వాయుపురాణమ్

త్వమన్నమన్నకర్త్తా చ అన్నదశ్చ త్వమేవ హి। అన్నస్రష్టా చ పక్తా చ పక్వభుక్తపచే నమః ।। ౩౦.

నీవే అన్నం, అన్నాన్ని తయారు చేసేవాడూ నీవే, అన్నాన్ని ఇచ్చేవాడూ నీవే. అన్నాన్ని సృష్టించేవాడూ, వండేవాడూ, వండినదాన్ని తినేవాడూ, జీర్ణించేవాడూ నీవే. నీకు నమస్కారం.

జరాయుజోఽణ్డజశ్చైవ స్వేదజోద్భిజ్జ ఏవ చ। త్వమేవ దేవదేవశో భూతగ్రామశ్చతుర్విధః ।। ౩౦.౨౨౬ . చరాచరస్య బ్రహ్మా త్వం ప్రతిహర్త్తా త్వమేవ చ। త్వమేవ బ్రహ్మవిదుషామపి బ్రహ్మవిదాం వరః ।। ౩౦.

జరాయుజులు, అండజులు, స్వేదజులు, ఉద్భిజ్జులు—ఈ నలుగురు భూతజాతులకు దేవతల దేవుడవు నీవే. చరాచర సమస్తాన్ని సృష్టించేవాడూ, నాశనం చేసేవాడూ నీవే. బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారిలోనూ, బ్రహ్మవిదులలోనూ, నీవే శ్రేష్ఠుడు.

సత్త్వస్య పరమా యోనిరబ్వాయుజ్యోతిషాం నిధిః। ఋక్సామని తథోఙ్కారమాహుస్త్వాం బ్రహ్మవాదినః ।। ౩౦.

సత్త్వానికి పరమ మూలమైనవాడా, గాలి లేని వెలుగులకు నిధివైనవాడా, ఋక్, సామ, ఓంకార స్వరూపుడవని బ్రహ్మవేత్తలు నిన్ను వర్ణిస్తారు.

హవిర్హావీ హవో హావీ హువాం వాచాహుతిః సదా। గాయన్తి త్వాం సురశ్రేష్ఠ సామగా బ్రహ్మవాదినః ।। ౩౦.

నీవే హవిస్సు, హవిస్సు సమర్పించేవాడూ, హవిస్సు స్వీకరించేవాడూ, వాక్కుతో సమర్పించే హోత్రువూ నీవే. దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు, సామగానం పాడేవారు, బ్రహ్మవేత్తలు నిన్ను కీర్తిస్తారు.

యజుర్మయో ఋఙ్మయస్వ సామాథర్వమయస్తథా। పఠ్యసే బ్రహ్మవిద్భిస్త్వం కల్పోపనిషదాం గణైః ।। ౩౦.

నీవే యజుర్వేద స్వరూపుడవు, ఋగ్వేద స్వరూపుడవు, సామవేద, అథర్వవేద స్వరూపుడవు. బ్రహ్మవేత్తలు, కల్ప, ఉపనిషత్తుల వర్గాలు నిన్ను పఠిస్తారు.

బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వర్ణావరాశ్చ యే। త్వామేవ మేఘసఙ్ఘాశ్చ విశ్వస్త నితగర్జ్జితమ్ ।। ౩౦.

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, తక్కువ కులాలవారు—ఇవన్నీ నీవే. మేఘ సమూహాలూ నీవే, విశ్వంలో గర్జించే శబ్దమూ నీవే.

సంవత్సరస్త్వమృతవో మాసా మాసార్ద్ధమేవ చ। కలా కాష్ఠా నిమేషాశ్చ నక్షత్రాణి యుగా గ్రహాః ।। ౩౦.

నీవే సంవత్సరం, ఋతువులు, నెలలు, పన్నెండు రోజులు, కాలములో భాగాలు, క్షణాలు, నిమిషాలు, నక్షత్రాలు, యుగాలు, గ్రహాలు అన్నీ నీవే.

వృషాణాం కకుదం త్వం హిగిరీణాం శిఖరాణి చ। సింహో మృగాణాం పతతాం తార్క్ష్యోఽనన్తశ్చ భోగినామ్ ।। ౩౦.

ఎద్దులలో కొమ్ము, పర్వతాలలో శిఖరాలు, మృగాలలో సింహం, పక్షుల్లో గరుత్మంతుడు, పాముల్లో అనంతుడు నీవే.

క్షీరోదో హ్యుదధీనాఞ్చ యన్త్రాణాం ధనురేవ చ। వజ్రమ్ప్రహరణానాఞ్చ వ్రతానాం సత్యమేవ చ ।। ౩౦.

సముద్రాలలో పాలసముద్రం, పరికరాలలో విల్లు, ఆయుధాలలో వజ్రాయుధం, వ్రతాలలో సత్యవ్రతం నీవే.

ఇచ్ఛా ద్వేషశ్చ రాగశ్చ మోహః క్షామో దమః శమః। వ్యవసాయో ధృతిర్లోభః కామక్రోధౌ జయాజయౌ ।। ౩౦.

ఆసక్తి, ద్వేషం, మమకారం, మాయ, అలసట, నియమం, శాంతి, సంకల్పం, ధైర్యం, లోభం, కామం, కోపం, విజయం, ఓటమి — ఇవన్నీ నీవే.

త్వం గదీ త్వం శరీ చాపి ఖట్వాఙ్గీ ఝర్ఝరీ తథా । ఛేత్తా భేత్తా ప్రహర్త్తా చ త్వం నేతాప్యన్తకో మతః ।। ౩౦.

గద, బాణం, ఖడ్గం, ఝంజ, నీవే. కోయువాడు, పగలగొట్టేవాడు, కొట్టేవాడు, నాయకుడు, అంత్యకర్త కూడా నీవే.

దశలక్షణసంయుక్తో ధర్మోఽర్థః కామ ఏవ । ఇన్ద్రః సముద్రాః సరితః పల్వలాని సరాంసి చ ।। ౩౦.

పది లక్షణాలతో కూడిన ధర్మం, ధనం, కామం, ఇంద్రుడు, సముద్రాలు, నదులు, చెరువులు, సరస్సులు — ఇవన్నీ నీవే.

లతావల్లీ తృణౌషధ్యః పశవో మృగపక్షిణః। ద్రవ్యకర్మగుణారమ్భః కాలపుష్పఫలప్రదః ।। ౩౦.

వెల్లెలు, లతలు, గడ్డి, ఔషధాలు, పశువులు, అడవి జంతువులు, పక్షులు, పదార్థాల, క్రియల, గుణాల, కాలపు, పుష్పఫలాల ఆది నీవే.

ఆదిశ్వాన్తశ్చ మధ్యశ్చ గాయత్ర్యోఙ్కార ఏవ చ। హరితో లోహితః కృష్ణో నీలః పీతస్తథారుణః ।। ౩౦.

ఆది, అంతం, మధ్యం, గాయత్రీ, ఓంకారం, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, నలుపు, నీలం, పసుపు, అరుణవర్ణం — ఇవన్నీ నీవే.

కద్రుశ్చ కపిలశ్చైవ కపోతో మేచకస్తథా। సువర్ణరేతా విఖ్యాతః సువర్ణ శ్చాప్యతో మతః ।। ౩౦.

కద్రు, కపిలుడు, కపోతుడు, మేచకుడు, ప్రసిద్ధి చెందిన సువర్ణరేత, సువర్ణుడు — వీరందరూ నీవే.

సువర్ణనామా చ తథా సువర్ణప్రియ ఏవ చ। త్వమిన్ద్రోఽథ యమశ్చైవ వరుణో ధనదోఽనలః ।। ౩౦.

సువర్ణనాముడు, సువర్ణప్రియుడు, నీవే ఇంద్రుడు, యముడు, వరుణుడు, కుబేరుడు, అగ్ని కూడా.

ఉత్ఫుల్లశ్చిత్రభానుశ్చ స్వర్భానుర్భానురేవ చ। హోత్రం హోతా చ హోమస్త్వం హుతఞ్చ ప్రహుతం ప్రభుః ।। ౩౦.

పుష్పించినవాడు, రంగురంగులవాడు, ప్రకాశవంతుడు, స్వర్భాను, భాను, హోత్రం, హోత, హోమం, హుతం, ప్రహుతం, ప్రభువు నీవే.

సుపర్ణఞ్చ తథా బ్రహ్మ యజుషాం శతరుద్రియమ్। పవిత్రాణాం పవిత్రం చ మఙ్గలానాఞ్చ మఙ్గలమ్ ।। ౩౦.

సుపర్ణుడు, బ్రహ్మ, యజుర్వేదం, శతరుద్రం, పవిత్రాలలో పవిత్రమైనది, మంగళాలలో మంగళమైనది నీవే.

గిరిః స్తోకస్తథా వృక్షో జీవః పుద్గల ఏవ చ। సత్త్వం త్వఞ్చ రజస్త్వఞ్చ తమశ్చ ప్రజనం తథా ।। ౩౦.

పర్వతం, కొండ, చెట్టు, జీవి, వ్యక్తి, సత్వగుణం, రజోగుణం, తమోగుణం, సృష్టి — ఇవన్నీ నీవే.

ప్రాణోఽపానః సామానశ్చ ఉదానో వ్యాన ఏవ చ। ఉన్మేషశ్చైవ మేషశ్చ తథా జృమ్భితమేవ చ ।। ౩౦.

ప్రాణం, అపానము, సమానము, ఉదానము, వ్యానము, కన్ను తెరచడం, మేక, జబ్బు — ఇవన్నీ నీవే.

లోహితాఙ్గో గదీ దంష్ట్రీ మహావక్త్రో మహోదరః। సుచిరోమా హరిచ్ఛ్మశ్రురూర్ద్ధ్వకేశస్త్రిలోచనః ।। ౩౦.

ఎర్ర శరీరుడు, గదధారి, పంజరాలు ఉన్నవాడు, పెద్ద నోరు, పెద్ద పొత్తికడుపు, సుందరమైన జుట్టు, ఆకుపచ్చ గడ్డ, పైకి లేచిన జుట్టు, మూడు కళ్లవాడు నీవే.

గీతవాదిత్రనృత్యాఙ్గో గీతవాదనకప్రియః। మత్స్యో జలీ జలో జల్య జవః కాలః కలీ కలః ।। ౩౦.

పాట, వాద్యం, నాట్యంలో భాగాలు నీవే; పాట, వాద్యప్రియుడు నీవే; చేప, జలజంతువు, నీరు, తేమ, వేగవంతుడు, కాలం, కలియుగం, కలుడు నీవే.

వికాలశ్చ సుకాలశ్చ దుష్కాలః కలనాశనః। మృత్యుశ్చైవ క్షయోఽన్తశ్చ క్షమాపాయకరో హరః ।। ౩౦.

చెడుకాలం, మంచికాలం, కష్టకాలం, కాలనాశకుడు, మరణం, క్షయం, అంతం, భూమి బాధను తొలగించేవాడు నీవే.

సంవర్త్తకోఽన్తకశ్చైవ సంవర్త్తకబలాహకౌ। ఘటో ఘటీకో ఘణ్టీకో చూడాలోలబలో బలమ్ ।। ౩౦.

సంవర్తకుడు, అంత్యకర్త, సంవర్తక మేఘాలు, మడక, చిన్న మడక, గంట, జట, ఆటపాటలు, బలం నీవే.

బ్రహ్మకాలోఽగ్నివక్త్రశ్చ దణ్డీ ముణ్డీ చ దణ్డధృక్। చతుర్యుగశ్చతుర్వేదశ్చతుర్హోత్రశ్చతుష్పథః ।। ౩౦.

బ్రహ్మకాలం, అగ్నిముఖుడు, దండధారి, ముండముండ, దండాన్ని పట్టేవాడు, నాలుగు యుగాలు, నాలుగు వేదాలు, నాలుగు హోతారులు, నాలుగు మార్గాలు నీవే.

చతురా శ్రమవేత్తా చ చాతుర్వర్ణ్యకరశ్చ హ। క్షరాక్షరప్రియో ధూర్త్తోఽగణ్యోఽగణ్యగణాధిపః ।। ౩౦.

ఆమె నాలుగు విధాల శ్రమలో నిపుణురాలు, నాలుగు వర్ణాల సృష్టికర్త. నశ్వరమైనవాటినీ, నశ్వరముకాదివాటినీ ఇష్టపడేవారు. చురుకైనవారు, లెక్కకు రాని వారు, లెక్కకు రాని సమూహాలకు నాయకురాలు.

రుద్రాక్షమాల్యామ్బరధరో గిరికో గిరికప్రియః। శిల్పీశః శిల్పినాం శ్రేష్ఠః సర్వశిల్పప్రవర్త్తకః ।। ౩౦.

రుద్రాక్షమాల ధరించి, వస్త్రాలు ధరించి, కొండలో జన్మించింది, కొండకు ప్రియమైనది. కళాకారులకు అధిపతి, కళాకారుల్లో శ్రేష్ఠురాలు, అన్ని కళలకు ఆద్యురాలు.

భగనేత్రాన్తకశ్చన్ద్రః పూష్ణో దన్తవినాశనః। గూఢావర్త్తశ్చ గూఢశ్చ గూఢప్రతినిషేవితా ।। ౩౦.

భగుడి కన్ను నాశనం చేసినవాడు, చంద్రుడు, పూషణుడి పళ్లను ధ్వంసించినవాడు. రహస్యంగా సంచరించేవాడు, దాగినవాడు, దాగినవారు సేవించేవాడు.

తరణస్తా రకశ్చైవ సర్వభూతసుతారణః। ధాతా విధాతా సత్వానాం నిధాతా ధారణో ధరః ।। ౩౦.

ఆయన సూర్యుడు, రక్షించేవాడు, అన్ని జీవులను రక్షించేవాడు. పోషకుడు, సృష్టికర్త, స్థాపకుడు, ఆధారంగా నిలిచేవాడు.