వాయుపురాణమ్

లోహితాఙ్గో గదీ దంష్ట్రీ మహావక్త్రో మహోదరః। సుచిరోమా హరిచ్ఛ్మశ్రురూర్ద్ధ్వకేశస్త్రిలోచనః ।। ౩౦.

ఎర్ర శరీరుడు, గదధారి, పంజరాలు ఉన్నవాడు, పెద్ద నోరు, పెద్ద పొత్తికడుపు, సుందరమైన జుట్టు, ఆకుపచ్చ గడ్డ, పైకి లేచిన జుట్టు, మూడు కళ్లవాడు నీవే.

గీతవాదిత్రనృత్యాఙ్గో గీతవాదనకప్రియః। మత్స్యో జలీ జలో జల్య జవః కాలః కలీ కలః ।। ౩౦.

పాట, వాద్యం, నాట్యంలో భాగాలు నీవే; పాట, వాద్యప్రియుడు నీవే; చేప, జలజంతువు, నీరు, తేమ, వేగవంతుడు, కాలం, కలియుగం, కలుడు నీవే.

వికాలశ్చ సుకాలశ్చ దుష్కాలః కలనాశనః। మృత్యుశ్చైవ క్షయోఽన్తశ్చ క్షమాపాయకరో హరః ।। ౩౦.

చెడుకాలం, మంచికాలం, కష్టకాలం, కాలనాశకుడు, మరణం, క్షయం, అంతం, భూమి బాధను తొలగించేవాడు నీవే.

సంవర్త్తకోఽన్తకశ్చైవ సంవర్త్తకబలాహకౌ। ఘటో ఘటీకో ఘణ్టీకో చూడాలోలబలో బలమ్ ।। ౩౦.

సంవర్తకుడు, అంత్యకర్త, సంవర్తక మేఘాలు, మడక, చిన్న మడక, గంట, జట, ఆటపాటలు, బలం నీవే.

బ్రహ్మకాలోఽగ్నివక్త్రశ్చ దణ్డీ ముణ్డీ చ దణ్డధృక్। చతుర్యుగశ్చతుర్వేదశ్చతుర్హోత్రశ్చతుష్పథః ।। ౩౦.

బ్రహ్మకాలం, అగ్నిముఖుడు, దండధారి, ముండముండ, దండాన్ని పట్టేవాడు, నాలుగు యుగాలు, నాలుగు వేదాలు, నాలుగు హోతారులు, నాలుగు మార్గాలు నీవే.

చతురా శ్రమవేత్తా చ చాతుర్వర్ణ్యకరశ్చ హ। క్షరాక్షరప్రియో ధూర్త్తోఽగణ్యోఽగణ్యగణాధిపః ।। ౩౦.

ఆమె నాలుగు విధాల శ్రమలో నిపుణురాలు, నాలుగు వర్ణాల సృష్టికర్త. నశ్వరమైనవాటినీ, నశ్వరముకాదివాటినీ ఇష్టపడేవారు. చురుకైనవారు, లెక్కకు రాని వారు, లెక్కకు రాని సమూహాలకు నాయకురాలు.

రుద్రాక్షమాల్యామ్బరధరో గిరికో గిరికప్రియః। శిల్పీశః శిల్పినాం శ్రేష్ఠః సర్వశిల్పప్రవర్త్తకః ।। ౩౦.

రుద్రాక్షమాల ధరించి, వస్త్రాలు ధరించి, కొండలో జన్మించింది, కొండకు ప్రియమైనది. కళాకారులకు అధిపతి, కళాకారుల్లో శ్రేష్ఠురాలు, అన్ని కళలకు ఆద్యురాలు.

భగనేత్రాన్తకశ్చన్ద్రః పూష్ణో దన్తవినాశనః। గూఢావర్త్తశ్చ గూఢశ్చ గూఢప్రతినిషేవితా ।। ౩౦.

భగుడి కన్ను నాశనం చేసినవాడు, చంద్రుడు, పూషణుడి పళ్లను ధ్వంసించినవాడు. రహస్యంగా సంచరించేవాడు, దాగినవాడు, దాగినవారు సేవించేవాడు.

తరణస్తా రకశ్చైవ సర్వభూతసుతారణః। ధాతా విధాతా సత్వానాం నిధాతా ధారణో ధరః ।। ౩౦.

ఆయన సూర్యుడు, రక్షించేవాడు, అన్ని జీవులను రక్షించేవాడు. పోషకుడు, సృష్టికర్త, స్థాపకుడు, ఆధారంగా నిలిచేవాడు.

తపో బ్రహ్మ చ సత్యఞ్చ బ్రహ్మచర్యమథార్జవమ్ । భూతాత్మా భూతకృద్భూతో భూతభవ్యభవోద్భవః ।। ౩౦.

తపస్సు, బ్రహ్మం, సత్యం, బ్రహ్మచర్యం, నేరుగా ఉండడం— ఇవన్నీ ఆయనే. భూతాల ఆత్మ, భూతాల సృష్టికర్త, భూతరూపుడు, గత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాలకు మూలమైనవాడు.

భూర్భువఃస్వరితశ్చైవ తథోత్పత్తిర్మహేశ్వరః। ఈశానో వీక్షణః శాన్తో దుర్దాన్తో దన్తనాశనః ।। ౩౦.

భూ, భువః, స్వః అనే లోకాలు ఆయనే. వాటి ఉద్భవమూ ఆయనే. మహేశ్వరుడు, పరిపాలకుడు, పరిశీలించేవాడు, శాంత స్వభావుడు, అదుపులోకి రాని వాడు, పళ్లను నాశనం చేసేవాడు.

బ్రహ్మావర్త్త సురావర్త్త కామావర్త్త నమోఽస్తు తే। కామబిమ్బనిహర్త్తా చ కర్ణికారరజఃప్రియః ।। ౩౦.

బ్రహ్మచక్రం, దేవతల చక్రం, కామచక్రం— ఇవన్నీ ఆయనే. నీకు నమస్కారం. కామ ప్రతిబింబాన్ని నాశనం చేసేవాడు, కర్ణికార పువ్వు రేణువును ఇష్టపడేవాడు.

ముఖచన్ద్రో భీమముఖః సుముఖో దుర్ముఖో ముఖః। చతుర్ముఖో బహుముఖో రణే హ్యభిముఖః సదా ।। ౩౦.

చందమామ ముఖం, భయంకరమైన ముఖం, అందమైన ముఖం, క్రూరమైన ముఖం, ముఖమయినవాడు, నాలుగు ముఖాలు, అనేక ముఖాలు, యుద్ధంలో శత్రువును ఎప్పుడూ ఎదుర్కొనేవాడు.

హిరణ్యగర్భః శకునిర్మహోదధిః పరో విరాట్ । అధర్మహా మహాదణ్డో దణ్డధారో రణప్రియః ।। ౩౦.

హిరణ్యగర్భుడు, పక్షి, మహాసముద్రం, పరమాత్మ, విరాట్ స్వరూపుడు. అధర్మాన్ని నాశనం చేసేవాడు, మహాదండుడు, దండాన్ని ధరించేవాడు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడేవాడు.

గోతమోగోప్రతారశ్చ గోవృషేశ్చరవాహనః। ధర్మకృద్ధర్మస్రష్టా చ ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ।। ౩౦.

గౌతముడు, గోవులను రక్షించేవాడు, వృషభానికి అధిపతి, పశువులతో సంచరించేవాడు. ధర్మాన్ని సృష్టించేవాడు, ధర్మానికి మూలమైనవాడు, ధర్మమే అయినవాడు, ధర్మాన్ని అతి బాగా తెలిసినవాడు.

త్రైలోక్యగోప్తా గోవిన్దో మానదో మాన ఏవ చ। తిష్ఠన్ స్థిరశ్చ స్థాణుశ్చ నిష్కమ్పః కమ్ప ఏవ చ ।। ౩౦.

మూడు లోకాల రక్షకుడు, గోవిందుడు, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడు, గౌరవమే అయినవాడు. నిలబడినవాడు, స్థిరుడు, అచలుడు, అయినా కంపించేవాడు.

దుర్వారణో దుర్విషదో దుఃసహో దురతిక్రమః। దుర్ద్ధరో దుష్ప్రకమ్పశ్చ దుర్విదో దుర్జ్జయో జయః ।। ౩౦.

అడగలేని వాడు, విషాన్ని తట్టుకోలేని వాడు, భరించలేని వాడు, దాటి పోవడం కష్టమైనవాడు. మోయడం కష్టమైనవాడు, కదిలించలేని వాడు, తెలుసుకోవడం కష్టం, జయించలేని వాడు, అయినా విజేత.

శశః శశాఙ్కః శమనః శీతోష్ణం దుర్జరాఽథ తృట్। ఆధయో వ్యాధయశ్చైవ వ్యాధిహా వ్యాధిగశ్చ హ ।। ౩౦.

శశుడు, చంద్రుడు, శాంతిని కలిగించేవాడు, చల్లదనం, వేడిమి, జీర్ణించలేని వాడు, దాహం. వ్యాధులు, రోగాలు, వ్యాధిని నాశనం చేసేవాడు, వ్యాధిలో నివసించేవాడు.

సహ్యో యజ్ఞో మృగా వ్యాధా వ్యాధీనామాకరోఽకరః । శిఖణ్డీ పుణ్డరీకాక్షః పుణ్డరీకావలోకనః ।। ౩౦.

తట్టుకునే వాడు, యజ్ఞం, జింక, వేటగాడు, వ్యాధులకు మూలం, మూలం కానివాడు. కిరీటమున్నవాడు, కమలనేత్రుడు, కమలాన్ని దర్శించేవాడు.

దణ్డధరః సదణ్డశ్చ దణ్డముణ్డవిభూషితః। విషపోఽమృతపశ్చైవ సురాపః క్షీరసోమపః ।। ౩౦.

దండాన్ని ధరించేవాడు, ఎప్పుడూ దండంతో ఉండేవాడు, ముండచేయబడిన తలతో అలంకరించబడినవాడు. విషాన్ని త్రాగేవాడు, అమృతాన్ని త్రాగేవాడు, మద్యం త్రాగేవాడు, పాలూ సోమరసమూ త్రాగేవాడు.

మధుపశ్చాజ్యపశ్చైవ సర్వపశ్చ మహాబలః। వృషాశ్వవాహ్యో వృషభస్తథా వృషభలోచనః ।। ౩౦.

తేనె త్రాగేవాడు, నెయ్యి త్రాగేవాడు, అన్నీ త్రాగేవాడు, మహాబలుడు. వృషభం, గుర్రం ఎక్కేవాడు, వృషభుడు, వృషభనేత్రుడు.

వృషభశ్చైవ విఖ్యాతో లోకానాం లోకసత్కృతః। చన్ద్రాదిత్యౌ చక్షుషీ తే హృదయఞ్చ పితామహః। అగ్నిరాపస్తథా దేవో ధర్మకర్మప్రసాధితః ।। ౩౦.

వృషభుడిగా ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, లోకాలు గౌరవించేవాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు నీ కళ్ళు, హృదయం పితామహుడు. అగ్ని, నీరు, ధర్మకర్మల వల్ల స్థాపితమైన దేవుడు.

న బ్రహ్మా న చ గోవిన్దః పురాణఋషయో న చ। మాహాత్మ్యం వేదితుం శక్తా యాథాతథ్యేన తే శివ ।। ౩౦.

బ్రహ్మా, గోవిందుడు, పురాతన ఋషులు కూడా నీ మహాత్మ్యాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకోలేరు, శివా!

యా మూర్త్తయః సుసూక్ష్మాస్తే న మహ్యం యాన్తి దర్శనమ్। తాభిర్ణాం సతతం రక్ష పితా పుత్రమివౌరసమ్ ।। ౩౦.

ఎన్ని సూక్ష్మమైన రూపాలు నాకు కనబడవో, అవన్నీ నన్ను నిత్యం రక్షించు. తండ్రి తన కుమారుడిని ఎలా కాపాడుతాడో, అలాగే నన్ను కాపాడు.

రక్ష మాం రక్షణీయోఽహం తవానఘ నమోఽస్తు తే ౩౦.

నీవు నన్ను రక్షించు. నేను నీ చేత రక్షింపబడవలసినవాడిని. పాపరహితుడా! నీకు నమస్కారం.

యః సహస్రాణ్యనేకాని పుంసామాహృత్య దుర్ద్దశః। తిష్ఠత్యేకః సముద్రాన్తే స మే గోప్తాస్తు నిత్యశః ।। ౩౦.

ఎవరెవరో వేలాది మందిని పట్టుకుని, సముద్రపు అంచున ఒంటరిగా నిలిచివుంటాడో, అతడే నన్ను ఎప్పుడూ కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాను.

యం వినిద్రా జితశ్వాసాః సత్త్వస్థాః సమదర్శినః। జ్యోతిః పశ్యన్తి యుఞ్జానాస్తస్మై యోగాత్మనే నమః ।। ౩౦.

ఎవరు నిద్రలేని వారు, శ్వాసను జయించిన వారు, సత్వగుణంలో నిలిచిన వారు, సమదృష్టితో యోగంలో తలమునకలై ఆ వెలుగును చూస్తారో, ఆ యోగాత్మకు నా నమస్కారం.

సమ్భక్ష్య సర్వ భూతాని యుగాన్తే సముపస్థితే। యః శేతే జలమధ్యస్థస్తం ప్రపద్యేఽప్సుశాయినమ్ ।। ౩౦.

యుగాంతంలో అన్ని జీవులను తనలో కలిపేసుకుని, నీటిలో నిద్రించే వాడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను. ఆ జలాశయినికి నేను శరణు.

ప్రవిశ్య వదనే రాహోర్యః సోమం గ్రసతే నిశి । గ్రసత్యర్కఞ్చ స్వర్భానుర్భుత్వా సోమాగ్నిరేవ చ ।। ౩౦.

రాహువు నోటిలోకి ప్రవేశించి, రాత్రి చంద్రుడిని మింగేవాడెవరో, స్వర్భాను చంద్రుడిగా, అగ్నిగా మారి, సూర్యుడిని కూడా మింగుతాడని చెప్పబడింది.