వాయుపురాణమ్

తతస్తస్య తు వీర్యేణ లోకానుగ్రహకారకమ్। ద్వితీయం భద్రసంయోగం సన్తతస్యైకకారకమ్ ।। ౩౧.

ఆయన శక్తితో, లోకాల మంగళార్థం, రెండవ శుభసంయోగాన్ని కలిగించి, నిరంతరంగా కొనసాగించేవాడిగా ఒకే కారణంగా నిలుస్తాడు.

దేవత్వఞ్చ పితృత్వఞ్చ కాలత్వఞ్చాస్య యత్పరమ్। తస్మాద్వై సర్వథా భద్రస్తద్వద్భిరభిపూజ్యతే ।। ౩౧.

ఆయనకు దేవతగా, పితృగా, కాలంగా ఉన్నతమైన రూపాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ఆయన ఎల్లప్పుడూ మంగళకరుడై, ఆయనను భక్తులు విశేషంగా పూజించాలి.

పతిః పతీనాం భగవాన్ ప్రజేశానాం ప్రజాపతిః। భవనః సర్వభూతానాం సర్వేషాం నీలలోహితః। ఓషధీః ప్రతిసన్ధత్తే రుద్రః క్షీణాః పునః పునః ।। ౩౧.

అయన ప్రభువులకూ ప్రభువు, ప్రజాపతులకు అధిపతి, సమస్త భూతాల నివాసస్థానం, అందరికీ నీలకంఠుడు. exhausted అయిన ఔషధాలను రుద్రుడు మళ్లీ మళ్లీ పునరుద్ధరిస్తాడు.

ఇత్యేషాం యదపత్యం వై న తచ్ఛక్యం ప్రమాణతః। బహుత్వాత్ పరిసఙ్ఖ్యాతుం పుత్రపౌత్రమనన్తకమ్ ।। ౩౧..

ఈ మహానుభావుల సంతానం ఎంత ఉందో లెక్కించలేం; ఎందుకంటే వారి కుమారులు, మనవళ్లు ఎన్నో అయి, అంతం లేనివిగా ఉంటారు.

ఇమం వంశం ప్రజేశానాం మహతాం పుణ్యకర్మణామ్। కీర్త్తయన్ స్థిరకీర్త్తీనాం మహతీం సిద్ధిమాప్నుయాత్ ।। ౩౧.

ఈ ప్రజాపతుల వంశాన్ని, పుణ్యకర్మలు చేసిన స్థిరకీర్తి గల మహానుభావుల వంశాన్ని ఎవరు వర్ణిస్తారో వారు గొప్ప సిద్ధిని పొందుతారు.

అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి ప్రణవస్య వినిశ్వయమ్। ఓఙ్కారమక్షరం బ్రహ్మ త్రివర్ణఞ్చాదితః స్మృతమ్ ।। ౩౨.

ఇప్పటినుంచి ప్రణవ స్వరూపాన్ని వివరంగా చెబుతాను. ఓంకారమనే అక్షరం బ్రహ్మం, అది మొదటి నుంచే మూడు అక్షరాలుగా ప్రసిద్ధి పొందింది.

యో యో యస్య యథా వర్ణో విహితో దేవతాస్తథా। ఋచో యజూంషి సామాని వాయురగ్నిస్తథా జలమ్ ।। ౩౨.

ప్రతి అక్షరానికి తగిన దేవతలు నిర్ణయించబడ్డాయి. ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, వాయువు, అగ్ని, నీరు కూడా వాటిలో ఉన్నాయి.

తస్మాత్తు అక్షరాదేవ పునరన్యే ప్రజజ్ఞిరే। చతుర్ద్దశ మహాత్మానో దేవానాం యే తు దైవతాః ।। ౩౨.

ఆ అక్షరాల నుంచే మళ్లీ మరికొంత మంది జన్మించారు. ఆ దేవతలకు దేవతలుగా నిలిచిన పద్నాలుగు మహానుభావులు అక్కడ నుంచే పుట్టారు.

తేషు సర్వగతశ్చైవ సర్వగః సర్వయోగవిత్ । అనుగ్రహాయ లోకానామాదిమధ్యాన్త ఉచ్యతే ।। ౩౨.

వారిలో అందరిలోనూ ఉండే, అన్నింటినీ వ్యాపించినవాడు, అన్ని యోగాలను తెలిసినవాడు, లోకాలకు అనుగ్రహం కోసం ఆదిమధ్యాంతంగా చెప్పబడతాడు.

సప్తర్షయస్తథేన్ద్రా యే దేవాశ్చ పితృభిః సహ। అక్షరాన్నిః సృతాః సర్వే దేవదేవాన్మహేశ్వరాత్ ।। ౩౨.

ఏడు ఋషులు, ఇంద్రులు, దేవతలు, పితృదేవతలు — వీరందరూ అక్షరాల నుంచే, దేవతలకు దేవుడైన మహేశ్వరుని నుండి ఉద్భవించారు.

ఇహాముత్ర హితార్థాయ వదన్తి పరమం పదమ్। పూర్వమేవ మయోక్తస్తే కాలస్తు యుగసంజ్ఞితః ।। ౩౨.

ఇహపరలోక హితార్థంగా వారు పరమపదాన్ని వివరించారు. కాలం అంటే యుగాలే అని నేను ముందే చెప్పాను.

కృతం త్రేతా ద్వాపరఞ్చ యుగాదిః కలినా సహ। పరివర్త్తమానైస్తైరేవ భ్రమమాణేషు చక్రవత్ ।। ౩౨.

కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం — ఇవే యుగాల ప్రారంభాలు. ఇవన్నీ చక్రంలా తిరుగుతూ మారుతూ ఉంటాయి.

దేవతాస్తు తదోద్విగ్నాః కాలస్య వశమాగతాః. న శక్నువన్తి తన్మానం సంస్స్థాపయితుమాత్మనా ।। ౩౨.

ఆ సమయంలో దేవతలు కలవరపడి, కాలానికి లోబడి, దాని పరిమాణాన్ని తాము నిర్ణయించలేకపోతారు.

తదా తే వాగ్యతా భూత్వా ఆదౌ మన్వన్తరస్య వై। ఋషయశ్చైవ దేవాశ్చ ఇన్ద్రశ్చైవ మహాతపాః ।। ౩౨.

అప్పుడు మన్వంతర ప్రారంభంలో ఋషులు, దేవతలు, మహాతపస్వి ఇంద్రుడు నిశ్శబ్దంగా సమీపించారు.

సమాధాయ మనస్తీవ్రం సహస్రం పరివత్సరాన్। ప్రపన్నాస్తే మహాదేవం భీతాః కాలస్య వై తదా ।। ౩౨.

వారు సహస్ర సంవత్సరాలు మనస్సును ఏకాగ్రంగా నిలిపి, కాలాన్ని భయపడి, మహాదేవుని ఆశ్రయించడానికి వెళ్లారు.

అయం హి కాలో దేవేశశ్చతుర్మూర్తిశ్చతుర్ముఖః । కోఽస్య విద్యాన్మహాదేవ అగాధస్య మహేశ్వర ।। ౩౨.

ఈ కాలమే దేవతలకు అధిపతి, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు రూపాలు కలవాడు. ఓ మహేశ్వరా, అపారమైన ఆయన జ్ఞానాన్ని ఎవరు తెలుసుకోగలరు?

అథ దృష్ట్వా మహాదేవస్తం తు కాలఞ్చతుర్ముఖమ్। న భేతవ్యమితి ప్రాహ కో వః కామః ప్రదీయతామ్ ।। ౩౨.

అప్పుడు మహాదేవుడు ఆ నాలుగు ముఖాల కాలాన్ని చూసి, "భయపడకండి. మీ కోరిక ఏమిటో చెప్పండి, తీరుస్తాను" అని అన్నాడు.

తత్కరిష్యామ్యహం సర్వం న వృథాయం పరిశ్రమః । ఉవాచ దేవో భగవాన్ స్వయఙ్కాలః సుదుర్జయః ।। ౩౨.

"మీరు చేసిన శ్రమ వృథా కాదు, నేను అన్నీ నెరవేర్చుతాను," అని కాలస్వరూపుడైన, దుర్జయుడైన భగవంతుడు స్వయంగా అన్నాడు.

యదేతస్య ముఖం శ్వేతం చతుర్జిహ్వం హి లక్ష్యతే। ఏతత్ కృతయుగం నామ తస్య కాలస్య వై ముఖమ్। అసౌ దేవః సురశ్రేష్ఠో బ్రహ్మా వైవస్వతో ముఖః ।। ౩౨.

ఆయనకు తెల్లని ముఖం, నలుగురు నాలుకలు కనిపిస్తే, అది కాలానికి సంబంధించిన కృతయుగ ముఖం. ఆ దేవుడు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు, బ్రహ్మగా, వైవస్వత ముఖంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

యదేతద్రక్తవర్ణాభం తృతీయం వః స్మృతం మయా । త్రిజిహ్వం లేలిహానం తు ఏతత్ త్రేతాయుగం ద్విజాః ।। ౩౨.

రక్తవర్ణానికి సమానంగా కనిపించే ఈ మూడవదాన్ని నేను వివరించాను. దీనికి మూడు నాలుకలు ఉండి, లల్లిస్తూ ఉంటుంది. ఇదే త్రేతాయుగం, ఓ ద్విజులారా.

అత్ర యజ్ఞప్రవృత్తిస్తు జాయతే హి మహేశ్వరాత్। తతోఽత్ర ఇజ్యతే యజ్ఞస్తిస్రో జిహ్వాస్త్రయోఽగ్నయః । ఇష్ట్వా చైవాగ్నయో విప్రాః కాలజిహ్వా ప్రవర్త్తతే ।। ౩౨.

ఈ యుగంలో మహేశ్వరుని వల్ల యజ్ఞాలు ప్రారంభమవుతాయి. అందుకే ఇక్కడ యజ్ఞాలు జరుగుతాయి; మూడు నాలుకలు, మూడు అగ్నులు ఉంటాయి. అగ్నిలో హోమం చేసిన తర్వాత, బ్రాహ్మణులారా, కాలమనే నాలుక కదలడం మొదలవుతుంది.

యదేతద్వై ముఖం భీమం ద్విజిహ్వం రక్తపిఙ్గలమ్। ద్విపాదోఽత్ర భవిష్యామి ద్వాపరం నామ తద్యుగమ్ ।। ౩౨.

ఈ భయంకరమైన ముఖం, రెండు నాలుకలతో, ఎరుపు మరియు పింగళ వర్ణంతో కనిపించేది, ఇందులో నేను రెండు కాళ్లతో ఉంటాను. ఆ యుగమే ద్వాపరమని పిలుస్తారు.

యదేతత్ కృష్ణవర్ణాభం తురీయం రక్తలోచనమ్। ఏకజిహ్వం పృథుశ్యామం లేలిహానం పునః పునః ।। ౩౨.

నలుపు వర్ణానికి సమానంగా, ఎర్ర కళ్లతో, ఒక్క నాలుకతో, విస్తారంగా, ముదురు రంగులో, మళ్లీ మళ్లీ లల్లిస్తూ కనిపించే ఈ నాల్గవదే—

తతః కలియుగం ఘోరం సర్వలోకభయఙ్కరమ్। కల్పస్య తు ముఖం హ్యేతచ్చతుర్థం నామ భీషణమ్ ।। ౩౨.

అంతటితో కలియుగం వస్తుంది, అది భయంకరంగా, అన్ని లోకాలకు భయాన్ని కలిగించేది. ఇదే కల్పానికి నాల్గవ, భయానకమైన ముఖం.

న ముఖం నాపి నిర్వాణం తస్మిన్ భవతి వై యుగే। కాలగ్రస్తా ప్రజా చాపి యుగే తస్మిన్ భవిష్యతి ।। ౩౨.

ఆ యుగంలో ముఖమూ ఉండదు, మోక్షమూ ఉండదు. ఆ కాలంలో ప్రజలు కాలచక్రానికి లోనవుతారు.

బ్రహ్మా కృతయుగే పూజ్యస్త్రేతాయాం యజ్ఞ ఇచ్యతే। ద్వాపరే పూజ్యతే విష్ణురహమ్పూజ్యశ్చతుర్ష్వపి ।। ౩౨.

కృతయుగంలో బ్రహ్మదేవుడు పూజించబడతాడు, త్రేతాయుగంలో యజ్ఞం ముఖ్యమైనది. ద్వాపరయుగంలో విష్ణువు పూజించబడతాడు. కానీ నేను నాలుగు యుగాల్లోనూ పూజించబడతాను.

బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ యజ్ఞశ్చ కాలస్యైవ కలాస్త్రయః। సర్వేష్వేవ హి కాలేషు చతుర్మూర్తిర్మహేశ్వరః ।। ౩౨.

బ్రహ్మ, విష్ణువు, యజ్ఞం— ఇవన్నీ కాలానికి మూడు రూపాలు. అన్ని యుగాల్లోనూ మహేశ్వరుడు నాలుగు రూపాలతో ఉంటాడు.

అహం జనో జనయితా (వః) కాలః కాలప్రవర్త్తకః। యుగకర్తా తథా చైవ పరం పరపరాయణః ।। ౩౨.

నేనే ప్రజలు, నేనే సృష్టికర్త, నేనే కాలం, కాలాన్ని నడిపించేవాడిని. యుగాలను సృష్టించేవాడిని, పరమమైనవాడిని, అందరికీ ఆశ్రయుడిని.

తస్మాత్ కలియుగం ప్రాప్య లోకానాం హితకారణాత్। అభయార్థఞ్చ దేవానాముభయోర్లోకయోరపి ।। ౩౨.

అందువల్ల కలియుగం వచ్చినప్పుడు, లోకాలకు మేలు కోసం, దేవతలకు భయాన్ని తొలగించడానికి, రెండు లోకాలకూ మేలు కోసం—