వాయుపురాణమ్

తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన కలౌ కుర్యాత్తపో ద్విజః। ప్రపన్నస్య మహాదేవం తస్య పుణ్యఫలం మహత్। తస్మాద్దేవా దివం గత్వా అవతీర్య చ భూతలే ।। ౩౨.

కలియుగంలో, ద్విజుడు అన్ని శ్రమతో తపస్సు చేయాలి; మహాదేవుని ఆశ్రయించినవారికి గొప్ప పుణ్యఫలం లభిస్తుంది; అందుకే దేవతలు స్వర్గానికి వెళ్లి, మళ్లీ భూమిపైకి దిగుతారు.

ఋషయశ్చైవ దేవాశ్చ కలిమ్ప్రాప్య సుదారుణమ్। తప ఇచ్ఛన్తి భూయిష్ఠం కర్త్తుం ధర్మపరాయణాః। అవతారాన్ కలిం ప్రాప్య కరోతి చ పునః పునః ।। ౩౨.

ఋషులు, దేవతలు కలియుగాన్ని చేరి, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, ఎక్కువగా తపస్సు చేయాలని కోరుకుంటారు; కలియుగంలో మళ్లీ మళ్లీ అవతారాలు ఎత్తుతారు.

ఏవం కాలాన్తరే సర్వే యేఽతీతా వై సహస్రశః। వైవస్వతేఽన్తరే తస్మిన్ దేవరాజర్షయస్తథా ।। ౩౨.

ఈ విధంగా కాలక్రమంలో, వేలాది మంది గతించినవారు, వైవస్వత మన్వంతరంలో దేవతలు, రాజర్షులు మొదలైనవారు ఉన్నారు.

దేవాపిః పోరవో రాజా మనుశ్వేక్ష్వాకువంశజాః। మహాయోగబలోపేతాః కాలాన్తరముపాసతే ।।౩౨.

దేవాపి అనే పురాతన రాజు, మను వంశంలో ఇక్ష్వాకు వంశస్థులు, గొప్ప యోగబలంతో కాలాన్ని ఆరాధిస్తున్నారు.

క్షీణే కలియుగే తస్మిస్తిష్యే త్రేతాయుగే కృతే। సప్తర్షిభిశ్చైవ సార్ద్ధం భావ్యే త్రేతాయుగే పునః గోత్రాణాం క్షత్రియాణాఞ్చ భవిష్యాస్తే ప్రకీర్తితాః ।। ౩౨.

కలియుగం ముగిసిన తర్వాత, తిష్య, త్రేతా, కృతయుగాల్లో, సప్తర్షులతో కలిసి, భవిష్యత్తు త్రేతాయుగంలో మళ్లీ క్షత్రియ వంశాలు ప్రకటించబడతాయి.

ద్వాపరాన్తే ప్రతిష్ఠన్తే క్షత్రియా ఋషిభిః సహ। కృతే త్రేతాయుగే చైవ తథా క్షీణే చ ద్వాపరే। నరాః పాతకినో యే వై వర్త్తన్తే తే కలౌ స్మృతాః ।। ౩౨.

ద్వాపరయుగాంతంలో, క్షత్రియులు ఋషులతో కలిసి స్థాపించబడతారు; కృతయుగంలో, త్రేతాయుగంలో, అలాగే ద్వాపరయుగం ముగిసినప్పుడు, పాపులు ఉన్నవారు కలియుగానికి చెందుతారని భావిస్తారు.

మన్వన్తరాణాం సప్తానాం సాన్తానార్థా శ్రుతిః స్మృతిః। ఏవమేతేషు సర్వేషు యుగక్షయక్రమస్తథా ।। ౩౨.

ఏడు మన్వంతరాల ముగింపుల గురించి శ్రుతి, స్మృతి చెబుతున్నది; అలాగే అన్ని యుగాల క్షయక్రమం కూడా వివరించబడింది.

పరస్పరం యుగానాఞ్చ బ్రహ్మక్షత్రస్య చోద్భవః। యథా వై ప్రకృతిస్తేభ్యః ప్రవృత్తానాం యథా క్షయమ్ ।। ౩౨.

యుగాల పరస్పర ఉద్భవం, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియుల జననం, వారి స్వభావం, వారి క్షయం ఎలా జరిగిందో చెప్పబడింది.

జామదగ్న్యేన రామేణ క్షత్రే నిరవశోషితే। క్రియన్తే కులటాః సర్వాః క్షత్రియైర్వసుధాధిపైః। దివం గతానహం తుభ్యం కీర్త్తయిష్యే నిబోధత ।। ౩౨.

జామదగ్ని కుమారుడు రాముడు క్షత్రియ వంశాన్ని నశింపజేసిన తర్వాత, భూమిపై క్షత్రియ రాజులు అన్ని వంశాలను స్థాపించారు; నేను స్వర్గానికి వెళ్లి, వాటిని నీకు వివరించబోతున్నాను, విను.

ఐడమిక్ష్వాకువంశస్య ప్రకృతిం పరిచక్షతే। రాజానః శ్రేణిబన్ధాస్తు తక్షాన్యే క్షత్రియా భువి ।। ౩౨.

ఐడ మరియు ఇక్ష్వాకు వంశాల స్వభావం వివరించబడింది; రాజులు వర్గాలుగా ఉన్నారు, ఇతర క్షత్రియులు భూమిపై వృత్తిదారులుగా ఉన్నారు.

ఐడవంశేఽథ సమ్భూతా యథా చేక్ష్వాకవో నృపాః। తేభ్య ఏవ శతం పూర్ణం కులానామభిషేచితమ్ ।। ౩౨.

ఐడ వంశంలో, ఇక్ష్వాకు రాజుల వలె, వారిలో నుండి నూరుకు పైగా వంశాలు ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి.

తావదేవ తు భోజానాం విస్తరో ద్విగుణః స్మృతః । భోజన్తు త్రిశతం క్షత్రం చతుర్ద్ధా తద్యథాదిశమ్ ।। ౩౨.

భోజ వంశాల విస్తృతి దాని రెండింతలు అని గుర్తించబడింది; భోజులు మూడు వందల క్షత్రియులు, నాలుగు వర్గాలుగా విభజించబడ్డారు.

తేష్వతీతాస్తు రాజానో బ్రువతస్తాన్నిబోధత। శతం వై ప్రతివిన్ధ్యానాం హైహయానాం తథా శతమ్ ।। ౩౨.

వారిలో గతించిన రాజులు ఎవరో విను: ప్రాతివింద్యులు నూరు, హేహయులు కూడా నూరు మంది ఉన్నారు.

ధార్త్తరాష్ట్రాస్త్వేకశతం అశీతిర్జనమేజయాః। శతం వై బ్రహ్మదత్తానాం కులానాం వీర్యిణాం శతమ్ ।। ౩౨.

ధృతరాష్ట్రులు నూరు మంది, జనమేజయులు ఎనభై మంది, బ్రహ్మదత్తులు నూరు మంది, వీర వంశాలు నూరు ఉన్నాయి.

తతః శతన్తు పౌలానాం శతం కాశికుశాదయః । తథాపరం సహస్రన్తు యేఽతీతాః శశబిన్దవః। ఇజానాస్తేఽశ్వమేధైస్తు సర్వే నియుతదక్షిణైః ।। ౩౨.

తర్వాత పౌలులు నూరు మంది, కాశి, కుశ వంశస్థులు నూరు మంది; అలాగే గతించిన శశబిందువులు వెయ్యి మంది; ఇజనులు అందరూ అశ్వమేధ యాగాలు చేసి, అనేక దక్షిణలు ఇచ్చారు.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తా న శక్యా విస్తరేణ తు। వక్తుం రాజర్షయః కృత్స్నా యేఽతీతాస్తైర్యుకైఃసహ ।। ౩౨.

ఇలా సంక్షిప్తంగా వివరించాను గాని, గతంలో ఉన్న అన్ని రాజర్షులు, వారి కాలాలు పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యపడదు.

ఏతే యయాతివంశస్య బభూవుర్వంశవర్ద్ధనాః। కీర్తితా ద్యుతిమన్తస్తే యే లోకాన్ ధారయన్తి వై ।। ౩౨.

ఇవాళ చెప్పిన వీరే యయాతి వంశాన్ని పెంపొందించిన మహిమగలవారు. వీరే లోకాలను నిలబెట్టారు.

లభన్తే చ వరాన్ పఞ్చ దుర్లభాన్ బ్రహ్మలౌకికాన్ । ఆయుః పుత్రా ధనం కీర్తిరైశ్వర్యం భూతిరేవ చ ।। ౩౨.

వీరికి బ్రహ్మలోకానికి సంబంధించిన ఐదు అరుదైన వరాలు లభిస్తాయి: దీర్ఘాయువు, సంతానము, ధనం, కీర్తి, ఐశ్వర్యం, మరియు సంపద.

ధారణాచ్ఛ్రవణాచ్చైవ పఞ్చవర్గస్య ధీమతామ్। తథోక్తా లౌకికాశ్చైవ బ్రహ్మలోకం వ్రజన్తి వై ।। ౩౨.

ఈ ఐదు వర్గాలను ధారించటం, వినటం వల్ల జ్ఞానులు ఇహలోక ఫలితాలు పొందుతారు, బ్రహ్మలోకానికీ చేరుతారు.

చత్వార్యాహుః సహస్రాణి వర్షాణాం చ కృతం యుగమ్ । తస్య తావచ్ఛతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ తథావిధః ।। ౩౨.

కృతయుగం నాలుగు వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని చెబుతారు. దానికి వంద సంవత్సరాల ఉదయం, అంతే సాయంత్రం కూడా ఉంటుంది.

కృతే వై ప్రక్రియాపాదశ్చతుఃసాహస్ర ఉచ్యతే। తస్మాచ్చతుఃశతం సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ యథావిధః ।। ౩౨.

కృతయుగంలో మౌలిక కాలం నాలుగు వేల సంవత్సరాలు. అందులో నాలుగు వందలు ఉదయం, అంతే సాయంత్రం కూడా.

త్రేతాదీని సహస్రాణి సంఖ్యయా మునిభిః సహ। తస్యాపి త్రిశతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశస్త్రిశతః స్మృతః ।। ౩౨.

త్రేతాదిక యుగాలు కూడా మునులతో కలిపి వేలలో లెక్కించబడతాయి. వాటిలో మూడు వందలు ఉదయం, మూడు వందలు సాయంత్రం అని గుర్తించబడింది.

అనుషఙ్గపాదస్త్రేతాయాస్త్రిసాహస్రస్తు సఙ్ఖ్యయా। ద్వాపరే ద్వే సహస్రే తు వర్షాణాం సమ్ప్రకీర్తితమ్ ।। ౩౨.

త్రేతాయుగానికి సంబంధించిన కాలం మూడు వేల సంవత్సరాలు. ద్వాపరయుగంలో అది రెండు వేల సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది.

తస్యాపి ద్విశతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశో ద్విశతస్తథా। ఉపోద్వాతస్తృతీయస్తు ద్వాపరే పాద ఉచ్యతే ।। ౩౨.

ద్వాపరయుగంలో కూడా రెండు వందలు ఉదయం, రెండు వందలు సాయంత్రం. మూడవ భాగాన్ని ఉపోద్వాతం అంటారు.

కలిం వర్షసహస్రన్తు ప్రాహుః సఙ్ఖ్యావిదో జనాః। తస్యాపి శతికా సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశః శతమేవ చ ।। ౩౨.

సంఖ్యను తెలిసినవారు కలియుగాన్ని వెయ్యి సంవత్సరాలుగా చెబుతారు. దానికి కూడా వంద సంవత్సరాల ఉదయం, వంద సంవత్సరాల సాయంత్రం.

సంహారపాదః సంఖ్యాతశ్వతుర్థో వై కలౌ యుగే। ససన్ధ్యాని సహాంశాని చత్వారి తు యుగాని వై ।। ౩౨.

కలియుగంలో నాల్గవ భాగాన్ని సంహారకాలంగా లెక్కిస్తారు. ఉదయ, సాయంత్రకాలాలతో కలిపి నాలుగు యుగాలు ఉంటాయి.

ఏతద్ ద్వాదశసాహస్రం చతుర్యుగమితి స్మృతమ్। ఏవం పాదైః సహస్రాణి శ్లోకానాం పఞ్చ పఞ్చ చ ।। ౩౨.

ఈ నాలుగు యుగాలు కలిపి పన్నెండు వేల సంవత్సరాలు అని గుర్తించబడింది. అలాగే, వాటి భాగాలతో కలిపి ఐదు వేల శ్లోకాలు ఉంటాయి.

సన్ధ్యాసన్ధ్యాంశకైరేవ ద్వే సహస్రే తథాఽపరే। ఏవం ద్వాదశసాహస్రం పురాణం కవయో విదుః ।। ౩౨.

ఉదయ, సాయంత్రకాలాలతో మరో రెండు వేల శ్లోకాలు ఉంటాయి. ఇలా పన్నెండు వేల శ్లోకాల పురాణంగా కవులు గుర్తించారు.

యథా వేదశ్చతుష్పాదశ్చతుష్పాదం తథా యుగమ్। యథా యుగం చతుష్పాదం విధాత్రా విహితం స్వయమ్। ఛచతుష్పాదం సురాణాన్తు బ్రహ్మణా విహితం పురా ।। ౩౨.

వేదం నాలుగు భాగాలుగా ఉన్నట్లే, యుగం కూడా నాలుగు భాగాలుగా ఉంది. యుగాన్ని సృష్టికర్త స్వయంగా ఏర్పరిచాడు. అలాగే దేవతలకు కూడా బ్రహ్మా పురాతన కాలంలో నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు.