వాయుపురాణమ్

ధ్రువాత్పుష్టిఞ్చ భవ్యఞ్చ భూమిః సా సుషువే నృపౌ । స్వాం ఛాయామాహ వై పుష్టిర్భవ నారీ తు తాం విభుః

ధ్రువుని నుంచి పుష్టి, భవ్య అనే సంతానం పుట్టారు. భూమి వారిని ప్రసవించింది, ఓ రాజా. పుష్టి, 'నా నీడవై' అని చెప్పగా, భవుడు ఆమెను తన భార్యగా చేసుకున్నాడు.

సత్యాభివ్యాహృతే తస్య సద్యః స్త్రీ సాభవత్తదా । దివ్యసంహన నాచ్ఛాయా దివ్యాభరణభూషితా

ఆయన నిజం చెప్పగానే, వెంటనే ఆ స్త్రీ దివ్యరూపంతో, దివ్యఛాయతో, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ప్రత్యక్షమైంది.

ఛాయాయాం పుష్టిరాధత్త పఞ్చ పుత్రానకల్మషాన్ । ప్రాచీనగర్భం వృషకం వృకఞ్చ వృకలం ధృతిమ్

ఛాయలో పుష్టి ఐదుగురు నిష్కళంకమైన కుమారులను కనింది: ప్రాచీనగర్భుడు, వృషకుడు, వృకుడు, వృకలుడు, ధృతిఅను వారు.

పత్నీ ప్రాచీనగర్భస్య భూవర్చా సుషువే నృపమ్ । నామ్నోదారధియం పుత్రమిన్ద్రో యః పూర్వజన్మని

ప్రాచీనగర్భుని భార్య భూవర్చా ఓ రాజును ప్రసవించింది. అతని పేరు ఉదారధి. అతను మునుపటి జన్మలో ఇంద్రుడు.

సంవత్సరసహస్రాన్తే సకృదాహారమాహరత్ । ఏవం మన్వన్తరం యుక్తమిన్ద్రత్వం ప్రాప్తవాన్విభుః

వెయ్యేళ్ల చివర, అతను ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేశాడు. ఇలా ఆ మన్వంతరాన్ని పూర్తి చేసి, ప్రభువు ఇంద్ర పదవిని పొందాడు.

ఉదారధేః సుతం భద్రాజనయత్సా దివఞ్జయమ్ । రిపుం రిపుఞ్జయం జజ్ఞే వరాఙ్గీ సా దివఞ్జయాత్

ఉదారధికి భద్రా అనే భార్య దివంజయుడిని కనింది. దివంజయుని భార్య వరాంగి, రిపు, రిపుంజయ అనే కుమారులను ప్రసవించింది.

రిపోరాధత్త బృహతీ చాక్షుషం సర్వతేజసమ్ । వ్యజీజనత్ పుష్కరిణ్యాం వారుణ్యాం చాక్షుణో మనుమ్ । ప్రజాపతేరాత్మజాయామారణ్యస్య మహాత్మనః

రిపుని భార్య బృహతీ చాక్షుష అనే సమస్త తేజస్సుతో ఉన్న కుమారుడిని కనింది. పుష్కరిణి, వారుణి అనే భార్యలు చాక్షుషునికి మనువును ప్రసవించారు. ఆ మనువు ప్రజాపతి వంశస్థుడు, మహాత్ముడైన అరణ్యుని కుమారుడు.

మనోరజాయన్త దశనద్వలాయాం శుభాః సుతాః । కన్యాయాం వై మహాభాగ వైరాజస్య ప్రజాపతేః

మనువుకు నద్వల అనే భార్య ద్వారా శుభమైన కుమారులు పుట్టారు. అలాగే, వైరాజ ప్రజాపతికి పుట్టిన మహాభాగ్యవంతురాలైన కుమార్తెకు కూడా సంతానం కలిగింది.

ఊరుః పూరుః శతద్యుమ్నస్తపస్వీ సత్యవాక్ కవిః । అగ్నిష్టుదతిరాత్రశ్చ సుద్యుమ్నశ్చేతి తే నవ । అభిమన్యుశ్చ దశమో నద్వలాయాం మనోః సుతాః ॥౨.౧.

ఊరు, పూరు, శతద్యూమ్నుడు, తపస్వి, సత్యవాక్, కవి, అగ్నిష్టుడు, అతిరాత్రుడు, సుద్యూమ్నుడు — వీరు తొమ్మిది మంది. అభిమన్యుడు పదవ కుమారుడు. వీరంతా నద్వల నుంచి మనువుకు పుట్టిన కుమారులు.

౬౨.౯౦ ఊరోరజనయత్ పుత్రాన్ షడాగ్నేయీ మహాప్రభాన్ । అఙ్గం సుమనసం స్వాతిం క్రతుమఙ్గిరసం శివమ్

ఆగ్నేయి తన తొడల నుండి ఆరు గొప్ప కుమారులను కనింది. వారు అంగ, సుమనసు, స్వాతి, క్రతు, అంగిరసు, శివుడు.

అఙ్గాత సునీథాపత్యం వై వేనమేకం వ్యజాయత । అపచారేణ వేనస్య ప్రకోపః సుమహానభూత్

అంగునికి సునీత అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ తరువాత వేనుడు జన్మించాడు. వేనుని దురాచారంతో పెద్ద కోపం కలిగింది.

ప్రజార్థమృషయస్తస్య మమన్థుర్దక్షిణం కరమ్ । వేనస్య పాణౌ మథితే సమ్బభూవ మహాన్నృపః । వైన్యో నామ మహీపాలో యః పృథుః పరికీర్త్తితః

ప్రజల కోసం ఋషులు వేనుని కుడి చేయిని మథించారు. ఆ చేయి మథించగా, గొప్ప రాజైన వైన్యుడు పుట్టాడు. అతడే ప్రథు అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.

స ధన్వీ కవచీ జాతస్తేజసా ప్రజ్వలన్నివ । పృథుర్వైన్యః సర్వలోకాన్ రరక్ష క్షత్రపూర్వజః

ఆ ప్రథువు విల్లు, కవచంతో జన్మించి, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, క్షత్రియ వంశంలో పుట్టి, అన్ని లోకాలను కాపాడాడు.

తస్య స్తవార్థముత్పన్నౌ నిపుణౌ సూతమాగధౌ

ఆ రాజుని స్తుతి కోసం, నిపుణులైన సూతుడు, మాగధుడు పుట్టారు.

తేనేయం గౌర్మహారాజ్ఞా దుగ్ధా సస్యాని ధీమతా । ప్రజానాం వృత్తికామానాం దేవైఋషిగణైః సహ

ఆ మహారాజు తన తెలివితో దేవతలు, ఋషులతో కలిసి, ప్రజల జీవనోపాధి కోసం భూమిని పాలు పిండించి ధాన్యాలను పొందాడు.

పితృభిర్దానవైశ్చైవ గన్ధర్వైరప్సరోగణైః । సర్వైః పుణ్యజనైశ్చైవ వీరుద్భిః పర్వతైస్తథా

పితృదేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పుణ్యజనులు, మొక్కలు, పర్వతాలు — వీరందరూ భూమిని పాలు పిండారు.

తేషు తేషు తు పాత్రేషు దుహ్యమానా వసున్ధరా । ప్రాదాద్యథేప్సితం క్షీరం తేన లోకాంస్త్వధారయత్

ప్రతి ఒక్కరి పాత్రలో భూమిని పాలు పిండగా, ఆమె కోరినట్లుగా పాలు ఇచ్చింది. ఆ పాలతో ప్రథువు లోకాలను పోషించాడు.

ఋషయ ఊచుః॥ విస్తరేణ పృథోర్జన్మ కీర్త్తయస్వ మహా మతే । యథా మహాత్మనా దుగ్ధా పూర్వం తేన వసున్ధరా

ఋషులు ఇలా అన్నారు: మహాత్మా! ప్రథువు జన్మాన్ని, అతడు భూమిని ఎలా పాలు పిండాడో విస్తరంగా చెప్పండి.

యథా దేవైశ్చ నాగైశ్చ యథా బ్రహ్మర్షిభిః సహ । యథా యక్షైః సగన్ధర్వైరప్సరోభిర్యథా పురా ॥౨.౧.

దేవతలు, నాగులు, బ్రహ్మర్షులు, యక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పురాతన కాలంలో వారు ఎలా చేసారో వివరించండి.

౬౨.౧౦౦ తేషాం పాత్రవిశేషాంశ్చ దోగ్ధారం క్షీరమేవ చ । తథా వత్సవిశేషాంశ్చ తన్నః ప్రబ్రూహి పృచ్ఛతామ్

ప్రతి వర్గానికి ప్రత్యేక పాత్రలు, పాలు పిండేవారు, పాలు, వత్సువులు ఎలా ఉన్నాయో మాకు వివరంగా చెప్పండి.

యస్మింశ్చ కారణే పాణిర్వేనస్య మథితః పురా । క్రుద్ధైర్మహర్షిభిః పూర్వం తత్ సర్వం కథయస్వ నః

పూర్వం మహర్షులు కోపంతో వేనుని చేయిని ఎందుకు మథించారో, ఆ కారణాన్ని మాకు పూర్తిగా చెప్పండి.

వర్ణయిష్యామి వో విప్రాః పృథోర్వైన్యస్య సమ్భవమ్ । ఏకాగ్రాః ప్రయతాశ్చైవ శూశ్రూషధ్వం ద్విజోత్తమాః

బ్రాహ్మణులారా! నేను ప్రథు వైన్యుని జన్మాన్ని మీకు వివరంగా చెబుతాను. మీరు ఏకాగ్రతతో, శ్రద్ధతో వినండి.

నాశుచేర్నాపి పాపాయ నాశిష్యాయాహితాయ చ । వర్ణయేయమిమం పుణ్యం నావ్రతాయ కథఞ్చన

ఈ పుణ్యకథను అపవిత్రులకు, పాపులకు, అర్హత లేనివారికి, వ్రతం లేనివారికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చెప్పను.

స్వర్గ్యం యశస్యమాయుష్యం పుణ్యం వేదైశ్చ సమ్మితమ్ । రహస్యమృషిభిః ప్రోక్తం శ్రృణుయాద్యోఽనసూయకః

ఇది స్వర్గప్రదమైనది, కీర్తిని తెచ్చేది, ఆయుష్షును పెంచేది, పుణ్యమైనది, వేదాలకు సమ్మతమైనది. ఋషులు రహస్యంగా చెప్పిన ఈ కథను అసూయ లేనివారు వినాలి.

యశ్చేమం శ్రావయేన్మర్త్యః పృథోర్వైన్యస్య సమ్భవమ్ । బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య న స శోచేత్ కృతాకృతమ్ । గోప్తా ధర్మస్య రాజాసౌ బభూవాత్రిసమః ప్రభుః

బ్రాహ్మణులను నమస్కరించి, ప్రథు వైన్యుని జన్మకథను ఇతరులకు వినిపించేవాడు చేసిన పనికైనా, చేయని పనికైనా చింతించడు. ఆ రాజు ధర్మాన్ని కాపాడేవాడు, అత్రిలా మహాశక్తివంతుడు.

అత్రివంశసముత్పన్నో హ్యఙ్గో నామ ప్రజాపతిః । యస్య పుత్రోఽభవద్వేనో నాత్యర్థం ధార్మిక స్తథా

అత్రి వంశంలో జన్మించిన అంగుడు ప్రజాపతి. అతని కుమారుడు వేనుడు, అతను పెద్దగా ధార్మికుడు కాదు.

జాతో మృత్యుసుతాయాం వై సునీథాయాం ప్రజాపతిః । స మాతామహదోషేణ వేనః కాలాత్మజాత్మజః

మరణదేవత కుమార్తె అయిన సునీతకు ప్రజాపతి పుట్టాడు. తల్లి తండ్రి దోషంతో, కాలుని మనవడైన వేనుడు జన్మించాడు.

స ధర్మం పృష్ఠతః కృత్వా కామాల్లోభే వ్యవర్త్తత । స్థాపనం స్థాపయామాస ధర్మాపేతం స పార్థివః

ఆ రాజు ధర్మాన్ని వెనక్కి నెట్టి, కోరికతో, లోభంతో దూరమయ్యాడు. ధర్మం లేని పాలనను స్థాపించాడు.

వేదశాస్త్రాణ్యతిక్రమ్య హ్యధర్మే నిరతోఽభవత్ । నిఃస్వాధ్యాయవషట్కారాః ప్రజా స్తస్మిన్ ప్రశాసతి । ఆసన్న చ పపుః సోమం హుతం యజ్ఞేషు దేవతాః ॥౨.౧.

వేదాలు, శాస్త్రాలను అతిక్రమించి, అధర్మంలో మునిగిపోయాడు. అతని పాలనలో ప్రజలు వేదపాఠం, వషట్కారాలు చేయడం మానేశారు. అయినా, పక్కనే జరిగే యజ్ఞాల్లో దేవతలు సోమాన్ని అనుభవించేవారు.