వాయుపురాణమ్

భవస్య యా ద్వితీయా తు తనురాపః స్మృతా తు వై । తస్యోషాఽత్ర స్మృతా పత్నీ పుత్రశ్చాప్యుశనా స్మృతః ।। ౨౭.

భవుని రెండవ రూపం నీరు అని గుర్తించబడుతుంది. అతని భార్య ఉషా, వారి కుమారుడు ఉశనుడు.

శర్వస్య యా తృతీయా తు నామ భూమిస్తనుః స్మృతా। పత్నీ తస్య వికేశీతి పుత్రశ్చాఙ్గారకః స్మృతః ।। ౨౭.

శర్వుని మూడవ రూపం భూమి అని గుర్తించబడుతుంది. అతని భార్య వికేశి, వారి కుమారుడు అంగారకుడు.

ఈశానస్య చతుర్థస్య స్వర్గతస్య చ యా తనుః। తస్య పత్నీ శివా నామ పుత్రశ్చాస్య మనోజవః ।। ౨౭.

స్వర్గంలో ఉన్న ఈశానుని నాలుగవ రూపానికి భార్య శివా, కుమారుడు మనోజవుడు.

నామ్నా పశుపతేర్యా తు తనురగ్నిర్ద్విజైః స్మృతా। తస్య పత్నీ స్మృతా స్వాహా స్కన్దశ్చాపి సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

పశుపతి అనే రూపాన్ని ద్విజులు అగ్నిగా గుర్తించేవారు. ఆయన భార్య స్వాహా, కుమారుడు స్కందుడు అని చెప్పబడింది.

నామ్నా షష్ఠస్య యా భీమా తనురాకాశ ఉచ్యతే। దిశః పత్న్యః స్మృతాస్తస్య స్వర్గశ్చాస్య సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

ఆరవ భయంకరమైన రూపాన్ని ఆకాశం అని అంటారు. దిక్కులు ఆయన భార్యలు, స్వర్గం ఆయన కుమారుడిగా గుర్తించబడింది.

ఉగ్రా తనుః సప్తమీ యా దీక్షితైర్బ్రాహ్మణైః స్మృతా। దీక్షా పత్నీ స్మృతా తస్య సన్తానః పుత్ర ఉచ్యతే ।। ౨౭.

ఏడవ రూపాన్ని దీక్ష పొందిన బ్రాహ్మణులు ఉగ్రంగా భావిస్తారు. దీక్ష ఆయన భార్య, సంతానం ఆయన కుమారుడిగా చెప్పబడింది.

నామ్నాఽష్టమస్య మహతస్తనుర్యా చన్ద్రమాః స్మృతః। పత్నీ తు రోహిణీ తస్య పుత్రశ్చాస్య బుధః స్మృతః ।। ౨౭.

ఎనిమిదవ గొప్ప రూపాన్ని చంద్రుడు అని అంటారు. ఆయన భార్య రోహిణి, కుమారుడు బుధుడు అని గుర్తించబడింది.

ఇత్యేతాస్తనవస్తస్య నామభిః పరికీర్తితాః। తాస్తు వన్ద్య నమస్యాశ్చ ప్రతినామ తనూషు వై ।। ౨౭.

ఇవి ఆయన రూపాలు పేర్లతో వివరించబడ్డాయి. ప్రతి రూపాన్ని దాని పేరుతో పూజించాలి, నమస్కరించాలి.

భక్తేః సూర్యేఽప్సు పృథివ్యాం వాయ్వగ్నివ్యోమదీక్షితే। తథా చ వై చన్ద్రమసి తనుభిర్నామభిః సహ। ప్రజావానేతి సాయుజ్యమీశ్వరస్య నరో హి సః ।। ౨౭.

సూర్యుడు, నీరు, భూమి, వాయువు, అగ్ని, ఆకాశం, దీక్ష, అలాగే చంద్రుని రూపాలు, పేర్లతో కూడి భక్తితో ఆరాధించినవాడు, సృష్టికర్త అయిన పరమేశ్వరునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు.

ఇత్యేతద్వో మయాఖ్యాతం గుహ్యం భీమస్య తద్యశః। శన్నోఽస్తు ద్విపదే నిత్యం శన్నోఽస్తు చ చతుష్పదే ।। ౨౭.

ఇలా నేను మీకు భీముని గొప్ప రహస్యాన్ని వివరించాను. ఎప్పుడూ రెండు కాళ్ళవారికి, నాలుగు కాళ్ళవారికీ శుభం కలగాలి.

ఏతత్ ప్రోక్తం నిదానం వస్తనూనాం నామభిః సహ। మహాదేవస్య దేవస్య భృగోస్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౨౭.

ఈ రూపాల మూలాన్ని పేర్లతో చెప్పాను. మహాదేవుడు మరియు భృగువు గురించి వినండి, ప్రజలారా.

భృగోః ఖ్యాతిర్విజజ్ఞేఽథ ఈశ్వరౌ సుఖదుఃఖయోః। శుభాశుభప్రదాతారౌ సర్వప్రాణభృతామిహ। దేవౌ ధాతావిధాతారౌ మన్వన్తరవిచారిణౌ ।। ౨౮.

భృగువు కుమార్తె ఖ్యాతి జన్మించింది. తరువాత సుఖదుఃఖాల యజమానులైన ధాత, విధాత అనే దేవతలు, అన్ని జీవులకు శుభాశుభ ఫలితాలు ఇచ్చేవారు, మన్వంతరాలను పరిశీలించేవారు, జన్మించారు.

తయోర్జ్యేష్ఠా తు భగినీ దేవీ శ్రీర్లోకభావినీ। సా తు నారాయణం దేవం పతిమాసాద్య శోభనమ్। నారాయణాత్మజౌ సాధ్వీ బలోత్సాహౌ వ్యజాయత ।। ౨౮.

వారిలో పెద్దదైన అక్క శ్రీదేవి, లోకాలను సృష్టించేవారు. ఆమె నారాయణుని భర్తగా పొందింది. నారాయణుని ద్వారా ఆమె బలోత్సాహ, ఉత్సాహ అనే కుమారులను కనింది.

తస్యాస్తు మానసాః పుత్రా యే చాన్యే దివ్యచారిణః। యే వహన్తి విమానాని దేవానాం పుణ్యకర్మణామ్ ।। ౨౮.

ఆమెకు మనస్సులో పుట్టిన కుమారులు, ఇంకా ఇతర దివ్యజనులు, పుణ్యకర్మలు చేసే దేవతలకు విమానాలు మోసేవారు.

ద్వే తు కన్యే స్మృతే భార్య్యే విధాతుర్ధాతురేవ చ। ఆయతిర్నియతిశ్చైవ తయోః పుత్రౌ దృఢవ్రతౌ ।। ౨౮.

రెండు కుమార్తెలు విధాత, ధాతలకు భార్యలుగా గుర్తించబడ్డారు. ఆయతి, నియతి అనే దృఢవ్రతులు వారి కుమారులు.

పాణ్డుశ్చైవ మృకణ్డుశ్చ బ్రహ్మకోశౌ సనాతనౌ। మనస్విన్యాం మృకణ్జోశ్చ మార్క్కణ్డేయో బభూవ హ ।। ౨౮.

పాండు, మృకండుడు అనే బ్రహ్మనిధులు జన్మించారు. మనస్వినితో మృకండునికి మార్కండేయుడు పుట్టాడు.

సుతో వే దశిరాస్తస్య మూర్ద్ధన్యాయామజాయత। పీవర్య్యాం వేదశిరసః పుత్రా వంశకరాః స్మృతాః। మార్క్కణ్డేయా ఇతి ఖ్యాతా ఋషయో వేదపారగాః ।। ౨౮.

మార్కండేయునికి మూర్ధన్య అనే భార్య నుంచి వేదశిరా జన్మించాడు. పీవరీ నుంచి వేదశిరసుకు పుత్రులు పుట్టారు. వారిని మార్కండేయులు అని పిలుస్తారు. వారు వేదపారంగతులు.

పాణ్డోశ్చ పుణ్డరీకాయాం ద్యుతిమానాత్మజోఽభవత్। ఉత్పన్నౌ ద్యుతిమన్తశ్చ సృజవానశ్చ తావుభౌ। తయోః పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ భార్గవాణాం పరస్పరమ్। స్వాయమ్భువేఽన్తరేఽతీతే మరీచేః శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౨౮.

పాండుకు పుండరీకా నుంచి ద్యుతిమాన్ అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ద్యుతిమాన్, సృజవాన్ ఇద్దరూ జన్మించారు. వారి కుమారులు, మనవులు భార్గవులు. స్వాయంభువ మను కాలంలో మరీచి వంశాన్ని వినండి ప్రజలారా.

పత్నీ మరీచేః సమ్భూతిర్విజజ్ఞే సాత్మసమ్భవమ్। ప్రజాయతే పూర్ణమాసం కన్యాశ్వేమా విబోధత। కుష్టిః పృష్టిస్త్విషా చైవ తథా చాపచితిః శుభా ।। ౨౮.

మరీచి భార్య సమ్భూతి స్వయంగా పుట్టింది. ఆమె నుంచి పూర్ణిమ పుట్టింది. ఆమె కుమార్తెలు: కుష్టి, పృష్ఠి, త్విషా, అలాగే శుభమైన అపచితి.

పూర్ణమాసః సరస్వత్యాం ద్వౌ పుత్రావుదపాదయత్। విరజఞ్చైవ ధర్మిష్ఠం పర్వ్వసఞ్చైవ తావుభౌ ।। ౨౮.

పూర్ణిమాసునికి సరస్వతిలో ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు: విరజ, ధర్మిష్ఠుడు, అలాగే పర్వసుడు.

విరజస్యాత్మజో విద్వాన్ సుధామా నామ విశ్రుతః। సుధామసుతవైరాజః ప్రాచ్యాన్దిశి సమమాశ్రితః ।। ౨౮.

విరజుని కుమారుడు జ్ఞానవంతుడు, సుధామా అని పేరుతో ప్రసిద్ధుడు. సుధామా కుమారుడు వైరాజుడు, తూర్పు దిక్కులో స్థిరపడ్డాడు.

లోకపాలః సుధర్మ్మాత్మా గౌరీపుత్రః ప్రతాపవాన్ । పర్వసః సర్వగణానాం ప్రవిష్టః స మహాయశాః ।। ౨౮.

లోకాలను కాపాడే ధర్మస్వరూపుడు, గౌరీ కుమారుడు, మహాప్రతాపశాలి, పరమపూజ్యుడు, అన్ని గణాలలో ప్రవేశించిన మహాయశస్సుతో ఉన్నవాడు.

పర్వసః పర్వసాయాన్తు జనయామాస వై సుతౌ। యజ్ఞవామఞ్చ శ్రీమన్తం సుతం కాశ్యపమేవ చ। తయోర్గోత్రకరౌ పుత్రౌ తౌ జాతౌ ధర్మనిశ్వితౌ ।। ౨౮.

పర్వసుడు, పర్వసాయితో కలిసి యజ్ఞవాముడు అనే మహిమగల కుమారుని, కాశ్యపుడు అనే మరో కుమారుని కనెను. వీరిద్దరూ తమ వంశాలను స్థాపించారు; ధర్మానుసారంగా జన్మించారు.

స్మృతిశ్చాఙ్గిరసః పత్నీ జజ్ఞే తావాత్మసమ్భవౌ। పుత్రౌ కన్యాశ్వతస్రశ్చ పుణ్యాస్తా లోకవిశ్రుతాః ।। ౨౮.

స్మృతి అనే ఆంగిరసుని భార్య, ఆ ఇద్దరు కుమారులను, అలాగే పుణ్యమైన కుమార్తెలను ప్రసవించింది. ఆ కుమార్తెలు లోకాల్లో ప్రసిద్ధులయ్యారు.

సినీవాలీ కుహూశ్చైవ రాకా చానుమతిస్తథా। తథైవ భరతాగ్నిఞ్చ కీర్త్తిమన్తఞ్చ తావుభౌ ।। ౨౮.

సినీవాళి, కుహూ, రాకా, అనుమతి, అలాగే భరతాగ్ని, కీర్తిమంతుడు—ఈ ఇద్దరూ కూడా.

అగ్నేః పుత్రన్తు పర్జన్యం సంహూతీ సుషువే ప్రభుమ్। హిరణ్యరోమా పర్జన్యో మారీచ్యాముదపాదయత్। ఆభూతసంప్లవస్థాయీ లోకపాలః సవై స్మృతః ।। ౨౮.

అగ్ని కుమారుడిగా పరజన్యుడు అనే ప్రభువు జన్మించాడు. హిరణ్యరోమా అనే పరజన్యుడు, మరీచి ద్వారా పుట్టాడు. ఆ పరజన్యుడు ప్రళయకాలంలో లోకపాలుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

జజ్ఞే కీర్తిమతశ్చాపి ధేనుకా తావకల్మషౌ। వరిష్ఠం ధృతిమన్తఞ్చాప్యుభావఙ్గిరసాం వరౌ ।। ౨౮.

కీర్తిమంతుని నుండి ధేనుకా అనే ఇద్దరు పాపంతో జన్మించారు. అలాగే వరిష్ఠుడు, ధృతిమంతుడు అనే ఇద్దరు ఆంగిరసులలో శ్రేష్ఠులుగా పుట్టారు.

తయోః పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ యేఽతీతా వై సహస్రశః। అనసూయాపి జజ్ఞే తాన్ పులహస్య ప్రజాపతేః ।। ౨౮.

వారికున్న కుమారులు, మనవళ్లు అనేక వేల మంది పూర్వం గతించారు. అనసూయ కూడా పులహుడు అనే ప్రజాపతికి వారిని కనెను.

కన్యాఞ్చైవ శ్రుతిం నామ మాతా శఙ్ఖపదస్య యా। కర్దమస్య తు యా పత్నీ పులహస్య ప్రజాపతేః ।। ౨౮.

శృతి అనే కుమార్తె, శంఖపదుని తల్లిగా, కర్దముని భార్యగా, అలాగే పులహుడు అనే ప్రజాపతికి కూడా భార్యగా ఉన్నది.