వాయుపురాణమ్

తేషాముదీర్ణ వీర్యాణాం గన్ధర్వాణాం మహాత్మనామ్। నామాని కీర్త్త్యమానాని శ్రృణుధ్వం మే వివక్షతః ॥ ౮.

వీరందరూ మహాత్ములు, బలవంతులు. ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే వారి పేర్లను మీరు వినండి.

హిరణ్యరోమా కపిలః సులోమా మాగధస్తథా। చన్ద్రకేతుశ్చ వై గాఙ్గో గోదశ్చైవ మహాబలః ॥ ౮.

హిరణ్యరోముడు, కపిలుడు, సులోముడు, మాగధుడు, చంద్రకేతు (గంగా ప్రాంతానికి చెందినవాడు), గోదుడు—ఇవన్నీ మహాబలులు.

మహావిద్యావదాతానాం విక్రాన్తానాం తపస్వినామ్। ఇత్యేవమాదిర్హి గణో ద్వే చాన్యే చ సులోచనే ॥ ౮.

ఇలా మహావిద్య, పరాక్రమం, తపస్సుతో ఉన్న కిన్నరుల గణం మొదలవుతుంది. ఇంకా రెండు వేరు వేరు గణాలు ఉన్నాయి, ఓ సుందరీ!

శివా చ సుమనాశ్చైవ తాభ్యామపి మహాత్మనా। ఉత్పాదితా విశ్రవసా విద్యాచరణగోచరాః ॥ ౮.

శివా, సుమనా—ఈ ఇద్దరి ద్వారా కూడా మహాత్ముడైన విశ్రవసు, విద్యా, ఆచరణలో ఉన్న జాతులను సృష్టించాడు.

శైవేయాశ్చైవ విక్రాన్తాస్తథా సౌమనసో గణాః। ఏతైర్వ్యాప్తమిదం లోకం విద్యాధరగణైస్త్రిభిః ॥ ౮.

శైవేయులు, పరాక్రమశాలులు; అలాగే సౌమనస గణాలు—ఈ మూడు విద్యాధర గణాలతో ఈ లోకం నిండిపోయింది.

ఏభ్యోఽనేకాని జాతాని అమ్బరాన్తరచారిణామ్। లోకే గణశతాన్యేవ విద్యాఘరవిచేష్టితాత్ ॥ ౮.

వీరి వల్ల ఆకాశంలో సంచరించే అనేక జాతులు పుట్టాయి. విద్యాధరుల క్రియ వల్ల లోకంలో వందలాది గణాలు ఏర్పడ్డాయి.

అశ్వముఖాశ్చ తేనైవ విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా హ్యశ్వముఖాః కిన్నరాంస్తాన్నిబోధత ॥ ౮.

అదే మహాత్ముడైన పరాక్రమశాలి వారు, అశ్వముఖ కిన్నరులను సృష్టించాడు. ఇప్పుడు ఆ గుర్రె ముఖం ఉన్న కిన్నరుల గురించి వినండి.

సముద్రః సేనః కాలిన్దో మహానేత్రో మహాబలః। సువర్ణఘోషః సుగ్రీవో మహాఘోషశ్చ వీర్యవాన్ ॥ ౮.

సముద్రుడు, సేనుడు, కాలిందుడు, మహానేత్రుడు (బలవంతుడు), సువర్ణఘోషుడు, సుగ్రీవుడు, మహాఘోషుడు—ఇవన్నీ బలవంతులు.

ఇత్యేవమాదిర్హి గణః కిన్నరాణాం మహాత్మనామ్। హయాననానాం విద్వద్భిర్విస్తీర్ణః పరికీర్త్త్యతే ॥ ౮.

ఇలా మహాత్ములైన, గుర్రె ముఖం ఉన్న కిన్నరుల గణం ప్రారంభమవుతుంది. పండితులు వీరిని విస్తృతంగా వర్ణించారు.

తథాసముత్థితేనైవ విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా నరముఖాః కిన్నరాః శాంశపాయనాః ॥ ౮.

అదే పరాక్రమశాలి మహాత్ముడు, మనిషి ముఖం ఉన్న కిన్నరులను, అంటే శాంశపాయనులను కూడా సృష్టించాడు.

హరిషేణః సుషేణశ్చ వారిషేణశ్చ వీర్యవాన్। రుద్రదత్తేన్ద్రదత్తౌ చ చన్ద్రద్రుమ మహాద్రుమౌ ॥ ౮.

హరిషేణుడు, సుశేణుడు, వరిషేణుడు (బలవంతుడు), రుద్రదత్తుడు, ఇంద్రదత్తుడు, చంద్రద్రుముడు, మహాద్రుముడు—ఇవన్నీ పేర్లు.

బిన్దుశ్చ బిన్దుసారశ్చ చన్ద్రవంశాశ్చ కిన్నరాః। ఇత్యేతే కిన్నరాః శ్రేష్ఠా లోకే ఖ్యాతాః సుశోభనాః ॥ ౮.

బిందు, బిందుసారుడు, చంద్రవంశజులు, కిన్నరులు — వీరందరూ లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందిన, అత్యంత అందమైన కిన్నరులలో ముఖ్యులు.

నృత్యగీతప్రగల్భానామేతేషాం ద్విజసత్తమాః। లోకే గణశతాన్యేవ కిన్నరాణాం మహాత్మనామ్ ॥ ౮.

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! వీరిలో నాట్యం, పాటలో నైపుణ్యం కలిగిన గొప్ప మనస్సు గల కిన్నరుల వందలాది గుంపులు ఈ లోకంలో ఉన్నారు.

యక్షా యక్షోపశాన్తశ్చ లౌహేయా రూపశాలినీ। దుహీతా సురవిన్దేతి ప్రకాశా సిద్ధసమ్మతా ॥ ౮.

యక్షుడు, యక్షోపశాంతుడు, అందమైన లౌహేయ, అలాగే ప్రసిద్ధి చెందిన సురవిందా కుమార్తె — వీరందరినీ సిద్ధులు గౌరవిస్తారు.

ఉపాయాకేతనస్యాహి స్వయముత్పాదితో గణః । కరాలకేన భూతానాం తేషాం నామాని మే శ్రృణు ॥ ౮.

ఉపాయకేతుడు తనంతట తానే ఒక గణాన్ని సృష్టించాడు. ఆ భూతాల పేర్లను, కరాళకుడు పెట్టినవాటిని, నన్ను విను.

భూతా భూతగణైర్జ్ఞేయా ఆవేశకనివేశకాః। ఇత్యేవమాదిర్హి గణో భూమిగోచరకః స్మృతః ॥ ౮.

భూతులు, వారి గణాలతో కలసి, ఆవేశకులు, నివేశకులు అని పిలువబడతారు. భూమిపై సంచరించే గణం ఇదే ప్రారంభమని గుర్తించాలి.

విజ్ఞేయ ఇహ లోకేఽస్మిన్ భూతానాం భూతనాయకః। యే ఉత్కృష్టా భవన్త్యేషామమ్బరాన్తరచారిణామ్। వృక్షాగ్రమాత్రమాకాశం తే చరన్తి న సంశయః ॥ ౮.

ఈ లోకంలో భూతులకు నాయకుడు ఎవరో తెలుసుకోవాలి. ఆకాశంలో సంచరించే వారిలో ఉత్తములు వృక్షం ఎత్తు మేరకు ఆకాశంలో తిరుగుతారు — ఇందులో సందేహం లేదు.

తత్రేమే దేవగన్ధర్వాః ప్రాయేణ కథితా మయా। దేవోపస్థాననిరతా విజ్ఞేయాస్తే యశస్వినః ॥ ౮.

ఇక్కడ నేను దేవతలు, గంధర్వులను ఎక్కువగా వివరించాను. వారు దేవతలకు సేవలో నిమగ్నమై, కీర్తిశాలి వారు అని తెలుసుకో.

నారాయణం సురగురుం విరజం పుష్కరేక్షణమ్। హిరణ్యగర్భఞ్చ తథా చతుర్వక్త్రం స్వయమ్భువమ్ ॥ ౮.

నారాయణుడు, దేవతల గురువు, విరజ, కమలనేత్రుడు, హిరణ్యగర్భుడు, అలాగే నాలుగు ముఖాల స్వయంభువుడు —

శఙ్కరఞ్చ మహాదేవమీశానఞ్చ జగత్ప్రభుమ్। ఇన్ద్రపూర్వాంస్తథా దిత్యాన్ రుద్రాంశ్చ వసుభిః సహ ॥ ౮.

శంకరుడు, మహాదేవుడు, ఈశానుడు, జగత్ప్రభువు, ఇంద్రునితో కూడిన ఆదిత్యులు, అలాగే వసువులతో కూడిన రుద్రులు —

ఉపతస్థుః సగన్ధర్వా నృత్త్యగీతవిశారదాః। త్రిదశాః సర్వలోకస్థా నిపుణా గీతవాదినః ॥ ౮.

నాట్యం, పాటలో నైపుణ్యం కలిగిన గంధర్వులతో పాటు, అన్ని లోకాలలో ఉన్న త్రిదశలు, పాట, వాద్యాల్లో ప్రావీణ్యం కలవారు, సేవ చేశారు.

హంసో జ్యేష్ఠః కనిష్ఠోఽన్యో మధ్యమౌ చ హహా హుహూః। చతుర్థో ధిషణశ్చైవ తతో వాసిరుచిస్తథా ॥ ౮.

హంసుడు పెద్దవాడు, మరొకరు చిన్నవాడు, మధ్యలో ఇద్దరు హహా, హుహూ; నాల్గవవాడు ధిషణుడు, తరువాత వాసిరుచిఅని పిలుస్తారు.

షష్ఠస్తు తుమ్బురుస్తేషాం తతో విశ్వావసుః స్మృతః। ఇమాశ్చాప్సరసో దివ్యా విహితాః పుణ్యలక్షణాః ॥ ౮.

వారిలో ఆరవవాడు తుంబురు, తరువాత విశ్వావసు అని గుర్తించాలి. ఇవే దివ్యమైన, శుభ లక్షణాలు కలిగిన అప్సరసలు.

సుషువేఽష్టౌ మహాభాగా వరిష్ఠా దేవపూజితాః। అనవద్యామనవశామన్వతాం మదనప్రియామ్। అరూషాం సుభగాం భాసీ మరిష్టాఽష్టౌ వ్యజాయత ॥ ౮.

ఎనిమిది గొప్ప, ఉత్తములు, దేవతలు పూజించే వారు జన్మించారు: అనవద్య, అనవశా, అన్వతీ, మదనప్రియా, అరూషా, సుభగా, భాసీ, మరిష్టా — వీరు ఎనిమిది మంది.

మనోవతీ సుకేశా చ తుమ్బురోస్తు సుతే ఉభే। పఞ్చచూడాస్త్విమా దివ్యా దైవిక్యోఽప్సరసో దశ ॥ ౮.

మనోవతీ, సుకేశా — వీరిద్దరూ తుంబురు కుమార్తెలు. ఐదు కిరీటాలు ధరించిన దివ్య అప్సరసలు, మొత్తం పది మంది, దైవిక వంశానికి చెందారు.

మేనకా సహజన్యా చ పర్ణినీ పుఞ్జికస్థలా। ఘృతస్థలా ఘృతాచీ చ విశ్వాచీ పూర్వచీత్యపి। ప్రమ్లోచేత్యభివిఖ్యాతానుమ్లోచన్తీ తథైవ చ ॥ ౮.

మేనకా, సహజన్య, పర్ణినీ, పుంజికస్థలా, ఘృతస్థలా, ఘృతాచీ, విశ్వాచీ, పూర్వచీ, ప్రమ్లోచా, అనుమ్లోచంతీ — వీరు ప్రసిద్ధి చెందిన అప్సరసలు.

అనాదినిధనస్యాథ జజ్ఞే నారాయణస్య యా। ఊరోః సర్వానవద్యాఙ్గీ ఉర్వశ్యేకాదశీ స్మృతా ॥ ౮.

ఆదిలో లేని, అంతు లేని నారాయణుని తొడ నుండి, సర్వాంగ సౌందర్యం కలిగిన ఉర్వశి పదకొండవదిగా జన్మించింది.

మేనస్య మేనకా కన్యా బ్రహ్మణో హృష్టచేతసః । సర్వాశ్చ బ్రహ్మ వాదిన్యో మహాయోగాశ్చ తాః స్మృతాః ॥ ౮.

మేనకా అనేది మేనాకు కుమార్తె, బ్రహ్మను ఆనందింపజేసింది. వీరందరూ బ్రహ్మవాదినులు, మహాయోగినిలుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

గణా అప్సరసాఙ్ఖ్యాతాః పుణ్యాస్తే వై చతుర్ద్దశ। ఆహూతాః శోభయన్తశ్చ గణా హ్యేతే చతుర్ద్దశ ॥ ౮.

అప్సరసల గణాలు పద్నాలుగు, అవి పుణ్యశీలులు. ఈ పద్నాలుగు గణాలు పిలిపించబడినప్పుడు, ప్రకాశాన్ని ప్రసరిస్తాయి.