వాయుపురాణమ్

వికఙ్కస్యాచలేన్ద్రస్య మణిశైలస్య చాన్తరే। శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ ।। ౩౭.

వికంక పర్వతం, మణిశైల పర్వతం మధ్యలో వంద యోజనల వెడల్పుతో, రెండు వందల యోజనల పొడవుతో ఒక గొప్ప వనం ఉంది.

విపులఞ్చమ్పకవనం సిద్ధచారణసేవితమ్। పుష్పలక్ష్మ్యావృతం భాతి జ్వలన్తమివ నిత్యదా ।। ౩౭.

అది విస్తారమైన చంపకవనం. సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ సేవ చేస్తారు. పుష్పాల తేజస్సుతో ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, అగ్నిలా మెరిసిపోతుంది.

అర్ద్ధక్రోశోచ్చశిఖరైర్మహాస్కన్ధైః పలాశిభిః । ప్రఫుల్లశాఖాశిఖరైః పిఞ్జరం భాతి తద్వనమ్ ।। ౩౭.

అరడ్డు క్రోశం ఎత్తైన గొప్ప కాండాలున్న పలాశ చెట్లు, వికసించిన కొమ్మలతో ఆ వనం పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంది.

ద్విబాహుపరిణాహైస్తైస్త్రిహస్తాయామవిస్తరైః । మనః శిలాచూర్ణనిభైః పాణ్డుకేసరశాలిభిః ।। ౩౭.

రెండు భుజాల వెడల్పుతో, మూడు చేతుల పొడవు, వెడల్పుతో, రాళ్ల పొడి వంటి పలుచని కేశరాలతో ఆ చెట్లు ఉన్నాయి.

పుష్పైర్మనోహరైర్వ్యాప్తం వ్యాకోశైర్గన్ధశాలిభిః। విరాజతే వనం సర్వం మత్తభ్రమరనాదితమ్ ।। ౩౭.

ఆకర్షణీయమైన పుష్పాలతో, పరిమళభరితమైన వికసించిన పువ్వులతో నిండిన ఆ వనం అంతటా మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గానంతో ప్రకాశిస్తుంది.

తద్వనం దానవైర్దేవగన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసైః। కిన్నరైరప్సరోభిశ్చ మహానాగైశ్చ సేవితమ్ ।। ౩౭.

ఆ అరణ్యంలో దానవులు, దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, కిన్నరులు, అప్సరసలు, మహా నాగులు తరచూ సంచరిస్తూ ఉంటారు.

తత్రాశ్రమం భగవతః కశ్యపస్య ప్రజాపతేః। సిద్ధసాధ్యగణా కీర్ణం నానాశ్రుతివిభూషితమ్। మహానీలకుముఞ్జాభ్యామన్తరేప్యచలావథ ।। ౩౭.

అక్కడ, గొప్ప నీలం గడ్డి, కుముంజ గడ్డి మధ్యలో, ప్రాజాపతి కశ్యపుని ఆశ్రమం ఉంది. అక్కడ సిద్ధులు, సాధ్యులు సమూహంగా ఉంటారు. అనేక విధాల వేదపఠనాలతో అలంకరించబడి, కదలని స్థిరంగా ఉంటుంది.

మహానద్యాః సుఖాయాస్తు తీరే సిద్ధనిషేవితే। పఞ్చాశద్యోజనాయామం త్రింశద్యోజనవిస్తరమ్। రమ్యం తాలవనం తద్ధి అర్ద్ధక్రోశోచ్చమస్తకమ్ ।। ౩౭.

అందమైన, మృదువైన, పెద్ద నది తీరంలో, సిద్ధులు సందర్శించే చోట, యాభై యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, అర కరోశు ఎత్తైన తాళ వృక్షాల తోట ఉంది.

మహామూలైర్మహాసారైః స్థిరైరవిరలైః శుభైః। కుముదాఞ్జనసంస్థానైః పరివృత్తైర్మహా ఫలైః। మృష్టగన్ధరసోపేతైరుపేతం సిద్ధసేవితమ్ ।। ౩౭.

అది గొప్ప వేరులు, బలమైన దుంపలు, దట్టమైన, అందమైన, కమలాలా, కాజలంలా ఆకారాలు కలిగి, పెద్ద గుళికల ఫలాలతో, మధురమైన వాసన, రుచితో నిండిన తోటగా, సిద్ధులు తరచూ సందర్శించే స్థలంగా ఉంది.

మాహేన్ద్రస్య ద్విపేన్ద్రస్య తత్ర వాస ఉదాహృతః। ఐరావతస్య భద్రస్య సర్వలోకేషు విశ్రుతః ।। ౩౭.

అక్కడ మహేంద్రుని ప్రధాన ఏనుగు అయిన ఐరావతుని నివాసం ఉంది. ఆ ఐరావతుడు అందరికీ మంగళకరుడుగా, అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాడు.

వేణుమన్తస్య శైలస్య సుమేధస్యోత్తరేణ చ। సహస్రయోజనాయామం విస్తీర్ణం శతయోజనమ్ ।। ౩౭.

వేణుమంతుడు, సుమేధుడు అనే పర్వతాలకు ఉత్తరంగా, వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించిన ప్రాంతం ఉంది.

వృక్షగుల్మలతాగుచ్ఛైః సర్వవీరుద్భిరీరితమ్। దూర్వాప్రస్తారమేవాథ సర్వసత్వవివర్జితమ్ ।। ౩౭.

అక్కడ ఎత్తైన చెట్లు, పొదలు, దుంపలు, అన్ని రకాల మొక్కలతో నిండిన ప్రదేశం ఉంది. కానీ అది దూవా గడ్డి పరుచుకున్న ప్రదేశమై, ఏ జీవులూ లేని ప్రాంతంగా ఉంది.

తథా నిషధశైలస్య దేవశైలస్య చోత్తరే। సహస్రయోజనాయామా శతయోజనవిస్తృతా ।। ౩౭.

అలాగే, నిషధ, దేవ పర్వతాలకు ఉత్తరంగా కూడా వెయ్యి యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో ఒక ప్రాంతం ఉంది.

సవాంహ్యేకశిలా భూమిర్వృక్షవీరుద్వివర్జితా। ఆప్లుతా పాదమాత్రేణ హ్యుదకేన సమన్తతః ।। ౩౭.

అక్కడ భూమి ఒకే పెద్ద రాయిలా ఉంటుంది. చెట్లు, మొక్కలు లేవు. చుట్టూ అడుగంత నీటితో కప్పబడి ఉంటుంది.

ఇత్యేతా హ్యన్తరద్రోణ్యో నానాకారాః ప్రకీర్త్తితాః। మేరోః పూర్వేణ విప్రేన్ద్రా యథావదనుపూర్వశః ।। ౩౭.

ఇలా, మేరు పర్వతానికి తూర్పున ఉన్న వివిధ అంతర్గత లోయలను క్రమంగా వివరించాను, మహర్షులారా.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే భువనవిన్యాసో నామ సప్తత్రింశోఽధ్యాయః

ఇదే మహాపురాణంలో వాయుదేవుడు చెప్పిన 'భువన విన్యాసం' అనే ముప్పై ఏడవ అధ్యాయానికి ముగింపు.

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దక్షిణాన్దిశమాశ్రితాః। యా ద్రోణ్యః సిద్ధచరితాః శృణు తా హ్యనుపూర్వశః ।। ౩౮.

ఇప్పుడే నేను దక్షిణ దిశలోని సిద్ధులు నివసించే లోయలను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను. వాటిని శ్రద్ధగా వినండి.

శిశిరస్యాచలేన్ద్రస్య పతఙ్గస్యాన్తరేణ చ। శ్లక్ష్ణభూమిశ్రియా యుక్తం లతాలిఙ్గితపాదపమ్ ।। ౩౮.

శిశిర పర్వతం, పతంగ పర్వతం మధ్యలో, మృదువైన భూమి, లతలు చెట్లను ఆలింగనం చేసిన అందమైన ప్రదేశం ఉంది.

పృథుక్షేపోచ్చశిఖరైః పాదపైరుపశోభితమ్। ఉదుమ్బరవనం రమ్యం పక్షిసఙ్ఘనిషేవితమ్ ।। ౩౮.

విస్తారమైన, ఎత్తైన కొమ్మలతో ఉన్న చెట్లతో అలంకరించబడి, పక్షుల సమూహాలు నివసించే రమణీయమైన ఉడుంబర వృక్షాల తోట అక్కడ ఉంది.

పక్వైర్విద్రుమసఙ్కాశై ర్మధుపూర్ణైర్మనోరమైః। జ్వలితం తద్వనం భాతి మహాకుమ్భోపమైః ఫలైః ।। ౩౮.

ఆ తోటలో, కారాళంలా ఎర్రగా, తీపి తేనెతో నిండిన, ఆకర్షణీయంగా, పెద్ద మట్టికుండల్లా ఉన్న ఫలాలతో ప్రకాశిస్తోంది.

తత్ సిద్ధయక్షగన్ధర్వాః కిన్నరా ఉరగాస్తథా। విద్యాధరాశ్చ ముదితా ఉపజీవన్తి నిత్యశః ।। ౩౮.

అక్కడ సిద్ధులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు, విద్యాధరులు అందరూ ఆనందంగా ఎప్పుడూ నివసిస్తారు.

ప్రసన్నస్వాదుసలిలాస్తత్ర నద్యో బహూదకాః। సురసామలతోయాస్తాః సరాంసి చ సమన్తతః ।। ౩౮.

అక్కడ స్వచ్ఛమైన, తీపి నీటితో నదులు, సమృద్ధిగా ప్రవహిస్తూ ఉంటాయి. ఆ నీటిలో సురసా, అమల తత్వం కలిసినది. చుట్టూ సరస్సులు ఉన్నాయి.

తత్రాశ్రమం భగవతః కర్ద్దమస్య ప్రజాపతేః। రమ్యం సురగణాకీర్ణం సర్వతశ్చిత్రకాననమ్। సమన్తాద్యోజనశతం తద్వనం పరిమణ్డలమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ ప్రాజాపతి కర్దముని ఆశ్రమం ఉంది. అది అందంగా, దేవతలతో నిండినది. చుట్టూ విచిత్రమైన అరణ్యాలతో, దిశలన్నీ వంద యోజనాల పరిధిలో వృత్తాకారంగా విస్తరించి ఉంది.

తామ్రవర్ణస్య శైలస్య పతఙ్గస్యాన్తరేణ తు। శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ ।। ౩౮.

తామ్రవర్ణమైన పర్వతం, పతంగ అనే పర్వతానికి మధ్యలో, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, రెండు వందల యోజనాల పొడవుతో ఒక ప్రాంతం ఉంది.

తరుణాదిత్యసఙ్కాశైః పుణ్డరీకైః సమన్తతః। సహస్రపత్రైర్వికచైర్మహాపద్మైరలఙ్కృతమ్ ।। ౩౮.

ఆ ప్రాంతం చుట్టూ అన్ని వైపులా, ఉదయించు సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసే, వేల రేకులున్న, పూర్తిగా వికసించిన పెద్ద తామరపూలతో అలంకరించబడి ఉంది.

తథా భ్రమరసంలీనైః శతపత్రైః సుగన్ధిభిః। ప్రఫుల్ల్లైః శోభితజలం రక్తనీలైర్మహోత్పలైః ।। ౩౮.

అక్కడ నీళ్ళు, తీపి పరిమళములతో, పుష్పించిన ఎరుపు-నీల తామరపూలతో, తేనెటీగలు గుంపులుగా చేరిన శతపత్ర తామరపూలతో ఎంతో అందంగా కనిపిస్తున్నాయి.

సరోవరం మహాపుణ్యం దేవదానవసేవితమ్। మహోరగైరధ్యుషితం నీలజాల విభూషితమ్ ।। ౩౮.

అక్కడ ఒక మహా పవిత్రమైన సరస్సు ఉంది. ఆ సరస్సును దేవతలు, దానవులు సందర్శిస్తారు. గొప్ప పాములు నివసిస్తాయి. నీలపు కలువల సమూహాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్య మధ్యే జనపదో హ్యాయతః శతయోజనః। త్రింశద్యోజనవిస్తీర్ణో రక్తధాతువిభూషితః ।। ౩౮.

ఆ సరస్సు మధ్యలో, వంద యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో, ఎరుపు ఖనిజాలతో అలంకరించబడిన ఒక జనపదం ఉంది.

తస్యోపరి మహారమ్యా ప్రాంశు ప్రాకారతోరణా। నరనారీగణాకీర్ణా స్ఫీతా విభవవిస్తరైః ।। ౩౮.

ఆ జనపదం పైన, ఎత్తయిన గోడలు, గోపురాలు కలిగిన, పురుషులు-స్త్రీలు సమూహాలతో నిండిన, సంపదతో విరాజిల్లే ఒక అద్భుతమైన నగరం ఉంది.