వాయుపురాణమ్

వేణుమన్తస్య శైలస్య సుమేధస్యోత్తరేణ చ। సహస్రయోజనాయామం విస్తీర్ణం శతయోజనమ్ ।। ౩౭.

వేణుమంతుడు, సుమేధుడు అనే పర్వతాలకు ఉత్తరంగా, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించిన ప్రాంతం ఉంది.

వృక్షగుల్మలతాగుచ్ఛైః సర్వవీరుద్భిరీరితమ్। దూర్వాప్రస్తారమేవాథ సర్వసత్వవివర్జితమ్ ।। ౩౭.

అక్కడ ఎత్తైన చెట్లు, పొదలు, దుంపలు, అన్ని రకాల మొక్కలతో నిండిన ప్రదేశం ఉంది. కానీ అది దూవా గడ్డి పరుచుకున్న ప్రదేశమై, ఏ జీవులూ లేని ప్రాంతంగా ఉంది.

తథా నిషధశైలస్య దేవశైలస్య చోత్తరే। సహస్రయోజనాయామా శతయోజనవిస్తృతా ।। ౩౭.

అలాగే, నిషధ, దేవ పర్వతాలకు ఉత్తరంగా కూడా వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో ఒక ప్రాంతం ఉంది.

సవాంహ్యేకశిలా భూమిర్వృక్షవీరుద్వివర్జితా। ఆప్లుతా పాదమాత్రేణ హ్యుదకేన సమన్తతః ।। ౩౭.

అక్కడ భూమి ఒకే పెద్ద రాయిలా ఉంటుంది. చెట్లు, మొక్కలు లేవు. చుట్టూ అడుగంత నీటితో కప్పబడి ఉంటుంది.

ఇత్యేతా హ్యన్తరద్రోణ్యో నానాకారాః ప్రకీర్త్తితాః। మేరోః పూర్వేణ విప్రేన్ద్రా యథావదనుపూర్వశః ।। ౩౭.

ఇలా, మేరు పర్వతానికి తూర్పున ఉన్న వివిధ అంతర్గత లోయలను క్రమంగా వివరించాను, మహర్షులారా.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ సప్తత్రింశోఽధ్యాయః

ఇదే మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువన విన్యాసం' అనే ముప్పై ఏడవ అధ్యాయానికి ముగింపు.

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దక్షిణాన్దిశమాశ్రితాః। యా ద్రోణ్యః సిద్ధచరితాః శృణు తా హ్యనుపూర్వశః ।। ౩౮.

ఇప్పుడే నేను దక్షిణ దిశలోని సిద్ధులు నివసించే లోయలను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను. వాటిని శ్రద్ధగా వినండి.

శిశిరస్యాచలేన్ద్రస్య పతఙ్గస్యాన్తరేణ చ। శ్లక్ష్ణభూమిశ్రియా యుక్తం లతాలిఙ్గితపాదపమ్ ।। ౩౮.

శిశిర పర్వతం, పతంగ పర్వతం మధ్యలో, మృదువైన భూమి, లతలు చెట్లను ఆలింగనం చేసిన అందమైన ప్రదేశం ఉంది.

పృథుక్షేపోచ్చశిఖరైః పాదపైరుపశోభితమ్। ఉదుమ్బరవనం రమ్యం పక్షిసఙ్ఘనిషేవితమ్ ।। ౩౮.

విస్తారమైన, ఎత్తైన కొమ్మలతో ఉన్న చెట్లతో అలంకరించబడి, పక్షుల సమూహాలు నివసించే రమణీయమైన ఉడుంబర వృక్షాల తోట అక్కడ ఉంది.

పక్వైర్విద్రుమసఙ్కాశై ర్మధుపూర్ణైర్మనోరమైః। జ్వలితం తద్వనం భాతి మహాకుమ్భోపమైః ఫలైః ।। ౩౮.

ఆ తోటలో, కారాళంలా ఎర్రగా, తీపి తేనెతో నిండిన, ఆకర్షణీయంగా, పెద్ద మట్టికుండల్లా ఉన్న ఫలాలతో ప్రకాశిస్తోంది.

తత్ సిద్ధయక్షగన్ధర్వాః కిన్నరా ఉరగాస్తథా। విద్యాధరాశ్చ ముదితా ఉపజీవన్తి నిత్యశః ।। ౩౮.

అక్కడ సిద్ధులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు, విద్యాధరులు అందరూ ఆనందంగా ఎప్పుడూ నివసిస్తారు.

ప్రసన్నస్వాదుసలిలాస్తత్ర నద్యో బహూదకాః। సురసామలతోయాస్తాః సరాంసి చ సమన్తతః ।। ౩౮.

అక్కడ స్వచ్ఛమైన, తీపి నీటితో నదులు, సమృద్ధిగా ప్రవహిస్తూ ఉంటాయి. ఆ నీటిలో సురసా, అమల తత్వం కలిసినది. చుట్టూ సరస్సులు ఉన్నాయి.

తత్రాశ్రమం భగవతః కర్ద్దమస్య ప్రజాపతేః। రమ్యం సురగణాకీర్ణం సర్వతశ్చిత్రకాననమ్। సమన్తాద్యోజనశతం తద్వనం పరిమణ్డలమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ ప్రాజాపతి కర్దముని ఆశ్రమం ఉంది. అది అందంగా, దేవతలతో నిండినది. చుట్టూ విచిత్రమైన అరణ్యాలతో, దిశలన్నీ వంద యోజనాల పరిధిలో వృత్తాకారంగా విస్తరించి ఉంది.

తామ్రవర్ణస్య శైలస్య పతఙ్గస్యాన్తరేణ తు। శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ ।। ౩౮.

తామ్రవర్ణమైన పర్వతం, పతంగ అనే పర్వతానికి మధ్యలో, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, రెండు వందల యోజనాల పొడవుతో ఒక ప్రాంతం ఉంది.

తరుణాదిత్యసఙ్కాశైః పుణ్డరీకైః సమన్తతః। సహస్రపత్రైర్వికచైర్మహాపద్మైరలఙ్కృతమ్ ।। ౩౮.

ఆ ప్రాంతం చుట్టూ అన్ని వైపులా, ఉదయించు సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసే, వేల రేకులున్న, పూర్తిగా వికసించిన పెద్ద తామరపూలతో అలంకరించబడి ఉంది.

తథా భ్రమరసంలీనైః శతపత్రైః సుగన్ధిభిః। ప్రఫుల్ల్లైః శోభితజలం రక్తనీలైర్మహోత్పలైః ।। ౩౮.

అక్కడ నీళ్ళు, తీపి పరిమళములతో, పుష్పించిన ఎరుపు-నీల తామరపూలతో, తేనెటీగలు గుంపులుగా చేరిన శతపత్ర తామరపూలతో ఎంతో అందంగా కనిపిస్తున్నాయి.

సరోవరం మహాపుణ్యం దేవదానవసేవితమ్। మహోరగైరధ్యుషితం నీలజాల విభూషితమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ ఒక మహా పవిత్రమైన సరస్సు ఉంది. ఆ సరస్సును దేవతలు, దానవులు సందర్శిస్తారు. గొప్ప పాములు నివసిస్తాయి. నీలపు కలువల సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్య మధ్యే జనపదో హ్యాయతః శతయోజనః। త్రింశద్యోజనవిస్తీర్ణో రక్తధాతువిభూషితః ।। ౩౮.

ఆ సరస్సు మధ్యలో, వంద యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, ఎరుపు ఖనిజాలతో అలంకరించబడిన ఒక జనపదం ఉంది.

తస్యోపరి మహారమ్యా ప్రాంశు ప్రాకారతోరణా। నరనారీగణాకీర్ణా స్ఫీతా విభవవిస్తరైః ।। ౩౮.

ఆ జనపదం పైన, ఎత్తయిన గోడలు, గోపురాలు కలిగిన, పురుషులు-స్త్రీలు సమూహాలతో నిండిన, సంపదతో విరాజిల్లే ఒక అద్భుతమైన నగరం ఉంది.

వలభీకూటనిర్వ్యూహైర్మణిభక్తివిచిత్రితైః। రత్నచిత్రార్పితతలైః శ్లక్ష్ణచిత్రోత్తరచ్ఛదైః ।। ౩౮.

ఆ నగరంలోని ఇళ్లకు పైకప్పులు, మేడలు, మణులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. నేలలు రత్నాలతో అలంకరించబడి, మెత్తని రంగురంగుల పరదాలతో కప్పబడి ఉంటాయి.

మహాభవనమాలాభిర్మహాప్రాంశుభిరుత్తమైః। విద్యాధరపురం తత్ర శోభతే భ్రాజయచ్ఛుభమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ విద్యాధరుల నగరం ఉంది. అది ఎత్తయిన, గొప్ప భవనాల వరుసలతో, శుభ్రంగా ప్రకాశిస్తూ, ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతుంది.

విద్యాధరపతిస్తత్ర పులోమా తత్ర విశ్రుతః। చిత్రవేషధరః స్రగ్వీ మాహేన్ద్రసదృశద్యుతిః ।। ౩౮.

అక్కడ విద్యాధరులలో ప్రసిద్ధుడైన పాలకుడు పులోమా నివసిస్తున్నాడు. అతడు పూలహారాలు ధరించి, విభిన్న వస్త్రాలు వేసుకుని, మహేంద్రునికి సమానమైన తేజస్సుతో మెరిసిపోతున్నాడు.

దీప్తానాం చిత్రవేషాణాం సూర్యప్రతిమతేజసామ్। విద్యాధరసహస్రాణామనేకేషాం స రాజరాట్ ।। ౩౮.

అతడు వేలాది విద్యాధరులకు రాజు. వారు అందరూ ప్రకాశించే రూపాలతో, రంగురంగుల వస్త్రాలతో, సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో ఉన్నారు.

విశాఖస్యాచలేన్ద్రస్య పతఙ్గస్యాన్తరేణ చ। సరసస్తామ్రవర్ణస్య పూర్వే తీరే పరిశ్రుతమ్ ।। ౩౮.

విశాఖ అనే పర్వతాధిపతి, పతంగ అనే పర్వతానికి మధ్యలో, తామ్రవర్ణమైన సరస్సు తూర్పు తీరంలో ప్రసిద్ధమైన ప్రాంతం ఉంది.

పఞ్చేషుక్షేపణైర్విద్ధం సుశాఖం వర్ణశోభితమ్ । సర్వ కాలఫలం తత్ర స్ఫీతం చామ్రవణం మహత్ ।। ౩౮.

అక్కడ అన్ని కాలాల్లో ఫలించే, అందమైన కొమ్మలతో, ఐదు బాణాలతో తగిలిన, గొప్పగా విరాజిల్లే మామిడి తోట ఉంది.

ఫలైః కనకసఙ్కాశైర్మహాస్వాదైః సుగన్ధిభిః। మహాకుమ్భప్రమాణైశ్చాతనుశాఖైః సమన్తతః ।। ౩౮.

ఆ మామిడి పండ్లు బంగారం వలె మెరిసే, ఎంతో రుచికరమైనవి, పరిమళభరితమైనవి, పెద్ద గడలంత పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఆ కొమ్మలు చుట్టూ విస్తరించి ఉన్నాయి.

గన్ధర్వకిన్నరా యక్షా నాగా విద్యాధరాస్తథా। పిబన్త్యామ్రరసం తత్ర సుస్వాదుం హ్యమృతోపమమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ గంధర్వులు, కిన్నరులు, యక్షులు, నాగులు, విద్యాధరులు అందరూ అమృతానికి సమానమైన రుచికరమైన మామిడి రసాన్ని త్రాగుతారు.

తత్రామ్రరసపీతానాం ముదితానాం మహాత్మనామ్। శ్రూయన్తే హృష్ట పుష్టానాం నాదాస్తస్మిన్ మహావనే ।। ౩౮.

ఆ మహావనంలో, మామిడి రసం తాగి ఆనందంగా, సంతోషంగా, బలంగా ఉన్న గొప్ప జీవుల హర్షధ్వనులు వినిపిస్తాయి.

సుమూలస్యాచలేన్ద్రస్య వసుధారస్య చాన్తరే। సమా సురభిపూర్ణాఢ్యా విహఙ్గైరుపశోభితా ।। ౩౮.

పర్వతాధిపతి వేరుకు, వసుధార మధ్యలో, పరిమళభరితంగా, పక్షులతో అలంకరించబడిన ఒక భూమి ఉంది.