వాయుపురాణమ్

తతస్తేభ్యః స్వరేభ్యస్తు చతుర్ద్దశ మహాముఖాః। మనవః సమ్ప్రసూయన్తే దివ్యా మన్వన్తరే స్వరాః ।। ౨౬.

తర్వాత ఆ స్వరాల నుండి పద్నాలుగు మహాముఖులు జన్మిస్తారు. దివ్య మను లు మన్వంతరాలలో పుట్టి, ఆ స్వరాలు దివ్యంగా ఉంటాయి.

చతుర్ద్దశముఖో యశ్చ అకారో బ్రహ్మసంజ్ఞితః। బ్రహ్మకల్పః సమాఖ్యాతః సర్వవర్ణః ప్రజాపతిః ।। ౨౬.

పద్నాలుగు ముఖాలు కలవాడు, మొదటి అక్షరం 'అ'గా పిలవబడే బ్రహ్మ. ఆయన యుగాన్ని బ్రహ్మ కల్పం అంటారు. అన్ని వర్ణాలకు ఆయనే ప్రజాపతి.

ముఖాత్తు ప్రథమాత్తస్య మనుః స్వాయమ్భువః స్మృతః। అకారస్తు స విజ్ఞేయః శ్వేతవర్ణః స్వయమ్భువః ।। ౨౬.

ఆయన మొదటి ముఖం నుండి స్వాయంభువుడు అనే మనువు పుట్టాడు. 'అ' అక్షరం తెల్లని వర్ణంగా, స్వయంగా జన్మించినదిగా గుర్తించాలి.

ద్వితీయాత్తు ముఖాత్తస్య ఆకారో వై ముఖః స్మృతః। నామ్నా స్వారోచిషో నామ వర్ణః పాణ్డుర ఉచ్యతే ।। ౨౬.

రెండవ ముఖం నుండి 'ఆ' అక్షరం ఉద్భవించింది. ఆ మనువుని స్వారోచిషుడు అంటారు. ఆయన వర్ణం పసుపు రంగులో ఉంటుంది.

తృతీయాత్తు ముఖాత్తస్య ఇకారో యజుషాం వరః। యజుర్మయః స చాదిత్యో యజుర్వేదో యతః స్మృతః ।। ౨౬.

మూడవ ముఖం నుండి 'ఇ' అక్షరం, యజుర్వేదాల్లో ఉత్తమమైనది. ఆయన యజుర్మయుడిగా, ఆదిత్యుడిగా, యజుర్వేదానికి మూలంగా పిలవబడతాడు.

ఈకారః స మనుర్జ్ఞేయో రక్తవర్ణః ప్రతాపవాన్। తతః క్షత్రం ప్రవర్త్తన్త తస్మాద్రక్తస్తు క్షత్రియః ।। ౨౬.

'ఈ' అక్షరం మనువుగా, ఎరుపు వర్ణంతో, తేజస్సుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆయన నుండి క్షత్రియులు పుట్టారు, అందుకే క్షత్రియులు ఎరుపు రంగులో ఉంటారు.

చతుర్థాత్తు ముఖాత్తస్య ఉకారః స్వర ఉచ్యతే। వర్ణతస్తు స్మృతస్తామ్రః స మనుస్తామసః స్మృతః ।। ౨౬.

నాలుగవ ముఖం నుండి 'ఉ' అక్షరం స్వరం. వర్ణం తామ్రంగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని తామసుడు అంటారు.

పఞ్చమాత్తు ముఖాత్తస్య ఊకారో నామ జాయతే। పీతకో వర్ణతశ్చైవ మనుశ్చాపి చరిష్ణవః ।। ౨౬.

ఐదవ ముఖం నుండి 'ఊ' అక్షరం ఉద్భవించింది. వర్ణం పసుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆ మనువుని చరిష్ణువు అంటారు.

తతః షష్ఠాన్ముఖాత్తస్య ఓఙ్కారః కపిలః స్మృతః। వరిష్ఠశ్చ తతః షష్ఠో విజయః స మహాతపాః ।। ౨౬.

ఆరు ముఖం నుండి 'ఓం' అక్షరం, గోధుమ వర్ణంగా గుర్తించబడింది. ఆ ఆరో మనువు విజయుడు, అతడు అత్యుత్తముడు, గొప్ప తపస్సు చేసినవాడు.

సప్తమాత్తు ముఖాత్తస్య తతో వైవస్వతో మనుః। ఋకారశ్చ స్వరస్తత్ర వర్ణతః కుష్ణ ఉచ్యతే ।। ౨౬.

ఏడవ ముఖం నుండి వైవస్వతుడు అనే మనువు పుట్టాడు. అక్కడ 'ఋ' అక్షరం స్వరం, వర్ణం నలుపు రంగులో ఉంటుంది.

అష్టమాత్తు ముఖాత్తస్య ౠకారః శ్యామవర్ణతః। శ్యామాక్షరసవర్ణశ్చ తతః సావర్ణిరుచ్యతే ।। ౨౬.

ఎనిమిదవ ముఖం నుండి 'ఋ' అక్షరం, నల్లని వర్ణంతో ఉంది. ఆ అక్షరం, వర్ణం రెండూ నలుపు. ఆ మనువుని సావర్ణి అంటారు.

ముఖాత్తు నవమాత్తస్య లృకారో నవమః స్మృతః। ధూమ్రో వై వర్ణతశ్చాపి ధూమ్రస్వ మనురుచ్యతే ।। ౨౬.

తొమ్మిదవ ముఖం నుండి 'ఌ' అక్షరం తొమ్మిదవదిగా గుర్తించబడింది. వర్ణం పొగ రంగులో ఉంటుంది. ఆ మనువుని ధూమ్రుడు అంటారు.

దశమాత్తు ముఖాత్తస్య లృకారః ప్రభురుచ్యతే। సమశ్చైవ సవర్ణశ్చ బభౌ సావర్ణికో మనుః ।। ౨౬.

పదవ ముఖం నుండి 'ఌ' అక్షరం ప్రభువుగా పిలవబడుతుంది. ఆయన సమంగా, ఒకే వర్ణంతో ఉన్నాడు. ఆ మనువుని సావర్ణికుడు అంటారు.

ముఖాదేకాదశాత్తస్య ఏకారో మనురుచ్యతే। పిశఙ్గో వర్ణతశ్చైవ పిశఙ్గో వర్ణ ఉచ్యతే ।। ౨౬.

పదకొండవ ముఖం నుండి 'ఏ' అక్షరం మనువుగా పిలవబడుతుంది. వర్ణం గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. ఆ వర్ణాన్ని కూడా గోధుమ రంగు అంటారు.

ద్వాదశాత్తు ముఖాత్తస్య ఐకారో నామ ఉచ్యతే। పిశఙ్గో భస్మవర్ణాభః పిశఙ్గో మనురుచ్యతే ।। ౨౬.

పన్నెండవ ముఖం నుండి 'ఐ' అక్షరం పిలవబడుతుంది. వర్ణం గోధుమ, బూడిద రంగుకు సమానంగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని పిశంగుడు అంటారు.

త్రయోదశాన్ముఖాత్తస్య ఓకారో వర్ణ ఉచ్యతే। పఞ్చవర్ణసమాయుక్త ఓకారో వర్ణ ఉత్తమః ।। ౨౬.

పదమూడవ ముఖం నుండి 'ఓ' అక్షరం వర్ణంగా పిలవబడుతుంది. ఐదు వర్ణాలు కలిగి, 'ఓ' అక్షరం ఉత్తమమైన వర్ణంగా చెప్పబడింది.

చతుర్ద్దశముఖాత్తస్య ఔకారో వర్ణ ఉచ్యతే। కర్బూరో వర్ణతశ్చైవ మనుః సావర్ణిరుచ్యతే ।। ౨౬.

పద్నాలుగవ ముఖం నుండి 'ఔ' అక్షరం వర్ణంగా పిలవబడుతుంది. వర్ణం కలబోసినదిగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని సావర్ణి అంటారు.

ఇత్యేతే మనవశ్చైవ స్వరా వర్ణాశ్చ కల్పతః। విజ్ఞేయా హి యథాతత్త్వం స్వరతో వర్ణతస్తథా ।। ౨౬.

ఇలా, ఈ మనువులు, స్వరాలు, వర్ణాలు ప్రతి యుగంలోనూ నిజంగా అర్థం చేసుకోవాలి. స్వరం ద్వారా, వర్ణం ద్వారా కూడా అవి తెలుసుకోవాలి.

పరస్పరసవర్ణాశ్చ స్వరా యస్మాద్ వృతా హి వై । తస్మాత్తేషాం సవర్ణత్వాదన్వయస్తు ప్రకీర్తితః ।। ౨౬.

స్వరాలు పరస్పరం ఒకే వర్ణంతో ఉన్నందున, వాటి వరుస కూడా అదే వర్ణంతో కొనసాగుతుందని చెప్పబడింది.

సవర్ణాః సదృశాశ్చైవ యస్మాజ్జాతాస్తు కల్పజాః। తస్మాత్ ప్రజానాం లోకేఽస్మిన్ సవర్ణాః సర్వసన్ధయః ।। ౨౬.

ఈ కల్పంలో జన్మించినవారు ఒకే వర్ణానికి, ఒకే స్వభావానికి చెందినవారు కనుక, ఈ లోకంలో అన్ని జీవుల సంబంధాలు ఒకే వర్ణానికి చెందినవే.

భవిష్యన్తి యథాశైలం వర్ణాశ్చ న్యాయతోఽర్థతః। అభ్యాసాత్సన్ధయశ్చైవ తస్మాజ్జ్ఞేయాః స్వరా ఇతి ।। ౨౬.

వర్ణాలు న్యాయంగా, అర్థబద్ధంగా ఏర్పడతాయి. అలానే, పదేపదే కలిసే సంధులు కూడా ఏర్పడతాయి. అందుకే, స్వరాలను కూడా ఇలాగే తెలుసుకోవాలి.

అస్మిన్ కల్పే త్వయా చోక్తః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః। మహాదేవస్య రుద్రస్య సాధకైర్మునిభిః సహ ।। ౨౭.

ఈ కల్పంలో మహాత్ముడైన మహాదేవుడు, రుద్రుడు, సిద్ధులైన మునులతో కలిసి అవతరించిన విషయాన్ని నువ్వు చెప్పావు.

ఉత్పత్తిరాదిసర్గస్య మయా ప్రోక్త సమాసతః। విస్తరేణాస్య వక్ష్యామి నామాని తనుభిః సహ ।। ౨౭.

ప్రథమ సృష్టి ఎలా జరిగింది అనేది నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఇప్పుడు దాని పేర్లు, రూపాలతో సహా విస్తరించీ చెబుతాను.

పత్నీషు జనయామాస మహాదేవః సుతాన్ బహూన్। కల్పేఽష్టమే వ్యతీతే తు యస్మిన్ కల్పే తు తచ్ఛృణు ।। ౨౭.

మహాదేవుడు తన భార్యల నుంచి అనేక మంది కుమారులను పుట్టించాడు. ఇది ఎప్పుడు జరిగిందంటే, ఎనిమిదవ కల్పం ముగిసిన తర్వాత జరిగినదని విను.

కల్పాదౌ చాత్మానస్తుల్యం సుతం ప్రధ్యాయతః ప్రభోః। ప్రాదురాసీత్తతోఙ్కేఽస్య కుమారో నీలలోహితః। తం దధే సుస్వరం ఘోరం నిర్దహన్నివ తేజసా ।। ౨౭.

కల్పం ఆరంభంలో, ప్రభువు తనకు సమానమైన కుమారుడిని ఆలోచిస్తూ, తన ఒడిలో నుంచే నీలం, ఎరుపు రంగులతో కూడిన కుమారుణ్ణి ప్రదర్శించాడు. అతడిని భయంకరంగా, గొప్ప ధ్వనితో, తన తేజంతో కాల్చేలా ఉంచాడు.

దృష్ట్వా రుదన్తం సహసా కుమారం నీలలోహితమ్। వ్క రోదిషి కుమారేతి బ్రహ్మా తం ప్రత్యభాషత ।। ౨౭.

ఆ నీలం-ఎరుపు రంగు కుమారుడు అకస్మాత్తుగా ఏడుస్తున్నాడు అని చూసి, బ్రహ్మ అతనిని అడిగాడు — 'ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు కుమారా?'

సోఽబ్రవీద్దేహి మే నామ ప్రథమం వై పితామహ। రుద్రస్త్వం దేవ నామ్నాసి ఇత్యుక్తః సోఽరుదత్పునః ।। ౨౭.

ఆ కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: 'నాకు మొదటి పేరు పెట్టు తాతయ్య.' బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'నీ పేరు రుద్రుడు.' అయినా అతడు మళ్ళీ ఏడ్చాడు.

కిం రోదిషీతి తం బ్రహ్మా రుదన్తం పునరబ్రవీత్ । నామ దేహి ద్వితీయం మే ఇత్యువాచ స్వయమ్భువమ్ ।। ౨౭.

బ్రహ్మ మళ్ళీ అడిగాడు: 'ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?' అప్పుడు ఆ కుమారుడు స్వయంభువుని చూచి, 'నాకు రెండవ పేరు పెట్టు' అన్నాడు.

భవస్త్వం దేవ నామ్నాసి ఙ్త్యుక్తః సోఽరుదత్పునః। కిం రోదిషీతి తం బ్రహ్మా ప్రత్యువాచాథ శఙ్కరమ్ ।। ౨౭.

'నీ పేరు భవుడు' అని బ్రహ్మ అన్నాడు. అయినా అతడు మళ్ళీ ఏడ్చాడు. బ్రహ్మ మళ్ళీ శంకరుని అడిగాడు: 'ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?'