వాయుపురాణమ్

అప్రమేయస్య తత్త్వస్య యథా విఝః స్వశక్తితః। కీర్తితం తవ మాహాత్మ్యమపారం పరమాత్మనః। శివో నో భవ సర్వత్ర యోఽసి సోఽసి నమోఽస్తు తే ।। ౨౪.

అపరిమితమైన నీ తత్వాన్ని ఎంతవరకు తెలిసినదానికంతగా వర్ణించాం; పరమాత్మా! నీ మహిమకు అంతులేదు; నీవే ఎక్కడైనా శివుడు, మాకు దయచేయు, నీకు నమస్కారం.

సంపిబన్నివ తౌ దృష్ట్వా మధుపిఙ్గాయతేక్షణః । ప్రహృష్టవదనోఽత్యర్థమభవచ్చ స్వకీర్త్తనాత్ ।। ౨౫.

తేనె రంగు, రాగి వర్ణపు కళ్లతో ఉన్న ఆ ఇద్దరిని చూసి, ఆయన వారిని తాగుతున్నట్లుగా పరవశించిపోయి, వారి స్తుతితో ఎంతో ఆనందించాడు.

ఉమాపతిర్విరూపాక్షో దక్షయజ్ఞవినాశనః। పినాకీ ఖణ్డపరశుర్భూతప్రాన్తస్త్రిలోచనః ।। ౨౫.

ఉమాదేవి భర్త, మూడు కళ్లవాడు, దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడు, పినాకమనే విల్లు ధరించినవాడు, విరిగిన పరశు పట్టినవాడు, భూతగణాధిపతి అక్కడ నిలబడ్డాడు.

తతః స భగవాన్ దేవః శ్రుత్వా వాక్యామృతం తయోః। జానన్నపి మహాభాగః ప్రీతపూర్వమథాబ్రవీత్ ।। ౨౫.

ఆ భగవంతుడు, వారి అమృతసమానమైన మాటలు విని, ముందే తెలిసినా, ఎంతో ప్రేమతో మాట్లాడాడు.

కౌ భవన్తౌ మహాత్మానౌ పరస్పరహితైషిణౌ। సమేతావమ్బుజాభాక్షౌ తస్మిన్ ఘోరే జలప్లవే ।। ౨౫.

ఈ భయంకరమైన వరదలో, పరస్పర మంగళాన్ని కోరుకుంటూ, కమలమువంటి కళ్లతో ఉన్న మీరు ఇద్దరూ ఎవరు?

తావూచతూర్మహాత్మానౌ సన్నిరీక్ష్య పరస్పరమ్। భగవన్ కిఞ్చ తథ్యేన విజ్ఞాతేన త్వయా విభో। కుత్ర వా సుఖమానన్త్యమిచ్ఛాచారమృతే త్వయా ।। ౨౫.

ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు ఒకరినొకరు చూసుకుని ఇలా చెప్పారు: 'ప్రభూ! నీకు నిజంగా తెలిసినదే నిజం. నీ ఇష్టాన్ని తప్ప మరేదైనా సుఖమా, అనంతతా ఎక్కడ ఉంది?'

ఉవాచ భగవాన్ దేవో మధురశ్లక్ష్ణయా గిరా। భో భో హిరణ్యగర్భ త్వాం త్వాం చ కృష్ణ వదామ్యహమ్ ।। ౨౫.

ఆ భగవంతుడు మధురంగా, మృదువుగా ఇలా అన్నాడు: 'ఓ హిరణ్యగర్భా, ఓ కృష్ణా, మీ ఇద్దరినీ నేను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతున్నాను.'

ప్రీతోఽహమనయా భక్త్యా శాశ్వతాక్షరయుక్తయా। భవన్తౌ మాననీయౌ వై మమ హ్యర్హతరావుభౌ। యువాభ్యాం కిం దదామ్యద్య వరాణాం వరముత్తమమ్ ।। ౨౫.

ఈ శాశ్వతమైన, అక్షయమైన భక్తితో నేను సంతోషించాను; మీరు ఇద్దరూ నాకు గౌరవానికి అర్హులు. ఈ రోజు మీకు ఏ వరం కావాలో చెప్పండి.

తేనైవముక్తే వచనే బ్రహ్మాణం విష్ణురబ్రవీత్ । బ్రూహి బ్రూహి మహాభాగ వరో యస్తే వివక్షితః ।। ౨౫.

ఆ మాటలు వినగానే, విష్ణువు బ్రహ్మను ఇలా అన్నాడు: 'మహాభాగా! నీకు కావలసిన వరాన్ని చెప్పు, చెప్పు.'

ప్రజాకామోఽస్మ్యహం విష్ణో పుత్రమిచ్ఛామి ధూర్వహమ్। తతః స భగవాన్ బ్రహ్మా వేరప్సుః పుత్రలిప్సయా ।। ౨౫.

ప్రజలను కోరుకుంటున్నాను, ఓ విష్ణూ! నాకు ధృఢమైన కుమారుడు కావాలి; అప్పుడు ఆ భగవంతుడు బ్రహ్మ కుమారుని కోరికతో మాట్లాడాడు.

అథ విష్ణురువాచేదం ప్రజాకామం ప్రజాపతిమ్। వీరమప్రతిమం పుత్రం యత్త్వమిచ్ఛసి ధూర్వహమ్ ।। ౨౫.

తర్వాత విష్ణువు ప్రజాపతిని ఇలా అన్నాడు: 'నీకు కావలసిన ధైర్యవంతుడైన, అపూర్వమైన, ధృఢమైన కుమారుడు —'

పుత్రత్వేనాభియుఙ్క్ష్వ త్వం దేవదేవం మహేశ్వరమ్। సతస్య వాక్యం సంపూజ్య కేశవస్య పితామహః ।। ౨౫.

దేవతల దేవుడైన మహేశ్వరుడిని కుమారునిగా కోరుకో; కేశవుని మాటను గౌరవించి, బ్రహ్మదేవుడు అలాగే చేశాడు.

ఈశానం వరదం రుద్రమభివాద్య కృతాఞ్జలిః । ఉవాచ పుత్రకామస్తు వాక్యాని సహ విష్ణునా ।। ౨౫.

కుమారుని కోరికతో, చేతులు జోడించి, వరాలిచ్చేవాడైన రుద్రుడిని, ఈశానుడిని విష్ణుతో కలిసి బ్రహ్మ ప్రార్థించాడు.

యది మే భగవాన్ ప్రీతః పుత్రకామస్య నిత్యశః। పుత్రో మే భవ విశ్వాత్మన్ స్వతుల్యో వాపి ధూర్వ్వహః। నాన్యం వరమహం వవ్రే ప్రీతే త్వయి మహేశ్వర ।। ౨౫.

ప్రభూ! నాకు ఎప్పుడూ కుమారుని కోరికే ఉంది. మీరు నన్ను ప్రసన్నంగా చూడగలిగితే, విశ్వాత్మా! నాకు మీలాంటి కుమారుడు కలగాలని కోరుతున్నాను. మహేశ్వరా! మీరు సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు, నేను ఇంకొక వరం కోరుకోను.

తస్య తాం ప్రార్థనాం శ్రుత్వా భగవాన్ భగనేత్రహా। నిష్కల్మషమమాయఞ్చ బాఢమిత్యబ్రవీద్వచః ।। ౨౫.

ఆయన ఆ ప్రార్థన విని, భగనేత్రుని కన్ను నాశనం చేసిన ప్రభువు, మాయలేని, నిర్మలమైన మనసుతో, 'అలా జరుగుతుంది' అని సమ్మతించాడు.

యదా కార్యసమారమ్భే కస్మింశ్చిత్తవ సువ్రత। అనిష్ణత్తౌ చ కార్యస్య క్రోధస్త్వాం సముపేష్యతి। ఆత్మైకాదశ యే రుద్రా విహితాః ప్రాణ హేతవః ।। ౨౫.

ఓ ధైర్యవంతుడా! ఏదైనా పని ప్రారంభించినప్పుడు, అది పూర్తికాకపోతే నీకు కోపం వస్తే, ఆ సమయంలో ప్రాణాలకు కారణమైన పదకొండు రుద్రులు నీవద్దకు వస్తారు.

సోఽహమేకాదశాత్మా వై శూలహస్తః సహానుగః। ఋషిర్మ్మిత్రో మహాత్మా వై లలాటాద్భవితా తదా ।। ౨౫.

నేనే ఆ పదకొండు రూపాలవాడిని, త్రిశూలాన్ని ధరించి, అనుచరులతో కలసి ఉంటాను. ఆ సమయంలో మహాత్ముడైన మిత్ర ఋషి నా నుదుటి నుండి జన్మిస్తాడు.

ప్రసాదమతులం కృత్వా బ్రహ్మణస్తాదృశం పురా। విష్ణుం పునరువాచేదం దదామి చ వరన్తవ ।। ౨౫.

అంతకు ముందు బ్రహ్మకు అపూర్వమైన అనుగ్రహాన్ని ఇచ్చిన ఆయన, మళ్లీ విష్ణువుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వరాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.'

స హోవాచ మహాభాగో విష్ణుర్భవమిదం వచః। సర్వ్వమేతత్ కృతం దేవ పరితుష్టోఽసి మే యది। త్వయి మే సుప్రతిష్ఠాఽస్తు భక్తిరమ్బుదవాహన ।। ౨౫.

మహాభాగుడైన విష్ణువు భవుడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: 'ప్రభూ! మీరు కోరినది అన్నీ పూర్తయ్యాయి. మీరు నాతో సంతృప్తిగా ఉంటే, సముద్రాన్ని మోసేవాడా! మీపై నా భక్తి ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలి.'

ఏవముక్తస్తతో దేవస్తమభాషత కేశవమ్। విష్ణో శ్రృణు యథా దేవ ప్రీతోఽహన్తవ శాశ్వత ।। ౨౫.

అలా అన్న తర్వాత, ఆ దేవుడు కేశవునితో ఇలా అన్నాడు: 'విష్ణూ! నేను నీపై ఎప్పటికీ ఎలా సంతోషంగా ఉన్నానో విను.'

ప్రకాశఞ్చాప్రకాశఞ్చ జఙ్గమం స్థావరఞ్చ యత్ । విశ్వరూపమిదం సర్వ్వం రుద్రనారాయణాత్మకమ్ ।। ౨౫.

ఈ జగత్తులో కనిపించేది, కనిపించనిది, కదిలేది, నిలిచినదీ అన్నీ రుద్ర-నారాయణ స్వరూపమే.

అహమగ్నిర్భవాన్ సోమో భవాన్ రాత్రిరహం దినమ్। భవానృతమహం సత్యం భవాన్ క్రతురహం ఫలమ్ ।। ౨౫.

నేను అగ్ని, నువ్వు సోముడు; నువ్వు రాత్రి, నేను పగలు; నువ్వు సత్యం, నేను నిజం; నువ్వు యజ్ఞం, నేను దాని ఫలం.

భవాన్ జ్ఞానమహం జ్ఞేయం యజ్జపిత్వా సదా జనాః । మాం విశన్తి త్వయి ప్రీతే జనాః సుకృతకారిణః। ఆవాభ్యాం సహితా చైవ గతిర్నాన్యా యుగక్షయే ।। ౨౫.

నువ్వు జ్ఞానం, నేను తెలుసుకోవాల్సినది; ఎవరైనా నన్ను ఎప్పుడూ ఆరాధిస్తే వారు నన్ను చేరతారు. నీవు సంతోషంగా ఉంటే, సత్కర్మలు చేసే వారు నన్ను చేరతారు. మనిద్దరితో కలిసి, యుగాంతంలో వేరే మార్గం లేదు.

ఆత్మానం ప్రకృతిం విద్ధి మాం విద్ధి పురుషం శివమ్। భవానర్ద్ధశరీరం మే త్వహన్తవ యథైవ చ ।। ౨౫.

నువ్వు ప్రకృతిని, నన్ను శివుడైన పురుషుడిని అని తెలుసుకో. నువ్వు నా అరదేహం, నేను నీ అరదేహం.

వామపార్శ్వమహమ్మహ్యం శ్యామం శ్రీవత్సలక్షణమ్ । త్వఞ్చ వామేతరం పార్శ్వం త్వహం వై నీలలోహితః ।। ౨౫.

నేను ఎడమవైపు, నల్లని రంగులో, శ్రీవత్సం ఉన్నవాడిని; నువ్వు కుడివైపు, నేను నీలం, ఎరుపు రంగులో ఉన్నవాడిని.

త్వఞ్చ మే హ్వదయం విష్ణో తవ చాహం హృది స్థితః। భవాన్ సర్వ్వస్య కార్యస్య కర్త్తాహమధిదైవతమ్ ।। ౨౫.

విష్ణూ! నువ్వు నా హృదయం, నేను నీ హృదయంలో నివసిస్తున్నాను. నువ్వే అన్ని కార్యాలకు కర్త, నేనే వాటికి అధిదేవతను.

తదేహి స్వస్తి తే వత్స గమిష్యామ్యమ్బుదప్రభ। ఏవముక్త్వా గతో విష్ణోర్దేవోఽన్తర్ద్ధానమీశ్వరః ।। ౨౫.

అయితే, వత్సా! నీకు మంగళం. సముద్రపు ప్రకాశమున్నవాడా! నేను వెళ్ళిపోతాను. ఇలా చెప్పి, ఈశ్వరుడు విష్ణువుకు కనబడకుండా పోయాడు.

తతః సోఽన్తర్హితే దేవే సంప్రహృష్టస్తదా పునః। అశేత శయనే భూప ప్రవిశ్యాన్తర్జలే హరిః ।। ౨౫.

ఆ తరువాత, దేవుడు అంతర్ధానం అయిన తర్వాత, హరి ఆనందంతో నీటిలోకి ప్రవేశించి తన శయనంపై విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు, ఓ రాజా!

తం పద్మం పద్మగర్భాభం పద్మాక్షః పద్మసమ్భవః। సమ్ప్రహృష్టమనా బ్రహ్మా భేజే బ్రాహ్మం తదాసనమ్ ।। ౨౫.

పద్మంలో పుట్టినవాడు, పద్మాక్షుడు అయిన బ్రహ్మ, ఆనందంతో తన మనసు నిండిపోయి, పద్మగర్భంలా ఉన్న ఆ బ్రాహ్మాసనాన్ని అధిష్టించాడు.