వాయుపురాణమ్

ఆయుష్మన్త్యశ్చ సూర్యస్య రశ్మిజాతాః సుభా స్వరాః। వారిజా హ్యమృతోత్పన్నా అమృతా నామతః స్మృతాః ॥ ౮.

సూర్యుని కిరణాల నుంచి పుట్టిన ఆయుష్మంత్యులు దీప్తిగా, మధురమైన స్వరంతో ఉన్నారు. నీటిలో పుట్టినవారు అమృతంలో జన్మించి, అమృతా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు.

వాయూత్పన్నా ముదా నామ భూమిజాతా భవాస్తు వై । విద్యుతశ్చ రుచో నామ మృత్యోః కన్యాశ్చ భైరవాః ॥ ౮.

వాయుదేవుని నుంచి పుట్టినవారిని ముదా అంటారు. భూమిలో పుట్టినవారు భవా. మెరుపు నుంచి జన్మించినవారు రుచా అని పిలవబడతారు. మరణదేవుని కుమార్తెలు భైరవలు.

శోభయన్త్యః కామగుణా గణాః ప్రోక్తాశ్చతుర్ద్దశ। సేన్ద్రోపేన్ద్రైః సురగణైః రూపాతిశయనిర్మితాః ॥ ౮.

కామగుణాలతో మెరిసే ఈ దేవతలు పద్నాలుగు వర్గాలుగా ఉన్నారు. ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, ఇతర దేవతలతో కలిసి, అందాన్ని మించిపోయే రూపాలతో వీరు సృష్టించబడ్డారు.

శుభరూపా మహాభాగా దివ్యా నారీ తిలోత్తమా। బ్రహ్మణశ్చాగ్నికుణ్డాచ్చ దేవనారీ ప్రభావతీ। రూపయౌవనసమ్పన్నా ఉత్పన్నా లోకవిశ్రుతా ॥ ౮.

తిలోత్తమా అనే దేవకన్య అందమైన రూపంతో, గొప్ప అదృష్టంతో, దివ్య స్వభావంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రహ్మదేవుని అగ్నికుండంలో పుట్టిన ప్రభావతి, అందం, యవ్వనం కలిగి, లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవత.

వే దీతలసముత్పన్నా చతుర్వక్త్రస్య ధీమతః। నామ్నా వేదవతీ నామ సురనారీ మహాప్రభా ॥ ౮.

చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుని వేదికలో పుట్టిన, మహా ప్రకాశంతో ఉన్న దేవకన్య వేదవతి అని పేరుపొందింది.

తథా యమస్య దుహితా రూపయౌవనశాలినీ। వరహేమవిభా హేమా దేవనారీ సులోచనా ॥ ౮.

అలాగే, యమధర్మరాజు కుమార్తె హేమా, అందం, యవ్వనం కలిగి, ఉత్తమమైన బంగారంతో అలంకరించబడిన దేవకన్య. ఆమెకు అందమైన కళ్లున్నాయి.

ఇత్యేతే బహుసాహస్రం భాస్వరా హ్యప్సరోగణాః। దేవతానామృషీణాఞ్చ పత్న్యస్తా మాతరశ్చ హ ॥ ౮.

ఇలా, వేలాది సంఖ్యలో మెరిసే అప్సరసలు దేవతలకు, ఋషులకు భార్యలుగా, తల్లులుగా ఉన్నారు.

సుగన్ధాశ్చమ్పవర్ణాశ్చ సర్వాశ్చాప్సరసః సమాః। సమ్ప్రయోగే తు కాన్తేన మాద్యన్తి మదిరాం వినా। తాసామాప్యాయతే స్పర్శాదానన్దశ్చ వివర్ద్ధతే ॥ ౮.

అప్సరసలు అన్నీ సువాసనతో, అందమైన రూపంతో, ఒకేలా ఉంటారు. ప్రియుడితో కలిసినప్పుడు, మద్యం లేకుండానే మత్తులో మునిగిపోతారు. వాటి స్పర్శతో ఆనందం పెరుగుతుంది, సంతోషం విస్తరిస్తుంది.

పర్వతే నారదే పూర్వం రేతః స్కన్నం ప్రజాపతేః। పర్వతస్తత్ర సంభూతో నారదశ్చైవ తావుభౌ॥ తయోర్యవీయసీ చైవ తృతీయారన్ధతీ స్మృతా। దేవరుఖ్యో సూర్యజన్మ తస్మిన్నారదపర్వతౌ॥(పాఠభేదః) వినతాయాస్తు పుత్రౌ ద్వావరుణో గరుడశ్చ హ। షట్‌త్రింశత్తు స్వసారశ్చ యవీయస్యస్తు తాః స్మృతాః ॥ ౮.

పర్వతంపై, పూర్వం ప్రజాపతికి వీర్యం జారింది. దాంతో పర్వతుడు, నారదుడు పుట్టారు. వారిద్దరికీ చిన్న చెల్లెలు అరుంధతి. యవీయసి కుమార్తెలు ముప్పై ఆరు మంది చెల్లెళ్ళుగా ప్రసిద్ధి. వినతకు అరుణుడు, గరుడుడు ఇద్దరు కుమారులు. ఆ చెల్లెళ్ళు చిన్నవాళ్లుగా గుర్తించబడ్డారు.

గాయత్ర్యాదీని చ్ఛన్దాంసి సౌపర్ణేయాశ్చ పక్షిణః। ఇత్యేవాహాని సర్వాణి దిక్షు సన్నిహితాని చ ॥ ౮.

గాయత్రి మొదలైన ఛందస్సులు, సుపర్ణేయ పక్షులు, అన్ని రోజులు కూడా దిక్కులన్నింటిలో స్థాపించబడ్డాయి.

కద్రూర్నాగసహస్రం వై చరా చరమజీజనత్ । అనేకశిరసాం తేషాం ఖేచరాణాం మహాత్మనామ్। బహుధానామధేయానాం ప్రాయశస్తు నిబోధత ॥ ౮.

కద్రూ వెయ్యి నాగులను ప్రసవించింది. వీరిలో కదలేవారు, కదలని వారు, అనేక తలలు కలిగి, ఆకాశంలో సంచరించే మహాత్ములు, అనేక పేర్లతో ఉన్నారు. వాటిలో ముఖ్యమైనవాటిని వినండి.

తేషాం ప్రధాననాగాశ్చ శేషవాసుకితక్షకాః। సకణీరశ్చ జమ్భశ్చ అఞ్జనో వామనస్తథా ॥ ౮.

వాటిలో ప్రధానమైన నాగులు శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు, సకణీరుడు, జంభుడు, అంజనుడు, వామనుడు.

ఐరావతమహాపఝౌ కమ్బలాశ్వతరావుభౌ। ఐలపత్రశ్చ శఙ్ఖశ్చ కర్కోటకధనఞ్జయౌ ॥ ౮.

ఎరావతుడు, మహాపజ్హుడు, కంబలుడు, అశ్వతరుడు, ఐలపత్రుడు, శంఖుడు, కర్కోటకుడు, ధనంజయుడు.

మహాకర్ణో మహానీలో ధృతరాష్ట్రబలాహకౌ। కుమారః పుష్పదన్తశ్చ సుముఖో దుర్ముఖస్తథా ॥ ౮.

మహాకర్ణుడు, మహానీలుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, బలాహకుడు, కుమారుడు, పుష్పదంతుడు, సుముఖుడు, దుర్ముఖుడు.

శిలీముఖో దధిముఖః కాలీయః శాలిపిణ్డకః । బిన్దుపాదః పుణ్డరీకో నాగశ్చాపూరణస్తథా ॥ ౮.

శిలీముఖుడు, దధిముఖుడు, కాలియుడు, శాలిపిండకుడు, బిందుపాదుడు, పుండరీకుడు, అపూరణుడు అనే నాగులు.

కపిలశ్చామ్బరీషశ్చ ధృతపాదశ్చ కచ్ఛపః । ప్రహ్లాదః పఝచిత్రశ్చ గన్ధర్వోఽథ నమస్వికః ॥ ౮.

కపిలుడు, అంబరీషుడు, ధృతపాదుడు, కచ్చపుడు, ప్రహ్లాదుడు, పజ్హచిత్రుడు, గంధర్వుడు, నమస్వికుడు.

నహుషః ఖరరోమా చ మణిరిత్యేవమాదయః। కాద్రవేయా మయా ఖ్యాతాః ఖశాయాంస్తు నిబోధత ॥ ౮.

నహుషుడు, ఖరరోముడు, మణి—ఇవే ప్రసిద్ధి చెందిన కాద్రవేయులు. ఇప్పుడు ఖశ వంశానికి చెందినవారిని వినండి.

ఖశా విజజ్ఞే పుత్రౌ ద్వౌ విశ్రుతౌ పురుషాదకౌ। జ్యేష్ఠం పశ్చిమసఙ్ఖ్యాయాం పూర్వస్యాం మనుజాస్తథా ॥ ౮.

ఖశ నుంచి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వాళ్లు ఇద్దరూ భయంకరమైనవారు, మనుష్యులను తినేవాళ్లుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. పెద్దవాడు పడమరవారిలో, చిన్నవాడు తూర్పువారిలో జన్మించాడు.

విలోహితం వికర్ణఞ్చ పూర్వం సాఽజనయత్ సుతమ్। చతుర్భుజం చతుష్పాదం ద్విమూర్ద్ధానం ద్విధాగతిమ్ ॥ ౮.

ఆమె ముందుగా విలోహితుడు వికర్ణుడు అనే కుమారుడిని కనింది. అతనికి నాలుగు చేతులు, నాలుగు కాళ్లు, రెండు తలలు ఉండేవి. అతడు రెండు విధాలుగా కదలగలిగేవాడు.

సర్వాఙ్గకేశం స్థూలాఙ్గం తుఙ్గనాసం మహోదరమ్। స్థూలశీర్షం మహాకర్ణం ముఞ్జాకేశం మనోరథమ్ ॥ ౮.

అతని శరీరం అంతా జుట్టుతో నిండిపోయి, అవయవాలు బలంగా, ముక్కు పొడవుగా, పొట్ట పెద్దగా, తల పెద్దగా, చెవులు పెద్దగా, జుట్టు ముంజ గడ్డి లాగా ఉండేవి. మనసు కోరికలతో నిండిపోయి ఉండేది.

హస్త్యోష్ఠం దీర్ఘజఙ్ఘఞ్చ అశ్వదంష్ఠ్రం మహాహనుమ్। రక్తజిహ్వం జటాక్షఞ్చ స్థూలాస్యం దీర్ఘనాసికమ్ ॥ ౮.

అతని పెదాలు ఏనుగు పెదాల్లా, తొడలు పొడవుగా, పళ్ళు గుర్రపు పళ్ళలా, దవడ పెద్దగా, నాలుక ఎర్రగా, కళ్ళు గుంపుగా, నోరు విస్తారంగా, ముక్కు పొడవుగా ఉండేవి.

గుహ్యకం శితికర్ణఞ్చ మహానన్దం మహాముఖమ్। ఏవంవిధం ఖశాపుత్రం విజజ్ఞే సాఽతిభీషణమ్ ॥ ౮.

అతడు గుహ్యకుడిగా, చెవులు పదునుగా, ఆనందంగా, నోరు పెద్దగా ఉండేవాడు. ఇలాంటి భయంకరమైన రూపంతో ఖశకు కుమారుడు పుట్టాడు.

తస్యానుజం ద్వితీయన్తు ఖశా చైవ వ్యజాయత। త్రిశీర్షఞ్చ త్రిపాదఞ్చ త్రిహస్తం కృష్ణలోచనమ్ ॥ ౮.

తర్వాత ఖశ మరో కుమారుడిని కనింది. అతడు తన అన్నకు తమ్ముడు. అతనికి మూడు తలలు, మూడు కాళ్లు, మూడు చేతులు, నల్లని కళ్ళు ఉండేవి.

ఊర్ద్ధ్వకేశం హరిచ్ఛ్మశ్రుం శిలాసంహననం దృఢమ్ । హ్రస్వ కాయం సుబాహుఞ్చ మహాకాయం మహాబలమ్ ॥ ౮.

అతని జుట్టు పైకి నిలబడి ఉండేది, గడ్డ నలుపు రంగులో, దవడ రాయి లాగా గట్టిగా, శరీరం చిన్నగా, చేతులు బలంగా, శరీరం పెద్దగా, బలంగా ఉండేవాడు.

ఆకర్ణదారితాస్యఞ్చ లమ్బభ్రూం స్థూలనాసికమ్। స్థూలోష్ఠమష్టదంష్ట్రఞ్చ ద్విజిహ్వం శఙ్కుకర్ణకమ్ ॥ ౮.

అతని నోరు చెవుల వరకు చీలిపోయి, కనుబొమ్మలు వాలిపోయి, ముక్కు పెద్దగా, పెదాలు మందంగా, ఎనిమిది పళ్ళు, రెండు నాలుకలు, శంఖాకార చెవులు ఉండేవి.

పిఙ్గలోద్వృత్తనయనం జటిలం పిఙ్గలం తథా। మహాకర్ణం మహోరస్కం కటిహీనం కృశోదరమ్। నఖినం లోహితగ్రీవం సా కనిష్ఠం ప్రసూయతే ॥ ౮.

అతని కళ్ళు పింగళంగా, బయటకి పొడవుగా, జుట్టు గుంపుగా, చెవులు పెద్దగా, ఛాతీ విస్తారంగా, నడుము లేకుండా, పొట్ట సన్నగా, చేతులకు గోర్లు, మెడ ఎర్రగా ఉండేవి. ఇలా ఆమె కనిన చిన్న కుమారుడు.

సద్యః ప్రసూయమాత్రౌ తు వివృద్ధౌ చ ప్రమాణతః। ఉపభోగసమర్థాభ్యాం శరీరాభ్యాముపస్థితౌ। సద్యోజాతవివృద్ధాఙ్గౌ మాతరం పర్యభూష్యతామ్ ॥ ౮.

వాళ్లు పుట్టిన వెంటనే పెద్దవాళ్లలా పెరిగిపోయారు. వారి శరీరాలు అన్ని పనులకు తగినట్లుగా తయారయ్యాయి. అవయవాలు తక్షణమే ఎదిగి, తల్లిని చుట్టుముట్టారు.

జ్యాయాంస్తయోస్తు యః క్రూరో మాతరం సోఽభ్యకర్షత। అబ్రవీన్మాతరాయాహి భక్షార్థే క్షుధయార్ద్దితః ॥ ౮.

వాళ్లలో పెద్దవాడు క్రూరుడై తల్లిని పట్టుకుని, 'తల్లి, నాకు ఆకలి ఎక్కువగా ఉంది, తినడానికి రా' అని అన్నాడు.

న్యషేధయత్ పునర్హ్యేనం జ్యాయాంసన్తు కనిష్ఠకః। అబ్రవీత్ సోఽసకృత్తం వై రక్షేమాం మాతరం ఖశామ్। బాహుభ్యాం పరిగృహ్యైనం మాతరం తాం వ్యమోచయత్ ॥ ౮.

అయితే చిన్నవాడు పెద్దవాడిని మళ్లీ మళ్లీ ఆపుతూ, 'మన తల్లి ఖశను కాపాడుదాం' అని అన్నాడు. అతడిని చేతులతో పట్టుకుని, తల్లిని విడిపించాడు.