వాయుపురాణమ్

అనేన తు మహాభాగ ప్రతిషేధేన నామతః । అతీవ దుఃఖమాపన్నా వేపథుశ్చ మమానఘ ।। ౩౦.

ఓ మహాభాగుడా, ఈ నిషేధం వల్ల నాకు చాలా బాధ కలిగింది. పాపరహితుడా, నేను వణికిపోతున్నాను.

కిం నామ దానం నియమన్తపో వా కుర్య్యామహం యేన పతిర్మమాద్య। లభేత భాగం భగవానచిన్త్యో యజ్ఞస్య చార్ద్ధం త్వథ వా తృతీయమ్ ।। ౩౦.

ఈ రోజు నేను ఏ దానం, నియమం, తపస్సు చేయాలి? నా భర్త అయిన భగవంతుడు యజ్ఞంలో భాగాన్ని—కనీసం సగం లేదా మూడవ వంతైనా—పొందాలంటే?

ఏవం బ్రువాణాం భగవానచిన్త్యః పత్నీం ప్రహృష్టః క్షుభితామువాచ। న వేత్సి దేవేశి కృశోదరాఙ్గి కిం నామ యుక్తం వచనన్తవేదమ్ ।। ౩౦.

అలా ఆమె అడిగినప్పుడు, ఆచింత్యుడైన భగవంతుడు ఆనందంతో, కలవరపడిన తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు: 'దేవతల రాణీ, సన్నని నడుము కలదానివి, ఈ విషయమై ఏది యుక్తమో నీకు తెలియదా?

అహం హి జానామి విశాలనేత్రే ధ్యానేన సర్వం హి వదన్తి సన్తః। న వాద్య మోహేన మహేన్ద్రదేవో లోకత్రయం సర్వథా సంప్రమూఢమ్ ।। ౩౦.

విశాలనేత్రవతివా, నేను ధ్యానంతో అన్నీ తెలుసుకుంటాను. మేధావులు కూడా అలా అంటారు. ఈ రోజు మోహంతో మహేంద్రుడు మూడు లోకాలను పూర్తిగా మాయలో ముంచాడు.

మామధ్వరే శంసితారః స్తువన్తి రథన్తరే సామ గాయన్తి గేయమ్। మాం బ్రాహ్మణా బ్రహ్మసత్రే యజన్తే మాధ్వర్య్యవః కల్పయన్తే చ భాగమ్ ।। ౩౦.

యజ్ఞంలో, గాయకులు రథంతర సామాన్ని పాడుతూ నన్ను స్తుతిస్తారు. బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మసత్రంలో నన్ను ఆరాధిస్తారు. యజ్ఞకారులు నాకు భాగాన్ని కేటాయిస్తారు.

అప్రాకృతోఽపి భగవాన్ సర్వస్త్రీజనసంసది। స్తౌతి గోపా యతే వాపి స్వమాత్మానం న సంశయః ।। ౩౦.

భగవంతుడు ప్రకృతికి అతీతుడైనా, స్త్రీల సమాజంలో, గోపులు లేదా యతులు ఉన్న చోటైనా, తనను తానే స్తుతించుకుంటాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

నాత్మానం స్తౌమి దేవేశి పశ్య త్వముపగచ్ఛ చ। యం స్రక్ష్యామి వరారోహే భాగార్థం వరవర్ణిని ।। ౩౦.

దేవతల రాణీ, నేను నన్ను నేనే స్తుతించను. నువ్వు స్వయంగా చూసి రా. భాగం కోసం నేను ఒకరిని సృష్టిస్తాను, ఓ సుందరివా.

ఏవముక్త్వా తు భగవాన్ పత్నీం ప్రాణైరపి ప్రియామ్। సోఽసృజద్భగవాన్వక్రాద్భూతం క్రోధాగ్నిసన్నిభమ్ ।। ౩౦.

ఇలా తన ప్రాణాలకు ప్రియమైన భార్యతో చెప్పిన తర్వాత, భగవంతుడు తన వంకర భ్రూవలనుంచి కోపాగ్నిలా మండే ఒక భూతాన్ని సృష్టించాడు.

సహస్రశీర్షం దేవఞ్చ సహస్రచరణే క్షణమ్। సహస్రముద్గరధరం సహస్రశరపాణినమ్ ।। ౩౦.

ఆయన ఒక క్షణం పాటు, వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగిన దేవుడిని, వెయ్యి గొడ్డళ్లను, వెయ్యి బాణాలను చేతుల్లో పట్టుకుని సృష్టించాడు.

శఙ్ఖచక్రగదాపాణిం దీప్తకార్ముకధారిణమ్। పరశ్వసిధరం దేవం మహారౌద్రం భయావహమ్ ।। ౩౦.

శంఖం, చక్రం, గదను చేతుల్లో పట్టుకుని, మిణుగుతున్న విల్లు, పరశువు, ఖడ్గాన్ని ధరించిన ఆ దేవుడు భయంకరంగా, ఉగ్రంగా దర్శనమిచ్చాడు.

ఘోర రూపేణ దీప్యన్తం చన్ద్రార్ధకృతభూషణమ్। వసానం చర్మ వైయాఘ్రం మహారుధిరనిఃస్రవమ్ ।। ౩౦.

భయానకమైన రూపంతో మెరిసిపోతూ, అర్ధచంద్రాన్ని అలంకరించుకుని, పులిచర్మాన్ని ధరించి, శరీరం అంతా రక్తంతో పొంగిపొర్లుతూ కనిపించాడు.

దంష్ట్రాకరాలం విభ్రాన్తం మహావక్త్రం మహోదరమ్। విద్యుజ్జిహ్వం ప్రలమ్బోష్ఠం లమ్బకర్ణం దురాసదమ్ ।। ౩౦.

పొడవైన దవడలు, భయంకరమైన నోరు, పెద్ద నాభి, విపరీతమైన పొట్ట, మెరుపులాంటి నాలుక, వేలాడే పెదవులు, పొడవైన చెవులు కలిగి, దగ్గరగా వెళ్లలేని విధంగా ఉన్నాడు.

కులిశోద్యోతితకరమ్భాభిర్జ్వలితమూర్ద్ధజమ్। జ్వాలామాలాపరిక్షిప్తం ముక్తాదామవిభూషితమ్ ।। ౩౦.

వజ్రం తాకినట్లుగా జుట్టు మెరిసిపోగా, అగ్నిజ్వాలల మాలతో చుట్టబడి, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడ్డాడు.

తేజసా చైవ దీప్యన్తం యుగాన్తమివ పావకమ్। ఆకర్ణదారితాస్యాన్తఞ్చతుర్దిక్షు భయానకమ్ ।। ౩౦.

తన తేజంతో వెలిగిపోతూ, యుగాంతంలో అగ్నిలా భయంకరంగా, చెవుల వరకూ తెరిచిన నోరు, అన్ని దిక్కులకూ భయపెట్టే రూపంతో ఉన్నాడు.

మహాబలం మహాతేజం మహాపురుషమీశ్వరమ్। విశ్వహర్తృమహా కాయం మహాన్యగ్రోధమణ్డలమ్। యుగపచ్చన్ద్రశతవద్దీప్యన్తం మన్మథాగ్నివత్ ।। ౩౦.

అద్భుతమైన బలంతో, అపారమైన తేజంతో, మహాపురుషుడిగా, జగన్నాధుడిగా, విశ్వాన్ని నాశనం చేసే శక్తితో, విశాలమైన శరీరంతో, పెద్ద మర్రిచెట్టు వలె, ఒకేసారి వంద చంద్రుల్లా మెరిసిపోతూ, మన్మథాగ్నిలా దహించేవాడిగా ఉన్నాడు.

చతుర్మహాస్యం సితతీక్ష్ణదంష్ట్రం మహోగ్రతేజోబలకౌతుకాఢయమ్। యుగాన్తసూర్య్యాగ్నిసహస్రభాసం సహస్రచన్ద్రామలకాన్తికాన్తమ్। ప్రదీప్తసర్వౌషధిమన్దరాభం సుమేరుకైలాసహిమాద్రితుల్యమ్ ।। ౩౦.

నాలుగు పెద్ద ముఖాలతో, తెల్లగా మెరుస్తున్న పదునైన దవడలతో, అపారమైన శక్తి, బలం, ఆశ్చర్యంతో నిండినవాడిగా, యుగాంతంలో వేల సూర్యులు, అగ్నులు వెలిగినట్లుగా, వేల చంద్రుల్లా కాంతివంతంగా, అన్ని ఔషధ మొక్కలు, మందార వృక్షాల వలె ప్రకాశిస్తూ, సుమేరు, కైలాస, హిమాలయ పర్వతాలకు సమానంగా ఉన్నాడు.

యుగార్కాభం మహావీర్య్యం చారునాసం మహాననమ్। ప్రచణ్డగణ్డం దీప్తాక్షమగ్నిజ్వాలావిలాననమ్ ।। ౩౦.

యుగాంతపు సూర్యునిలా మెరిసిపోతూ, గొప్ప పరాక్రమంతో, అందమైన ముక్కుతో, విశాలమైన ముఖంతో, ఉగ్రమైన చెంపలు, మండుతున్న కళ్లతో, అగ్నిజ్వాలలతో నిండిన నోరుతో ఉన్నాడు.

మృగేన్ద్రకృత్తివసనం మహాభుజగవేష్టితమ్। ఉష్ణీషిణం చన్ద్రధరం వ్కచిదుగ్రం వ్కచిత్సమమ్ ।। ౩౦.

సింహ చర్మాన్ని ధరించి, పెద్ద పాములతో చుట్టబడి, కిరీటాన్ని ధరించి, చంద్రుడిని అలంకరించుకుని, కొన్ని సార్లు ఉగ్రంగా, కొన్ని సార్లు శాంతంగా కనిపించాడు.

నానాకుసుమమూర్ద్ధానం నానాగన్దానులేపనమ్ । నానారత్నవిచిత్రాఙ్గం నానాభరణభూషితమ్ ।। ౩౦.

తలపై色色 పువ్వులతో అలంకరించుకుని, వాసనలతో పూసుకుని, శరీరంపై色色 రత్నాలతో,色色 ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డాడు.

కర్ణికారస్రజం దీప్తం క్రోధాదుద్భ్రాన్తలోచనమ్। వ్కచిన్నృత్యతి చిత్రాఙ్గం వ్కచిద్వదతి సుస్వరమ్ ।। ౩౦.

కర్ణికార పువ్వుల కాంతివంతమైన హారాన్ని ధరించి, కోపంతో కళ్లు ఎర్రగా మెరిసిపోతూ, కొన్ని సార్లు అలంకృతమైన శరీరంతో నృత్యం చేస్తూ, కొన్ని సార్లు మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడుతున్నాడు.

వ్కచిద్ధ్యాయతి యుక్తాత్మా వ్కచిత్స్తూలం ప్రమార్జతి। వ్కచిద్గాయతి విశ్వాత్మా వ్కచిద్రౌతి ముహుర్ముహుః ।। ౩౦.

కొన్ని సార్లు ఏకాగ్రతతో ధ్యానం చేస్తూ, కొన్ని సార్లు వేదికను శుభ్రం చేస్తూ, కొన్ని సార్లు విశ్వాన్ని నిండేలా పాడుతూ, కొన్ని సార్లు మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తున్నాడు.

జ్ఞానం వైరాగ్యమైశ్వర్య్యం తపః సత్యం క్షమా ధృతిః। ప్రభుత్వమాత్మసంబోధో హ్యధిష్ఠానగుణైర్యుతః ।। ౩౦.

జ్ఞానం, వైరాగ్యం, ఐశ్వర్యం, తపస్సు, సత్యం, సహనం, స్థిరత, పరిపాలన, ఆత్మజ్ఞానం, అధికారం వంటి లక్షణాలతో నిండినవాడు.

జానుభ్యామవనిం గత్వా ప్రణతః ప్రాఞ్జలిః స్థితః। ఆజ్ఞాపయ త్వం దేవేశ కిం కార్య్యం కరవాణి తే ।। ౩౦.

మోకాళ్లపై భూమిని తాకి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, 'దేవతల అధిపతీ! నేను ఏ పని చేయాలో ఆజ్ఞాపించండి' అని అడిగాడు.

తమువాచాక్షిప మఖం దక్షస్యేహ మహేశ్వరః। దేవస్యానుమతిం శ్రుత్వా వీరభద్రో మహాబలః। ప్రణమ్య శిరసా పాదౌ దేవేశస్య ఉమాపతేః ।। ౩౦.

అప్పుడు మహేశ్వరుడు, 'ఇక్కడ దక్షుడి యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయి' అని ఆజ్ఞాపించాడు. దేవి అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, మహాబలుడు వీరభద్రుడు, ఉమాపతికి పాదాలకు తల వంచి నమస్కరించాడు.

తతో బన్ధాత్ ప్రముక్తేన సింహేనేవేహ లీలయా। దేవ్యా మన్యుకృతం మత్వా హతో దక్షస్య స క్రతుః ।। ౩౦.

అనంతరం బంధనాల నుంచి విడిపడి, సింహంలా ఆడుకుంటూ, దేవి కోపాన్ని గుర్తించి, దక్షుడి యజ్ఞాన్ని నాశనం చేశాడు.

మన్యునా చ మహాభీమా భద్రకాలీ మహేశ్వరీ। ఆత్మనః సర్వసాక్షిత్వే తేన సార్ద్ధ సహానుగా ।। ౩౦.

అపారమైన కోపంతో, భద్రకాళీ మహేశ్వరీ, సర్వసాక్షిగా, తన అనుచరులతో కలిసి అతనితో పాటు వెళ్లింది.

స ఏష భగవాన్ క్రుద్ధః ప్రేతావాసకృతాలయః। వీరభద్ర ఇతి ఖ్యాతో దేవ్యా మన్యుప్రమార్జకః ।। ౩౦.

ఇలా, ఆ భగవంతుడు కోపంతో, ప్రేతల నివాసంగా ఉండి, వీరభద్రుడు అని ప్రసిద్ధి చెందినవాడు; దేవి కోపాన్ని శాంతిపరిచే వాడిగా నిలిచాడు.

సోఽసృజద్రోమకూపేభ్యో రౌద్రాన్నామ గణేశ్వరాన్। రుద్రానుగా మహావీర్య్యా రుద్రవీర్యపరాక్రమాః ।। ౩౦.

ఆయన తన చర్మ రంధ్రాల నుండి భయంకరమైన, గొప్ప శక్తి కలిగిన, రుద్రుని అనుచరులైన గణాధిపతులను సృష్టించాడు. వీరు రుద్రుని పరాక్రమంతో, రుద్రుని వీర్యంతో నిండినవారు.

రుద్రస్యానుచరాః సర్వే సర్వే రుద్రసమప్రభాః। తే నిపేతుస్తతస్తూర్ణం శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౩౦.

వారు అందరూ రుద్రుని సేవకులు, రుద్రుని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతున్నారు. వారు వందల సంఖ్యలో, వేల సంఖ్యలో వేగంగా అక్కడికి వచ్చారు.