వాయుపురాణమ్

మణిరత్నార్పితస్తమ్భైర్మణిచిత్రితవేదికైః। సువర్ణమణిచిత్రాఙ్గం తథా విద్రుమతోరణైః ।। ౩౪.

దాని స్తంభాలు మణులు, రత్నాలతో అలంకరించబడి, వేదికలు విలువైన రత్నాలతో శోభించుచూ, దేహం బంగారం, మణులతో మెరిసిపోతూ, ద్వారాలు పద్మరాగంతో నిర్మించబడి ఉన్నాయి.

విమానయానైః శ్రీమద్భిః శతసఙ్ఖ్యైర్దివౌకసామ్। ప్రభాదీపితపర్యన్తం మేరుం పర్వణి పర్వణి ।। ౩౪.

ప్రతి శిఖరంపై మేరు పర్వతాన్ని దేవతల శతాది విమానాలు చుట్టుముట్టి, అవి అంచుల వద్ద ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్నాయి.

తస్య పర్వసహస్రేఽస్మిన్ నానాశ్రయవిభూషితే। సర్వదేవ నికాయాని సన్నివిష్టాన్యనేకశః ।। ౩౪.

ఆ వెయ్యి శిఖరాలు వివిధ నివాసాలతో అలంకరించబడి, అందులో అన్ని దేవతల సమూహాలు అనేక రూపాలలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.

తమావసచ్చోర్ద్ధ్వతలే దేవదేవశ్చతుర్ముఖః। బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠో వరిష్ఠస్త్రిదివౌకసామ్ ।। ౩౪.

అక్కడ పైభాగంలో దేవతల దేవుడు, నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడు, దేవతలలో గొప్పవాడు నివసిస్తాడు.

మహాభువనసమ్పూర్ణైః సర్వ్వైః కామఫలప్రదైః । మహాసురసహస్రైస్తం దిక్ష్వనేకసమాకులమ్ ।। ౩౪.

ఆ ప్రదేశం అన్ని దిశల్లో మహాసురులతో, అన్ని లోకాలు నిండిపోయి, అన్ని కోరికలను ఫలించునటువంటి ఫలితాలతో నిండి ఉంది.

తత్ర బ్రహ్మసభా రమ్యా బ్రహ్మర్షిగణసేవితా । నామ్నా మనోవతీ నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతా ।। ౩౪.

అక్కడ బ్రహ్మసభ ఎంతో అందంగా, బ్రహ్మర్షుల సమూహం సేవించుచూ, మనోవతీ అనే పేరుతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధిగా ఉంది.

తత్రేశానస్య దేవస్య సహస్రాదిత్యవర్చసమ్। మహావిమానం సంస్థాప్య మహిమ్నా వర్తతే సదా ।। ౩౪.

అక్కడ ఈశానుడు వెయ్యి సూర్యుల వలె తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, గొప్ప విమానాన్ని స్థాపించి, తన మహిమతో ఎప్పుడూ వెలుగుతుంటాడు.

తత్ర సర్షిగణా దేవాశ్చతుర్వక్త్రస్య తే తదా। తదేవ తేజసాం రాశిర్దేవానాం తత్ర కీర్త్త్యతే ।। ౩౪.

అక్కడ ఋషులూ, దేవతలూ నాలుగు ముఖాలవారిని సేవించుచూ ఉంటారు; అక్కడే దేవతల తేజస్సు సమూహం ప్రశంసించబడుతుంది.

తత్రాస్తే శ్రీపతిః శ్రీమాన్ సహస్రాక్షః పురన్దరః। ఉపాస్యమానస్త్రిదశైర్మహాయోగైః సురర్షిభిః ।। ౩౪.

అక్కడ లక్ష్మీపతి, సహస్రాక్షుడు, పురందరుడు నివసిస్తూ, దేవతలు, మహాయోగులు, దేవర్షులు ఆయనను పూజిస్తున్నారు.

తత్ర లోకపతేః స్థానమాదిత్యసమవర్చసః। మహేన్ద్రస్య మహారాజ్ఞః సర్వ్వసిద్ధైర్నమస్కృతమ్ ।। ౩౪.

అక్కడ లోకపతి, సూర్యుని తేజస్సుతో మెరిసే మహేంద్రుడు, మహారాజు, అన్ని సిద్ధులు పూజించే స్థానం ఉంది.

తమిన్ద్రలోకం లోకస్య ఋద్ధ్యా పరమయా యుతమ్। దీప్యతే త్వమరశ్రేష్ఠైస్త్రిదశైర్నిత్యసేవితమ్ ।। ౩౪.

ఆ ఇంద్రలోకం అత్యంత ఐశ్వర్యంతో నిండినది, అమరులలో శ్రేష్ఠులు, దేవతలు ఎప్పుడూ సేవించేలా ప్రకాశిస్తుంది.

ద్వితీయేఽప్యన్తరతటే వైదిశ్యే పూర్వ్వదక్షిణే। నానాధాతుశతశ్చిత్రైః సురమ్యమతితేజసమ్ ।। ౩౪.

రెండవ లోపలి వంకలో, ఆగ్నేయ దిశలో, వందలాది రకాల లోహాలతో అలంకరించబడి, అపూర్వమైన అందంతో, గొప్ప తేజస్సుతో ఉంది.

నైకరత్నార్థితతలమనేకస్తమ్భసంయుతమ్। జామ్బూనదకృతోద్యానం నానారత్నసువేదికమ్ ।। ౩౪.

దాని నేల అనేక రత్నాలకు ఆశించదగినది, ఎన్నో స్తంభాలతో, బంగారంతో చేసిన తోటలు, విభిన్న రత్నాలతో వేదికలు ఉన్నాయి.

కూటాగారైర్వినిక్షిప్తమనేకైర్భవనోత్తమైః । మహావిమానం ప్రథితం భాస్కరం జాతవేదసమ్ ।। ౩౪.

అనేక గృహాలు, ఉత్తమ భవనాలతో అలంకరించబడి, ప్రసిద్ధమైన గొప్ప విమానం, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే, జాతవేదసునికి చెందినది అక్కడ ఉంది.

సా హి తేజోవతీ నామ హుతాశస్య మహాసభా। సాక్షాత్తత్ర సురశ్రేష్ఠః సర్వదేవముఖోఽనలః ।। ౩౪.

అది హుతాశుని మహాసభ, తేజోవతీ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది; అక్కడ సాక్షాత్ అగ్ని, అన్ని దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు.

శిఖాశతసహస్రాఢ్యో జ్వాలామాలీ విభా వసుః। స్తూయతే హూయతే చైవ తత్ర సర్షిగణైః సురైః ।। ౩౪.

వెయ్యి శిఖలతో, జ్వాలామాలలతో అలంకరించబడి, వసువుగా ప్రకాశిస్తూ, అక్కడ ఋషులూ, దేవతలూ ఆయనను స్తుతిస్తూ, హోమాలు చేస్తున్నారు.

అధిదైవకృతం విప్రైర్విశేషః స తు ఉచ్యతే। స విభాగఞ్చ తేజశ్చ సర్వ ఏవ న సంశయః ।। ౩౪.

దేవతల గురించి ఋషులు చెప్పిన ఈ విశేషం ఇక్కడ వివరించబడింది; ఈ విభాగమూ, తేజస్సూ అన్నీ నిస్సందేహంగా ఉన్నవి.

భోగాన్తరమనుప్రాప్త ఏకతేజో విభుః స్మృతః। పృథక్‌త్వఞ్చ హి యుక్త్యా తు కార్యకారణమిశ్రితమ్ ।। ౩౪.

ఇంకొక ఆనందాన్ని పొందినప్పుడు, అది ఒక్కటే, అన్నింటినీ వ్యాపించిన వెలుగుగా భావించబడుతుంది. కానీ, కారణం–ఫలితాల కలయికను బట్టి వేర్వేరు రూపాలు ఉన్నాయని తర్కంతో గ్రహించవచ్చు.

తమగ్నిం లోకలోకజ్ఞైస్తద్వీర్యైంస్తత్పరా క్రమైః । మహాత్మభిర్మహాసిద్ధైర్మహాభాగైర్నమస్కృతమ్ ।। ౩౪.

ఆ అగ్నిని లోకాలను తెలిసినవారు, దాని శక్తులకోసం, ఒక్కొక్క దశలో, గొప్ప మనస్సు గలవారు, మహాశక్తులు, మహాభాగ్యులు అందరూ గౌరవంగా నమస్కరిస్తారు.

తృతీయేఽప్యన్తరతటే ఏవమేవ మహాసభా। వైవస్వతస్య విజ్ఞేయా లోకే ఖ్యాతా సుసంయమా ।। ౩౪.

మూడవ అంతర్గత ప్రాంతంలో కూడా, అలాగే ఒక గొప్ప సభ ఉంది. అది వైవస్వతుని సభగా లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది, మంచి నియమం కలిగి ఉంది.

తథా చతుర్థదిగ్దేశే నైర్ఋత్యాధిపతేః సభా। నామ్నా కృష్ణాఙ్గనా నామ విరూపాక్షస్య ధీమతః ।। ౩౪.

అలాగే, నాల్గవ దిక్కులో, నైరృత్య దిక్పాలుడైన విరూపాక్షుని సభ ఉంది. ఆ సభను కృష్ణాంగన అని పిలుస్తారు.

పఞ్చమేఽప్యన్తరతటే ఏవమేవ మహాసభా। వైవస్వతస్య విజ్ఞేయా నామ్నా శుభవతీ సతీ। ఉదకాధిపతేః ఖ్యాతా వరుణస్య మహాత్మనః ।। ౩౪.

ఐదవ అంతర్గత ప్రాంతంలో కూడా, అలాగే ఒక గొప్ప సభ ఉంది. అది వైవస్వతుని సభగా, శుభవతీ అనే పేరుతో, జలాధిపతి అయిన మహాత్ముడు వరుణునికి ప్రసిద్ధి.

పరోత్తరే తథా దేశే షష్ఠేఽన్తరతటే శివే। వాయోర్గన్ధవతీ నామ సభా సర్వగుణోత్తరా ।। ౩౪.

అత్యంత ఉత్తర ప్రాంతంలో, ఆరవ అంతర్గత ప్రాంతంలో, వాయుదేవుని గంధవతీ అనే సభ ఉంది. అది అన్ని గుణాలలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

సప్త మేఽప్యన్తరతటే నక్షత్రాధిపతేః సభా। నామ్నా మహోదయా నామ శుద్ధవైఢూర్య్యవేదికా ।। ౩౪.

ఏడవ అంతర్గత ప్రాంతంలో కూడా, నక్షత్రాధిపతికి చెందిన మహోదయ అనే సభ ఉంది. అది శుద్ధ వైడూర్యంతో చేసిన వేదికతో అలంకరించబడింది.

యత్తద్వై కర్ణికామూలమితి వై సమ్ప్రకీర్తితమ్। తద్యోజనసహస్రాణాం సప్తతీనామధః స్మృతమ్ ।। ౩౫.

కర్ణికా మూలం అని పిలవబడేది, భూమికి డెబ్బై వేల యోజనాల లోతులో ఉందని చెబుతారు.

చత్వరింశత్తథాష్టౌ చ సహస్రాణ్యత్ర మణ్డలమ్। శైలరాజావృతం రమ్యం మేరుమూలమితి శ్రుతిః ।। ౩౫.

అక్కడ నలభై ఎనిమిది వేల యోజనాల పరిమాణంలో ఒక వలయం ఉంది. అది పర్వత రాజు చుట్టూ ఉన్న रमణీయమైనది. దాన్ని మేరు మూలం అని శ్రుతులు చెబుతాయి.

తేషాం గిరిసహస్రాణామనేకేషు మహోచ్ఛ్రితాః। దిక్షు సర్వాసు పర్య్యన్తైర్మర్య్యాదాః పర్వతాః స్మృతాః ।। ౩౫.

ఆ పర్వతాల వెయ్యిలో, అనేకవి ఎంతో ఎత్తుగా ఉంటాయి. అన్ని దిక్కుల చివరల్లో, అవే పరిమితి పర్వతాలుగా భావిస్తారు.

నికుఞ్జకన్దరనదీగుహానిర్ఝరశోభితాః। బహుప్రాసాదకటకై స్తటైశ్చ కుసుమోజ్జ్వలైః ।। ౩౫.

ఆ పర్వతాలు వనాలు, గుహలు, నదులు, జలపాతాలు, ఎన్నో కోటలు, పుష్పాలతో మెరిసే కొండచరియలతో అలంకరించబడ్డాయి.

నితమ్బపుష్పమాలౌఘైః సానుభిర్ధాతుమణ్డితైః । శిఖరైర్హేమకపిలైర్నైకప్రస్రవణావృతైః। శోభితా గిరయః సర్వ్వే పుష్టై రత్న సమర్పితైః ।। ౩౫.

ఆ పర్వతాలన్నీ, కొండపై పుష్పమాలలతో, ఖనిజాలతో, బంగారు, గోధుమ రంగు శిఖరాలతో, అనేక ఊటలతో, విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడ్డాయి.