వాయుపురాణమ్

బాలానాఞ్చైవ గోప్త్రే చ బాలక్రీడనకాయ చ। నమః శుద్ధాయ బుద్ధాయ క్షోభణాయాక్షతాయ చ ।। ౩౦.

పిల్లలను కాపాడేవాడికి, పిల్లల ఆటలో ఆనందపడేవాడికీ నమస్కారం. శుద్ధుడైనవాడికి, జ్ఞానవంతుడైనవాడికీ, కలకలం కలిగించేవాడికీ, ఏమాత్రం దెబ్బతినని వాడికీ నమస్కారం.

తరఙ్గాఙ్కితకేశాయ ముక్తకేశాయ వై నమః। నమః షట్కర్మనిష్ఠాయ త్రికర్మనిరతాయ చ ।। ౩౦.

తలపై అలలు లాంటి జుట్టు ఉన్నవాడికీ, వదులుగా జుట్టు వదిలినవాడికీ నమస్కారం. ఆరు విధాల కర్మల్లో నిబద్ధుడైనవాడికీ, మూడు విధాల కర్మల్లో నిమగ్నుడైనవాడికీ నమస్కారం.

వర్ణాశ్రమాణాం విధివత్ పృథక్కర్మప్రవర్తినే। మనో ఘోషాయ ఘోష్యాయ నమః కలకలాయ చ ।। ౩౦.

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను నియమానుసారం వేరు వేరు విధులుగా నిర్వహించేవాడికీ నమస్కారం. మనస్సు శబ్దంగా ఉన్నవాడికీ, అందరూ పలకవలసినవాడికీ, కలకలంగా ఉన్నవాడికీ నమస్కారం.

శ్వేతపిఙ్గలనేత్రాయ కృష్ణరక్తక్షణాయ చ । ధర్మార్థ కామమోక్షాయ క్రథాయ కథనాయ చ ।। ౩౦.

తెలుపు, గోధుమ రంగు కళ్లున్నవాడికీ, నలుపు, ఎరుపు క్షణాలతో ఉన్నవాడికీ నమస్కారం. ధర్మార్థకామమోక్ష స్వరూపుడైనవాడికీ, అరుపుగా, కథనంగా ఉన్నవాడికీ నమస్కారం.

సాఙ్ఖ్యాయ సాఙ్ఖ్యముఖ్యాయ యోగాధిపతయే నమః। నమోరథ్యవిరథ్యాయ చతుష్పథరతాయ చ ।। ౩౦.

సాంఖ్యమార్గ స్వరూపుడికీ, సాంఖ్యులలో ప్రధానుడికీ, యోగాధిపతికీ నమస్కారం. రథంతో ఉన్నవాడికీ, రథం లేకుండా ఉన్నవాడికీ, నాలుగు దారుల కూడళ్లలో సంచరించేవాడికీ నమస్కారం.

కృష్ణా జినోత్తరీయాయ వ్యాలయజ్ఞోపవీతినే। ఈశానవజ్రసంహాయ హరికేశ నమోఽస్తు తే। అవివేకైకనాథాయ వ్యక్తావ్యక్త నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

నలుపు జింక చర్మాన్ని కప్పుకున్నవాడికీ, పాము యజ్ఞోపవీతంగా ధరించినవాడికీ నమస్కారం. ఈశానదిక్కు వజ్రాయుధాన్ని పట్టిన హరికేశుడా, నీకు నమస్కారం. వివేకం లేని వారికి ఒక్కటే ఆశ్రయం అయినవాడా, ప్రकटమైనవాడా, అప్రమేయుడా, నీకు నమస్కారం.

కామ కామద కామధ్న ధృష్టోదృప్తనిషూదన। సర్వ సర్వద సర్వజ్ఞ సన్ధ్యారాగ నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

కామస్వరూపుడా, కోరికలు ఇచ్చేవాడా, కోరికలను నాశనం చేసేవాడా, ధైర్యంగా, గర్వంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. సమస్తమూ నీవే, అన్నీ ఇచ్చేవాడూ నీవే, అన్నీ తెలిసినవాడా, సంధ్యారాగ స్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం.

మహాబాల మహాబాహో మహాసత్త్వ మహాద్యుతే। మహామేఘవరప్రేక్ష మహాకాల నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

మహాబలుడా, బలమైన భుజాలవాడా, గొప్ప స్థిరత కలవాడా, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడా, నీ చూపు మహా మేఘంలా ఉన్నవాడా, మహాకాలుడా, నీకు నమస్కారం.

స్థూలజీర్ణణాఙ్గజటినే వల్కలాజినధారిణే। దీప్తశూర్యాగ్నిజటినే వల్కలాజినవాససే। సహస్రసూర్యప్రతిమ తపోనిత్య నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

మోటుగా, వృద్ధమైన అవయవాలతో, జటలు కలిగి, వల్కలాలు, జింకచర్మం ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం. దహనమైన సూర్యుడు, అగ్ని లాంటి జటలు కలిగి, వల్కలాలు, జింకచర్మం వేసుకున్నవాడా, వెయ్యి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే తపస్సులో నిత్యంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం.

ఉన్మాదనశతావర్త్త గఙ్గాతోయార్ద్ధమూర్ద్ధజ। చన్ద్రావర్త్త యుగావర్త్త మేఘావర్త్త నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

వంద విధాల ఉన్మాదాన్ని తిప్పే వాడా, గంగాజలం తలపై అర్ధంగా ఉంచుకున్నవాడా, చంద్రుడిని, యుగాలను, మేఘాలను తిప్పే వాడా, నీకు నమస్కారం.

త్వమన్నమన్నకర్త్తా చ అన్నదశ్చ త్వమేవ హి। అన్నస్రష్టా చ పక్తా చ పక్వభుక్తపచే నమః ।। ౩౦.

నీవే అన్నం, అన్నాన్ని తయారు చేసేవాడూ నీవే, అన్నాన్ని ఇచ్చేవాడూ నీవే. అన్నాన్ని సృష్టించేవాడూ, వండేవాడూ, వండినదాన్ని తినేవాడూ, జీర్ణించేవాడూ నీవే. నీకు నమస్కారం.

జరాయుజోఽణ్డజశ్చైవ స్వేదజోద్భిజ్జ ఏవ చ। త్వమేవ దేవదేవశో భూతగ్రామశ్చతుర్విధః ।। ౩౦.౨౨౬ . చరాచరస్య బ్రహ్మా త్వం ప్రతిహర్త్తా త్వమేవ చ। త్వమేవ బ్రహ్మవిదుషామపి బ్రహ్మవిదాం వరః ।। ౩౦.

జరాయుజులు, అండజులు, స్వేదజులు, ఉద్భిజ్జులు—ఈ నలుగురు భూతజాతులకు దేవతల దేవుడవు నీవే. చరాచర సమస్తాన్ని సృష్టించేవాడూ, నాశనం చేసేవాడూ నీవే. బ్రహ్మాన్ని తెలిసినవారిలోనూ, బ్రహ్మవిదులలోనూ, నీవే శ్రేష్ఠుడు.

సత్త్వస్య పరమా యోనిరబ్వాయుజ్యోతిషాం నిధిః। ఋక్సామని తథోఙ్కారమాహుస్త్వాం బ్రహ్మవాదినః ।। ౩౦.

సత్త్వానికి పరమ మూలమైనవాడా, గాలి లేని వెలుగులకు నిధివైనవాడా, ఋక్, సామ, ఓంకార స్వరూపుడవని బ్రహ్మవేత్తలు నిన్ను వర్ణిస్తారు.

హవిర్హావీ హవో హావీ హువాం వాచాహుతిః సదా। గాయన్తి త్వాం సురశ్రేష్ఠ సామగా బ్రహ్మవాదినః ।। ౩౦.

నీవే హవిస్సు, హవిస్సు సమర్పించేవాడూ, హవిస్సు స్వీకరించేవాడూ, వాక్కుతో సమర్పించే హోత్రువూ నీవే. దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు, సామగానం పాడేవారు, బ్రహ్మవేత్తలు నిన్ను కీర్తిస్తారు.

యజుర్మయో ఋఙ్మయస్వ సామాథర్వమయస్తథా। పఠ్యసే బ్రహ్మవిద్భిస్త్వం కల్పోపనిషదాం గణైః ।। ౩౦.

నీవే యజుర్వేద స్వరూపుడవు, ఋగ్వేద స్వరూపుడవు, సామవేద, అథర్వవేద స్వరూపుడవు. బ్రహ్మవేత్తలు, కల్ప, ఉపనిషత్తుల వర్గాలు నిన్ను పఠిస్తారు.

బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వర్ణావరాశ్చ యే। త్వామేవ మేఘసఙ్ఘాశ్చ విశ్వస్త నితగర్జ్జితమ్ ।। ౩౦.

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, తక్కువ కులాలవారు—ఇవన్నీ నీవే. మేఘ సమూహాలూ నీవే, విశ్వంలో గర్జించే శబ్దమూ నీవే.

సంవత్సరస్త్వమృతవో మాసా మాసార్ద్ధమేవ చ। కలా కాష్ఠా నిమేషాశ్చ నక్షత్రాణి యుగా గ్రహాః ।। ౩౦.

నీవే సంవత్సరం, ఋతువులు, నెలలు, పన్నెండు రోజులు, కాలములో భాగాలు, క్షణాలు, నిమిషాలు, నక్షత్రాలు, యుగాలు, గ్రహాలు అన్నీ నీవే.

వృషాణాం కకుదం త్వం హిగిరీణాం శిఖరాణి చ। సింహో మృగాణాం పతతాం తార్క్ష్యోఽనన్తశ్చ భోగినామ్ ।। ౩౦.

ఎద్దులలో కొమ్ము, పర్వతాలలో శిఖరాలు, మృగాలలో సింహం, పక్షుల్లో గరుత్మంతుడు, పాముల్లో అనంతుడు నీవే.

క్షీరోదో హ్యుదధీనాఞ్చ యన్త్రాణాం ధనురేవ చ। వజ్రమ్ప్రహరణానాఞ్చ వ్రతానాం సత్యమేవ చ ।। ౩౦.

సముద్రాలలో పాలసముద్రం, పరికరాలలో విల్లు, ఆయుధాలలో వజ్రాయుధం, వ్రతాలలో సత్యవ్రతం నీవే.

ఇచ్ఛా ద్వేషశ్చ రాగశ్చ మోహః క్షామో దమః శమః। వ్యవసాయో ధృతిర్లోభః కామక్రోధౌ జయాజయౌ ।। ౩౦.

ఆసక్తి, ద్వేషం, మమకారం, మాయ, అలసట, నియమం, శాంతి, సంకల్పం, ధైర్యం, లోభం, కామం, కోపం, విజయం, ఓటమి — ఇవన్నీ నీవే.

త్వం గదీ త్వం శరీ చాపి ఖట్వాఙ్గీ ఝర్ఝరీ తథా । ఛేత్తా భేత్తా ప్రహర్త్తా చ త్వం నేతాప్యన్తకో మతః ।। ౩౦.

గద, బాణం, ఖడ్గం, ఝంజ, నీవే. కోయువాడు, పగలగొట్టేవాడు, కొట్టేవాడు, నాయకుడు, అంత్యకర్త కూడా నీవే.

దశలక్షణసంయుక్తో ధర్మోఽర్థః కామ ఏవ । ఇన్ద్రః సముద్రాః సరితః పల్వలాని సరాంసి చ ।। ౩౦.

పది లక్షణాలతో కూడిన ధర్మం, ధనం, కామం, ఇంద్రుడు, సముద్రాలు, నదులు, చెరువులు, సరస్సులు — ఇవన్నీ నీవే.

లతావల్లీ తృణౌషధ్యః పశవో మృగపక్షిణః। ద్రవ్యకర్మగుణారమ్భః కాలపుష్పఫలప్రదః ।। ౩౦.

వెల్లెలు, లతలు, గడ్డి, ఔషధాలు, పశువులు, అడవి జంతువులు, పక్షులు, పదార్థాల, క్రియల, గుణాల, కాలపు, పుష్పఫలాల ఆది నీవే.

ఆదిశ్వాన్తశ్చ మధ్యశ్చ గాయత్ర్యోఙ్కార ఏవ చ। హరితో లోహితః కృష్ణో నీలః పీతస్తథారుణః ।। ౩౦.

ఆది, అంతం, మధ్యం, గాయత్రీ, ఓంకారం, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, నలుపు, నీలం, పసుపు, అరుణవర్ణం — ఇవన్నీ నీవే.

కద్రుశ్చ కపిలశ్చైవ కపోతో మేచకస్తథా। సువర్ణరేతా విఖ్యాతః సువర్ణ శ్చాప్యతో మతః ।। ౩౦.

కద్రు, కపిలుడు, కపోతుడు, మేచకుడు, ప్రసిద్ధి చెందిన సువర్ణరేత, సువర్ణుడు — వీరందరూ నీవే.

సువర్ణనామా చ తథా సువర్ణప్రియ ఏవ చ। త్వమిన్ద్రోఽథ యమశ్చైవ వరుణో ధనదోఽనలః ।। ౩౦.

సువర్ణనాముడు, సువర్ణప్రియుడు, నీవే ఇంద్రుడు, యముడు, వరుణుడు, కుబేరుడు, అగ్ని కూడా.

ఉత్ఫుల్లశ్చిత్రభానుశ్చ స్వర్భానుర్భానురేవ చ। హోత్రం హోతా చ హోమస్త్వం హుతఞ్చ ప్రహుతం ప్రభుః ।। ౩౦.

పుష్పించినవాడు, రంగురంగులవాడు, ప్రకాశవంతుడు, స్వర్భాను, భాను, హోత్రం, హోత, హోమం, హుతం, ప్రహుతం, ప్రభువు నీవే.

సుపర్ణఞ్చ తథా బ్రహ్మ యజుషాం శతరుద్రియమ్। పవిత్రాణాం పవిత్రం చ మఙ్గలానాఞ్చ మఙ్గలమ్ ।। ౩౦.

సుపర్ణుడు, బ్రహ్మ, యజుర్వేదం, శతరుద్రం, పవిత్రాలలో పవిత్రమైనది, మంగళాలలో మంగళమైనది నీవే.

గిరిః స్తోకస్తథా వృక్షో జీవః పుద్గల ఏవ చ। సత్త్వం త్వఞ్చ రజస్త్వఞ్చ తమశ్చ ప్రజనం తథా ।। ౩౦.

పర్వతం, కొండ, చెట్టు, జీవి, వ్యక్తి, సత్వగుణం, రజోగుణం, తమోగుణం, సృష్టి — ఇవన్నీ నీవే.