వాయుపురాణమ్

భూర్భువఃస్వరితశ్చైవ తథోత్పత్తిర్మహేశ్వరః। ఈశానో వీక్షణః శాన్తో దుర్దాన్తో దన్తనాశనః ।। ౩౦.

భూ, భువః, స్వః అనే లోకాలు ఆయనే. వాటి ఉద్భవమూ ఆయనే. మహేశ్వరుడు, పరిపాలకుడు, పరిశీలించేవాడు, శాంత స్వభావుడు, అదుపులోకి రాని వాడు, పళ్లను నాశనం చేసేవాడు.

బ్రహ్మావర్త్త సురావర్త్త కామావర్త్త నమోఽస్తు తే। కామబిమ్బనిహర్త్తా చ కర్ణికారరజఃప్రియః ।। ౩౦.

బ్రహ్మచక్రం, దేవతల చక్రం, కామచక్రం— ఇవన్నీ ఆయనే. నీకు నమస్కారం. కామ ప్రతిబింబాన్ని నాశనం చేసేవాడు, కర్ణికార పువ్వు రేణువును ఇష్టపడేవాడు.

ముఖచన్ద్రో భీమముఖః సుముఖో దుర్ముఖో ముఖః। చతుర్ముఖో బహుముఖో రణే హ్యభిముఖః సదా ।। ౩౦.

చందమామ ముఖం, భయంకరమైన ముఖం, అందమైన ముఖం, క్రూరమైన ముఖం, ముఖమయినవాడు, నాలుగు ముఖాలు, అనేక ముఖాలు, యుద్ధంలో శత్రువును ఎప్పుడూ ఎదుర్కొనేవాడు.

హిరణ్యగర్భః శకునిర్మహోదధిః పరో విరాట్ । అధర్మహా మహాదణ్డో దణ్డధారో రణప్రియః ।। ౩౦.

హిరణ్యగర్భుడు, పక్షి, మహాసముద్రం, పరమాత్మ, విరాట్ స్వరూపుడు. అధర్మాన్ని నాశనం చేసేవాడు, మహాదండుడు, దండాన్ని ధరించేవాడు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడేవాడు.

గోతమోగోప్రతారశ్చ గోవృషేశ్చరవాహనః। ధర్మకృద్ధర్మస్రష్టా చ ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ।। ౩౦.

గౌతముడు, గోవులను రక్షించేవాడు, వృషభానికి అధిపతి, పశువులతో సంచరించేవాడు. ధర్మాన్ని సృష్టించేవాడు, ధర్మానికి మూలమైనవాడు, ధర్మమే అయినవాడు, ధర్మాన్ని అతి బాగా తెలిసినవాడు.

త్రైలోక్యగోప్తా గోవిన్దో మానదో మాన ఏవ చ। తిష్ఠన్ స్థిరశ్చ స్థాణుశ్చ నిష్కమ్పః కమ్ప ఏవ చ ।। ౩౦.

మూడు లోకాల రక్షకుడు, గోవిందుడు, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడు, గౌరవమే అయినవాడు. నిలబడినవాడు, స్థిరుడు, అచలుడు, అయినా కంపించేవాడు.

దుర్వారణో దుర్విషదో దుఃసహో దురతిక్రమః। దుర్ద్ధరో దుష్ప్రకమ్పశ్చ దుర్విదో దుర్జ్జయో జయః ।। ౩౦.

అడగలేని వాడు, విషాన్ని తట్టుకోలేని వాడు, భరించలేని వాడు, దాటి పోవడం కష్టమైనవాడు. మోయడం కష్టమైనవాడు, కదిలించలేని వాడు, తెలుసుకోవడం కష్టం, జయించలేని వాడు, అయినా విజేత.

శశః శశాఙ్కః శమనః శీతోష్ణం దుర్జరాఽథ తృట్। ఆధయో వ్యాధయశ్చైవ వ్యాధిహా వ్యాధిగశ్చ హ ।। ౩౦.

శశుడు, చంద్రుడు, శాంతిని కలిగించేవాడు, చల్లదనం, వేడిమి, జీర్ణించలేని వాడు, దాహం. వ్యాధులు, రోగాలు, వ్యాధిని నాశనం చేసేవాడు, వ్యాధిలో నివసించేవాడు.

సహ్యో యజ్ఞో మృగా వ్యాధా వ్యాధీనామాకరోఽకరః । శిఖణ్డీ పుణ్డరీకాక్షః పుణ్డరీకావలోకనః ।। ౩౦.

తట్టుకునే వాడు, యజ్ఞం, జింక, వేటగాడు, వ్యాధులకు మూలం, మూలం కానివాడు. కిరీటమున్నవాడు, కమలనేత్రుడు, కమలాన్ని దర్శించేవాడు.

దణ్డధరః సదణ్డశ్చ దణ్డముణ్డవిభూషితః। విషపోఽమృతపశ్చైవ సురాపః క్షీరసోమపః ।। ౩౦.

దండాన్ని ధరించేవాడు, ఎప్పుడూ దండంతో ఉండేవాడు, ముండచేయబడిన తలతో అలంకరించబడినవాడు. విషాన్ని త్రాగేవాడు, అమృతాన్ని త్రాగేవాడు, మద్యం త్రాగేవాడు, పాలూ సోమరసమూ త్రాగేవాడు.

మధుపశ్చాజ్యపశ్చైవ సర్వపశ్చ మహాబలః। వృషాశ్వవాహ్యో వృషభస్తథా వృషభలోచనః ।। ౩౦.

తేనె త్రాగేవాడు, నెయ్యి త్రాగేవాడు, అన్నీ త్రాగేవాడు, మహాబలుడు. వృషభం, గుర్రం ఎక్కేవాడు, వృషభుడు, వృషభనేత్రుడు.

వృషభశ్చైవ విఖ్యాతో లోకానాం లోకసత్కృతః। చన్ద్రాదిత్యౌ చక్షుషీ తే హృదయఞ్చ పితామహః। అగ్నిరాపస్తథా దేవో ధర్మకర్మప్రసాధితః ।। ౩౦.

వృషభుడిగా ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, లోకాలు గౌరవించేవాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు నీ కళ్ళు, హృదయం పితామహుడు. అగ్ని, నీరు, ధర్మకర్మల వల్ల స్థాపితమైన దేవుడు.

న బ్రహ్మా న చ గోవిన్దః పురాణఋషయో న చ। మాహాత్మ్యం వేదితుం శక్తా యాథాతథ్యేన తే శివ ।। ౩౦.

బ్రహ్మా, గోవిందుడు, పురాతన ఋషులు కూడా నీ మహాత్మ్యాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకోలేరు, శివా!

యా మూర్త్తయః సుసూక్ష్మాస్తే న మహ్యం యాన్తి దర్శనమ్। తాభిర్ణాం సతతం రక్ష పితా పుత్రమివౌరసమ్ ।। ౩౦.

ఎన్ని సూక్ష్మమైన రూపాలు నాకు కనబడవో, అవన్నీ నన్ను నిత్యం రక్షించు. తండ్రి తన కుమారుడిని ఎలా కాపాడుతాడో, అలాగే నన్ను కాపాడు.

రక్ష మాం రక్షణీయోఽహం తవానఘ నమోఽస్తు తే ౩౦.

నీవు నన్ను రక్షించు. నేను నీ చేత రక్షింపబడవలసినవాడిని. పాపరహితుడా! నీకు నమస్కారం.

యః సహస్రాణ్యనేకాని పుంసామాహృత్య దుర్ద్దశః। తిష్ఠత్యేకః సముద్రాన్తే స మే గోప్తాస్తు నిత్యశః ।। ౩౦.

ఎవరెవరో వేలాది మందిని పట్టుకుని, సముద్రపు అంచున ఒంటరిగా నిలిచివుంటాడో, అతడే నన్ను ఎప్పుడూ కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాను.

యం వినిద్రా జితశ్వాసాః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః। జ్యోతిః పశ్యన్తి యుఞ్జానాస్తస్మై యోగాత్మనే నమః ।। ౩౦.

ఎవరు నిద్రలేని వారు, శ్వాసను జయించిన వారు, సత్వగుణంలో నిలిచిన వారు, సమదృష్టితో యోగంలో తలమునకలై ఆ వెలుగును చూస్తారో, ఆ యోగాత్మకు నా నమస్కారం.

సమ్భక్ష్య సర్వ భూతాని యుగాన్తే సముపస్థితే। యః శేతే జలమధ్యస్థస్తం ప్రపద్యేఽప్సుశాయినమ్ ।। ౩౦.

యుగాంతంలో అన్ని జీవులను తనలో కలిపేసుకుని, నీటిలో నిద్రించే వాడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను. ఆ జలాశయినికి నేను శరణు.

ప్రవిశ్య వదనే రాహోర్యః సోమం గ్రసతే నిశి । గ్రసత్యర్కఞ్చ స్వర్భానుర్భుత్వా సోమాగ్నిరేవ చ ।। ౩౦.

రాహువు నోటిలోకి ప్రవేశించి, రాత్రి చంద్రుడిని మింగేవాడెవరో, స్వర్భాను చంద్రుడిగా, అగ్నిగా మారి, సూర్యుడిని కూడా మింగుతాడని చెప్పబడింది.

యేఽఙ్గుష్ఠమాత్రాః పురుషా దేహస్థాః సర్వదేహినామ్। రక్షన్తు తే హి మాం నిత్యం నిత్యమాప్యాయయన్తు మామ్ ।। ౩౦.

ప్రతి జీవిలో, అంగుళంత పరిమాణంలో ఉన్న వారు నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించాలి, నన్ను ఎప్పుడూ పోషించాలి.

యే చాప్యుత్పతితా గర్భాదధోభాగగతాశ్చ యే। తేషాం స్వాహాః స్వధాశ్చైవ ఆప్నువన్తు స్వదన్తు చ ।। ౩౦.

గర్భంలో పుట్టినవారు, క్రిందికి వెళ్లినవారు, వారందరికీ స్వాహా, స్వధా లభించాలి. వారు తృప్తిపొందాలి.

యే న రోదన్తి దేహస్థాః ప్రాణినో రోదయన్తి చ। హర్షయన్తి చ హృష్యన్తి నమస్తేభ్యోఽస్తు నిత్యశః ।। ౩౦.

శరీరంలో ఉండి, తాము ఏడవక, ఇతరులను ఏడిపించే వారు, ఆనందాన్ని కలిగించే వారు, తామూ ఆనందించే వారు, వారందరికీ ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.

యే సముద్రే నదీదుర్గే పర్వతేషు గుహాసు చ। వృక్షమూలేషు గోష్ఠేషు కాన్తారగహనేషు న ।। ౩౦.

సముద్రంలో, నదుల్లో, కొండలపై, గుహల్లో, వృక్షమూలాల్లో, ఆవుల గోషాలలో, అడవి లోతుల్లో ఉన్నవారు—

చతుష్పథేషు రథ్యాసు చత్వరేషు సభాసు చ। చన్ద్రార్కయోర్మధ్యగతా యే చ చన్ద్రార్కరశ్మిషు ।। ౩౦.

చౌరస్తాల్లో, వీధుల్లో, బజార్లలో, సభల్లో, చంద్రుడు సూర్యుడు మధ్యలో ఉన్నవారు, చంద్రుడు సూర్యుని కిరణాల్లో ఉన్నవారు—

రసాతలగతా యే చ యే చ తస్మాత్పరఙ్గతాః। నమస్తేభ్యో నమస్తేభ్యో నమస్తేభ్యశ్చ నిత్యశః। సూక్ష్మాః స్థూలాః కృశా హ్రస్వా నమస్తేభ్యస్తు నిత్యశః ।। ౩౦.

రసాతలంలో ఉన్నవారు, దాని కన్నా పైన ఉన్నవారు, వారందరికీ ఎప్పటికీ నమస్కారం, నమస్కారం, నమస్కారం. సూక్ష్మమైనవారు, స్థూలమైనవారు, క్షీణమైనవారు, చిన్నవారు—అందరికీ ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.

సర్వస్త్వం సర్వగో దేవ సర్వభూతపతిర్భవాన్। సర్వభూతాన్తరాత్మా చ తేన త్వం న నిమన్త్రితః ।। ౩౦.

ప్రభూ! నీవే అన్నీ, నీవే అన్నిటిలోనూ వ్యాపించినవాడు, నీవే సమస్త భూతాలకు అధిపతి, నీవే ప్రతి జీవిలో అంతర్యామి. అందువల్ల నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన అవసరం లేదు.

త్వమేవ చేజ్యసే యస్మాద్యజ్ఞైర్వివిధదక్షిణైః। త్వమేవ కర్త్తా సర్వస్య తేన త్వం న నిమన్త్రితః ।। ౩౦.

వివిధ యజ్ఞాల ద్వారా, ఎన్నో బహుమతులతో పూజింపబడేది నీవే. అన్నిటికీ కర్త నీవే. అందుకే నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన పని లేదు.

అథ వా మాయయా దేవ మోహితః సూక్ష్మయా త్వయా। ఏతస్మాత్ కారణాద్వాపి తేన త్వం న నిమన్త్రితః ।। ౩౦.

లేదా ప్రభూ! నీ సూక్ష్మమైన మాయ వల్ల నేను మోహితుడనై ఉండవచ్చు. లేదా మరే కారణమైనా, అందువల్ల నిన్ను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాల్సిన అవసరం లేదు.

ప్రసీద మమ దేవేశ త్వమేవ శరణం మమ। త్వం గతిస్త్వం ప్రతిష్ఠా చ న చాన్యాస్తి న మే గతిః ।। ౩౦.

దేవేశా! నాపై దయచూపు. నీవే నా శరణు, నీవే నా గమ్యం, నీవే నా ఆధారం. నాకు నీవు తప్ప ఇంకెవరూ లేరు, నాకు వేరే దారి లేదు.