి అరవై యోజనాల వెడల్పుతో, వంద యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది.
సమా పాణితలప్రఖ్యా కఠినా పాణ్డురా ఘనా। వృక్షగుల్మలతాగుల్మైస్తృణైశ్వాపి వివర్జితా ।। ౩౮.
ఆ భూమి సమతలంగా, చేతిపొడవు లాంటి ఆకారంలో ఉంటుంది. గట్టి, తెల్లగా, ఘనంగా ఉంటుంది. అక్కడ చెట్లు, పొదలు, వల్లులు, గడ్డి కూడా కనిపించవు.
వర్జితా వివిధైః సత్వైర్న్నిత్యమస్మిన్ నిరాశ్రయా। సా కాననస్థలీ నామ దారుణా రోమహర్షణా ।। ౩౮.
అక్కడ ఎన్నో రకాల జీవులు లేవు, ఎప్పుడూ జనసమూహం ఉండదు. ఆ ప్రదేశాన్ని 'కాననస్థలీ' అంటారు. అది భయానకంగా, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచేలా ఉంటుంది.
మహాసరాంసి చ తథా మహావృక్షాస్తథైవ చ। మహావనాని సర్వాణి కాన్తనామాని సర్వశః ।। ౩౮.
అక్కడ గొప్ప సరస్సులు, మహా వృక్షాలు, విస్తారమైన అరణ్యాలు ఉన్నాయి. అవన్నీ అందమైన పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.
సరసాఞ్చ వనానాఞ్చ సా స్థలీ చ ప్రజాపతేః। క్షుద్రాణాం సరసాఞ్చైవ సఙ్ఖ్యా తత్ర న విద్యతే ।। ౩౮.
ప్రజాపతి స్థలిలో ఎన్నో సరస్సులు, అడవులు ఉన్నాయి. చిన్న చిన్న సరస్సుల సంఖ్యను లెక్కించలేము.
దశ ద్వాదశ సప్తాష్టౌ వింశత్ర్రింశచ్చ యోజనాః। స్థల్యో ద్రోణ్యశ్చ విఖ్యాతాః సరాంసి చ వనాని చ ।। ౩౮.
అక్కడ పది, పన్నెండు, ఏడు, ఎనిమిది, ఇరవై, ముప్పై యోజనాల పొడవున్న ప్రసిద్ధ మైదానాలు, లోయలు, సరస్సులు, అడవులు ఉన్నాయి.
కేచిత్ సన్తి మహాఘోరాః శ్యామాః పర్వతకుక్షయః। సూర్యాంశుజాలైరస్పృష్టా నిత్యం శీతా దురాసదాః ।। ౩౮.
కొన్ని పర్వత గర్భాలు చాలా భయంకరంగా, నల్లగా ఉంటాయి. వాటిని ఎప్పుడూ సూర్యకిరణాలు తాకవు. ఎప్పుడూ చల్లగా, చేరడానికి కష్టంగా ఉంటాయి.
తథా హ్యనలతప్తాని సరాంసి ద్విజసత్తమాః। శైలకుక్ష్యన్తరస్థాని సహస్రాణి శతాని చ ।। ౩౮.
అలాగే, అగ్నితో వేడెక్కిన సరస్సులు కూడా ఉన్నాయి. అవి వేలాది, వందల సంఖ్యలో పర్వత గర్భాల్లో ఉన్నాయి.
అతః పరం ప్రవక్ష్యామి యస్మిన్ యస్మిన్ శిలోచ్చయే। యే సన్నివిష్టా దేవానాం వివిధానాం గృహోత్తమాః ।। ౩౯.
ఇప్పుడే నేను ప్రతి పర్వత శిఖరంలో ఉన్న దేవతల వివిధ రకాల అద్భుత నివాసాలను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
తత్ర యోఽసౌ మహాశైలః శీతాన్తో నైక విస్తరః। నైకధాతుశతైశ్చిత్రైర్నైకరత్నాకరాకరః ।। ౩౯.
అక్కడ ఒక గొప్ప పర్వతం ఉంది. దాని పైభాగం చలిగా ఉంటుంది, విస్తారంగా వ్యాపించి ఉంటుంది. వందలాది రకాల ఖనిజాలతో, అనేక రత్న సంపదలతో ఆ పర్వతం అద్భుతంగా అలంకరించబడి ఉంటుంది.
నితమ్బైః పుష్పసాలమ్బైర్నైకసత్త్వగుణాలయః। మహార్హమణిచిత్రాభిర్హేమవంశైరలంకృతః ।। ౩౯.
ఆ పర్వతపు ఒడలు పుష్పాలతో కండలించిన లతలతో, ఎన్నో జీవులతో, ఎన్నో గుణాలతో నిండిపోయి ఉంటాయి. విలువైన మణులతో, బంగారు వెదురు మొక్కలతో అందంగా అలంకరించబడి ఉంటుంది.
నితమ్బైః షట్పదోద్గీతైః ప్రవాలైర్హేమచిత్రకైః। తటైః కుసుమసఙ్కీర్ణైర్మత్తభ్రమరనాదితైః ।। ౩౯.
ఆ పర్వతపు ఒడలు తేనెటీగల గానంతో మార్మోగుతుంటాయి. పచ్చని మల్లెలతో, బంగారు రంగు కొమ్మలతో, పుష్పాలతో నిండిన తీరాలతో, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపులతో ఆ ప్రాంతం శోభిస్తుంది.
లతాలమ్బైశ్చిత్రవద్భిశ్చిత్రైర్ధాతుశతార్చితైః। సానుభీ రత్నచిత్రైశ్చ పుష్పాఢ్యైశ్చ విభూషితః ।। ౩౯.
వివిధ ఆకారాల లతలు అక్కడ వేలాడుతుంటాయి. వందలాది ప్రకాశవంతమైన ఖనిజాలతో, రత్నాలతో మెరిసే పర్వతపు ఎత్తైన ప్రదేశాలు, పుష్ప సమృద్ధితో అలంకరించబడి ఉంటాయి.