వాయుపురాణమ్

తతోఽబ్రవీత్ పునర్బ్రహ్మా తం దేవం నీలలోహితమ్ । ద్వితీయం నామధేయన్తే మయా ప్రోక్తం భవేతి యత్। ఏతస్యాపో ద్వితీయా తే తనుర్నామ్నా భవిష్యతి ।। ౨౭.

అప్పుడూ బ్రహ్మదేవుడు నీలలోహితుడైన ఆ దేవునితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "నేను నీకు ఇచ్చిన రెండవ పేరు భవుడు. నీ రెండవ రూపం నీరు, అది భవ అనే పేరుతో పిలవబడుతుంది."

ఇత్యుక్తే యత్ స్థిరం తస్య శరీరస్థం రసాత్మకమ్। తద్వివేశ తతస్తోయం తస్మాదాపో భవః స్మృతః ।। ౨౭.

ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతని శరీరంలో ఉన్న స్థిరమైన, రసమయమైన భాగం నీటిలో ప్రవేశించింది. అందుకే నీటికి సంబంధించి భవుడు అని గుర్తించబడతాడు.

యస్మాద్భవన్తి భూతాని తాభ్యస్తా భావయన్తి చ। భవనాద్భావనాచ్చైవ భూతానాం సమ్భవః స్మృతః ।। ౨౭.

ఈ నీటినుంచి భూతాలు పుట్టి, వాటివల్ల పోషించబడతాయి. అందుకే భవ అనే పేరుతో భూతాల ఉత్పత్తి, పోషణ జరుగుతుందని చెప్పబడింది.

తస్మాన్మూత్రం పురీషఞ్చ నాప్సు కుర్వీత సర్వదా। న స్నాయేదప్సు నగ్నశ్చ న నిష్ఠీవేత్ కదాచన ।। ౨౭.

అందువల్ల ఎప్పుడూ నీటిలో మూత్రం, విసర్జన చేయకూడదు. నీటిలో నగ్నంగా స్నానం చేయకూడదు, ఎప్పుడూ అక్కడ ఉమ్మి వేయకూడదు.

మైథునం నైవ సేవేత శిరఃస్నానఞ్చ వర్జయేత్। న ప్రీతః పరిచక్షీత వహన్న సంస్థితోఽపి వా ।। ౨౭.

నీటిలో మైథునంలో పాల్గొనకూడదు, తలస్నానం చేయకూడదు. నీటిలో ఉన్నప్పుడు, నడుస్తూ లేదా నిలబడి, అపహాస్యంగా మాట్లాడకూడదు.

మేధ్యామేధ్యశరీరత్వాన్నైవ దుష్యన్త్యపః క్వచిత్ । వివర్ణరసగన్ధాశ్చ అల్పాశ్చ పరివర్జయేత్ ।। ౨౭.

నీరు పవిత్రమైనదైనా, అపవిత్రమైనదైనా, అసలు మలినమవదు. అయితే రంగు మారిన, రుచి లేని, దుర్గంధమైన, తక్కువగా ఉన్న నీటిని వదిలేయాలి.

అపాం యోనిః సముద్రశ్చ తస్మాత్తం కామయన్తి తాః। మేధ్యాశ్చైవామృతాశ్చైవ భవన్తి ప్రాప్య సాగరమ్ ।। ౨౭.

సముద్రమే నీటి మూలం. అందుకే నీళ్లు సముద్రాన్ని కోరుకుంటాయి. సముద్రాన్ని చేరినప్పుడు అవి పవిత్రంగా, అమృతస్వరూపంగా మారతాయి.

తస్మాదపో న రున్ధీత సముద్రం కామయన్తి తాః। న హినస్తి భవో దేవః సదైవం యోఽప్సు వర్త్తతే ।। ౨౭.

కాబట్టి నీటిని అడ్డుకోకూడదు, ఎందుకంటే అవి సముద్రాన్ని కోరుకుంటాయి. ఈ విధంగా నీటిలో నివసించేవారిని భవుడు దేవుడు ఎప్పుడూ హానిచేయడు.

తతోఽబ్రవీత్ పునర్బ్రహ్మా తం దేవం కృష్ణలోహితమ్। శర్వస్త్వమితి యన్నామ తృతీయం సముదాహృతమ్। తస్య భూమిస్తృతీయా తు తనుర్నామ్నా భవత్వియమ్ ।। ౨౭.

తర్వాత బ్రహ్మదేవుడు కృష్ణలోహితుడైన ఆ దేవునితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "నీకు ప్రకటించిన మూడవ పేరు శర్వుడు. భూమే నీ మూడవ రూపంగా ఈ పేరుతో పిలవబడాలి."

ఇత్యుక్తే యత్ స్థిరం తస్య శరీరస్యాస్థిసంజ్ఞితమ్। తద్వివేశ తతో భూమిస్తస్మాద్భూః శర్వ ఉచ్యతే ।। ౨౭.

ఇలా అన్న తరువాత, అతని శరీరంలో స్థిరంగా ఉన్న ఎముక భూమిలో ప్రవేశించింది. అందుకే శర్వుడు భూమిగా పిలవబడతాడు.

తస్మాత్ కుర్వీత నో విద్వాన్ పురీషమ్మూత్రమేవ వా। న చ్ఛాయాయాం న సోపానే స్వచ్ఛాయాం నాపి మేహయేత్ ।। ౨౭.

అందువల్ల జ్ఞానుడు భూమిపై, నీడపై, మెట్లపై, తన స్వంత నీడపై ఎప్పుడూ మూత్రం, విసర్జన చేయకూడదు.

శిరః ప్రాపృత్య కుర్వీత అన్తర్ద్ధాయ తృణైర్మహీమ్। య ఏవం వర్త్తతే భూమౌ తం శర్వో న హినస్తి వై ।। ౨౭.

తలని కప్పుకొని, మట్టిపై గడ్డి వేసి దాచుకుని చేయాలి. భూమిపై ఇలా ప్రవర్తించేవారిని శర్వుడు హాని చేయడు.

తతోఽబ్రవీత్పునర్బ్రహ్మా తం దేవం నీలలోహితమ్। ఈశాన ఇతి యత్‌ప్రోక్తం చతుర్థం నామ తే మయా ।। ౨౭.

తర్వాత బ్రహ్మదేవుడు నీలలోహితుడైన ఆ దేవునితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "ఈశానుడు అనే నాల్గవ పేరును నీకు ఇచ్చాను."

చతుర్థస్య చతుర్థీ స్యాద్వాయుర్నామ్నా తనుస్తవ। ఇత్యుక్తే యచ్ఛరీరస్థం పఞ్చధా ప్రాణసంజ్ఞితమ్ ।। ౨౭.

నాల్గవ రూపం వాయువు. ఇది నీ నాల్గవ రూపంగా పిలవబడుతుంది. ఇలా చెప్పినప్పుడు, అతని శరీరంలో ఉన్న ఐదు ప్రాణాలు వాయువులో కలిశాయి.

వివేశ తం తదా వాయురీశానో వాయురుచ్యతే। తస్మాదేనం పరివదేదాయతం వాయుమీశ్వరమ్। ఏవం యుక్తమథేశానో నైవ దేవో హినస్తి తమ్ ।। ౨౭.

అప్పుడు వాయువు అతనిలో ప్రవేశించింది. అందుకే వాయువుగా ఈశానుడు అని పిలవబడతాడు. కాబట్టి దీర్ఘమైన వాయువును ప్రభువుగా గౌరవించాలి. ఇలా గౌరవించినవారిని ఈశానుడు దేవుడు హాని చేయడు.

తతోఽబ్రవీత్ పునర్బ్రహ్మా తం దేవం ధూమ్రలోహితమ్। యత్తే పశుపతీత్యుక్తం మయా నామేహ పఞ్చమమ్। పఞ్చమీ పఞ్చమస్యైవ తనుర్నామ్నాఽగ్నిరస్తు తే ।। ౨౭.

అప్పుడూ బ్రహ్మ ఆ ధూమ్రలోహితునికి ఇలా అన్నాడు: "నేను నీకు ఇక్కడ ఇచ్చిన అయిదవ పేరు పశుపతి. నీ అయిదవ రూపం 'అగ్ని' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాలి."

ఇత్యుక్తే యచ్ఛరీరస్థం తేజస్తస్యోపసంజ్ఞితమ్। వివేశ తత్తదా హ్యగ్నిస్తస్మాత్పశుపతిః పతిః ।। ౨౭.

ఇలా అన్న వెంటనే, ఆ దేవుని శరీరంలో ఉన్న తేజస్సు అగ్నిగా పిలవబడింది. ఆ సమయంలో అగ్ని అందులో ప్రవేశించాడు. అందుకే పశుపతి ప్రభువు అయ్యాడు.

చన్ద్రమాస్తు స్మృతః సోమస్తస్యాత్మా హ్యోషధీగణః। ఏవం యో వర్త్తతే విద్వాన్ సదా పర్వణి పర్వణి। న హన్తి తం మహాదేవ ఏవం వన్దేత తం ప్రభుమ్ ।। ౨౭.

చంద్రుడు సోముడిగా గుర్తించబడతాడు. ఆయన ఆత్మ ఔషధి సమూహమే. ఇలా ఎవరైనా జ్ఞానితో ప్రతి పర్వదినానూ ఆచరిస్తే, మహాదేవుడు అతనికి హాని చేయడు. అందుకే ఆ ప్రభువును సదా పూజించాలి.

గోపాయతి దివాదిత్యః ప్రజా నక్తన్తు చన్ద్రమాః। ఏకరాత్రే సమేయాతాం సూర్య్యాచన్ద్రమసావుభౌ। అమావాస్యానిశాయాన్తు తస్యాం యుక్తః సదా వసేత్ ।। ౨౭.

పగలు సూర్యుడు ప్రజలను కాపాడతాడు, రాత్రి చంద్రుడు కాపాడతాడు. ఒకే రాత్రిలో సూర్యుడు, చంద్రుడు కలుస్తారు. అమావాస్య రాత్రిలో ఆయన ఎప్పుడూ అందులో ఏకమై ఉంటాడు.

తత్రావిష్టం సర్వమిదన్తనుభిర్నామభిః సహ। ఏకాకీ యశ్చరత్యేషః సూర్య్యాఽసౌ చన్ద్ర ఉచ్యతే ।। ౨౭.

అక్కడ అన్ని రూపాలు, పేరులతో కూడి స్థిరంగా ఉంటాయి. ఒంటరిగా సంచరించేవాడు సూర్యుడిగా, అలాగే చంద్రుడిగా కూడా పిలవబడతాడు.

సూర్య్యస్య యత్ ప్రకాశేన వీక్ష్యన్తే చక్షుషా ప్రజాః। శుక్లాత్మా సంస్థితో రుద్రః పిబత్యమ్భో గభస్తిభిః ।। ౨౭.

సూర్యుని వెలుతురుతో ప్రజలు కన్నులతో చూస్తారు. శుద్ధ స్వభావం కలిగిన రుద్రుడు అక్కడ స్థిరంగా ఉండి తన కిరణాలతో నీటిని పానంచేస్తాడు.

అద్యతే పీయతే చైవాప్యన్నపానాత్మకానియా। తనురాత్మభవా సా వై దేహేష్వేవోపచీయతే ।। ౨౭.

ప్రాణులు తినే, త్రాగే అన్నపానాలు ఆత్మ నుండి పుట్టిన రూపమే. అది శరీరాల్లో పెరుగుతూ ఉంటుంది.

యయా ధత్తే ప్రజాః సర్వాః స్థిరీభూతేన చేతసా। పార్థివీ సా తనుస్తస్య శార్వీ ధారయతి ప్రజాః ।। ౨౭.

అతను తన స్థిరమైన మనస్సుతో అన్ని ప్రజలను పోషిస్తాడు. ఆ భూమి రూపం శర్వునికి చెందింది, అది ప్రజలను భరిస్తుంది.

యావత్ స్థితా శరీరేషు భూతానాం ప్రాణవృత్తిభిః। వాయ్వాత్మికా తు ఐశానీ సా ప్రాణాః ప్రాణినా సహ ।। ౨౭.

ప్రాణుల శరీరాల్లో ప్రాణచర్యలు ఉన్నంతకాలం, ఈశానునికి చెందిన వాయువు స్వరూపమైన ఆ రూపం ప్రాణులతో కలిసి ఉంటుంది.

పీతాశితాని పచతి భూతానాం జఠరేషు యా। తతః పాశుపతీ తస్య పాచికా శక్తిరుచ్యతే ।। ౨౭.

ప్రాణులు తినే, త్రాగే పదార్థాలను కడుపులో పాకే శక్తి పశుపతికి చెందింది. అందుకే ఆ శక్తిని పాచికా అంటారు.

యానీహ సుషిరాణి స్యుర్దేహేష్వన్తర్గతాని వై। వాయోః సఞ్చరణార్థాయ సా భీమా చోచ్యతే తనుః ।। ౨౭.

శరీరాల్లో ఉన్న అన్ని రంధ్రాలు వాయువు సంచారం కోసం ఉంటాయి. ఆ రూపాన్ని భీమా అని అంటారు.

వైతానదీక్షితానాం తు యా స్థితిర్బ్రహ్మవాదినామ్। తనురుగ్రాత్మికా సా తు తేనోగ్రో దీక్షితః స్మృతః ।। ౨౭.

వైతాన దీక్ష పొందిన బ్రహ్మవేత్తలకు ఉండే స్థితి ఉగ్ర స్వరూపం. అందుకే ఆ దీక్షితుని ఉగ్రుడు అని పిలుస్తారు.

యత్తు సఙ్కల్పకం తస్య ప్రజాస్విహ సమం స్థితమ్। సా తనుర్మ్మానసీ తస్య చన్ద్రమాః ప్రాణిషు స్థితః ।। ౨౭.

ప్రజల్లో సమానంగా ఉండే సంకల్పశక్తి అతనికి మానసిక రూపం. అది ప్రాణుల్లో చంద్రునిగా స్థిరంగా ఉంటుంది.

నవో నవో భవతి హి జాయమానః పునః పునః। నీయతే యో యథాకామం విభుధైః పితృభిః సహ। మహాదేవోఽమృతాత్మాఽసౌ హ్యమ్మయశ్చన్ద్రమాః స్మృతః ।। ౨౭.

పునఃపునః జన్మించి, ప్రతి సారి కొత్తగా అవతరిస్తాడు. దేవతలు, పితృదేవతలతో కలిసి అతన్ని కావలసిన విధంగా నడిపిస్తారు. అమృత స్వరూపుడైన మహాదేవుడు అమృతమయమైన చంద్రుడిగా గుర్తించబడతాడు.