వాయుపురాణమ్

దేవాశ్చ వివిధా యే చ తస్మిన్ మన్వన్తరేఽధిపాః। ఋషయో మానవాశ్చైవ సర్వే తుల్యాభిమానినః ।। ౩౩.

ఆ మన్వంతరంలో ఉన్న వివిధ దేవతలు, పాలకులు, ఋషులు, మనువులు — వీరందరూ సమానమైన గర్వంతో జన్మిస్తారు.

మహర్షిసర్గః ప్రోక్తో వై వంశం స్వాయమ్భువస్య తు। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ కీర్త్త్యమానం నిబోధత ।। ౩౩.

మహర్షుల సృష్టిని వివరించాను. ఇప్పుడు స్వాయంభువుని వంశాన్ని క్రమంగా, వివరంగా విను.

మనోః స్వాయమ్భువస్యాసన్ దశ పౌత్రాస్తు తత్సమాః. యైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపసమన్వితా ।। ౩౩.

మనువు అయిన స్వాయంభువునికి పది మనవళ్లు ఉన్నారు. వారితో ఈ భూమంతా, ఏడు ద్వీపాలతో కూడినది, జనంతో నిండింది.

ససముద్రాకరవతీ ప్రతివర్షన్నివేశితా। స్వాయమ్భువేఽన్తరే పూర్వమాద్యే త్రేతాయుగే తదా ।। ౩౩.

సముద్రాలతో కూడిన ఈ భూమి, స్వాయంభువ మను అంతరంలో, మొదటి త్రేతాయుగంలో, తన ప్రస్తుత రూపంలో స్థాపించబడింది.

ప్రియవ్రతస్య పుత్రైస్తైః పౌత్రైః స్వాయమ్భువస్య తు। ప్రజాసర్గతపోయోగైస్తైరియం వినివేశితా ।। ౩౩.

ప్రియవ్రతుని కుమారులు, మనవులు, అలాగే స్వాయంభువుని సంతానం, ప్రజలను సృష్టించడం, తపస్సు చేయడం ద్వారా ఈ లోకాన్ని ఏర్పరిచారు.

ప్రియవ్రతాత్ ప్రజావన్తః వీరాత్ కన్యా వ్యజాయత। కన్యా సా తు మహాభాగా కర్ద్దమస్య ప్రజాపతేః ।। ౩౩.

పిల్లలతో సమృద్ధిగా ఉన్న ప్రియవ్రతునికి కన్య అనే కుమార్తె జన్మించింది. ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు కన్య, కర్దముడు అనే ప్రజాపతికి భార్యగా అయింది.

కన్యే ద్వే శతపుత్రాంశ్చ సమ్రాట్ కుక్షిశ్చ తే ఉభే। తర్యోర్వై భ్రాతరః శూరాః ప్రజాపతిసమా దశ ।। ౩౩.

ఆ రాజుకు ఇద్దరు కుమార్తెలు, వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో పది మంది సాహసవంతులు, ప్రజాపతులకు సమానమైన తమ్ముళ్లు.

అగ్నీధ్రశ్చవపుష్మాంశ్చ మేధా మేధాతిథిర్విభుః। జ్యోతిష్మాన్ ద్యుతిమాన్ హవ్యః సవనః సర్వ ఏవ చ ।। ౩౩.

అగ్నీధ్రుడు, వపుష్మాన్, మేధ, మేధాతిథి, విభు, జ్యోతిష్మాన్, ద్యుతిమాన్, హవ్య, సవన, సర్వ — వీరే ఆ పది మంది.

ప్రియవ్రతోఽభిషిచ్యైతాన్ సప్త సప్తసు పార్థివాన్। ద్వీపేషు తేషు ధర్మేణ ద్వీపాంస్తాంశ్చ నిబోధత ।। ౩౩.

ప్రియవ్రతుడు వీరిలో ఏడుగురిని ఏడే ద్వీపాలకు రాజులుగా అభిషేకించాడు. ఆ ద్వీపాల పేర్లు, వారి పాలకుల పేర్లు విను.

జమ్బూద్వీపేశ్వరం చక్రే అగ్నీధ్రన్తు మహాబలమ్। ప్లక్షద్వీపేశ్వరశ్చాపి తేన మేధాతిథిః కృతః ।। ౩౩.

అగ్నీధ్రుడిని జంబూద్వీపానికి అధిపతిగా చేసాడు. మేధాతిథిని ప్లక్షద్వీపానికి రాజుగా నియమించాడు.

శాల్మలౌ తు వపుష్మన్తం రాజానమభిషిక్తవాన్। జ్యోతిష్మన్తం కుశద్వీపే రాజానం కృతవాన్ ప్రభుః ।। ౩౩.

వపుష్మాన్ను శాల్మలద్వీపానికి రాజుగా అభిషేకించాడు. ప్రభువు జ్యోతిష్మాన్ను కుశద్వీపానికి పాలకుడిగా చేసాడు.

ద్యుతిమన్తఞ్చ రాజానం క్రౌజ్చద్వీపే సమాదిశత్। శాకద్వీపేశ్వరఞ్చాపి హవ్యఞ్చక్రే ప్రియవ్రతః ।। ౩౩.

ద్యుతిమాన్ను క్రౌంచద్వీపానికి రాజుగా నియమించాడు. ప్రియవ్రతుడు హవ్యను శాకద్వీపానికి అధిపతిగా చేసాడు.

పుష్కరాధిపతిఞ్చాపి సవనం కృతవాన్ ప్రభుః। పుష్కరే సవనస్యాపి మహావీతః సుతోఽభవత్। ధాతకిశ్చైవ ద్వావేతౌ పుత్రౌ పుత్రవతాం వరో ।। ౩౩.

ప్రభువు సవనుని పుష్కరద్వీపానికి అధిపతిగా చేసాడు. పుష్కరంలో సవనునికి మహావీతుడు, ధాతకి అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వారు కుమారులలో శ్రేష్ఠులు.

మహావీతం స్మృతం వర్షం తస్య నామ్నా మహాత్మనః। నామ్నా తు ధాతకేశ్చాపి ధాతకీఖణ్డ ఉచ్యతే ।। ౩౩.

ఆ మహాత్ముడైన మహావీతుని పేరుతో ఆ ప్రాంతాన్ని మహావీత అని పిలుస్తారు. ధాతకికి చెందిన భూభాగాన్ని ధాతకీఖండం అంటారు.

హవ్యో వ్యజనయత్ పుత్రాన్ శాకద్వీపేశ్వరాన్ ప్రభుః। జలదఞ్చ కుమారఞ్చ సుకుమారం మణీచకమ్। వసుమోదం సుమోదాకం సప్తమఞ్చ మహాద్రుమమ్ ।। ౩౩.

శాకద్వీపాధిపతి హవ్యుడు జలదుడు, కుమారుడు, సుకుమారుడు, మణీచకుడు, వసుమోదుడు, సుమోదాకుడు, ఏడవవాడైన మహాద్రుముడు అనే కుమారులను పొందాడు.

జలదం జలదస్యాథ వర్షం ప్రథమముచ్యతే। కుమారస్య చ కౌమారం ద్వితీయం పరికీర్తితమ్ ।। ౩౩.

జలదుని పేరుతో మొదటి ప్రాంతాన్ని జలద అని పిలుస్తారు. కుమారుని పేరుతో రెండవ ప్రాంతాన్ని కౌమార అని ప్రసిద్ధి చెందింది.

సుకుమారం తృతీయన్తు సుకుమారస్య కీర్తితమ్। మణీచకస్య చతుర్థం మణీచకమిహోచ్యతే ।। ౩౩.

సుకుమారుని పేరుతో మూడవ ప్రాంతాన్ని సుకుమార అంటారు. నాలుగవది మణీచకుని పేరుతో మణీచకంగా పిలుస్తారు.

వసుమోదస్య వై వర్షం పఞ్చమం వసుమోదకమ్। మోదాకస్య తు మోదాకం వర్షం షష్ఠం ప్రకీర్తితమ్ ।। ౩౩.

వసుమోదుని పేరుతో ఐదవ ప్రాంతాన్ని వసుమోదకంగా, మోదాకుని పేరుతో ఆరో ప్రాంతాన్ని మోదాకంగా అంటారు.

మహాద్రుమస్య నామ్నా తు సప్తమన్తు మహాద్రుమమ్। ఏషాన్తు మానభిస్తాని సప్తవర్షాణి తత్ర వై ।। ౩౩.

మహాద్రుముని పేరుతో ఏడవ ప్రాంతాన్ని మహాద్రుమం అంటారు. అలా అక్కడ ఆ ఏడూ ప్రాంతాలు వారి పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.

క్రౌఞ్చద్వీపేశ్వరస్యాపి పుత్రా ద్యుతిమతస్తు వై। కుశలో మనుగశ్చోష్ణః పీవరశ్చాన్ధకారకః। మునిశ్చ దున్దుభిశ్చైవ సుతా ద్యుతిమతస్తు వై ।। ౩౩.

క్రౌంచద్వీపాధిపతి ద్యుతిమానునికి కుశలుడు, మనుగుడు, ఉష్ణుడు, పీవరుడు, అంధకారకుడు, ముని, దుండుభి అనే కుమారులు పుట్టారు.

తేషాం స్వనామభిర్ద్దేశాః క్రౌఞ్చద్వీపాశ్రయాః శుభాః। ఉష్ణస్యోష్ణః స్మృతో దేశః పీవరస్యాపి పీవరః ।। ౩౩.

క్రౌంచద్వీపంలోని ప్రాంతాలు వారి పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఉష్ణుని ప్రాంతాన్ని ఉష్ణం, పీవరుని ప్రాంతాన్ని పీవరం అంటారు.

అన్ధకారకదేశస్తు అన్ధకారశ్చ కీర్త్త్యతే। మునేస్తు మునిదేశో వై దున్దుభేర్దున్దుభిః స్మృతః। ఏతే జనపదాః సప్త క్రౌఞ్చద్వీపే తు భాస్వరాః ।। ౩౩.

అంధకారక ప్రాంతం, అలాగే అంధకారమే కూడా ప్రసిద్ధి చెందాయి. మునికి ముని ప్రాంతం, దుందుభికి దుందుభి ప్రాంతం అని గుర్తించబడింది. ఇవే క్రౌంచ ద్వీపంలో ఉన్న ఏడు ప్రకాశవంతమైన దేశాలు.

జ్యోతిష్మతః కుశద్వీపే సప్తైతే సుమహౌజసః। ఉద్భిదో వేణుమాంశ్చైవ స్వైరథో లవణో ధృతిః। షష్ఠః ప్రభాకరశ్చైవ సప్తమః కపిలః స్మృతః ।। ౩౩.

కుశ ద్వీపంలో, మహాశక్తితో నిండిన ఈ ఏడు ప్రాంతాలను జ్యోతిష్మత్తులు అంటారు. అవి: ఉద్భిద్, వేణుమాన్, స్వైరథ, లవణ, ధృతి, ఆరవదిగా ప్రభాకరుడు, ఏడవదిగా కపిలుడు.

ఉద్భిదం ప్రథమం వర్షం ద్వితీయం వేణుమణ్డలమ్। తృతీయం స్వైరథాకారం చతుర్థం లవణం స్మృతమ్ ।। ౩౩.

మొదటి ప్రాంతం ఉద్భిద్, రెండవది వేణుమండలం, మూడవది స్వైరథ రూపం, నాల్గవది లవణం అని ప్రసిద్ధి.

పఞ్చమం ధృతిమద్వర్షం షష్ఠం వర్షం ప్రభాకరమ్। సప్తమం కపిలం నామ కపిలస్య ప్రకీర్తితమ్ ।। ౩౩.

ఐదవ ప్రాంతం ధృతిమంత్, ఆరవది ప్రభాకరుడు, ఏడవది కపిలుడు. ఇది కపిలుని పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

తేషాం ద్వీపాః కుశద్వీపే తత్సనామాన ఏవ తు। ఆశ్రమాచారయుక్తాభిః ప్రజాభిః సమలంకృతాః ।। ౩౩.

ఆ కుశ ద్వీపంలోని ద్వీపాలు వాటి పేర్లతోనే ప్రసిద్ధి. ఆశ్రమాచార్యులతో కూడిన ప్రజలతో అలంకరించబడ్డాయి.

శాల్మలస్యేశ్వరాః సప్త పుత్రాస్తే తు వపుష్మతః। శ్వేతశ్చ హరితశ్చైవ జీమూతో రోహితస్తథా। వైద్యుతో మానసశ్చైవ సుప్రభః సప్తమస్తథా ।। ౩౩.

శాల్మలీ ద్వీపంలో వపుష్మత్ కుమారులు ఏడుగురు పాలకులు: శ్వేత, హరిత, జీమూత, రోహిత, వైద్యుత, మానస, ఏడవవాడు సుప్రభ.

శ్వేతస్య శ్వేతదేశస్తు రోహితస్య చ రోహితః। జీమూతస్య చ జీమూతో హరితస్య చ హారితః ।। ౩౩.

శ్వేతుని ప్రాంతం శ్వేత, రోహితునిది రోహిత, జీమూతునిది జీమూత, హరితునిది హారిత అని పిలుస్తారు.

వైద్యుతో వైద్యుతస్యాపి మానసస్యాపి మానసః। సుప్రభః సుప్రభస్యాపి సప్తైతే దేశపాలకాః ।। ౩౩.

వైద్యుతుని ప్రాంతం వైద్యుత, మానసునిది మానస, సుప్రభునిది సుప్రభ. వీరే ఆ ఏడుదేశాలకు పాలకులు.