వాయుపురాణమ్

సర్వేషామేవ లోకానాం భూర్లోకస్త్వాదిరుచ్యతే। తమహం ధారయిష్యామి నిదేశాత్ పరమేష్ఠినః ।। ౩౦.

అన్ని లోకాలలో భూమి ప్రధానమని భావించబడుతుంది; పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞతో నేను దానిని నిలబెడతాను.

అస్యాం క్షితౌ వృతా లోకాః సర్వే తిష్ఠన్తి భాస్కరాః। తానహం ధారయామీహ సతతం న తవాజ్ఞయా ।। ౩౦.

ఈ భూమిపై అన్ని లోకాలు, ప్రకాశవంతమైనవారు కూడా నిలిచియున్నారు; నేను వీరిని ఎప్పుడూ ఇక్కడ నిలబెడతాను, నీ ఆజ్ఞతో కాదు.

చాతుర్వర్ణ్యం హి దేవానాం తే చాప్యేకత్ర భుఞ్జతే। నాహం తైః సహ భోక్ష్యామి తతో దాస్యన్తి తే పృథక్। తతో దేవైః స తైః సార్ద్ధం నేజ్యతే పృథగిజ్యతే ।। ౩౦.

దేవతలకు నాలుగు వర్ణాలు కలవు, వారు కలిసి అనుభవిస్తారు; నేను వారితో కలిసి అనుభవించను, అందువల్ల వారు వేరుగా ఇస్తారు; అలా దేవతలతో కలిసి నిన్ను పూజించరు, వేరుగా పూజిస్తారు.

తతోఽభివ్యాహృతో దక్షో రుద్రేణామితతేజసా। స్వాయమ్భువేఽన్తరే త్యక్త్వా ఉత్పన్నో మానుషేష్విహ ।। ౩౦.

అంతటి మహాతేజస్సు కలిగిన రుద్రుడు దక్షుని ఉద్దేశించి పలికిన తరువాత, దక్షుడు స్వాయంభువమంత్రమును విడిచి, ఇక్కడ మనుషులలో జన్మించాడు.

జ్ఞాత్వా గృహపతిం దక్షం జ్ఞానానామీశ్వరం ప్రభుమ్। దక్షో నామ మహాయజ్ఞైః సోఽయజద్దైవతైః సహ ।। ౩౦.

దక్షుని గృహపతిగా, జ్ఞానానికి అధిపతిగా తెలుసుకొని, దక్షుడు అనే వాడు దేవతలతో కలిసి మహాయజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.

అథ దేవీ సతీ యా తు ప్రాప్తే వైవస్వతేఽన్తరే। మైనాయాం తాముమాం దేవీం జనయామాస శైలరాట్ ।। ౩౦.

తర్వాత వైవస్వత మనువు కాలంలో, సతీ దేవి మైనాకుడి కుమార్తెగా శైలరాజు ఇంట పుట్టింది.

సా తు దేవీ సతీ పూర్వం తతః పశ్చాదుమాఽభవత్। సహ వ్రతా భవస్యైషా న తయా ముచ్యతే భవః। యావదిచ్ఛతి సంస్థాతుం ప్రభుర్మన్వన్తరేష్విహ ।। ౩౦.

ఆ దేవి, మొదట సతీగా, తరువాత ఉమగా మారింది. ఆమె ఎప్పుడూ భవుడికి వ్రతాలతో అంకితమై ఉంటుంది. భవుడు కూడా తనకు ఇష్టమైనంతకాలం ప్రతి మన్వంతరంలో ఆమెను వదలడు.

మారీచం కశ్యపం దేవీ యథాహితిరనువ్రతా। సాధ్యం నారాయణం శ్రీస్తు మఘవన్తం శచీ యథా ।। ౩౦.

దేవి మరీచి, కశ్యపులకు ఎలా అంకితమైందో, శ్రీ నారాయణునికి, శచీ మఘవంతునికి ఎలా అర్పితమైందో, అలాగే ఉంది.

విష్ణుం కీర్తీ రుచిః సూర్యం వసిష్ఠఞ్చాప్యరూన్ధతీ। నైతాస్తు విజహత్యేతాన్ భర్తౄన్ దేవ్యః కథంచన। ఆవర్త్తమానకల్పేషు పునర్జాయన్తి తైః సహ ।। ౩౦.

కీర్తి విష్ణువుకు, రుచి సూర్యునికి, అరుంధతి వశిష్ఠునికి ఎలా అంకితమై ఉంటారో, ఈ దేవతలు ఎప్పుడూ తమ భర్తలను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ విడిచిపెట్టవు. ప్రతి సృష్టి చక్రంలో, వారు మళ్లీ వారితో కలిసి పుడతారు.

ఏవం ప్రాచేతసో దక్షో జజ్ఞే వై చాక్షుషేఽన్తరే। ప్రాచీనబర్హిషః పౌత్రః పుత్రశ్చైవ ప్రచేతసః ।। ౩౦.

ఇలా, ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు చాక్షుష మన్వంతరంలో పుట్టాడు. అతడు ప్రాచీనబర్హి మనవడు, ప్రాచేతసుని కుమారుడు.

దశభ్యస్తు ప్రచేతోభ్యో మార్షాయాఞ్చ పునర్నృపః। జజ్ఞే రుద్రాభిశాపేన ద్వితీయేఽస్మిన్నితి శ్రుతిః ।। ౩౦.

పది ప్రాచేతసులు, మార్షతో కలిసి, రాజా! రుద్రుని శాపంతో, ఈ రెండవ జన్మలో దక్షుడు మళ్లీ పుట్టాడని శ్రుతి చెబుతోంది.

భృగ్వాదయస్తు తే సర్వే జజ్ఞిరే వై మహర్షయః। ఆద్యే త్రేతాయుగే పూర్వం మనోర్వైవస్వతస్య హ। దేవస్య మహతో యజ్ఞే రుద్రాభిశాపేన ద్వితీయేఽస్మిన్నితి శ్రుతిః ।। ౩౦.

భృగువుతో మొదలైన మహర్షులు అందరూ, మొదటి త్రేతాయుగంలో, వైవస్వత మనువు కాలంలో, దేవుని గొప్ప యజ్ఞంలో పుట్టారు. రుద్రుని శాపంతో, ఈ రెండవ జన్మలోనూ పుట్టారని శ్రుతి చెబుతోంది.

ఇతి సానుశయోఽహ్యాసీత్తయోర్జాత్యన్తరాగతః। ప్రజాపతేస్తు దక్షస్య త్ర్యమ్బకస్య చ ధీమతః ।। ౩౦.

అలా, ప్రాజాపతి దక్షుడు, జ్ఞానవంతుడైన త్రయంబకుడి మధ్య పూర్వజన్మ నుంచి వచ్చిన అసంతృప్తి ఉండిపోయింది.

తస్మాన్నానుశయః కార్యో వైరిష్విహ కదాచన। జాత్యన్తరగతస్యాపి భావితస్య శుభాశుభైః। జన్తుం న ముఞ్చతి ఖ్యాతిస్తత్ర కార్యం విజానతా ।। ౩౦.

కాబట్టి, శత్రువులపై ఎప్పుడూ మనస్సులో ద్వేషం పెట్టుకోకూడదు. వారు మరో జన్మలో పుట్టినా, మంచి చెడు కార్యాల వల్ల ఏర్పడిన పేరు జీవిని వదలదు. ఈ విషయాన్ని జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి.

ప్రాచేతసస్య దక్షస్య కథం వైవస్వతేఽన్తరే। వినాశామగమత్ సూత హయమేధః ప్రజాపతేః ।। ౩౦.

ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు, వైవస్వత మనువు కాలంలో ఎలా నాశనం అయ్యాడు? ప్రజాపతి చేసిన అశ్వమేధయాగం ఎలా ముగిసింది, సూతా?

దేవ్యా మృత్యుం కృతం మత్వా క్రుద్ధం సర్వాత్మకం ప్రభుమ్। కథం ప్రసాదయద్దక్షః స యజ్ఞః సాధితః కథమ్। ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామస్తన్నో బ్రూహి యథాతథమ్ ।। ౩౦.

దేవి వల్ల మరణం సంభవించిందని, సర్వాంతర్యామి కోపంతో ఉన్నాడని భావించి, దక్షుడు ఆయనను ఎలా ప్రసన్నం చేసుకున్నాడు? ఆ యజ్ఞం ఎలా పూర్తయ్యింది? మేము దీనిని పూర్తిగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం. దయచేసి యథావిధిగా వివరించు.

పూరా మేరోర్ద్విజశ్రేష్ఠాః శ్రృఙ్గం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్। జ్యోతిష్కం నామ సావిత్రం సర్వరత్నవిభూషితమ్ ।। ౩౦.

పూర్వం, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన మెరు పర్వతంపై జ్యోతిష్క అనే శిఖరం ఉండేది. అది సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉండేది.

అప్రమేయమనాధృష్యం సర్వలోకనమస్కృతమ్। తస్మిన్ దేవో గిరిశ్రేష్ఠే సర్వధాతు విభూషితే। పర్యఙ్క ఇవ విభ్రాజన్నుపవిష్టో బభూవ హ ।। ౩౦.

అది కొలవలేని, ఎవ్వరూ చేరలేని, అన్ని లోకాలు నమస్కరించే శిఖరం. ఆ గొప్ప పర్వతంపై, అన్ని లోహాలతో మెరిసిపోతూ, దేవుడు సింహాసనంలా ప్రకాశిస్తూ కూర్చున్నాడు.

శైలరాజసుతా చాస్య నిత్యం పార్శ్వస్థితాఽభవత్। ఆధిత్యాశ్చ మహాత్మానో వసవశ్చామితౌజసః ।। ౩౦.

ఆయన పక్కన ఎప్పుడూ శైలరాజు కుమార్తె నిలిచి ఉండేది. అద్భుతమైన ఆదిత్యులు, అపార శక్తి కలిగిన వసువులు అక్కడ ఉన్నారు.

తథైవ చ మహాత్మానావశ్వినౌ భిషజాం వరౌ। తథా వైశ్రవణో రాజా గుహ్యకైః పరివారితః ।। ౩౦.

అలాగే, మహాత్ములైన అశ్వినీదేవతలు, వైశ్రవణుడు గుహ్యకులతో కూడి అక్కడ ఉన్నారు.

యక్షాణామీశ్వరః శ్రీమాన్ కైలాసనిలయః ప్రభుః। ఉపాసతే మహాత్మానం ఉశనా చ మహామునిః. సనత్కుమారప్రముఖాస్తే చైవ పరమర్షయః ।। ౩౦.

యక్షుల అధిపతి, కైలాసనివాసి, మహాప్రభువు అక్కడ ఉన్నాడు. మహర్షి ఉశన, సనత్కుమారుడు మొదలైన పరమ ఋషులు ఆయనను సేవిస్తున్నారు.

అఙ్గిరఃప్రముఖాశ్చైవ తథా దేవర్షయోఽపరే। విశ్వావసుశ్చ గన్ధర్వస్తథా నారదపర్వతౌ ।। ౩౦.

అంగిరసుడు మొదలైన దేవర్షులు, విశ్వావసు అనే గంధర్వుడు, నారదుడు, పర్వతుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.

అప్సరోగణసఙ్ఘాశ్చ సమాజగ్మురనేకశః। వవౌ శివః సుఖో వాయుర్నానాగన్ధవహః శుచిః ।। ౩౦.

అప్సరసల సమూహాలు అనేకంగా అక్కడకు వచ్చాయి. శివుని పవిత్రమైన, సువాసనతో కూడిన సుగంధ వాయువు అక్కడ వీచింది.

సర్వర్తుకుసుమోపేతాః పుష్పవన్తో ద్రుమా స్తథా। తథా విద్యాధరాశ్చైవ సిద్ధాశ్చైవ తపోధనాః ।। ౩౦.

అక్కడ ప్రతి ఋతువులో పువ్వులు పూసే చెట్లు విరివిగా ఉన్నాయి. అలాగే విద్యాధరులు, సిద్ధులు, తపస్సుతో పరిపూర్ణులైనవారు కూడా అక్కడ కనిపిస్తారు.

మహాదేవం పశుపతిం పర్యుపాసన్తి తత్ర వై। భూతాని చ తథాన్యాని నానారూపధరాణ్యథ ।। ౩౦.

అక్కడ మహాదేవుడైన పశుపతిని వారు భక్తితో పూజిస్తున్నారు. అలాగే అనేక రూపాలు ధరించిన ఇతర భూతాలు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.

రాక్షసాశ్చ మహారౌద్రాః పిశాచాశ్చ మహాబలాః। బహురూపధరా హృష్టా నానాప్రహరణోద్యతాః ।। ౩౦.

అక్కడ భయంకరమైన రాక్షసులు, మహా బలవంతులైన పిశాచులు, అనేక రూపాలు ధరించి, ఆయుధాలతో అలంకరించుకుని ఆనందంగా ఉన్నారు.

దేవస్యానుచరాస్తత్ర తస్థుర్వైశ్వానరోపమాః। నన్దీశ్వరశ్చ భగవాన్ దేవస్యానుమ తే స్థితః ।। ౩౦.

అక్కడ దేవుని అనుచరులు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ నిలబడి ఉన్నారు. దేవుని ఆజ్ఞతో నందీశ్వరుడు కూడా అక్కడ ఉన్నాడు.

ప్రగృహ్య జ్వలితం శూలం దీప్యమానం స్వతేజసా। గఙ్గా చ సరితాం శ్వేష్ఠా సర్వతీర్థజలోద్భవా। పర్యుపాసత తన్దేవరూపిణీ ద్విజసత్తమాః ।। ౩౦.

తన తేజంతో మెరిసే అగ్ని వంటి త్రిశూలాన్ని పట్టుకొని, అన్ని తీర్థ జలాల నుండి ఉద్భవించిన పవిత్రమైన గంగాదేవి, దైవీ స్వరూపంతో, ఆ దేవునిని పూజిస్తుంది, మునులారా.

ఏవం స భగవాంస్తత్ర దీప్యమానః సురర్షిభిః। దేవైశ్చ సుమహాబాగైర్మహాదేవో వ్యవస్థితః ।। ౩౦.

అలా ఆ భగవంతుడు అక్కడ దేవతలు, ఋషులతో కలిసి ప్రకాశిస్తూ, మహాబలశాలి అయిన దేవతల మధ్య మహాదేవుడు నిలిచాడు.