వాయుపురాణమ్

చక్రురన్యే తథా నాదాన్ సర్వభూతభయంకరాన్। ఛిత్త్వా శిరోఽన్యే యజ్ఞస్య వినదన్తి భయఙ్కరాః ।। ౩౦.

మరికొందరు భయంకరమైన శబ్దాలు చేసి అన్ని ప్రాణులను భయపెట్టారు. ఇంకొందరు యజ్ఞశిరస్సు కోసి భయానకంగా అరచేశారు.

దక్షో దక్షపతిశ్చైవ దేవో యజ్ఞపతిస్తథా। మృగరూపేణ చాకాశే ప్రపలాయితుమారభత్ ।। ౩౦.

దక్షుడు, యజ్ఞపతి, దేవుడు కూడా మృగరూపంలో ఆకాశంలో పారిపోవడానికి ప్రయత్నించాడు.

వీరభద్రోఽప్రమేయాత్మా జ్ఞాత్వా తస్య బలన్తదా। అన్తరిక్షగతస్యాశు చిచ్ఛేదాస్య శిరో మహాన్ ।। ౩౦.

అపారమైన స్వభావం కలిగిన వీరభద్రుడు, అతని బలాన్ని తెలుసుకొని, అతను ఆకాశంలో పరుగెత్తుతున్నప్పుడు వెంటనే అతని తలను కోసేశాడు.

దక్షః ప్రజాపతిశ్చైవ వినష్ట భ్రాన్తచేతనః। క్రుద్ధేన వీరభద్రేణ శిరః పాదేన పీడితః। జరాభిభూతతీవ్రాత్మా నిపపాత మహీతలే ।। ౩౦.

దక్షుడు, ప్రజాపతి, తన మనస్సు పోయి, నాశనం అయి, కోపంతో ఉన్న వీరభద్రుడు అతని తలపై కాలితో తన్నాడు. వృద్ధాప్యం వల్ల బలహీనుడై, భూమిపై పడిపోయాడు.

త్రయస్త్రింశద్దేవతానాం తాః కోటయో విమలాత్మకాః। పాశేనాగ్నిబలేనాశు బద్ధాః సింహబలేన చ ।। ౩౦.

ముప్పత్తి మూడువేల దేవతల కోట్లు, పవిత్రమైన స్వభావం కలిగినవారు, వెంటనే పాశంతో, అగ్నిబలంతో, సింహబలంతో బంధించబడ్డారు.

తతో జగ్ముర్మహాత్మానం సర్వే దేవా మహాబలమ్। ప్రసీద భగవన్ రుద్ర బృత్యానాం మా కుధః ప్రభో ।। ౩౦.

అంతటా దేవతలు అందరూ మహాత్ముడైన, అపార బలమున్న రుద్రుని దగ్గరకు వెళ్లి, "ప్రభూ! భగవంతుడా రుద్రా! మేము నీ సేవకులం, మాపై కోపం పెట్టుకోకుము, దయచేయుము" అని ప్రార్థించారు.

తతో బ్రహ్మాదయో దేవా దక్షశ్చైవ ప్రజాపతిః। ఊచుః ప్రాఞ్జలయో భూత్వా కథ్యతాం కో భవానితి ।। ౩౦.

ఆ తరువాత బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, ప్రజాపతి అయిన దక్షుడు కూడ చేతులు జోడించి, "మీరు ఎవరో మాకు చెప్పండి" అని వినయంగా అడిగారు.

న చ దేవో న చాదిత్యో న చ భోక్తుమిహాగతః। నైవద్రష్టుం హి దేవేన్ద్రాన్న చ కౌతూహలాన్వితః ।। ౩౦.

నేను దేవుడిని కాదు, ఆదిత్యుడిని కాదు, ఇక్కడ ఏదైనా తినడానికి రాలేదు, దేవేంద్రులను చూడటానికి కూడా రాలేదు, ఆసక్తితో కూడ రాలేదు.

దక్షయజ్ఞవినాశార్థం సమ్ప్రాప్తం విద్ధి మామిహ। వీరభద్ర ఇతి ఖ్యాతం రుద్రకోపాద్వినిర్గతమ్ ।। ౩౦.

ఈ దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేయడానికి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను. రుద్రుని కోపం నుండి పుట్టిన వీరభద్రుడిగా నాకు పేరు ఉంది.

భద్రకాలీ చ విజ్ఞేయా దేవ్యాః క్రోధాద్వినిర్గతా। ప్రేషితా దేవదేవేన యజ్ఞాన్తికమిహాగతా ।। ౩౦.

దేవత యొక్క కోపం వల్ల పుట్టిన భద్రకాళిని కూడా తెలుసుకోండి. దేవతల దేవుడు పంపించి, యజ్ఞస్థలానికి వచ్చింది.

శారణం గచ్ఛ రాజేన్ద్ర దేవం తే త్వముమాపతిమ్। వరం క్రోధోఽపి రుద్రస్య వరదానం న దేవతః ।। ౩౦.

రాజాధిరాజా! ఉమాదేవి భర్త అయిన దేవుని ఆశ్రయం పొందు. ఎందుకంటే రుద్రుని కోపం కూడా దేవతలకు శిక్ష ఇవ్వదు, వరాలే ఇస్తుంది.

వీరభద్రవచః శ్రుత్వా దక్షో ధర్మ్మభృతాం వరః। తోషయామాస దేవేశం శూలపాణిం మహేశ్వరమ్ ।। ౩౦.

వీరభద్రుని మాటలు విన్న దక్షుడు, ధర్మంలో ప్రథముడైన వాడు, దేవతల అధిపతి అయిన శూలపాణి మహేశ్వరుని సంతోషపెట్టేందుకు ప్రయత్నించాడు.

ప్రదుష్టే యజ్ఞవాదే తు విద్రుతేషు ద్విజాతిషు। తారామృగమయే దీప్తే రౌద్రే భీమమహానలే ।। ౩౦.

యజ్ఞవిధానం భంగమై, ద్విజులు చెల్లాచెదురైపోయినప్పుడు, నక్షత్రాలు, జింకలతో చేసిన భయంకరమైన, మండుతున్న అగ్నిలో,

శూలనిర్భిన్నవదనైః కూజద్భిః పరిచారకైః। నిఖాతోత్పాటితైర్యూపైరపవిద్ధై ర్య్యతస్తతః ।। ౩౦.

శూలంతో ముఖాలు చీల్చబడిన సేవకులు అరుస్తూ, ఎక్కడికక్కడ విసిరిపడిన శరీరాల ముద్దలు చుట్టూ పడి ఉన్నాయి.

ఉత్పత్ద్భిః పతద్భిశ్చ గృధ్రైరామిషగృధ్రుభిః। పక్షపాతవినిర్ధూతైః శివాశతనినాదితైః ।। ౩౦.

మాంసం కోసం ఎగిరిపడుతున్న గద్దలు, రెక్కలతో దూసుకుపోతూ, శివాళ్ళ శతస్వరాలతో ప్రతిధ్వనిస్తూ చుట్టూ సంచరిస్తున్నాయి.

ప్రాణాపానౌ సన్నిరుధ్య తతః స్థానేన యత్నతః। విచార్య సర్వతో దృష్టిం బహుదృష్టిరమిత్రజిత్ ।। ౩౦.

ప్రాణాయామం చేసి, అన్ని వైపులా దృష్టిపెట్టి, శత్రువులను జయించిన వాడు లోతుగా ఆలోచించాడు.

సహసా దేవదేవేశః అగ్నికుణ్డాదుపాగతః। చన్ద్రసూర్య్యసహస్రస్య తేజః సంవర్త్తకోపమమ్ ।। ౩౦.

ఆకస్మాత్తుగా దేవతల అధిపతి, అగ్నికుండం నుండి బయలుదేరి, వెయ్యి చంద్రసూర్యుల తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.

ప్రహస్య చైనం భగవానిదం వచనమబ్రవీత్। నష్టస్తే జ్ఞానతో దక్ష ప్రీతిస్తే మయి సాంప్రతమ్ ।। ౩౦.

ఆ భగవంతుడు చిరునవ్వుతో, "దక్షా! నీ జ్ఞానం పోయింది, కానీ ఇప్పుడు నాపై నీ ప్రేమ తిరిగి వచ్చింది" అని పలికాడు.

స్మితం కృత్వాబ్రవీద్వాక్యం బ్రూహి కిం కరవాణి తే। శ్రావితఞ్చ సమాఖ్యాయ దేవానాం గురుభిః సహ ।। ౩౦.

ఆయన చిరునవ్వుతో, "నీకేమి కావాలో చెప్పు, నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు. ఇది దేవతలు, వారి గురువుల సమక్షంలో వినిపించు" అని అన్నాడు.

తమువాచాఞ్జలిం కృత్వా దక్షో దేవం ప్రజాపతిః। భీతశఙ్కితవిత్రస్తః సబాష్పవదనేక్షణః ।। ౩౦.

దక్షుడు, ప్రాణుల అధిపతి, భయంతో, సందేహంతో, కన్నీళ్లతో చేతులు జోడించి దేవుని ఎదుట ఇలా అన్నాడు.

యది ప్రసన్నో భగవాన్ యది వాహం తవ ప్రియః। యది వాహమనుగ్రాహ్యో యది దేయో వరో మమ ।। ౩౦.

భగవంతుడు నాపై ప్రసన్నుడైతే, నేను నీకు ప్రియుడనైతే, నాకు అనుగ్రహించదగినవాడనైతే, నాకు వరం ఇవ్వదగినవాడనైతే,

యజ్జగ్ధం భక్షితం పీతమశితం యచ్చ నాశితమ్। చూర్ణీకృతఞ్జాపవిద్ధం యజ్ఞసమ్భారమీదృశమ్ ।। ౩౦.

ఏదైనా తాగబడినది, తినబడినది, పాడైనది, నాశనం చేయబడినది, పొడి చేసినది, పారేసినది — యజ్ఞానికి సంబంధించిన వస్తువులన్నీ,

దీర్ఘకాలేన మహతా ప్రయత్నేన చ సఞ్చితమ్। తన్న మిథ్యా భవేన్మహ్యం వరమేతం వృణోమ్యహమ్ ।। ౩౦.

ఎంతో కాలంగా, గొప్ప శ్రమతో కూడి కూడబెట్టిన వాటిలో ఏదీ వృథా కాకుండా ఉండాలని, ఇదే నాకు కావలసిన వరమని కోరుతున్నాను.

తథాస్త్విత్యాహ భగవాన్ భగనేత్రహయో హరః। ధర్మాధ్యక్షం మహాదేవం త్ర్యక్షన్తం వై ప్రజాపతిః ।। ౩౦.

అవును అట్లే జరుగనీ అని భగవంతుడు, భాగ్యదృష్టి కలిగిన హరుడు అన్నాడు. ప్రజాపతి, ధర్మాన్ని పర్యవేక్షించే మహాదేవుడిని, మూడు కన్నులు ఉన్నవాడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

జానుభ్యామవనిం గత్వా దక్షో లబ్ధ్వా భవాద్వరమ్। నామ్నామష్టసహస్రేణ స్తుతవాన్ వృషభధ్వజమ్ ।। ౩౦.

దక్షుడు భవుడి నుండి వరం పొంది, మోకాళ్లపై భూమిని చేరి, వృషభధ్వజుడిని ఎనిమిది వేల పేర్లతో స్తుతించాడు.

నమస్తే దేవదేవేశ దేవారిబలసూదన। దేవేన్ద్ర హ్యమరశ్రేష్ఠ దేవదానవపూజిత ।। ౩౦.

దేవతల దేవా, దేవత శత్రువుల బలాన్ని నాశనం చేసే వాడా, దేవేంద్రా, అమరులలో శ్రేష్ఠుడా, దేవతలు, దానవులు పూజించే వాడా, నీకు నమస్కారం.

సహస్రాక్ష విరూపాక్ష త్ర్యక్ష యక్షాధిపప్రియ। సర్వతః పాణిపాదస్త్వం సర్వతోఽక్షిశిరోముఖః। సర్వతః శ్రుతిమాన్ లోకే సర్వానావృత్య తిష్ఠసి ।। ౩౦.

వెయ్యి కన్నులు కలవాడా, వింత చూపులవాడా, మూడు కన్నులు ఉన్నవాడా, యక్షాధిపతికి ప్రియమైనవాడా, నీకు చేతులు, కాళ్లు అన్నిటికీ వ్యాపించి ఉన్నాయి. నీకు అన్ని చోట్ల కళ్ళు, తలలు, ముఖాలు ఉన్నాయి. లోకంలో అన్ని వైపులా వినే శక్తి నీదే. నీవు అన్నింటినీ ఆవరించి నిలిచివున్నావు.

శఙ్కుకర్ణ మహాకర్ణ కుమ్భకర్ణార్ణవాలయ। గజేన్ద్రకర్ణ గోకర్ణ పాణికర్ణ నమోఽస్తు తే ।। ౩౦.

శంఖాకారపు చెవులు కలవాడా, పెద్ద చెవులు ఉన్నవాడా, కుమ్భకర్ణుడిలా సముద్రాన్ని చుట్టివేసినవాడా, ఏనుగు చెవులు, ఆవు చెవులు, చేతి ఆకారపు చెవులు కలవాడా, నీకు నమస్కారం.

శతోదర శతావర్త్త శతజిహ్వ శతానన। గాయన్తి త్వాం గాయత్రిణో హ్యర్చ్చయన్తి తథార్చ్చినః ।। ౩౦.

వెయ్యి పొట్టలు, వెయ్యి వలయాలు, వెయ్యి నాలుకలు, వెయ్యి ముఖాలు కలవాడా, గాయత్రీ పఠించే వారు నిన్ను పాడుతారు, పూజించే వారు నిన్ను పూజిస్తారు.