భద్రకాలీ చ విజ్ఞేయా దేవ్యాః క్రోధాద్వినిర్గతా। ప్రేషితా దేవదేవేన యజ్ఞాన్తికమిహాగతా ।। ౩౦.
దేవత యొక్క కోపం వల్ల పుట్టిన భద్రకాళిని కూడా తెలుసుకోండి. దేవతల దేవుడు పంపించి, యజ్ఞస్థలానికి వచ్చింది.
శారణం గచ్ఛ రాజేన్ద్ర దేవం తే త్వముమాపతిమ్। వరం క్రోధోఽపి రుద్రస్య వరదానం న దేవతః ।। ౩౦.
రాజాధిరాజా! ఉమాదేవి భర్త అయిన దేవుని ఆశ్రయం పొందు. ఎందుకంటే రుద్రుని కోపం కూడా దేవతలకు శిక్ష ఇవ్వదు, వరాలే ఇస్తుంది.
వీరభద్రవచః శ్రుత్వా దక్షో ధర్మ్మభృతాం వరః। తోషయామాస దేవేశం శూలపాణిం మహేశ్వరమ్ ।। ౩౦.
వీరభద్రుని మాటలు విన్న దక్షుడు, ధర్మంలో ప్రథముడైన వాడు, దేవతల అధిపతి అయిన శూలపాణి మహేశ్వరుని సంతోషపెట్టేందుకు ప్రయత్నించాడు.
ప్రదుష్టే యజ్ఞవాదే తు విద్రుతేషు ద్విజాతిషు। తారామృగమయే దీప్తే రౌద్రే భీమమహానలే ।। ౩౦.
యజ్ఞవిధానం భంగమై, ద్విజులు చెల్లాచెదురైపోయినప్పుడు, నక్షత్రాలు, జింకలతో చేసిన భయంకరమైన, మండుతున్న అగ్నిలో,
శూలనిర్భిన్నవదనైః కూజద్భిః పరిచారకైః। నిఖాతోత్పాటితైర్యూపైరపవిద్ధై ర్య్యతస్తతః ।। ౩౦.
శూలంతో ముఖాలు చీల్చబడిన సేవకులు అరుస్తూ, ఎక్కడికక్కడ విసిరిపడిన శరీరాల ముద్దలు చుట్టూ పడి ఉన్నాయి.
ఉత్పత్ద్భిః పతద్భిశ్చ గృధ్రైరామిషగృధ్రుభిః। పక్షపాతవినిర్ధూతైః శివాశతనినాదితైః ।। ౩౦.
మాంసం కోసం ఎగిరిపడుతున్న గద్దలు, రెక్కలతో దూసుకుపోతూ, శివాళ్ళ శతస్వరాలతో ప్రతిధ్వనిస్తూ చుట్టూ సంచరిస్తున్నాయి.
ప్రాణాపానౌ సన్నిరుధ్య తతః స్థానేన యత్నతః। విచార్య సర్వతో దృష్టిం బహుదృష్టిరమిత్రజిత్ ।। ౩౦.
ప్రాణాయామం చేసి, అన్ని వైపులా దృష్టిపెట్టి, శత్రువులను జయించిన వాడు లోతుగా ఆలోచించాడు.
సహసా దేవదేవేశః అగ్నికుణ్డాదుపాగతః। చన్ద్రసూర్య్యసహస్రస్య తేజః సంవర్త్తకోపమమ్ ।। ౩౦.
ఆకస్మాత్తుగా దేవతల అధిపతి, అగ్నికుండం నుండి బయలుదేరి, వెయ్యి చంద్రసూర్యుల తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.
ప్రహస్య చైనం భగవానిదం వచనమబ్రవీత్। నష్టస్తే జ్ఞానతో దక్ష ప్రీతిస్తే మయి సాంప్రతమ్ ।। ౩౦.
ఆ భగవంతుడు చిరునవ్వుతో, "దక్షా! నీ జ్ఞానం పోయింది, కానీ ఇప్పుడు నాపై నీ ప్రేమ తిరిగి వచ్చింది" అని పలికాడు.
స్మితం కృత్వాబ్రవీద్వాక్యం బ్రూహి కిం కరవాణి తే। శ్రావితఞ్చ సమాఖ్యాయ దేవానాం గురుభిః సహ ।। ౩౦.
ఆయన చిరునవ్వుతో, "నీకేమి కావాలో చెప్పు, నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు. ఇది దేవతలు, వారి గురువుల సమక్షంలో వినిపించు" అని అన్నాడు.
తమువాచాఞ్జలిం కృత్వా దక్షో దేవం ప్రజాపతిః। భీతశఙ్కితవిత్రస్తః సబాష్పవదనేక్షణః ।। ౩౦.
దక్షుడు, ప్రాణుల అధిపతి, భయంతో, సందేహంతో, కన్నీళ్లతో చేతులు జోడించి దేవుని ఎదుట ఇలా అన్నాడు.
యది ప్రసన్నో భగవాన్ యది వాహం తవ ప్రియః। యది వాహమనుగ్రాహ్యో యది దేయో వరో మమ ।। ౩౦.
భగవంతుడు నాపై ప్రసన్నుడైతే, నేను నీకు ప్రియుడనైతే, నాకు అనుగ్రహించదగినవాడనైతే, నాకు వరం ఇవ్వదగినవాడనైతే,
యజ్జగ్ధం భక్షితం పీతమశితం యచ్చ నాశితమ్। చూర్ణీకృతఞ్జాపవిద్ధం యజ్ఞసమ్భారమీదృశమ్ ।। ౩౦.
ఏదైనా తాగబడినది, తినబడినది, పాడైనది, నాశనం చేయబడినది, పొడి చేసినది, పారేసినది — యజ్ఞానికి సంబంధించిన వస్తువులన్నీ,
దీర్ఘకాలేన మహతా ప్రయత్నేన చ సఞ్చితమ్। తన్న మిథ్యా భవేన్మహ్యం వరమేతం వృణోమ్యహమ్ ।। ౩౦.
ఎంతో కాలంగా, గొప్ప శ్రమతో కూడి కూడబెట్టిన వాటిలో ఏదీ వృథా కాకుండా ఉండాలని, ఇదే నాకు కావలసిన వరమని కోరుతున్నాను.
తథాస్త్విత్యాహ భగవాన్ భగనేత్రహయో హరః। ధర్మాధ్యక్షం మహాదేవం త్ర్యక్షన్తం వై ప్రజాపతిః ।। ౩౦.
అవును అట్లే జరుగనీ అని భగవంతుడు, భాగ్యదృష్టి కలిగిన హరుడు అన్నాడు. ప్రజాపతి, ధర్మాన్ని పర్యవేక్షించే మహాదేవుడిని, మూడు కన్నులు ఉన్నవాడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.
జానుభ్యామవనిం గత్వా దక్షో లబ్ధ్వా భవాద్వరమ్। నామ్నామష్టసహస్రేణ స్తుతవాన్ వృషభధ్వజమ్ ।। ౩౦.
దక్షుడు భవుడి నుండి వరం పొంది, మోకాళ్లపై భూమిని చేరి, వృషభధ్వజుడిని ఎనిమిది వేల పేర్లతో స్తుతించాడు.
నమస్తే దేవదేవేశ దేవారిబలసూదన। దేవేన్ద్ర హ్యమరశ్రేష్ఠ దేవదానవపూజిత ।। ౩౦.
దేవతల దేవా, దేవత శత్రువుల బలాన్ని నాశనం చేసే వాడా, దేవేంద్రా, అమరులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవతలు, దానవులు పూజించే వాడా, నీకు నమస్కారం.
సహస్రాక్ష విరూపాక్ష త్ర్యక్ష యక్షాధిపప్రియ। సర్వతః పాణిపాదస్త్వం సర్వతోఽక్షిశిరోముఖః। సర్వతః శ్రుతిమాన్ లోకే సర్వానావృత్య తిష్ఠసి ।। ౩౦.
వెయ్యి కన్నులు కలవాడా, వింత చూపులవాడా, మూడు కన్నులు ఉన్నవాడా, యక్షాధిపతికి ప్రియమైనవాడా, నీకు చేతులు, కాళ్లు అన్నిటికీ వ్యాపించి ఉన్నాయి. నీకు అన్ని చోట్ల కళ్ళు, తలలు, ముఖాలు ఉన్నాయి. లోకంలో అన్ని వైపులా వినే శక్తి నీదే. నీవు అన్నింటినీ ఆవరించి నిలిచివున్నావు.
శఙ్కుకర్ణ మహాకర్ణ కుమ్భకర్ణార్ణవాలయ। గజేన్ద్రకర్ణ గోకర్ణ పాణికర్ణ నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.
శంఖాకారపు చెవులు కలవాడా, పెద్ద చెవులు ఉన్నవాడా, కుమ్భకర్ణుడిలా సముద్రాన్ని చుట్టివేసినవాడా, ఏనుగు చెవులు, ఆవు చెవులు, చేతి ఆకారపు చెవులు కలవాడా, నీకు నమస్కారం.
శతోదర శతావర్త్త శతజిహ్వ శతానన। గాయన్తి త్వాం గాయత్రిణో హ్యర్చ్చయన్తి తథార్చ్చినః ।। ౩౦.
వెయ్యి పొట్టలు, వెయ్యి వలయాలు, వెయ్యి నాలుకలు, వెయ్యి ముఖాలు కలవాడా, గాయత్రీ పఠించే వారు నిన్ను పాడుతారు, పూజించే వారు నిన్ను పూజిస్తారు.
దేవదానవగోప్తా చ బ్రహ్మా చ త్వం శతక్రతుః। మూర్త్తీశస్త్వం మహామూర్తే సముద్రామ్బు ధరాయ చ ।। ౩౦.
దేవతలు, దానవులను కాపాడేవాడా, నీవే బ్రహ్మ, నీవే శతక్రతువు, నీవే అన్ని రూపాలవాడవు, మహారూపుడవు, సముద్ర జలాలు, భూమి కూడా నీవే.
సర్వా హ్యస్మిన్ దేవతాస్తే గావో గోష్ఠ ఇవాసతే। శరీరన్తే ప్రపశ్యామి సోమమగ్నిం జలేశ్వరమ్ ।। ౩౦.
అన్ని దేవతలు నీవే, అవి గోవులా గోశాలలో ఉంటాయి. శరీరాంతంలో నేను సోముడు, అగ్ని, జలాధిపతిని చూస్తున్నాను.
ఆదిత్యమథ విష్ణుఞ్చ బ్రహ్మాణం సబృహస్పతిమ్। క్రియా కార్య్యం కారణఞ్చ కర్త్తా కరణమేవ చ ।। ౩౦.
నీవే ఆదిత్యుడు, నీవే విష్ణువు, నీవే బ్రహ్మ, నీవే బృహస్పతి. నీవే చర్య, కార్యం, కారణం, చేయువాడు, సాధనం కూడా.
అసచ్చ సదసచ్చైవ తథైవ ప్రభవావ్యయమ్। నమో భవాయ శర్వాయ రుద్రాయ వరదాయ చ ।। ౩౦.
నీవే లేనిది, ఉన్నది, అలాగే ఆది, అవినాశి. భవుడా, శర్వుడా, రుద్రుడా, వరదుడా, నీకు నమస్కారం.
పశూనాం పతయే చైవ నమస్త్వన్ధకఘాతినే। త్రిజటాయ త్రిశీర్షాయ త్రిశూలవరధారిణే ।। ౩౦.
పశువుల అధిపతిగా, అంధకుని సంహారకుడిగా, మూడు జటలు, మూడు తలలు, అద్భుత త్రిశూలాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.
త్ర్యమ్బకాయ త్రినేత్రాయ త్రిపురఘ్నాయ వై నమః। నమశ్చణ్డాయ ముణ్డాయ ప్రచణ్డాయ ధరాయ చ ।। ౩౦.
త్ర్యంబకుడా, మూడు కన్నులు కలవాడా, మూడు పురాలను నాశనం చేసినవాడా, ఉగ్రుడా, ముండముండగా ఉన్నవాడా, అత్యంత ఉగ్రుడా, భూమివైపు నీకు నమస్కారం.
దణ్డి(?) మాసక్తకర్ణాయ దణ్డిముణ్డాయ వై నమః। నమోఽర్ద్ధదణ్డకేశాయ నిష్కాయ వికృతాయ చ ।। ౩౦.
దండాన్ని ధరించినవాడా, మాసాలతో చెవులు కలిపినవాడా, దండంతో తల ముండ చేసినవాడా, అర్ధదండపు జటలు కలవాడా, అలంకారధారి, వింత రూపమైనవాడా, నీకు నమస్కారం.
విలోహితాయ ధూమ్రాయ నాలగ్రీవాయ తే నమః। నమస్త్వప్రతిరూపాయ శివాయ చ నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.
తీవ్రమైన ఎరుపు రంగు కలవాడా, పొగ వలె ఉన్నవాడా, నాళం మెడ కలవాడా, ఉపమానం లేని వాడా, శివుడా, నీకు నమస్కారం.
సూర్య్యాయ సూర్య్యపతయే సూర్య్యధ్వజపతాకినే। నమః ప్రమథనాథాయ వృషస్కన్ధాయ ధన్వినే ।। ౩౦.
సూర్యుడా, సూర్యుని అధిపతిగా, సూర్యద్వజాన్ని కలవాడా, ప్రమథగణాధిపతిగా, వృషభాన్ని భుజాలపై మోసేవాడా, విల్లు ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం.
నమో హిరణ్యగర్భాయ హిరణ్యకవచాయ చ। హిరణ్యకృతచూడాయ హిరణ్యపతయే నమః ।। ౩౦.
హిరణ్యగర్భుడా, బంగారు కవచం ధరించినవాడా, బంగారు జటలు కలవాడా, బంగారు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.