వాయుపురాణమ్

తేషాం సహస్రశ్రృఙ్గేషు వజ్రవైఢూర్యవేదికాః। శాఖాసహస్రకలితాః సుమూలాః సుప్రతిష్ఠితాః ।। ౩౫.

వాటిలోని వెయ్యి శిఖరాలపై వజ్రం, వైడూర్యంతో చేసిన వేదికలు ఉన్నాయి. అవి వేలకొద్దీ శాఖలతో, బలంగా, దృఢంగా నిలిచి ఉన్నాయి.

స్రిగ్ధైర్నీలైర్ఘనైః పర్ణైః సఞ్ఝన్నవివిధాశ్రయాః । అనేకప్రజనోత్సేధా మహాపుష్పఫలోపగాః ।। ౩౫.

నిగనిగలాడే నీలి ఆకులతో, ఎన్నో జీవులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తూ, అనేక సంతానాలతో పెరిగి, గొప్ప పువ్వులు, ఫలాలతో నిండినవిగా ఉన్నాయి.

యక్షగన్ధర్వసేవ్యాశ్చ సేవితాః సిద్ధచారణైః। మహావృక్షాః సముత్పన్నాశ్చత్వారో ద్వీపకేతవః ।। ౩౫.

యక్షులు, గంధర్వులు సేవించే, సిద్ధులు, చారణులు పూజించే ఈ మహావృక్షాలు, ద్వీపానికి నాలుగు ధ్వజాలుగా పుట్టుకొచ్చాయి.

మన్దరస్య గిరేఃశ్రృఙ్గే మహావృక్షః స కేతురాట్। ఆలమ్బశాఖాశిఖరః కన్దరశ్చైవ పాదపః ।। ౩౫.

మందర పర్వత శిఖరంపై ఉన్న మహావృక్షమే ప్రధాన ధ్వజం. దాని శాఖలు శిఖరాన్ని తాకుతూ, దాని కాండం అడుగున నిలిచింది.

మహాకుమ్భప్రమాణైస్తు పుష్పైర్వికచకేసరైః। మహాగన్ధైర్మనోజ్ఞైశ్చ శోభితః సర్వకాలజైః ।। ౩౫.

అది పెద్ద కలశాలంత పెద్ద పువ్వులతో, విప్పిన కేశరాలతో, అందమైన పరిమళాలతో, ఎప్పుడూ వికసిస్తూ అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సహస్రమధికం సోఽథ గన్ధేనాపూరయద్దిశః। యోజనానాం సమన్తాద్వై మన్దమారుతవీజితః ।। ౩౫.

ఆ వృక్ష పరిమళం వెయ్యికి పైగా దిశల్లో, మృదువైన గాలితో చుట్టూ యోజనాల దూరం వ్యాపిస్తుంది.

వరకేతురేవ ప్రథితో భద్రాశ్వో నామ యో ద్విజాః। యత్ర సాక్షాత్ హృషీకేశః సిద్ధసఙ్ఘైర్మహీయతే ।। ౩౫.

ఆ ప్రధాన ధ్వజాన్ని భద్రాశ్వం అని ప్రసిద్ధి. అక్కడ హృషీకేశుడు సిద్ధుల సమూహాలచే ప్రత్యక్షంగా పూజింపబడతాడు.

తస్య రుద్రకదమ్బస్య తదా శ్వేతహరో హరిః । ప్రాప్తవానపరశ్రేష్ఠః స తత్ర సహితః పురా ।। ౩౫.

అక్కడ రుద్రకదంబ వృక్షం వద్ద, తెల్ల మెడ కలిగిన హరి, ఇతరులలో శ్రేష్ఠుడై, పూర్వకాలంలో వారితో కలసి అక్కడికి వచ్చాడు.

తేన చాలోకితం సర్వం ద్వీపం ద్విపదనాయకాః। యస్య నామ్నా సమాఖ్యాతో భద్రాశ్వో నామ నామతః ।। ౩౫.

ఆయన ఆ ద్వీపాన్ని మొత్తం దర్శించి, నరాధిపులారా, తన పేరుతో భద్రాశ్వం అని ఆ ప్రాంతానికి పేరు వచ్చింది.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితా। జమ్బూః సదా పుష్పఫలా సదా మాల్యోపశోభితా ।। ౩౫.

దక్షిణ పర్వత శిఖరంపై, దేవతలు పూజించే జంబూ వృక్షం ఎప్పుడూ పుష్పఫలాలతో, ఎప్పుడూ మాలలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

మహామూలైర్మహాస్కన్ధైః స్నిగ్ధవర్ణైర్విభూషితా। నవైః సదా పుష్పఫలైః శాఖాభిశ్చోపశోభితా ।। ౩౫.

దానికి గొప్ప వేర్లు, పెద్ద కాండాలు, నిగనిగలాడే రంగులతో, ఎప్పుడూ కొత్త పువ్వులు, ఫలాలు, శాఖలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్యా హ్యతిప్రమాణాని స్వాదూని చ మృదూని చ। ఫలాన్యమృతకల్పాని పతన్తి గిరిమూర్ద్ధని ।। ౩౫.

ఆ వృక్షానికి చాలా పెద్దవి, తీయగా, మృదువుగా ఉండే, అమృతంతో సమానమైన ఫలాలు పర్వత శిఖరంపై పడతాయి.

తస్మాద్గిరివరప్రస్థాత్ పునః ప్రస్యన్దవాహినీ। నదీ జమ్బూనదీ నామ ప్రవృత్తా మధువాహినీ ।। ౩౫.

ఆ పర్వత శిఖరపు మైదానంనుండి మళ్లీ ఒక ప్రవాహవంతమైన జలపాతం బయలుదేరి, జంబూ నది అని పిలవబడే తేనెను ప్రవహించే నది ఉద్భవిస్తుంది.

తత్ర జామ్బూనదన్నామ సువర్ణం జ్వలనప్రభమ్। దేవాలఙ్కారమతులం జాయతే పాపనాశనమ్ ।। ౩౫.

అక్కడ జాంబూనదమనే బంగారం, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలకు అపూర్వమైన అలంకారంగా పుట్టుతుంది. అది పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

దేవదానవగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। యత్ పిబన్త్యమృతప్రఖ్యం మధు జామ్భూరసస్రవమ్ ।। ౩౫.

అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు—all జాంబూ వృక్షం నుండి ప్రవహించే అమృతసమానమైన తేనెను త్రాగుతారు.

స కేతుర్దక్షిణే ద్వీపే జమ్భూర్లోకేషు విశ్రుతా। యస్యా నామ్నా స విఖ్యాతో జమ్భూద్వీపః సనాతనః ।। ౩౫.

దక్షిణ ద్వీపంలో ఆ జాంబూ వృక్షమే గొప్ప గుర్తుగా ప్రసిద్ధి. దాని పేరుతోనే శాశ్వతమైన జాంబూద్వీపం అన్న పేరు ప్రఖ్యాతి పొందింది.

విపులస్యాపి శైలస్య పశ్చిమస్య మహాత్మనః। జాతః శ్రృఙ్గేఽతిసుమహానశ్వత్థ శ్చైవ పాదపః ।। ౩౫.

పశ్చిమ భాగంలో ఉన్న విస్తారమైన, మహాత్ముడైన పర్వతంపై, ఒక అశ్వత్థ వృక్షం ఎంతో పెద్దదిగా పెరిగింది.

విలమ్బివరమాలాద్యః సువర్ణమణివేదికః। మహోచ్చస్కన్ధవిటపో నైకసత్త్వగుణాలయః ।। ౩౫.

ఆ వృక్షం అద్భుతమైన పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి, బంగారు, రత్నాల వేదికతో, ఎత్తైన కాండంతో, విస్తారమైన కొమ్మలతో, అనేక మంచి గుణాలున్న జీవులకు నివాసంగా ఉంది.

కుమ్భప్రమాణైః సుఖదైః ఫలైః సర్వర్త్తుకైః శుభైః। స కేతుః కేతుమాలానాం దేవగన్ధర్వసేవితః ।। ౩౫.

దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే ఆ గుర్తు వృక్షం, మట్టికుండలంత పెద్దవి, అన్ని కాలాల్లో అనుకూలంగా, మధురంగా, శుభంగా ఉండే ఫలాలను ఇస్తుంది.

కేతుమాలేతి చ యథా తస్యా నామ ప్రకీర్తితమ్। తన్నిబోధత విప్రేన్ద్రా నిరుక్తం నామ కర్మతః ।। ౩౫.

ఆ వృక్షానికి 'కేతుమాల' అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, ఆ పేరుకి అర్థం, కారణం ఇప్పుడు వినండి.

క్షీరోదమథనే వృత్తే దైత్యపక్షే పరాజితే। మహాసమరసమ్మర్దవృక్షక్షోభవిమర్దితా ।। ౩౫.

పాలసముద్రాన్ని మథించినప్పుడు, దానవులు ఓడిపోయిన సమయంలో, ఆ మహాసమరంలో వృక్షం బాగా కదిలి, తాకిడికి లోనైంది.

సహస్రాక్షేణ విహితా మాలా తస్య సుతానితా। తస్య స్కన్ధే సమాసక్త్యా హ్యశ్వత్థస్య వనస్పతేః ।। ౩౫.

ఆ అశ్వత్థ వృక్షానికి, ఇంద్రుడు తన సహస్ర కళ్లతో, దాని ఫలాలతో ఒక మాలను తయారు చేసి, దాని కాండానికి అలంకరించాడు.

సా తథైవ మహాగన్ధా హ్యమ్లానా సర్వకామికీ। ఇజ్యతే సుమహాభాగా వివిధైః సిద్ధచారణైః ।। ౩౫.

ఆ మాల ఎంతో మధురమైన వాసనతో, ఎప్పుడూ మురికిపోని, అన్ని కోరికలను తీర్చేలా, అనేక సిద్ధులు, చారణులు ఆరాధించేలా ఉంది.

తస్య కేతోః సదా మాలా దేవదత్తా విరాజతే। పవనేనేరితా దివ్యం వాతి గన్ధం మనోరమమ్ ।। ౩౫.

ఆ గుర్తు వృక్షానికి దేవతలు ఇచ్చిన మాల ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది. గాలి తాకితే, ఆ మాల నుండి దివ్యమైన, మధురమైన సువాసన వెదజల్లుతుంది.

తాభ్యాం నామాఙ్కితో ద్వీపః పశ్చిమే బహువిస్తరః। కేతుమాల ఇతి ఖ్యాతో దివి చేహ చ సర్వశః ।। ౩౫.

ఆ రెండు పేర్లతో గుర్తింపు పొందిన పశ్చిమ ద్వీపం, పరిమాణంలో విస్తారంగా ఉండి, ఇహలోకంలోనూ, స్వర్గంలోనూ 'కేతుమాల'గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

స్వపార్శ్వస్యోత్తరే చాపి శ్రృఙ్గే జాతో మహాద్రుమః । న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధోఽనేకయోజనమణ్డలః ।। ౩౫.

దాని వాయుపాక్షికంగా, ఉత్తర భాగంలో ఉన్న శిఖరంపై, ఒక గొప్ప వృక్షం—ఎంతో విస్తారమైన కాండం, అనేక యోజనాల పరిధిలో ఉన్న న్యగ్రోధ వృక్షం పెరిగింది.

మాల్యదామకలాపైశ్చ వివిధైర్గన్ధశాలిభిః। శాకావిలమ్బీ శుశుభే సిద్ధచారణసేవితః ।। ౩౫.

ఆ వృక్షం పూలమాలలు, పుష్పగుచ్ఛాలు, వివిధ రకాల సువాసన గల ధాన్యాలతో అలంకరించబడి, దాని కొమ్మలు కిందకు వేలాడుతూ, సిద్ధులు, చారణులు సేవించేలా ఉంది.

ప్రవాలకుమ్భసదృశైర్మధుపూర్ణైః ఫలైః సదా। స హ్యుత్తర కురూణాన్తు కేతువృక్షః ప్రకాశతే ।। ౩౫.

ప్రవాళాలాంటి కుండల రూపంలో, తేనెతో నిండిన ఫలాలతో ఎప్పుడూ ప్రకాశించే ఆ కేతువృక్షం, ఉత్తరకురువుల మధ్య వెలుగుతుంటుంది.

సనత్కుమారావరజా మానసా బ్రహ్మణః సుతాః। సప్త తత్ర మహాభాగాః కురవో నామ విశ్రుతాః ।। ౩౫.

సనత్కుమారునికి తమ్ముళ్లుగా, బ్రహ్మదేవుని మనస్సులోంచి పుట్టిన ఏడుగురు మహాభాగులు, అక్కడ 'కురువులు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు.