వాయుపురాణమ్

సన్తి మే బహవో రుద్రాః శూలహస్తాః కపర్ద్దినః। ఏకాదశావస్థగతా నాన్యం వేఝి మహేశ్వరమ్ ।। ౩౦.

నా వద్ద ఎన్నో రుద్రులు ఉన్నారు, త్రిశూలాలు పట్టుకుని, జటాజూటంతో, పదకొండు రూపాలలో ఉన్నారు. మహేశ్వరుడిగా వేరే ఎవ్వరూ లేరు అని తెలుసుకో.

సర్వే నిమన్త్రితా దేవా యేన ఈశో నిమన్త్రితః। యథాహం శఙ్కరాదూర్ద్ధ్వం నాన్యం పశ్యామి దైవతమ్। తథా దక్షస్య విపులో యజ్ఞోఽయం న భవిష్యతి ।। ౩౦.

అందరు దేవతలను, పరమేశ్వరుడిని కూడా ఆహ్వానించారు. కానీ నేను శంకరుని కన్నా గొప్ప దేవతను ఎవరినీ చూడలేదు. అలాగే, ఈ దక్షుని గొప్ప యజ్ఞం కూడా ఫలించదు.

ఏతన్మఖే శూర సువర్ణపాత్రే హవిః సమస్తం విధిమన్త్రపూతమ్। విష్ణోర్నయామ్యప్రతిమస్య సర్వం ప్రభోర్విభో హ్యాహవనీయనిత్యమ్ ।। ౩౦.

ఓ వీరా! ఈ యజ్ఞంలో, అన్ని మంత్రాలతో పవిత్రమైన హవిస్సును బంగారు పాత్రలో వేసి, అపరిమితమైన ప్రభువైన విష్ణువుకు సమర్పిస్తాను. ఆయనే ఎప్పుడూ ఆహవనీయం.

గతాస్తు దేవతా జ్ఞాత్వా శైలరాజసుతా తదా। ఉవాచ వచనం సాధ్వీ దేవం పశుపతిం తదా ।। ౩౦.

అందరు దేవతలు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, శైలరాజుని కుమార్తె అయిన ఆమె, ఆ విషయాన్ని తెలుసుకొని, పశుపతిదేవునితో ఇలా మాట్లాడింది.

భగవన్ వ్క గతా హ్యేతే దేవా- శక్రపురోగమాః । బూహి తత్త్వేన తత్త్వజ్ఞ సంశయో మే మహానయమ్ ।। ౩౦.

భగవంతుడా, ఇంద్రుని ముందుండి అందరు దేవతలు వెళ్లారు. నిజంగా చెప్పు, నాకొక పెద్ద సందేహం కలిగింది.

దక్షో నామ మహాభాగో ప్రజానాం పతిరూత్తమః। హయమేధేన యజతే తత్ర యాన్తి దివౌకసః ।। ౩౦.

దక్షుడు అనే మహాభాగుడు, ప్రాణుల అధిపతి, అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహిస్తున్నాడు. అందుకే దేవతలు అక్కడికి వెళ్తున్నారు.

యజ్ఞమేతం మహాభాగ కిమర్థం న గతోఽసి వై। కేన వా ప్రతిషేధేన గమనం ప్రతిషిధ్యతే ।। ౩౦.

ఓ మహాభాగుడా, ఈ యజ్ఞానికి నువ్వెందుకు వెళ్లలేదు? ఏ నిషేధం వల్ల నీకు వెళ్లడాన్ని ఆపారు?

సురైరేవ మహాభాగే సర్వమేతదనుష్ఠితమ్। యజ్ఞేషు మమ సర్వేషు న భాగ ఉపకల్పితః ।। ౩౦.

ఓ మహాభాగుడా, ఇది అంతా దేవతలే నిర్వహించారు. నా యజ్ఞాలలో నాకు ఎప్పుడూ భాగం ఇవ్వలేదు.

పూర్వోపాయోపపన్నేన మార్గేణ వరవర్ణిని। న మే సురాః ప్రయచ్ఛన్తి భాగం యజ్ఞస్య ధీమతః ।। ౩౦.

ఓ సుందరివా, పూర్వకాలంలో ఏర్పడిన అలవాటుతోనే, దేవతలు నాకు యజ్ఞంలో భాగం ఇవ్వరు, నేను బుద్ధిమంతుడినైనా.

భగవన్ సర్వదేవేషు ప్రభావానధికో గుణైః । అజేయశ్చాప్యధృష్యశ్చ తేజసా యశసా శ్రియా ।। ౩౦.

భగవంతుడా, అన్ని దేవతల్లో నువ్వే శక్తి, గుణాలలో అత్యుత్తముడవు. నీ తేజస్సు, యశస్సు, ఐశ్వర్యంతో నిన్నెవరూ జయించలేరు, దగ్గరపడలేరు.

అనేన తు మహాభాగ ప్రతిషేధేన నామతః । అతీవ దుఃఖమాపన్నా వేపథుశ్చ మమానఘ ।। ౩౦.

ఓ మహాభాగుడా, ఈ నిషేధం వల్ల నాకు చాలా బాధ కలిగింది. పాపరహితుడా, నేను వణికిపోతున్నాను.

కిం నామ దానం నియమన్తపో వా కుర్య్యామహం యేన పతిర్మమాద్య। లభేత భాగం భగవానచిన్త్యో యజ్ఞస్య చార్ద్ధం త్వథ వా తృతీయమ్ ।। ౩౦.

ఈ రోజు నేను ఏ దానం, నియమం, తపస్సు చేయాలి? నా భర్త అయిన భగవంతుడు యజ్ఞంలో భాగాన్ని—కనీసం సగం లేదా మూడవ వంతైనా—పొందాలంటే?

ఏవం బ్రువాణాం భగవానచిన్త్యః పత్నీం ప్రహృష్టః క్షుభితామువాచ। న వేత్సి దేవేశి కృశోదరాఙ్గి కిం నామ యుక్తం వచనన్తవేదమ్ ।। ౩౦.

అలా ఆమె అడిగినప్పుడు, ఆచింత్యుడైన భగవంతుడు ఆనందంతో, కలవరపడిన తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు: 'దేవతల రాణీ, సన్నని నడుము కలదానివి, ఈ విషయమై ఏది యుక్తమో నీకు తెలియదా?

అహం హి జానామి విశాలనేత్రే ధ్యానేన సర్వం హి వదన్తి సన్తః। న వాద్య మోహేన మహేన్ద్రదేవో లోకత్రయం సర్వథా సంప్రమూఢమ్ ।। ౩౦.

విశాలనేత్రవతివా, నేను ధ్యానంతో అన్నీ తెలుసుకుంటాను. మేధావులు కూడా అలా అంటారు. ఈ రోజు మోహంతో మహేంద్రుడు మూడు లోకాలను పూర్తిగా మాయలో ముంచాడు.

మామధ్వరే శంసితారః స్తువన్తి రథన్తరే సామ గాయన్తి గేయమ్। మాం బ్రాహ్మణా బ్రహ్మసత్రే యజన్తే మాధ్వర్య్యవః కల్పయన్తే చ భాగమ్ ।। ౩౦.

యజ్ఞంలో, గాయకులు రథంతర సామాన్ని పాడుతూ నన్ను స్తుతిస్తారు. బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మసత్రంలో నన్ను ఆరాధిస్తారు. యజ్ఞకారులు నాకు భాగాన్ని కేటాయిస్తారు.

అప్రాకృతోఽపి భగవాన్ సర్వస్త్రీజనసంసది। స్తౌతి గోపా యతే వాపి స్వమాత్మానం న సంశయః ।। ౩౦.

భగవంతుడు ప్రకృతికి అతీతుడైనా, స్త్రీల సమాజంలో, గోపులు లేదా యతులు ఉన్న చోటైనా, తనను తానే స్తుతించుకుంటాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

నాత్మానం స్తౌమి దేవేశి పశ్య త్వముపగచ్ఛ చ। యం స్రక్ష్యామి వరారోహే భాగార్థం వరవర్ణిని ।। ౩౦.

దేవతల రాణీ, నేను నన్ను నేనే స్తుతించను. నువ్వు స్వయంగా చూసి రా. భాగం కోసం నేను ఒకరిని సృష్టిస్తాను, ఓ సుందరివా.

ఏవముక్త్వా తు భగవాన్ పత్నీం ప్రాణైరపి ప్రియామ్। సోఽసృజద్భగవాన్వక్రాద్భూతం క్రోధాగ్నిసన్నిభమ్ ।। ౩౦.

ఇలా తన ప్రాణాలకు ప్రియమైన భార్యతో చెప్పిన తర్వాత, భగవంతుడు తన వంకర భ్రూవలనుంచి కోపాగ్నిలా మండే ఒక భూతాన్ని సృష్టించాడు.

సహస్రశీర్షం దేవఞ్చ సహస్రచరణే క్షణమ్। సహస్రముద్గరధరం సహస్రశరపాణినమ్ ।। ౩౦.

ఆయన ఒక క్షణం పాటు, వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగిన దేవుడిని, వెయ్యి గొడ్డళ్లను, వెయ్యి బాణాలను చేతుల్లో పట్టుకుని సృష్టించాడు.

శఙ్ఖచక్రగదాపాణిం దీప్తకార్ముకధారిణమ్। పరశ్వసిధరం దేవం మహారౌద్రం భయావహమ్ ।। ౩౦.

శంఖం, చక్రం, గదను చేతుల్లో పట్టుకుని, మిణుగుతున్న విల్లు, పరశువు, ఖడ్గాన్ని ధరించిన ఆ దేవుడు భయంకరంగా, ఉగ్రంగా దర్శనమిచ్చాడు.

ఘోర రూపేణ దీప్యన్తం చన్ద్రార్ధకృతభూషణమ్। వసానం చర్మ వైయాఘ్రం మహారుధిరనిఃస్రవమ్ ।। ౩౦.

భయానకమైన రూపంతో మెరిసిపోతూ, అర్ధచంద్రాన్ని అలంకరించుకుని, పులిచర్మాన్ని ధరించి, శరీరం అంతా రక్తంతో పొంగిపొర్లుతూ కనిపించాడు.

దంష్ట్రాకరాలం విభ్రాన్తం మహావక్త్రం మహోదరమ్। విద్యుజ్జిహ్వం ప్రలమ్బోష్ఠం లమ్బకర్ణం దురాసదమ్ ।। ౩౦.

పొడవైన దవడలు, భయంకరమైన నోరు, పెద్ద నాభి, విపరీతమైన పొట్ట, మెరుపులాంటి నాలుక, వేలాడే పెదవులు, పొడవైన చెవులు కలిగి, దగ్గరగా వెళ్లలేని విధంగా ఉన్నాడు.

కులిశోద్యోతితకరమ్భాభిర్జ్వలితమూర్ద్ధజమ్। జ్వాలామాలాపరిక్షిప్తం ముక్తాదామవిభూషితమ్ ।। ౩౦.

వజ్రం తాకినట్లుగా జుట్టు మెరిసిపోగా, అగ్నిజ్వాలల మాలతో చుట్టబడి, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడ్డాడు.

తేజసా చైవ దీప్యన్తం యుగాన్తమివ పావకమ్। ఆకర్ణదారితాస్యాన్తఞ్చతుర్దిక్షు భయానకమ్ ।। ౩౦.

తన తేజంతో వెలిగిపోతూ, యుగాంతంలో అగ్నిలా భయంకరంగా, చెవుల వరకూ తెరిచిన నోరు, అన్ని దిక్కులకూ భయపెట్టే రూపంతో ఉన్నాడు.

మహాబలం మహాతేజం మహాపురుషమీశ్వరమ్। విశ్వహర్తృమహా కాయం మహాన్యగ్రోధమణ్డలమ్। యుగపచ్చన్ద్రశతవద్దీప్యన్తం మన్మథాగ్నివత్ ।। ౩౦.

అద్భుతమైన బలంతో, అపారమైన తేజంతో, మహాపురుషుడిగా, జగన్నాధుడిగా, విశ్వాన్ని నాశనం చేసే శక్తితో, విశాలమైన శరీరంతో, పెద్ద మర్రిచెట్టు వలె, ఒకేసారి వంద చంద్రుల్లా మెరిసిపోతూ, మన్మథాగ్నిలా దహించేవాడిగా ఉన్నాడు.

చతుర్మహాస్యం సితతీక్ష్ణదంష్ట్రం మహోగ్రతేజోబలకౌతుకాఢయమ్। యుగాన్తసూర్య్యాగ్నిసహస్రభాసం సహస్రచన్ద్రామలకాన్తికాన్తమ్। ప్రదీప్తసర్వౌషధిమన్దరాభం సుమేరుకైలాసహిమాద్రితుల్యమ్ ।। ౩౦.

నాలుగు పెద్ద ముఖాలతో, తెల్లగా మెరుస్తున్న పదునైన దవడలతో, అపారమైన శక్తి, బలం, ఆశ్చర్యంతో నిండినవాడిగా, యుగాంతంలో వేల సూర్యులు, అగ్నులు వెలిగినట్లుగా, వేల చంద్రుల్లా కాంతివంతంగా, అన్ని ఔషధ మొక్కలు, మందార వృక్షాల వలె ప్రకాశిస్తూ, సుమేరు, కైలాస, హిమాలయ పర్వతాలకు సమానంగా ఉన్నాడు.

యుగార్కాభం మహావీర్య్యం చారునాసం మహాననమ్। ప్రచణ్డగణ్డం దీప్తాక్షమగ్నిజ్వాలావిలాననమ్ ।। ౩౦.

యుగాంతపు సూర్యునిలా మెరిసిపోతూ, గొప్ప పరాక్రమంతో, అందమైన ముక్కుతో, విశాలమైన ముఖంతో, ఉగ్రమైన చెంపలు, మండుతున్న కళ్లతో, అగ్నిజ్వాలలతో నిండిన నోరుతో ఉన్నాడు.

మృగేన్ద్రకృత్తివసనం మహాభుజగవేష్టితమ్। ఉష్ణీషిణం చన్ద్రధరం వ్కచిదుగ్రం వ్కచిత్సమమ్ ।। ౩౦.

సింహ చర్మాన్ని ధరించి, పెద్ద పాములతో చుట్టబడి, కిరీటాన్ని ధరించి, చంద్రుడిని అలంకరించుకుని, కొన్ని సార్లు ఉగ్రంగా, కొన్ని సార్లు శాంతంగా కనిపించాడు.

నానాకుసుమమూర్ద్ధానం నానాగన్దానులేపనమ్ । నానారత్నవిచిత్రాఙ్గం నానాభరణభూషితమ్ ।। ౩౦.

తలపై色色 పువ్వులతో అలంకరించుకుని, వాసనలతో పూసుకుని, శరీరంపై色色 రత్నాలతో,色色 ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డాడు.