వాయుపురాణమ్

భృగుమఙ్గిరసం దక్షం పులస్త్యం పులహం క్రతుమ్। వసిష్ఠఞ్చ మహాతేజాః ససృజే సప్త మానసాన్ ।। ౨౫.

బృగువు, అంగిరసుడు, దక్షుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, వశిష్ఠుడు — ఈ మహాతేజస్సుతో ఉన్న ఏడుగురు మనసుపుత్రులను సృష్టించాడు.

పుత్రానాత్మసమానన్యాన్ సోఽసృజద్విశ్వసమ్భవాన్ । తేషాం భూయోఽనుమార్గేణ గావో వక్రాద్విజజ్ఞిరే ।। ౨౫.

ఆయన తనకు సమానమైన ఇతర కుమారులను, విశ్వాత్మ నుండి ఉద్భవించిన వారిని సృష్టించాడు. వారికే అనుసరించి, మళ్లీ వక్రంగా ఉన్న చోటు నుండి గోవులు పుట్టాయి.

ఓఙ్కారప్రముఖాన్ వేదానభిమాన్యాశ్చ దేవతాః। ఏవమేతాన్ యతాప్రోక్తాన్ బ్రహ్మా లోకపితామహః ।। ౨౫.

ఓంకారంతో ప్రారంభమయ్యే వేదాలు, వాటిని గర్వంగా భావించే దేవతలు — ఇలా ముందుగా చెప్పినట్లుగా, లోకాల పితామహుడైన బ్రహ్మ వారిని సృష్టించాడు.

దక్షాద్యాన్ మానసాన్ పుత్రాన్ ప్రోవాచ భగవాన్ ప్రభుః। ప్రజాః సృజత భద్రం వో రుద్రేణ సహ ధీమతా ।। ౨౫.

దక్షుడు మొదలైన మనసుపుత్రులను ఆ ప్రభువు ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు — 'రుద్రునితో కలిసి, మీరు సంతానం సృష్టించండి. మిమ్మల్ని శుభం కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.'

అనుగమ్య మహాత్మానం ప్రజానాం పతయస్తదా। వయమిచ్ఛామహే దేవ ప్రజాః స్రష్టుం త్వయా సహ। బ్రహ్మణస్త్వేష సన్దేశస్తవ చైవ మహేశ్వర ।। ౨౫.

అప్పుడు, మహాత్ముడిని అనుసరించి, ప్రాణుల అధిపతులు ఇలా అన్నారు — 'దేవా! మేము నీతో కలిసి సంతానం సృష్టించాలనుకుంటున్నాం. ఇది బ్రహ్మ మరియు నీ ఆజ్ఞ, మహేశ్వరా!'

తైరేవముక్తో భగవాన్ రుద్రః ప్రోవాచ తాన్ ప్రభుః। బ్రహ్మణశ్చాత్మజా మహ్యం ప్రాణాన్ గృహ్య చ వై సురాః ।। ౨౫.

అలా దేవతలు అడిగినపుడు, భగవంతుడు రుద్రుడు వారితో ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలారా! బ్రహ్మదేవుని కుమారుల ప్రాణాలను తీసుకుని నాకు ఇవ్వండి.'

కృత్వాగ్రజాగ్రజానేతాన్ బ్రాహ్మణానాత్మజాన్మమ। బ్రహ్మాదిస్తమ్బపర్యన్తాన్ సప్తలోకాన్మమాత్మకాన్। భవన్తః స్రష్టుమర్హన్తి వచనాన్మమ స్వస్తి వః ।। ౨౫.

నా స్వంత నుండి పుట్టిన పెద్దవారు, చిన్నవారు అయిన బ్రాహ్మణులను, బ్రహ్మ మొదలుకొని స్థంభం వరకు ఉన్న ఏడు లోకాలను నా సంతానంగా చేసి, మీరు నా ఆజ్ఞతో సృష్టి చేయగలరు. మీకు మంగళం కలగాలి.

తేనైవముక్తాః ప్రత్యూచుః రుద్రమాద్యన్త్రిశూలినమ్। యథాజ్ఞాపయసే దేవ తథా తద్వై భవిష్యతి ।। ౨౫.

అలా రుద్రుని అడిగినప్పుడు, త్రిశూలాన్ని ధరించిన మొదటి దేవుడైన రుద్రునికి వారు ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు: 'ప్రభూ! మీరు చెప్పినట్లు అంతా జరుగుతుంది.'

అనుమాన్య మహాదేవం ప్రజానాం పతయస్తదా। ఊచుర్దక్షం మహాత్మానం భవాన్ శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః। త్వాం పురస్కృత్య భద్రన్తే ప్రజాః స్రక్ష్యామహే వయమ్ ।। ౨౫.

మహాదేవుని అనుమతి తీసుకుని, ఆ ప్రాణుల అధిపతులు మహాత్ముడైన దక్షుని ఇలా అన్నారు: 'మీరు ప్రజాపతుల్లో శ్రేష్ఠులు. మేము మీను ముందుగా ఉంచుకుని, మీ మంగళార్థంగా ప్రాణులను సృష్టిస్తాము.'

ఏవమస్త్వితి వై దక్షః ప్రత్యపద్యత భాషితమ్। తైః సహ స్రష్టుమారేభే ప్రజాకామః ప్రజాపతిః। సర్గస్థితే తతః స్థాణౌ బ్రహ్మా సర్గమథాసృజత్ ।। ౨౫.

దక్షుడు 'అలా జరుగుగాక' అని వారి మాటను అంగీకరించాడు. ప్రాణుల కోసం ఆశతో, ఆ ప్రజాపతి వారితో కలిసి సృష్టిని ప్రారంభించాడు. తరువాత సృష్టి స్థిరపడినప్పుడు, బ్రహ్మ స్థంభం వద్ద సృష్టిని కొనసాగించాడు.

అథాస్య సప్తమేఽతీతే కల్పే వై సమ్బభూవతుః। ఋభుః సనత్కుమారశ్చ తపో లోకనివాసినౌ। తతౌ మహర్షీనన్యాన్ స మానసానసృజత్ ప్రభుః ।। ౨౫.

ఒకసారి ఏడవ కల్పం ముగిసిన తరువాత, ఋభువు, సనత్కుమారుడు అనే తపస్సు చేయువారు లోకాలలో జన్మించారు. ఆ ప్రభువు మరికొంత మంది మహర్షులను తన మనస్సు నుండి సృష్టించాడు.

అహో విస్మయనీయాని రహస్యాని మహామతే। త్వయోక్తాని యథాతత్త్వం లోకానుగ్రహకారణాత్ ।। ౨౬.

ఓ మహామతి! నీవు లోకహితార్థంగా చెప్పిన ఈ రహస్యమైన, ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలు ఎంత అద్భుతంగా ఉన్నాయి!

తత్ర వై సంశయో మహ్యమవతా (వా) రేషు శూలినః। కిం కారణం మహాదేవః కలిం ప్రాప్య సుదారుణమ్। హిత్వా యుగాని పూర్వాణి అవతారం కరోతి వై ।। ౨౬.

అయితే త్రిశూలాన్ని ధరించిన ప్రభువు అవతారాల విషయంలో నాకు సందేహం ఉంది. మహాదేవుడు, గత యుగాలను వదిలి, కలియుగంలో ఎందుకు అవతారం ఎత్తుతాడు?

అస్మిన్మన్వన్తరే చైవ ప్రాప్తే వైవస్వతే ప్రభో। అవతారం కథఞ్చక్రే ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్ ।। ౨౬.

ప్రభూ! ఈ మన్వంతరంలో, వైవస్వత మన్వంతరంలో ఆయన ఎలా అవతరించాడు? దీనిని నేను తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.

న తేఽస్త్యవిదితం కిఞ్చిదిహ లోకే పరత్ర చ। భక్తానాముపదేశార్థం వినయాత్ పృచ్ఛతో మమ। కథయస్వ మహాప్రాజ్ఞ యది శ్రావ్యం మహామతమ్ ।। ౨౬.

ఈ లోకంలో గానీ, పరలోకంలో గానీ నీకు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు. భక్తులకు ఉపదేశం చేయడానికి, నేను వినయంతో అడుగుతున్నందున, ఈ మహత్తరమైన సిద్ధాంతం వినదగినదైతే చెప్పు మహాపండితా!

ఏవం పృష్టోఽథ భగవాన్ వాయుర్లోకహితే రతః। ఇదమాహ మహాతేజా వాయుర్లోకనమస్కృతః ।। ౨౬.

అలా అడిగినపుడు, లోకహితానికి నిత్యం తపించే వాయుదేవుడు, లోకాలు పూజించే మహాతేజస్వి వాయువు ఇలా పలికాడు.

ఏతద్ఘుప్తతమం లోకే యన్మాన్త్వం పరిపృచ్ఛసి। తత్సర్వం శ్రృణు గాధేయ ఉచ్యమానం యథాక్రమమ్ ।। ౨౬.

నీవు నన్ను అడిగిన ఈ విషయం లోకంలో అత్యంత రహస్యమైనది. గాధేయా! నేను చెప్పే క్రమంగా దానిని పూర్తిగా విను.

పురా హ్యేకార్ణవే వృత్తే దివ్యే వర్షసహస్రకే। స్రష్టుకామః ప్రజా బ్రహ్మా చిన్తయామాస దుఃశితః ।। ౨౬.

పూర్వం ఒకే సముద్రంలో వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు గడిచినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు ప్రాణులను సృష్టించాలనే కోరికతో, మనసులో కలవరపడి ఆలోచించసాగాడు.

తస్య చిన్తయమానస్య ప్రాదుర్భూతః కుమారకః। దివ్యగన్ధః సుధాపేక్షీ దివ్యాం శ్రుతిముదీరయన్ ।। ౨౬.

ఆయన ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, దివ్యసుగంధంతో, అమృతాన్ని కోరుతూ, దివ్యమైన శబ్దాన్ని పలికే ఒక బాలుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

అశబ్దస్పర్శరూపాన్తామగన్ధాం రసవర్జ్జితామ్। శ్రుతిం హ్యుదీరయన్ దేవో యామవిన్దచ్చతుర్మ్ముఖః ।। ౨౬.

ఆ దేవుడు పలికిన ఆ శబ్దం, మాట, స్పర్శ, రూపం, వాసన, రుచి అన్నింటికి అతీతమైనది. ఆ శబ్దాన్ని నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మదేవుడు గ్రహించాడు.

తతస్తు ధ్యానసంయుక్తస్తప ఆస్థాయ భైరవమ్। చిన్తయామాస మనసా త్రితయం కోఽన్వయన్త్వితి ।। ౨౬.

తర్వాత ధ్యానంలో లీనమై, భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ, 'ఈ మూడు లోకాలను ఎవరు వ్యాపించారు?' అని మనసులో ఆలోచించాడు.

తస్య చిన్తయమానస్య ప్రాదుర్భూతం తదక్షరమ్। అశబ్దస్పర్శరూపఞ్చ రసగన్ధవివర్జ్జితమ్ ।। ౨౬.

ఆయన ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రుచి, వాసన లేని, నశించని పరమాత్మ అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

అథోత్తమం స లోకేషు స్వమూర్త్తిఞ్చాపి పశ్యతి। ధ్యాయన్వై స తదా దేవమథైనం పశ్యతే పునః ।। ౨౬.

తర్వాత, ఆ లోకాలలో తన పరమ రూపాన్ని చూశాడు. ధ్యానం చేస్తూ, మళ్లీ ఆ దేవుణ్ణి దర్శించాడు.

తం శ్వేతమథ రక్తఞ్చ పీతం కృష్ణం తదా పునః। వర్ణస్థం తత్ర పశ్యేత న స్త్రీ న చ నపుంసకమ్ ।। ౨౬.

అక్కడ అది తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు, నలుపు రంగుల్లో కనిపిస్తుంది. అది రంగులో స్థిరంగా ఉంటుంది. అది ఆడది కాదు, ఉభయలింగి కూడా కాదు.

తత్సర్వం సుచిరం జ్ఞాత్వా చిన్తయన్ హి తదక్షరమ్ । తస్య చిన్తయమానస్య కణ్ఠాదుత్తిష్ఠతేఽక్షరః ।। ౨౬.

అది అంతా చాలా కాలం తెలుసుకుని, ఆ అక్షరాన్ని ధ్యానిస్తే, ధ్యానం చేస్తున్నవాడి గొంతు నుండి ఆ అక్షరం పైకి లేచిపోతుంది.

ఏకమాత్రో మహాఘోషః శ్వేతవర్ణః సునిర్మలః। స ఓఙ్కారో భవేద్వేదః అక్షరం వై మహేశ్వరః ।। ౨౬.

అది ఒక్క అక్షరం, గొప్ప శబ్దంతో, తెలుపు రంగులో, పూర్తిగా పవిత్రంగా ఉంటుంది. అదే ఓంకారం, అదే వేదం, ఆ అక్షరమే మహేశ్వరుడు.

తతశ్చిన్తయమానస్య త్వక్షరం వై స్వయమ్భువః। ప్రాదుర్భూతన్తు రక్తన్తు స దేవః ప్రథమః స్మృతః ।। ౨౬.

తర్వాత ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు, స్వయంభువుని అక్షరం కనిపిస్తుంది. అది ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆ దేవుడు మొదటిగా గుర్తించబడతాడు.

ఋగ్వేదం ప్రథమం తస్య త్వగ్నిమీళే పురోహితమ్। ఏతాం దృష్ట్వా ఋచం బ్రహ్మా చిన్తయామాస వై పునః। తదక్షరం మహాతేజాః కిమేతదితి లోకకృత్ ।। ౨౬.

ఆయనకు మొదట ఋగ్వేదం — 'అగ్నిని పూజించెదను, యజ్ఞంలో ముందున్నవాడిని' అని. ఆ ఋచను చూసి, బ్రహ్మా మళ్లీ ఆలోచించాడు — 'ఈ అక్షరం ఏమిటి, లోకాల సృష్టికర్తా, మహా తేజస్సుతో?' అని.

తస్య చిన్తయమానస్య తస్మిన్నథ మహేశ్వరః । ద్విమాత్రమక్షరం జజ్ఞే ఈశిత్వేన ద్విమాత్రికమ్ ।। ౨౬.

ఆయన ధ్యానం చేస్తుండగా, మహేశ్వరుడు రెండు అక్షరాల syllableను ప్రकटించాడు. ఆయన శక్తితో అది రెండుగా మారింది.