వాయుపురాణమ్

తస్మాత్ కుర్వీత నో విద్వాన్ పురీషమ్మూత్రమేవ వా। న చ్ఛాయాయాం న సోపానే స్వచ్ఛాయాం నాపి మేహయేత్ ।। ౨౭.

అందువల్ల జ్ఞానుడు భూమిపై, నీడపై, మెట్లపై, తన స్వంత నీడపై ఎప్పుడూ మూత్రం, విసర్జన చేయకూడదు.

శిరః ప్రాపృత్య కుర్వీత అన్తర్ద్ధాయ తృణైర్మహీమ్। య ఏవం వర్త్తతే భూమౌ తం శర్వో న హినస్తి వై ।। ౨౭.

తలని కప్పుకొని, మట్టిపై గడ్డి వేసి దాచుకుని చేయాలి. భూమిపై ఇలా ప్రవర్తించేవారిని శర్వుడు హాని చేయడు.

తతోఽబ్రవీత్పునర్బ్రహ్మా తం దేవం నీలలోహితమ్। ఈశాన ఇతి యత్‌ప్రోక్తం చతుర్థం నామ తే మయా ।। ౨౭.

తర్వాత బ్రహ్మదేవుడు నీలలోహితుడైన ఆ దేవునితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "ఈశానుడు అనే నాల్గవ పేరును నీకు ఇచ్చాను."

చతుర్థస్య చతుర్థీ స్యాద్వాయుర్నామ్నా తనుస్తవ। ఇత్యుక్తే యచ్ఛరీరస్థం పఞ్చధా ప్రాణసంజ్ఞితమ్ ।। ౨౭.

నాల్గవ రూపం వాయువు. ఇది నీ నాల్గవ రూపంగా పిలవబడుతుంది. ఇలా చెప్పినప్పుడు, అతని శరీరంలో ఉన్న ఐదు ప్రాణాలు వాయువులో కలిశాయి.

వివేశ తం తదా వాయురీశానో వాయురుచ్యతే। తస్మాదేనం పరివదేదాయతం వాయుమీశ్వరమ్। ఏవం యుక్తమథేశానో నైవ దేవో హినస్తి తమ్ ।। ౨౭.

అప్పుడు వాయువు అతనిలో ప్రవేశించింది. అందుకే వాయువుగా ఈశానుడు అని పిలవబడతాడు. కాబట్టి దీర్ఘమైన వాయువును ప్రభువుగా గౌరవించాలి. ఇలా గౌరవించినవారిని ఈశానుడు దేవుడు హాని చేయడు.

తతోఽబ్రవీత్ పునర్బ్రహ్మా తం దేవం ధూమ్రలోహితమ్। యత్తే పశుపతీత్యుక్తం మయా నామేహ పఞ్చమమ్। పఞ్చమీ పఞ్చమస్యైవ తనుర్నామ్నాఽగ్నిరస్తు తే ।। ౨౭.

అప్పుడూ బ్రహ్మ ఆ ధూమ్రలోహితునికి ఇలా అన్నాడు: "నేను నీకు ఇక్కడ ఇచ్చిన అయిదవ పేరు పశుపతి. నీ అయిదవ రూపం 'అగ్ని' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాలి."

ఇత్యుక్తే యచ్ఛరీరస్థం తేజస్తస్యోపసంజ్ఞితమ్। వివేశ తత్తదా హ్యగ్నిస్తస్మాత్పశుపతిః పతిః ।। ౨౭.

ఇలా అన్న వెంటనే, ఆ దేవుని శరీరంలో ఉన్న తేజస్సు అగ్నిగా పిలవబడింది. ఆ సమయంలో అగ్ని అందులో ప్రవేశించాడు. అందుకే పశుపతి ప్రభువు అయ్యాడు.

చన్ద్రమాస్తు స్మృతః సోమస్తస్యాత్మా హ్యోషధీగణః। ఏవం యో వర్త్తతే విద్వాన్ సదా పర్వణి పర్వణి। న హన్తి తం మహాదేవ ఏవం వన్దేత తం ప్రభుమ్ ।। ౨౭.

చంద్రుడు సోముడిగా గుర్తించబడతాడు. ఆయన ఆత్మ ఔషధి సమూహమే. ఇలా ఎవరైనా జ్ఞానితో ప్రతి పర్వదినానూ ఆచరిస్తే, మహాదేవుడు అతనికి హాని చేయడు. అందుకే ఆ ప్రభువును సదా పూజించాలి.

గోపాయతి దివాదిత్యః ప్రజా నక్తన్తు చన్ద్రమాః। ఏకరాత్రే సమేయాతాం సూర్య్యాచన్ద్రమసావుభౌ। అమావాస్యానిశాయాన్తు తస్యాం యుక్తః సదా వసేత్ ।। ౨౭.

పగలు సూర్యుడు ప్రజలను కాపాడతాడు, రాత్రి చంద్రుడు కాపాడతాడు. ఒకే రాత్రిలో సూర్యుడు, చంద్రుడు కలుస్తారు. అమావాస్య రాత్రిలో ఆయన ఎప్పుడూ అందులో ఏకమై ఉంటాడు.

తత్రావిష్టం సర్వమిదన్తనుభిర్నామభిః సహ। ఏకాకీ యశ్చరత్యేషః సూర్య్యాఽసౌ చన్ద్ర ఉచ్యతే ।। ౨౭.

అక్కడ అన్ని రూపాలు, పేరులతో కూడి స్థిరంగా ఉంటాయి. ఒంటరిగా సంచరించేవాడు సూర్యుడిగా, అలాగే చంద్రుడిగా కూడా పిలవబడతాడు.

సూర్య్యస్య యత్ ప్రకాశేన వీక్ష్యన్తే చక్షుషా ప్రజాః। శుక్లాత్మా సంస్థితో రుద్రః పిబత్యమ్భో గభస్తిభిః ।। ౨౭.

సూర్యుని వెలుతురుతో ప్రజలు కన్నులతో చూస్తారు. శుద్ధ స్వభావం కలిగిన రుద్రుడు అక్కడ స్థిరంగా ఉండి తన కిరణాలతో నీటిని పానంచేస్తాడు.

అద్యతే పీయతే చైవాప్యన్నపానాత్మకానియా। తనురాత్మభవా సా వై దేహేష్వేవోపచీయతే ।। ౨౭.

ప్రాణులు తినే, త్రాగే అన్నపానాలు ఆత్మ నుండి పుట్టిన రూపమే. అది శరీరాల్లో పెరుగుతూ ఉంటుంది.

యయా ధత్తే ప్రజాః సర్వాః స్థిరీభూతేన చేతసా। పార్థివీ సా తనుస్తస్య శార్వీ ధారయతి ప్రజాః ।। ౨౭.

అతను తన స్థిరమైన మనస్సుతో అన్ని ప్రజలను పోషిస్తాడు. ఆ భూమి రూపం శర్వునికి చెందింది, అది ప్రజలను భరిస్తుంది.

యావత్ స్థితా శరీరేషు భూతానాం ప్రాణవృత్తిభిః। వాయ్వాత్మికా తు ఐశానీ సా ప్రాణాః ప్రాణినా సహ ।। ౨౭.

ప్రాణుల శరీరాల్లో ప్రాణచర్యలు ఉన్నంతకాలం, ఈశానునికి చెందిన వాయువు స్వరూపమైన ఆ రూపం ప్రాణులతో కలిసి ఉంటుంది.

పీతాశితాని పచతి భూతానాం జఠరేషు యా। తతః పాశుపతీ తస్య పాచికా శక్తిరుచ్యతే ।। ౨౭.

ప్రాణులు తినే, త్రాగే పదార్థాలను కడుపులో పాకే శక్తి పశుపతికి చెందింది. అందుకే ఆ శక్తిని పాచికా అంటారు.

యానీహ సుషిరాణి స్యుర్దేహేష్వన్తర్గతాని వై। వాయోః సఞ్చరణార్థాయ సా భీమా చోచ్యతే తనుః ।। ౨౭.

శరీరాల్లో ఉన్న అన్ని రంధ్రాలు వాయువు సంచారం కోసం ఉంటాయి. ఆ రూపాన్ని భీమా అని అంటారు.

వైతానదీక్షితానాం తు యా స్థితిర్బ్రహ్మవాదినామ్। తనురుగ్రాత్మికా సా తు తేనోగ్రో దీక్షితః స్మృతః ।। ౨౭.

వైతాన దీక్ష పొందిన బ్రహ్మవేత్తలకు ఉండే స్థితి ఉగ్ర స్వరూపం. అందుకే ఆ దీక్షితుని ఉగ్రుడు అని పిలుస్తారు.

యత్తు సఙ్కల్పకం తస్య ప్రజాస్విహ సమం స్థితమ్। సా తనుర్మ్మానసీ తస్య చన్ద్రమాః ప్రాణిషు స్థితః ।। ౨౭.

ప్రజల్లో సమానంగా ఉండే సంకల్పశక్తి అతనికి మానసిక రూపం. అది ప్రాణుల్లో చంద్రునిగా స్థిరంగా ఉంటుంది.

నవో నవో భవతి హి జాయమానః పునః పునః। నీయతే యో యథాకామం విభుధైః పితృభిః సహ। మహాదేవోఽమృతాత్మాఽసౌ హ్యమ్మయశ్చన్ద్రమాః స్మృతః ।। ౨౭.

పునఃపునః జన్మించి, ప్రతి సారి కొత్తగా అవతరిస్తాడు. దేవతలు, పితృదేవతలతో కలిసి అతన్ని కావలసిన విధంగా నడిపిస్తారు. అమృత స్వరూపుడైన మహాదేవుడు అమృతమయమైన చంద్రుడిగా గుర్తించబడతాడు.

తస్య యా ప్రథమా నామ్నా తనూ రౌద్రీ ప్రకీర్తితా। పత్నీ సువర్చలా తస్య పుత్రస్తస్యాః శనైశ్చరః ।। ౨౭.

అతని మొదటి రూపం 'రౌద్రీ' అని పిలవబడుతుంది. అతని భార్య సువర్చల, వారి కుమారుడు శనైశ్చరుడు.

భవస్య యా ద్వితీయా తు తనురాపః స్మృతా తు వై । తస్యోషాఽత్ర స్మృతా పత్నీ పుత్రశ్చాప్యుశనా స్మృతః ।। ౨౭.

భవుని రెండవ రూపం నీరు అని గుర్తించబడుతుంది. అతని భార్య ఉషా, వారి కుమారుడు ఉశనుడు.

శర్వస్య యా తృతీయా తు నామ భూమిస్తనుః స్మృతా। పత్నీ తస్య వికేశీతి పుత్రశ్చాఙ్గారకః స్మృతః ।। ౨౭.

శర్వుని మూడవ రూపం భూమి అని గుర్తించబడుతుంది. అతని భార్య వికేశి, వారి కుమారుడు అంగారకుడు.

ఈశానస్య చతుర్థస్య స్వర్గతస్య చ యా తనుః। తస్య పత్నీ శివా నామ పుత్రశ్చాస్య మనోజవః ।। ౨౭.

స్వర్గంలో ఉన్న ఈశానుని నాలుగవ రూపానికి భార్య శివా, కుమారుడు మనోజవుడు.

నామ్నా పశుపతేర్యా తు తనురగ్నిర్ద్విజైః స్మృతా। తస్య పత్నీ స్మృతా స్వాహా స్కన్దశ్చాపి సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

పశుపతి అనే రూపాన్ని ద్విజులు అగ్నిగా గుర్తించేవారు. ఆయన భార్య స్వాహా, కుమారుడు స్కందుడు అని చెప్పబడింది.

నామ్నా షష్ఠస్య యా భీమా తనురాకాశ ఉచ్యతే। దిశః పత్న్యః స్మృతాస్తస్య స్వర్గశ్చాస్య సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

ఆరవ భయంకరమైన రూపాన్ని ఆకాశం అని అంటారు. దిక్కులు ఆయన భార్యలు, స్వర్గం ఆయన కుమారుడిగా గుర్తించబడింది.

ఉగ్రా తనుః సప్తమీ యా దీక్షితైర్బ్రాహ్మణైః స్మృతా। దీక్షా పత్నీ స్మృతా తస్య సన్తానః పుత్ర ఉచ్యతే ।। ౨౭.

ఏడవ రూపాన్ని దీక్ష పొందిన బ్రాహ్మణులు ఉగ్రంగా భావిస్తారు. దీక్ష ఆయన భార్య, సంతానం ఆయన కుమారుడిగా చెప్పబడింది.

నామ్నాఽష్టమస్య మహతస్తనుర్యా చన్ద్రమాః స్మృతః। పత్నీ తు రోహిణీ తస్య పుత్రశ్చాస్య బుధః స్మృతః ।। ౨౭.

ఎనిమిదవ గొప్ప రూపాన్ని చంద్రుడు అని అంటారు. ఆయన భార్య రోహిణి, కుమారుడు బుధుడు అని గుర్తించబడింది.

ఇత్యేతాస్తనవస్తస్య నామభిః పరికీర్తితాః। తాస్తు వన్ద్య నమస్యాశ్చ ప్రతినామ తనూషు వై ।। ౨౭.

ఇవి ఆయన రూపాలు పేర్లతో వివరించబడ్డాయి. ప్రతి రూపాన్ని దాని పేరుతో పూజించాలి, నమస్కరించాలి.

భక్తేః సూర్యేఽప్సు పృథివ్యాం వాయ్వగ్నివ్యోమదీక్షితే। తథా చ వై చన్ద్రమసి తనుభిర్నామభిః సహ। ప్రజావానేతి సాయుజ్యమీశ్వరస్య నరో హి సః ।। ౨౭.

సూర్యుడు, నీరు, భూమి, వాయువు, అగ్ని, ఆకాశం, దీక్ష, అలాగే చంద్రుని రూపాలు, పేర్లతో కూడి భక్తితో ఆరాధించినవాడు, సృష్టికర్త అయిన పరమేశ్వరునితో ఐక్యాన్ని పొందుతాడు.