వాయుపురాణమ్

నానావర్ణేషు పార్శ్వేషు పూర్వతః శ్వేత ఉచ్యతే। పీతన్తు దక్షిణం తస్య శృఙ్గం కృష్ణం తథాపరమ్ ।। ౩౪.

దాని వివిధ వైపులా వేర్వేరు రంగులు ఉన్నాయి. తూర్పున శ్వేత పర్వతం ఉంది. దక్షిణంలో పసుపు రంగు శిఖరం, ఇంకొక చోట నలుపు రంగు శిఖరం ఉంది.

ఉత్తరం తస్య రక్తం వై శోభివర్ణసమన్వితమ్। మేరుస్తు శోభతే శుభ్రో రాజవత్స తు ధిష్ఠితః ।। ౩౪.

ఆ ప్రాంతానికి ఉత్తరంగా ఒక ఎర్రని భాగం ఉంది, అది ఎంతో అందమైన రంగుతో మెరిసిపోతుంది. అక్కడ మెరు పర్వతం తెల్లగా, రాజవత్సంలా స్థిరంగా వెలిగిపోతుంది.

తరుణాదిత్యవర్ణాభో విధూమ ఇవ పావకః। చతురశీతిసాహస్ర ఉత్సేధేన ప్రకీర్త్తితః ।। ౩౪.

అది ఉదయించే సూర్యుని రంగు లా కనిపిస్తుంది, పొగ లేకుండా మండే అగ్నిలా మెరిసిపోతుంది. దాని ఎత్తు ఎనబై నాలుగు వేలుగా చెప్పబడింది.

ప్రవిష్టః షోడశాధస్తాద్విస్తృతస్తావదేవ తు । స శరావస్థితః పూర్వం ద్వాత్రింశన్మూర్ధ్ని విస్తృతః ।। ౩౪.

అది పది ఆరు భాగాలు క్రింద, అంతే పైకి వ్యాపించి ఉంది. ముందు అది పళ్లెం లా ఉండేది, పై భాగంలో దాని వెడల్పు ముప్పై రెండు భాగాలు.

విస్తారాత్ త్రిగుణశ్చాస్య పరిణాహః సమన్తతః। మణ్డలేన ప్రమాణేన త్ర్యస్రేఽర్ద్ధన్తు తదిష్యతే ।। ౩౪.

దాని చుట్టూ పరిధి దాని వెడల్పుకి మూడింతలు. వృత్తాకారంగా కొలిచినప్పుడు, త్రిభుజాకారంలో అర్ధ భాగం పరిగణించబడుతుంది.

చత్వారింశత్సహస్రాణి యోజనానాం సమన్తతః। అష్టాభిరధికాని స్యుస్త్ర్యస్రే మానే ప్రకీర్త్తితమ్ ।। ౩౪.

దాని చుట్టూ నలభై వేల యోజనాల పరిమాణం ఉంది. త్రిభుజ కొలత ప్రకారం ఇంకా ఎనిమిది యోజనాలు కలిపి ఉంటాయి.

చతురస్రేణ మానేన పరిణాహః సమన్తతః। చతుఃషష్టిసహస్రాణి యోజనానాం విధీయతే ।। ౩౪.

చతురస్రంగా కొలిచినప్పుడు, దాని చుట్టూ పరిధి అరవై నాలుగు వేల యోజనాలుగా నిర్ణయించబడింది.

స పర్వతో మహాదివ్యో దివ్యౌషధిసమన్వితః। భువనైరావృతః సర్వో జాతరూపమయైః శుభైః ।। ౩౪.

ఆ పర్వతం అత్యంత దివ్యమైనది, దివ్య ఔషధాలతో నిండినది. అది అన్ని లోకాలతో చుట్టుముట్టబడి, స్వర్ణంతో అలంకరించబడి ఉంది.

తత్ర దేవగణాః సర్వే గన్ధర్వోరగరాక్షసాః । శైలరాజైః ప్రదృశ్యన్తే శుభాశ్చాప్సరసాఙ్గణాః ।। ౩౪.

అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు, పర్వత రాజులతో పాటు, అందమైన అప్సరస సమూహాలు కనిపిస్తారు.

స తుమేరుః పరివృతో భువనైర్భూతభావనః। చత్వారో యస్య దేశా వై నానాపార్శ్వేష్వధిష్ఠితాః ।। ౩౪.

ఆ మెరు పర్వతం లోకాలతో చుట్టుముట్టబడి, భూతాలకూ మూలంగా ఉంది. దాని నాలుగు వైపులా నాలుగు ప్రాంతాలు స్థాపించబడ్డాయి.

భద్రాశ్వో భరతశ్చైవ కేతుమాలశ్చ పశ్చిమః। ఉత్తరాః కురవశ్చైవ కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః ।। ౩౪.

భద్రాశ్వ, భారత, పశ్చిమ వైపున కేతుమాల, ఉత్తర వైపున కురు—ఇవి అన్నీ పుణ్యకార్యాలు చేసినవారికి ఆశ్రయస్థానాలు.

కర్ణికా తస్య పద్మస్య సమన్తాత్పరిమణ్డలా। యోజనానాం సహస్రాణి నవతిః షట్ ప్రకీర్త్తితాః। చత్వారశ్చాప్యశీతిశ్చ అన్తరాన్తర ధిష్ఠితాః ।। ౩౪.

ఆ పద్మపు మధ్యభాగం చుట్టూ వృత్తాకారంగా ఉంది. తొంభై ఆరు వేల యోజనాలుగా చెప్పబడింది. ప్రతి అంతరంలో నాలుగు మరియు ఎనభై యోజనాలు స్థాపించబడ్డాయి.

త్రిశతఞ్చ సహస్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః। తస్య కేశరజాలాని విస్తీర్ణాని సమన్తతః ।। ౩౪.

మూడు లక్షల యోజనాల పరిమాణంలో, దాని కేశరాలు అన్ని వైపులా విస్తరించి ఉన్నాయి.

శతసాహస్రికాయామా సాశీతిపృథులాయతా। చత్వారి తస్య పత్రాణి యోజనానాం చతుర్ద్దిశమ్ ।। ౩౪.

దాని పువ్వు రేకులు వంద వేల యోజనాల పొడవు, ఎనభై యోజనాల వెడల్పు కలిగి, నాలుగు దిక్కులా నాలుగు రేకులు విస్తరించి ఉన్నాయి.

తత్ర యాసౌ మయా పూర్వం కర్ణికేత్యభిశబ్దితా। తాం వర్ణ్యమానామేకాగ్రాః సమాసేన నిబోధత ।। ౩౪.

అక్కడ నేను ముందుగా 'మధ్యభాగం' అని చెప్పినదాని గురించి, ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా, స్పష్టంగా వినండి.

శతాశ్రిమేనం మేనేఽత్రిః సహస్రాశ్రిమృషిర్భృగుః। అష్టాశ్రిమేనం సావర్ణిశ్చతురస్రన్తు భాగురిః ।। ౩౪.

అత్రి దాన్ని వంద కిరణాలుగా భావించాడు, భృగు వెయ్యి కిరణాలుగా, సావర్ణి ఎనిమిది కిరణాలుగా, భాగురి నాలుగు కిరణాలుగా పరిగణించాడు.

వార్షాయణిస్తు సాముద్రం శరావఞ్చైవ గాలవః। ఊర్ద్ధ్వవేణీకృతం గార్గ్యః క్రోష్టకిః పరిమణ్డలమ్ ।। ౩౪.

వర్షాయణుడు దాన్ని సముద్రంలా, గాలవుడు పళ్లెం లా, గార్గ్యుడు పైకి జడలుగా, క్రోష్టకి వృత్తాకారంగా భావించాడు.

యద్యద్యస్య హి యత్పార్శ్చ పర్వతాధిపతేర్ఋషిః। తత్తదేవాస్య వేదాసౌ బ్రహ్మైనం వేద కృత్స్నశః ।। ౩౪.

ఏ పర్వతాధిపతికి ఏ వైపు ఏ లక్షణం ఉంటే, ఆ ఋషి దానిని పూర్తిగా తెలుసు. అందువల్ల వేదాలను, బ్రహ్మను పూర్తిగా తెలుసు.

మణిరత్నమయం చిత్రం నానావర్ణప్రభాయుతమ్। అనేకవర్ణనిచయం సౌవర్ణమరుణప్రభమ్ ।। ౩౪.

అది మణులు, రత్నాలతో అలంకరించబడి, అనేక రంగుల కాంతులతో మెరిసిపోతుంది. బంగారు, అరుణవర్ణపు ప్రకాశంతో అనేక రంగులు కలిగి ఉంది.

కాన్తం సహస్రపర్వాణం సహస్రోదకకన్దరమ్। సహస్ర శతపత్రన్తం విద్ధి మేరుం నగోత్తమమ్ ।। ౩౪.

అందమైన, వెయ్యి శిఖరాలు, వెయ్యి నీటి గుహలు, వెయ్యి తామర పువ్వుల వలె ముగిసిన శిఖరాలతో ఉన్న పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన మేరు పర్వతాన్ని తెలుసుకో.

మణిరత్నార్పితస్తమ్భైర్మణిచిత్రితవేదికైః। సువర్ణమణిచిత్రాఙ్గం తథా విద్రుమతోరణైః ।। ౩౪.

దాని స్తంభాలు మణులు, రత్నాలతో అలంకరించబడి, వేదికలు విలువైన రత్నాలతో శోభించుచూ, దేహం బంగారం, మణులతో మెరిసిపోతూ, ద్వారాలు పద్మరాగంతో నిర్మించబడి ఉన్నాయి.

విమానయానైః శ్రీమద్భిః శతసఙ్ఖ్యైర్దివౌకసామ్। ప్రభాదీపితపర్యన్తం మేరుం పర్వణి పర్వణి ।। ౩౪.

ప్రతి శిఖరంపై మేరు పర్వతాన్ని దేవతల శతాది విమానాలు చుట్టుముట్టి, అవి అంచుల వద్ద ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్నాయి.

తస్య పర్వసహస్రేఽస్మిన్ నానాశ్రయవిభూషితే। సర్వదేవ నికాయాని సన్నివిష్టాన్యనేకశః ।। ౩౪.

ఆ వెయ్యి శిఖరాలు వివిధ నివాసాలతో అలంకరించబడి, అందులో అన్ని దేవతల సమూహాలు అనేక రూపాలలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.

తమావసచ్చోర్ద్ధ్వతలే దేవదేవశ్చతుర్ముఖః। బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠో వరిష్ఠస్త్రిదివౌకసామ్ ।। ౩౪.

అక్కడ పైభాగంలో దేవతల దేవుడు, నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడు, దేవతలలో గొప్పవాడు నివసిస్తాడు.

మహాభువనసమ్పూర్ణైః సర్వ్వైః కామఫలప్రదైః । మహాసురసహస్రైస్తం దిక్ష్వనేకసమాకులమ్ ।। ౩౪.

ఆ ప్రదేశం అన్ని దిశల్లో మహాసురులతో, అన్ని లోకాలు నిండిపోయి, అన్ని కోరికలను ఫలించునటువంటి ఫలితాలతో నిండి ఉంది.

తత్ర బ్రహ్మసభా రమ్యా బ్రహ్మర్షిగణసేవితా । నామ్నా మనోవతీ నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతా ।। ౩౪.

అక్కడ బ్రహ్మసభ ఎంతో అందంగా, బ్రహ్మర్షుల సమూహం సేవించుచూ, మనోవతీ అనే పేరుతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధిగా ఉంది.

తత్రేశానస్య దేవస్య సహస్రాదిత్యవర్చసమ్। మహావిమానం సంస్థాప్య మహిమ్నా వర్తతే సదా ।। ౩౪.

అక్కడ ఈశానుడు వెయ్యి సూర్యుల వలె తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, గొప్ప విమానాన్ని స్థాపించి, తన మహిమతో ఎప్పుడూ వెలుగుతుంటాడు.

తత్ర సర్షిగణా దేవాశ్చతుర్వక్త్రస్య తే తదా। తదేవ తేజసాం రాశిర్దేవానాం తత్ర కీర్త్త్యతే ।। ౩౪.

అక్కడ ఋషులూ, దేవతలూ నాలుగు ముఖాలవారిని సేవించుచూ ఉంటారు; అక్కడే దేవతల తేజస్సు సమూహం ప్రశంసించబడుతుంది.

తత్రాస్తే శ్రీపతిః శ్రీమాన్ సహస్రాక్షః పురన్దరః। ఉపాస్యమానస్త్రిదశైర్మహాయోగైః సురర్షిభిః ।। ౩౪.

అక్కడ లక్ష్మీపతి, సహస్రాక్షుడు, పురందరుడు నివసిస్తూ, దేవతలు, మహాయోగులు, దేవర్షులు ఆయనను పూజిస్తున్నారు.