వాయుపురాణమ్

సప్తాశ్చ హరికృష్ణాఙ్గమేకైకం దశపర్వతమ్। బాహ్యమాభ్యన్తరా యే తు త్రివాహాస్తు సమాః స్మృతాః ।। ౩౫.

ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి ఒక్కొక్కటి బంగారు, నీలిరంగు భాగాలతో, ఒక్కదానికొకటి పది బయట, పది లోపల పర్వతాలు కలవు. మధ్యలో మూడు పర్వతాలు సమానంగా ఉంటాయని భావిస్తారు.

జఠరో దేవకూటశ్చ పూర్వస్యాం దిశి పర్వతౌ। తౌ దక్షిణోత్తరాయామావానీలనిషధాయతౌ ।। ౩౫.

పూర్వ దిక్కులో జఠర, దేవకూట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి. దక్షిణం, ఉత్తరంలో నీల, నిషధ పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కైలాసో హిమవాంశ్చైవ దక్షిణోత్తరపర్వతౌ। పూర్వపశ్చాయతావేతావర్ణవాన్తవ్యవస్థితౌ ।। ౩౫.

కైలాసం, హిమవంతు దక్షిణ, ఉత్తర పర్వతాలు. ఇవి తూర్పు–పడమర వైపుగా విస్తరించి, వివిధ రంగులతో ఉన్నాయి.

యోఽసౌ మేరుర్ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రాంశుః కనకపర్వతః। విష్కమ్భం తస్య వక్ష్యామి తన్మే నిగదతః శ్రృణు ।। ౩౫.

ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! ఆ మేరు పర్వతం ఎంతో ఎత్తైన బంగారు పర్వతం. దాని వెడల్పు గురించి నేను వివరంగా చెబుతాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

మహాపాదాస్తు చత్వారో మేరోరథ చతుర్ద్దిశమ్। యైర్ధృతత్వాన్న చలతి సప్తద్వీపవతీ మహీ ।। ౩౫.

మేరు పర్వతానికి నలుపై భాగాల్లో నాలుగు గొప్ప పాదాలు ఉన్నాయి. అవి మేరు పర్వతాన్ని మద్దతు ఇస్తున్నందున, ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి కదలదు.

దశయోజనసాహస్ర ఆయామస్తేషు పఠ్యతే। దేవగన్ధర్వయక్షాణాం నానారత్నోపశోభితాః। నైకనిర్ఝరవప్రాఢ్యా రమ్యకన్దరనిర్మితాః ।। ౩౫.

వాటికి పది వేలు యోజనాల పొడవు ఉంది. దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు అక్కడ వేర్వేరు రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. అనేక జలపాతాలు, వంకలు, అందమైన గుహలతో ఆ ప్రాంతాలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా తయారయ్యాయి.

నితమ్బపుష్పకాదమ్బైః శోభితాశ్చిత్రసానవః। మనఃశిలాదరీభిశ్చ హరితాలతలైస్తథా ।। ౩౫.

అక్కడి రంగురంగుల కొండచొచ్చులు కదంబపుష్పాల సమూహాలతో, మణిపుష్పాలతో, మణిపుష్పాల వలె మెరిసే రాళ్లతో, ఆకుపచ్చ రంగు నేలతో అందంగా కనిపిస్తున్నాయి.

సువర్ణమణిచిత్రాభిర్గుహాభిశ్చ సమన్తతః। శుద్ధహిఙ్గులకప్రఖ్యైః కాఞ్చనైర్ధాతుమణ్డితైః ।। ౩౫.

ఆ గుహలు చుట్టూ బంగారం, మణులతో అలంకరించబడి, శుద్ధమైన హింగులు వలె కనిపించే ధాతువులతో, బంగారు ఖనిజాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.

వరకాఞ్చనచిత్రైశ్చ ప్రవాలైః సమలంకృతాః। రుచిరాః శతపర్వాణః సిద్ధావాసా ముదాన్వితాః। మహావిమానైః శ్రీమద్భిః సమన్తాత్పరిదీపితాః ।। ౩౫.

అవి ఉత్తమమైన బంగారం, పగడాలతో అలంకరించబడి, అందమైన అనేక మడతలతో, సిద్ధుల ఆనంద నివాసాలుగా, మహా విహారాలతో చుట్టూ ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాయి.

పూర్వేణ మన్దరో నామ దక్షిణే గన్ధమాదనః। విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్చోత్తరే స్మృతః ।। ౩౫.

తూర్పున మందర అనే పర్వతం, దక్షిణంలో గంధమాదన, పడమట వైపున విపుల, ఉత్తరంలో సుపార్శ్వ అని గుర్తించబడిన పర్వతాలు ఉన్నాయి.

తేషాం సహస్రశ్రృఙ్గేషు వజ్రవైఢూర్యవేదికాః। శాఖాసహస్రకలితాః సుమూలాః సుప్రతిష్ఠితాః ।। ౩౫.

వాటిలోని వెయ్యి శిఖరాలపై వజ్రం, వైడూర్యంతో చేసిన వేదికలు ఉన్నాయి. అవి వేలకొద్దీ శాఖలతో, బలంగా, దృఢంగా నిలిచి ఉన్నాయి.

స్రిగ్ధైర్నీలైర్ఘనైః పర్ణైః సఞ్ఝన్నవివిధాశ్రయాః । అనేకప్రజనోత్సేధా మహాపుష్పఫలోపగాః ।। ౩౫.

నిగనిగలాడే నీలి ఆకులతో, ఎన్నో జీవులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తూ, అనేక సంతానాలతో పెరిగి, గొప్ప పువ్వులు, ఫలాలతో నిండినవిగా ఉన్నాయి.

యక్షగన్ధర్వసేవ్యాశ్చ సేవితాః సిద్ధచారణైః। మహావృక్షాః సముత్పన్నాశ్చత్వారో ద్వీపకేతవః ।। ౩౫.

యక్షులు, గంధర్వులు సేవించే, సిద్ధులు, చారణులు పూజించే ఈ మహావృక్షాలు, ద్వీపానికి నాలుగు ధ్వజాలుగా పుట్టుకొచ్చాయి.

మన్దరస్య గిరేఃశ్రృఙ్గే మహావృక్షః స కేతురాట్। ఆలమ్బశాఖాశిఖరః కన్దరశ్చైవ పాదపః ।। ౩౫.

మందర పర్వత శిఖరంపై ఉన్న మహావృక్షమే ప్రధాన ధ్వజం. దాని శాఖలు శిఖరాన్ని తాకుతూ, దాని కాండం అడుగున నిలిచింది.

మహాకుమ్భప్రమాణైస్తు పుష్పైర్వికచకేసరైః। మహాగన్ధైర్మనోజ్ఞైశ్చ శోభితః సర్వకాలజైః ।। ౩౫.

అది పెద్ద కలశాలంత పెద్ద పువ్వులతో, విప్పిన కేశరాలతో, అందమైన పరిమళాలతో, ఎప్పుడూ వికసిస్తూ అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సహస్రమధికం సోఽథ గన్ధేనాపూరయద్దిశః। యోజనానాం సమన్తాద్వై మన్దమారుతవీజితః ।। ౩౫.

ఆ వృక్ష పరిమళం వెయ్యికి పైగా దిశల్లో, మృదువైన గాలితో చుట్టూ యోజనాల దూరం వ్యాపిస్తుంది.

వరకేతురేవ ప్రథితో భద్రాశ్వో నామ యో ద్విజాః। యత్ర సాక్షాత్ హృషీకేశః సిద్ధసఙ్ఘైర్మహీయతే ।। ౩౫.

ఆ ప్రధాన ధ్వజాన్ని భద్రాశ్వం అని ప్రసిద్ధి. అక్కడ హృషీకేశుడు సిద్ధుల సమూహాలచే ప్రత్యక్షంగా పూజింపబడతాడు.

తస్య రుద్రకదమ్బస్య తదా శ్వేతహరో హరిః । ప్రాప్తవానపరశ్రేష్ఠః స తత్ర సహితః పురా ।। ౩౫.

అక్కడ రుద్రకదంబ వృక్షం వద్ద, తెల్ల మెడ కలిగిన హరి, ఇతరులలో శ్రేష్ఠుడై, పూర్వకాలంలో వారితో కలసి అక్కడికి వచ్చాడు.

తేన చాలోకితం సర్వం ద్వీపం ద్విపదనాయకాః। యస్య నామ్నా సమాఖ్యాతో భద్రాశ్వో నామ నామతః ।। ౩౫.

ఆయన ఆ ద్వీపాన్ని మొత్తం దర్శించి, నరాధిపులారా, తన పేరుతో భద్రాశ్వం అని ఆ ప్రాంతానికి పేరు వచ్చింది.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితా। జమ్బూః సదా పుష్పఫలా సదా మాల్యోపశోభితా ।। ౩౫.

దక్షిణ పర్వత శిఖరంపై, దేవతలు పూజించే జంబూ వృక్షం ఎప్పుడూ పుష్పఫలాలతో, ఎప్పుడూ మాలలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

మహామూలైర్మహాస్కన్ధైః స్నిగ్ధవర్ణైర్విభూషితా। నవైః సదా పుష్పఫలైః శాఖాభిశ్చోపశోభితా ।। ౩౫.

దానికి గొప్ప వేర్లు, పెద్ద కాండాలు, నిగనిగలాడే రంగులతో, ఎప్పుడూ కొత్త పువ్వులు, ఫలాలు, శాఖలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్యా హ్యతిప్రమాణాని స్వాదూని చ మృదూని చ। ఫలాన్యమృతకల్పాని పతన్తి గిరిమూర్ద్ధని ।। ౩౫.

ఆ వృక్షానికి చాలా పెద్దవి, తీయగా, మృదువుగా ఉండే, అమృతంతో సమానమైన ఫలాలు పర్వత శిఖరంపై పడతాయి.

తస్మాద్గిరివరప్రస్థాత్ పునః ప్రస్యన్దవాహినీ। నదీ జమ్బూనదీ నామ ప్రవృత్తా మధువాహినీ ।। ౩౫.

ఆ పర్వత శిఖరపు మైదానంనుండి మళ్లీ ఒక ప్రవాహవంతమైన జలపాతం బయలుదేరి, జంబూ నది అని పిలవబడే తేనెను ప్రవహించే నది ఉద్భవిస్తుంది.

తత్ర జామ్బూనదన్నామ సువర్ణం జ్వలనప్రభమ్। దేవాలఙ్కారమతులం జాయతే పాపనాశనమ్ ।। ౩౫.

అక్కడ జాంబూనదమనే బంగారం, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలకు అపూర్వమైన అలంకారంగా పుట్టుతుంది. అది పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

దేవదానవగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। యత్ పిబన్త్యమృతప్రఖ్యం మధు జామ్భూరసస్రవమ్ ।। ౩౫.

అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు—all జాంబూ వృక్షం నుండి ప్రవహించే అమృతసమానమైన తేనెను త్రాగుతారు.

స కేతుర్దక్షిణే ద్వీపే జమ్భూర్లోకేషు విశ్రుతా। యస్యా నామ్నా స విఖ్యాతో జమ్భూద్వీపః సనాతనః ।। ౩౫.

దక్షిణ ద్వీపంలో ఆ జాంబూ వృక్షమే గొప్ప గుర్తుగా ప్రసిద్ధి. దాని పేరుతోనే శాశ్వతమైన జాంబూద్వీపం అన్న పేరు ప్రఖ్యాతి పొందింది.

విపులస్యాపి శైలస్య పశ్చిమస్య మహాత్మనః। జాతః శ్రృఙ్గేఽతిసుమహానశ్వత్థ శ్చైవ పాదపః ।। ౩౫.

పశ్చిమ భాగంలో ఉన్న విస్తారమైన, మహాత్ముడైన పర్వతంపై, ఒక అశ్వత్థ వృక్షం ఎంతో పెద్దదిగా పెరిగింది.

విలమ్బివరమాలాద్యః సువర్ణమణివేదికః। మహోచ్చస్కన్ధవిటపో నైకసత్త్వగుణాలయః ।। ౩౫.

ఆ వృక్షం అద్భుతమైన పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి, బంగారు, రత్నాల వేదికతో, ఎత్తైన కాండంతో, విస్తారమైన కొమ్మలతో, అనేక మంచి గుణాలున్న జీవులకు నివాసంగా ఉంది.

కుమ్భప్రమాణైః సుఖదైః ఫలైః సర్వర్త్తుకైః శుభైః। స కేతుః కేతుమాలానాం దేవగన్ధర్వసేవితః ।। ౩౫.

దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే ఆ గుర్తు వృక్షం, మట్టికుండలంత పెద్దవి, అన్ని కాలాల్లో అనుకూలంగా, మధురంగా, శుభంగా ఉండే ఫలాలను ఇస్తుంది.