వాయుపురాణమ్

ఇషే త్వోర్జ్జేత్వా వాయవస్థ దేవో వః సవితా పునః। ఋగ్వేద ఏకమాత్రస్తు ద్విమాత్రన్తు యజుః స్మృతమ్ ।। ౨౬.

బలానికి, పోషణకు దేవుడు సవితా మళ్లీ మీకు చెందుతాడు. ఋగ్వేదం ఒక్క అక్షరం, యజుర్వేదం రెండు అక్షరాలుగా గుర్తించబడింది.

తతో వేదం ద్విమాత్రం తు దృష్ట్వా చైవ తదక్షరమ్। ద్విమాత్రం చిన్తయన్ బ్రహ్మ త్వక్షరం పునరీశ్వరః ।। ౨౬.

తర్వాత ఆ రెండు అక్షరాల వేదాన్ని, ఆ అక్షరాన్ని చూసి, బ్రహ్మా ఆ రెండు అక్షరాల syllableను ధ్యానించాడు. మళ్లీ ప్రభువు ఆ అక్షరాన్ని ధ్యానించాడు.

తస్య చిన్తయమానస్య చోఙ్కారః సమ్బభూవ హ। తతస్తదక్షరం బ్రహ్మా ఓఙ్కారం సమచిన్తయత్ ।। ౨౬.

ఆయన ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు ఓంకారం ప్రकटమైంది. అప్పుడు బ్రహ్మా ఆ ఓంకారాన్ని ధ్యానించాడు.

అథాపశ్యత్తతః పీతామృచం చైవ సముత్థితామ్। అగ్న ఆయాహి వీతయే గృణానో హవ్యదాతయే ।। ౨౬.

తర్వాత ఆయన పసుపు రంగులో ఉన్న ఒక ఋచను పైకి వస్తూ చూశాడు — 'అగ్ని! నీవు హవిస్సు స్వీకరించేందుకు, స్తుతింపబడుతూ, ఇక్కడికి రా.'

తతస్తు స మహాతేజా దృష్ట్వా వేదానుపస్థితాన్। చిన్తయిత్వా చ భగవాంస్త్రిసన్ధ్యం యత్ర్రిరక్షరమ్। త్రివర్ణం యత్ త్రిషవణమోఙ్కారం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్ ।। ౨౬.

తర్వాత ఆ మహా తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, వేదాలు సమక్షంలో ఉన్నట్లు చూసి, భగవంతుడు త్రిసంధ్యను, మూడు అక్షరాల, మూడు రంగుల, మూడుసార్లు జపించదగిన ఓంకారాన్ని బ్రహ్మగా ధ్యానించాడు.

తతశ్వైవ త్రిసంయోగాత్ త్రివర్ణం తు తదక్షరమ్। లక్ష్యాలక్ష్యప్రదృశ్యం చ సహితం త్రిదివం త్రికమ్ ।। ౨౬.

తర్వాత ఆ మూడు సంయోగాల వల్ల ఆ అక్షరం మూడు రంగుల్లో కనిపించింది. అది కనబడేలా, కనబడనట్లుగా, మూడు స్వర్గాలతో, మూడు భాగాలతో కలిసింది.

త్రిమాత్రం త్రిపదం చైవ త్రియోగం చైవ శాశ్వతమ్। తస్మాత్తదక్షరం బ్రహ్మా చిన్తయామాస వై ప్రభుః ।। ౨౬.

మూడు అక్షరాలు, మూడు పాదాలు, శాశ్వతమైన మూడు సంయోగాలు — అందుకే బ్రహ్మా ప్రభువు ఆ అక్షరాన్ని ధ్యానించాడు.

తస్మాత్తదక్షరం సోఽథ బ్రహ్మరూపం స్వయమ్భువః। చతుర్ద్దశముఖం దేవం పశ్యతే దీప్తతేజసమ్। తమోఙ్కారం స కృత్వాదౌ విజ్ఞేయః స స్వయమ్భువః ।। ౨౬.

అందువల్ల ఆ అక్షరాన్ని స్వయంభువుడు బ్రహ్మ రూపంగా చేశాడు. ఆయన పద్నాలుగు ముఖాలతో, ప్రకాశించే తేజస్సుతో ఉన్న దేవుడిని చూశాడు. మొదట్లో ఓంకారాన్ని చేసి, స్వయంభువుడు తెలుసుకోవలసినవాడవుతాడు.

చతుర్ముఖముఖాత్తస్మాదజాయన్త చతుర్ద్దశ। నానావర్ణాః స్వరా దివ్యమాద్యం తచ్చ తదక్షరమ్। తస్మాత్ త్రిషష్టివర్ణా వై అకారప్రభవాః స్మృతాః ।। ౨౬.

ఆ నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మా నోట నుండి పద్నాలుగు జన్మించాయి. వేర్వేరు రంగుల దివ్య స్వరాలు, ఆ అక్షరం కూడా. అందువల్ల అరవై మూడు అక్షరాలు 'అ' నుండి ఉద్భవించాయని గుర్తించబడతాయి.

తతః సాధారణార్థాయ వర్ణానాన్తు స్వయమ్భువః। అకారరూప ఆదౌ తు స్థితః స ప్రథమః స్వరః ।। ౨౬.

తర్వాత, అన్ని అక్షరాలకు సాధారణమైన అర్థం కోసం, స్వయంభువుడు 'అ' రూపంలో, మొదటిస్వరం గా స్థిరంగా ఉన్నాడు.

తతస్తేభ్యః స్వరేభ్యస్తు చతుర్ద్దశ మహాముఖాః। మనవః సమ్ప్రసూయన్తే దివ్యా మన్వన్తరే స్వరాః ।। ౨౬.

తర్వాత ఆ స్వరాల నుండి పద్నాలుగు మహాముఖులు జన్మిస్తారు. దివ్య మను లు మన్వంతరాలలో పుట్టి, ఆ స్వరాలు దివ్యంగా ఉంటాయి.

చతుర్ద్దశముఖో యశ్చ అకారో బ్రహ్మసంజ్ఞితః। బ్రహ్మకల్పః సమాఖ్యాతః సర్వవర్ణః ప్రజాపతిః ।। ౨౬.

పద్నాలుగు ముఖాలు కలవాడు, మొదటి అక్షరం 'అ'గా పిలవబడే బ్రహ్మ. ఆయన యుగాన్ని బ్రహ్మ కల్పం అంటారు. అన్ని వర్ణాలకు ఆయనే ప్రజాపతి.

ముఖాత్తు ప్రథమాత్తస్య మనుః స్వాయమ్భువః స్మృతః। అకారస్తు స విజ్ఞేయః శ్వేతవర్ణః స్వయమ్భువః ।। ౨౬.

ఆయన మొదటి ముఖం నుండి స్వాయంభువుడు అనే మనువు పుట్టాడు. 'అ' అక్షరం తెల్లని వర్ణంగా, స్వయంగా జన్మించినదిగా గుర్తించాలి.

ద్వితీయాత్తు ముఖాత్తస్య ఆకారో వై ముఖః స్మృతః। నామ్నా స్వారోచిషో నామ వర్ణః పాణ్డుర ఉచ్యతే ।। ౨౬.

రెండవ ముఖం నుండి 'ఆ' అక్షరం ఉద్భవించింది. ఆ మనువుని స్వారోచిషుడు అంటారు. ఆయన వర్ణం పసుపు రంగులో ఉంటుంది.

తృతీయాత్తు ముఖాత్తస్య ఇకారో యజుషాం వరః। యజుర్మయః స చాదిత్యో యజుర్వేదో యతః స్మృతః ।। ౨౬.

మూడవ ముఖం నుండి 'ఇ' అక్షరం, యజుర్వేదాల్లో ఉత్తమమైనది. ఆయన యజుర్మయుడిగా, ఆదిత్యుడిగా, యజుర్వేదానికి మూలంగా పిలవబడతాడు.

ఈకారః స మనుర్జ్ఞేయో రక్తవర్ణః ప్రతాపవాన్। తతః క్షత్రం ప్రవర్త్తన్త తస్మాద్రక్తస్తు క్షత్రియః ।। ౨౬.

'ఈ' అక్షరం మనువుగా, ఎరుపు వర్ణంతో, తేజస్సుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆయన నుండి క్షత్రియులు పుట్టారు, అందుకే క్షత్రియులు ఎరుపు రంగులో ఉంటారు.

చతుర్థాత్తు ముఖాత్తస్య ఉకారః స్వర ఉచ్యతే। వర్ణతస్తు స్మృతస్తామ్రః స మనుస్తామసః స్మృతః ।। ౨౬.

నాలుగవ ముఖం నుండి 'ఉ' అక్షరం స్వరం. వర్ణం తామ్రంగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని తామసుడు అంటారు.

పఞ్చమాత్తు ముఖాత్తస్య ఊకారో నామ జాయతే। పీతకో వర్ణతశ్చైవ మనుశ్చాపి చరిష్ణవః ।। ౨౬.

ఐదవ ముఖం నుండి 'ఊ' అక్షరం ఉద్భవించింది. వర్ణం పసుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆ మనువుని చరిష్ణువు అంటారు.

తతః షష్ఠాన్ముఖాత్తస్య ఓఙ్కారః కపిలః స్మృతః। వరిష్ఠశ్చ తతః షష్ఠో విజయః స మహాతపాః ।। ౨౬.

ఆరు ముఖం నుండి 'ఓం' అక్షరం, గోధుమ వర్ణంగా గుర్తించబడింది. ఆ ఆరో మనువు విజయుడు, అతడు అత్యుత్తముడు, గొప్ప తపస్సు చేసినవాడు.

సప్తమాత్తు ముఖాత్తస్య తతో వైవస్వతో మనుః। ఋకారశ్చ స్వరస్తత్ర వర్ణతః కుష్ణ ఉచ్యతే ।। ౨౬.

ఏడవ ముఖం నుండి వైవస్వతుడు అనే మనువు పుట్టాడు. అక్కడ 'ఋ' అక్షరం స్వరం, వర్ణం నలుపు రంగులో ఉంటుంది.

అష్టమాత్తు ముఖాత్తస్య ౠకారః శ్యామవర్ణతః। శ్యామాక్షరసవర్ణశ్చ తతః సావర్ణిరుచ్యతే ।। ౨౬.

ఎనిమిదవ ముఖం నుండి 'ఋ' అక్షరం, నల్లని వర్ణంతో ఉంది. ఆ అక్షరం, వర్ణం రెండూ నలుపు. ఆ మనువుని సావర్ణి అంటారు.

ముఖాత్తు నవమాత్తస్య లృకారో నవమః స్మృతః। ధూమ్రో వై వర్ణతశ్చాపి ధూమ్రస్వ మనురుచ్యతే ।। ౨౬.

తొమ్మిదవ ముఖం నుండి 'ఌ' అక్షరం తొమ్మిదవదిగా గుర్తించబడింది. వర్ణం పొగ రంగులో ఉంటుంది. ఆ మనువుని ధూమ్రుడు అంటారు.

దశమాత్తు ముఖాత్తస్య లృకారః ప్రభురుచ్యతే। సమశ్చైవ సవర్ణశ్చ బభౌ సావర్ణికో మనుః ।। ౨౬.

పదవ ముఖం నుండి 'ఌ' అక్షరం ప్రభువుగా పిలవబడుతుంది. ఆయన సమంగా, ఒకే వర్ణంతో ఉన్నాడు. ఆ మనువుని సావర్ణికుడు అంటారు.

ముఖాదేకాదశాత్తస్య ఏకారో మనురుచ్యతే। పిశఙ్గో వర్ణతశ్చైవ పిశఙ్గో వర్ణ ఉచ్యతే ।। ౨౬.

పదకొండవ ముఖం నుండి 'ఏ' అక్షరం మనువుగా పిలవబడుతుంది. వర్ణం గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. ఆ వర్ణాన్ని కూడా గోధుమ రంగు అంటారు.

ద్వాదశాత్తు ముఖాత్తస్య ఐకారో నామ ఉచ్యతే। పిశఙ్గో భస్మవర్ణాభః పిశఙ్గో మనురుచ్యతే ।। ౨౬.

పన్నెండవ ముఖం నుండి 'ఐ' అక్షరం పిలవబడుతుంది. వర్ణం గోధుమ, బూడిద రంగుకు సమానంగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని పిశంగుడు అంటారు.

త్రయోదశాన్ముఖాత్తస్య ఓకారో వర్ణ ఉచ్యతే। పఞ్చవర్ణసమాయుక్త ఓకారో వర్ణ ఉత్తమః ।। ౨౬.

పదమూడవ ముఖం నుండి 'ఓ' అక్షరం వర్ణంగా పిలవబడుతుంది. ఐదు వర్ణాలు కలిగి, 'ఓ' అక్షరం ఉత్తమమైన వర్ణంగా చెప్పబడింది.

చతుర్ద్దశముఖాత్తస్య ఔకారో వర్ణ ఉచ్యతే। కర్బూరో వర్ణతశ్చైవ మనుః సావర్ణిరుచ్యతే ।। ౨౬.

పద్నాలుగవ ముఖం నుండి 'ఔ' అక్షరం వర్ణంగా పిలవబడుతుంది. వర్ణం కలబోసినదిగా ఉంటుంది. ఆ మనువుని సావర్ణి అంటారు.

ఇత్యేతే మనవశ్చైవ స్వరా వర్ణాశ్చ కల్పతః। విజ్ఞేయా హి యథాతత్త్వం స్వరతో వర్ణతస్తథా ।। ౨౬.

ఇలా, ఈ మనువులు, స్వరాలు, వర్ణాలు ప్రతి యుగంలోనూ నిజంగా అర్థం చేసుకోవాలి. స్వరం ద్వారా, వర్ణం ద్వారా కూడా అవి తెలుసుకోవాలి.

పరస్పరసవర్ణాశ్చ స్వరా యస్మాద్ వృతా హి వై । తస్మాత్తేషాం సవర్ణత్వాదన్వయస్తు ప్రకీర్తితః ।। ౨౬.

స్వరాలు పరస్పరం ఒకే వర్ణంతో ఉన్నందున, వాటి వరుస కూడా అదే వర్ణంతో కొనసాగుతుందని చెప్పబడింది.