వాయుపురాణమ్

తాభ్యోఽపరే యక్షగణాశ్చత్వారః పరికీర్త్తితాః। ఉత్పాదితా విశాలేన విక్రాన్తేన మహాత్మనా ॥ ౮.

వారిలో విశాల అనే మహాశక్తివంతురాలిచే నలుగురు యక్షుల వర్గాలు పుట్టాయని చెప్పబడింది.

లోహేయో భరతేయశ్చ కృశాఙ్గేయశ్చ విశ్రుతః । విశాలేశ్చ యక్షాణాం పురాణే ప్రథితా గణాః ॥ ౮.

లోహేయ, భరతేయ, కృష్ణాంగేయ, విశాలేయ అనే యక్షుల వర్గాలు పురాణాలలో ప్రసిద్ధి పొందినవే.

ఇత్యేతైరసురైర్ఘోరైర్మహాబలపరాక్రమైః। లోకైర్యక్షగణైర్వ్యాప్తా లోకాలోక విదాంవరాః ॥ ౮.

ఈ భయంకరమైన, మహాబలశాలైన అసురులచేత యక్షుల వర్గాలు అన్ని లోకాలలో, కనిపించే లోకాల్లో, కనిపించని లోకాల్లో వ్యాపించాయి.

గన్ధర్వాశ్చాథ వాలేయా విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా మహావీర్యా మహాగన్ధర్వనాయకాః ॥ ౮.

తర్వాత, వాలి కుమారులైన గంధర్వులు, గొప్ప బలంతో, మహాత్ములుగా, మహా వీరులుగా, గంధర్వులలో నాయకులుగా జన్మించారు.

విక్రమౌదార్యసమ్పన్నా మహాబలపరాక్రమాః। తేషాం నామాని వక్ష్యామి యథావదనుపూర్వశః ॥ ౮.

వీరికి ధైర్యం, ఉదారత, అపారమైన బలం, పరాక్రమం ఉన్నాయి. ఇప్పుడు వీరి పేర్లను క్రమంగా చెప్పబోతున్నాను.

చిత్రాఙ్గదో మహావీర్యశ్చిత్రవర్మా తథైవ చ। చిత్రకేతుర్మహాభాగః సోమదత్తోఽథ వీర్యవాన్। తిస్రో దుహితరశ్చైవ తాసాం నామాని వక్ష్యతే ॥ ౮.

చిత్రాంగదుడు, మహా వీరుడు; చిత్రవర్ముడు కూడా అలాగే; చిత్రకేతు, మహాభాగుడు; సోమదత్తుడు, బలవంతుడు—ఇవన్నీ పేర్లు. అలాగే ముగ్గురు కుమార్తెలు కూడా ఉన్నారు, వారి పేర్లను కూడా చెబుతాను.

ప్రథమా త్వగ్నికా నామ కమ్బలా తదనన్తరమ్। తథా వసుమతీ నామ రూపేణాప్రతిమౌజసః ॥ ౮.

మొదటి కుమార్తె అగ్నికా అని, తరువాత కంబలా అని, మూడవది వసుమతీ అని పేరు. ఆమె అందంలో, శక్తిలో ఎవరికీ తీసిపోని వారు.

తాభ్యః పరే కుమారేణ గణా ఉత్పాదితాస్త్విమే। త్రయో గన్ధర్వముఖ్యానాం విక్రాన్తా యుద్ధదుర్మదాః ॥ ౮.

వీరి ద్వారా, మరొక కుమారుని వల్ల, ఈ గణాలు పుట్టాయి—మూడు గంధర్వుల ప్రధానులు, వీరులు, యుద్ధంలో భయంకరులు.

ఆగ్నేయాః కామ్బలేయాశ్చ తథా వసుమతీసుతాః। తైర్గణైర్వివిధైర్వ్యాప్తమిదం లోకచరాచరమ్ ॥ ౮.

అగ్నికా సంతానం, కంబలా సంతానం, వసుమతీ కుమారులు—ఈ వివిధ గణాలతో, ఈ లోకం, చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ నిండిపోయాయి.

విద్యావన్తశ్చ తేనైవ విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా మహాభాగా రూపవిద్యాధనేశ్వరాః ॥ ౮.

ఆ మహాత్ముడే, గొప్ప బలంతో, విద్యావంతులను, మహాభాగులను, అందం, జ్ఞానం, ధనానికి అధిపతులను సృష్టించాడు.

తేషాముదీర్ణ వీర్యాణాం గన్ధర్వాణాం మహాత్మనామ్। నామాని కీర్త్త్యమానాని శ్రృణుధ్వం మే వివక్షతః ॥ ౮.

వీరందరూ మహాత్ములు, బలవంతులు. ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే వారి పేర్లను మీరు వినండి.

హిరణ్యరోమా కపిలః సులోమా మాగధస్తథా। చన్ద్రకేతుశ్చ వై గాఙ్గో గోదశ్చైవ మహాబలః ॥ ౮.

హిరణ్యరోముడు, కపిలుడు, సులోముడు, మాగధుడు, చంద్రకేతు (గంగా ప్రాంతానికి చెందినవాడు), గోదుడు—ఇవన్నీ మహాబలులు.

మహావిద్యావదాతానాం విక్రాన్తానాం తపస్వినామ్। ఇత్యేవమాదిర్హి గణో ద్వే చాన్యే చ సులోచనే ॥ ౮.

ఇలా మహావిద్య, పరాక్రమం, తపస్సుతో ఉన్న కిన్నరుల గణం మొదలవుతుంది. ఇంకా రెండు వేరు వేరు గణాలు ఉన్నాయి, ఓ సుందరీ!

శివా చ సుమనాశ్చైవ తాభ్యామపి మహాత్మనా। ఉత్పాదితా విశ్రవసా విద్యాచరణగోచరాః ॥ ౮.

శివా, సుమనా—ఈ ఇద్దరి ద్వారా కూడా మహాత్ముడైన విశ్రవసు, విద్యా, ఆచరణలో ఉన్న జాతులను సృష్టించాడు.

శైవేయాశ్చైవ విక్రాన్తాస్తథా సౌమనసో గణాః। ఏతైర్వ్యాప్తమిదం లోకం విద్యాధరగణైస్త్రిభిః ॥ ౮.

శైవేయులు, పరాక్రమశాలులు; అలాగే సౌమనస గణాలు—ఈ మూడు విద్యాధర గణాలతో ఈ లోకం నిండిపోయింది.

ఏభ్యోఽనేకాని జాతాని అమ్బరాన్తరచారిణామ్। లోకే గణశతాన్యేవ విద్యాఘరవిచేష్టితాత్ ॥ ౮.

వీరి వల్ల ఆకాశంలో సంచరించే అనేక జాతులు పుట్టాయి. విద్యాధరుల క్రియ వల్ల లోకంలో వందలాది గణాలు ఏర్పడ్డాయి.

అశ్వముఖాశ్చ తేనైవ విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా హ్యశ్వముఖాః కిన్నరాంస్తాన్నిబోధత ॥ ౮.

అదే మహాత్ముడైన పరాక్రమశాలి వారు, అశ్వముఖ కిన్నరులను సృష్టించాడు. ఇప్పుడు ఆ గుర్రె ముఖం ఉన్న కిన్నరుల గురించి వినండి.

సముద్రః సేనః కాలిన్దో మహానేత్రో మహాబలః। సువర్ణఘోషః సుగ్రీవో మహాఘోషశ్చ వీర్యవాన్ ॥ ౮.

సముద్రుడు, సేనుడు, కాలిందుడు, మహానేత్రుడు (బలవంతుడు), సువర్ణఘోషుడు, సుగ్రీవుడు, మహాఘోషుడు—ఇవన్నీ బలవంతులు.

ఇత్యేవమాదిర్హి గణః కిన్నరాణాం మహాత్మనామ్। హయాననానాం విద్వద్భిర్విస్తీర్ణః పరికీర్త్త్యతే ॥ ౮.

ఇలా మహాత్ములైన, గుర్రె ముఖం ఉన్న కిన్నరుల గణం ప్రారంభమవుతుంది. పండితులు వీరిని విస్తృతంగా వర్ణించారు.

తథాసముత్థితేనైవ విక్రాన్తేన మహాత్మనా। ఉత్పాదితా నరముఖాః కిన్నరాః శాంశపాయనాః ॥ ౮.

అదే పరాక్రమశాలి మహాత్ముడు, మనిషి ముఖం ఉన్న కిన్నరులను, అంటే శాంశపాయనులను కూడా సృష్టించాడు.

హరిషేణః సుషేణశ్చ వారిషేణశ్చ వీర్యవాన్। రుద్రదత్తేన్ద్రదత్తౌ చ చన్ద్రద్రుమ మహాద్రుమౌ ॥ ౮.

హరిషేణుడు, సుశేణుడు, వరిషేణుడు (బలవంతుడు), రుద్రదత్తుడు, ఇంద్రదత్తుడు, చంద్రద్రుముడు, మహాద్రుముడు—ఇవన్నీ పేర్లు.

బిన్దుశ్చ బిన్దుసారశ్చ చన్ద్రవంశాశ్చ కిన్నరాః। ఇత్యేతే కిన్నరాః శ్రేష్ఠా లోకే ఖ్యాతాః సుశోభనాః ॥ ౮.

బిందు, బిందుసారుడు, చంద్రవంశజులు, కిన్నరులు — వీరందరూ లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందిన, అత్యంత అందమైన కిన్నరులలో ముఖ్యులు.

నృత్యగీతప్రగల్భానామేతేషాం ద్విజసత్తమాః। లోకే గణశతాన్యేవ కిన్నరాణాం మహాత్మనామ్ ॥ ౮.

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! వీరిలో నాట్యం, పాటలో నైపుణ్యం కలిగిన గొప్ప మనస్సు గల కిన్నరుల వందలాది గుంపులు ఈ లోకంలో ఉన్నారు.

యక్షా యక్షోపశాన్తశ్చ లౌహేయా రూపశాలినీ। దుహీతా సురవిన్దేతి ప్రకాశా సిద్ధసమ్మతా ॥ ౮.

యక్షుడు, యక్షోపశాంతుడు, అందమైన లౌహేయ, అలాగే ప్రసిద్ధి చెందిన సురవిందా కుమార్తె — వీరందరినీ సిద్ధులు గౌరవిస్తారు.

ఉపాయాకేతనస్యాహి స్వయముత్పాదితో గణః । కరాలకేన భూతానాం తేషాం నామాని మే శ్రృణు ॥ ౮.

ఉపాయకేతుడు తనంతట తానే ఒక గణాన్ని సృష్టించాడు. ఆ భూతాల పేర్లను, కరాళకుడు పెట్టినవాటిని, నన్ను విను.

భూతా భూతగణైర్జ్ఞేయా ఆవేశకనివేశకాః। ఇత్యేవమాదిర్హి గణో భూమిగోచరకః స్మృతః ॥ ౮.

భూతులు, వారి గణాలతో కలసి, ఆవేశకులు, నివేశకులు అని పిలువబడతారు. భూమిపై సంచరించే గణం ఇదే ప్రారంభమని గుర్తించాలి.

విజ్ఞేయ ఇహ లోకేఽస్మిన్ భూతానాం భూతనాయకః। యే ఉత్కృష్టా భవన్త్యేషామమ్బరాన్తరచారిణామ్। వృక్షాగ్రమాత్రమాకాశం తే చరన్తి న సంశయః ॥ ౮.

ఈ లోకంలో భూతులకు నాయకుడు ఎవరో తెలుసుకోవాలి. ఆకాశంలో సంచరించే వారిలో ఉత్తములు వృక్షం ఎత్తు మేరకు ఆకాశంలో తిరుగుతారు — ఇందులో సందేహం లేదు.

తత్రేమే దేవగన్ధర్వాః ప్రాయేణ కథితా మయా। దేవోపస్థాననిరతా విజ్ఞేయాస్తే యశస్వినః ॥ ౮.

ఇక్కడ నేను దేవతలు, గంధర్వులను ఎక్కువగా వివరించాను. వారు దేవతలకు సేవలో నిమగ్నమై, కీర్తిశాలి వారు అని తెలుసుకో.

నారాయణం సురగురుం విరజం పుష్కరేక్షణమ్। హిరణ్యగర్భఞ్చ తథా చతుర్వక్త్రం స్వయమ్భువమ్ ॥ ౮.

నారాయణుడు, దేవతల గురువు, విరజ, కమలనేత్రుడు, హిరణ్యగర్భుడు, అలాగే నాలుగు ముఖాల స్వయంభువుడు —