వాయుపురాణమ్

కపాలమేకం ద్యౌర్జజ్ఞే కపాలమపరం క్షితిః। ఉల్వన్తస్య మహోత్సేధం యోఽసౌ కనకపర్వతః ।। ౨౪.

ఒక భాగం ఆకాశంగా, మరొక భాగం భూమిగా మారింది. మధ్యలో ఉన్న గొప్ప బంగారు పర్వతం ఉద్భవించింది.

తతస్తస్మాత్ ప్రబుద్ధాత్మా దేవో దేవవరః ప్రభుః । హిరణ్యగర్భో భగవానహం జజ్ఞే చతుర్భుజః ।। ౨౪.

అప్పుడే ఆ అండం నుంచి, జ్ఞానం కలిగిన ఆత్మ, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, నాలుగు చేతులున్న హిరణ్యగర్భుడు జన్మించాడు.

తతో వర్షసహస్రాన్తే వాయునా తద్ద్విధాకృతమ్। అతారార్కేన్దునక్షత్రం శూన్యం లోకమవేక్ష్య చ। కోఽయమత్రే త్యభిధ్యాతే కుమారాస్తేఽభవంస్తదా ।। ౨౪.

మళ్లీ వెయ్యేళ్ల తర్వాత వాయువు దానిని రెండుగా విడగొట్టింది. నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు లేని ఖాళీ లోకాన్ని చూసి, 'ఇక్కడ ఎవరు?' అని ఆలోచించాను. అదే సమయంలో మీరు కుమారులుగా పుట్టారు.

ప్రియదర్శనాస్సుతనవో యేఽతీతాః పూర్వజాస్తవ। భూయో వర్షసహస్రాన్తే తత ఏవాత్మజాస్తవ। భువనానలసఙ్కాశాః పఝపత్రాయతేక్షణాః ।। ౨౪.

మీకు ముందు పుట్టిన, అందమైన రూపాలున్న కుమారులు, మరొక వెయ్యేళ్ల చివర మళ్లీ జన్మించారు. వారు లోకాగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ, పద్మపత్రాల్లాంటి విశాలమైన కళ్లతో ఉన్నారు.

శ్రీమాన్ సనత్కుమారస్తు ఋభుశ్చైవోర్ద్ధ్వరేతసౌ । సనాతనశ్చ సనకస్తథైవ చ సనన్దనః। ఉత్పన్నాః సమకాలం తే బుద్ధయాఽతీన్ద్రియదర్శనాః ।। ౨౪.

శ్రీమంతుడు అయిన సనత్కుమారుడు, ఋభుడు, శాశ్వతుడు అయిన సనాతనుడు, సనకుడు, సనందనుడు — వీరందరూ ఒకే సమయంలో, అతి సూక్ష్మ జ్ఞానంతో, ఇంద్రియాలకు అందని దృష్టితో జన్మించారు.

ఉత్పన్నాః ప్రతిఘాత్మానో జగదుశ్చ తదైవ హి। నారప్స్యన్తే చ కర్మాణి తాపత్రయవివర్జితాః ।। ౨౪.

వారు వెలుగు రూపంలో జన్మించారు. అదే సమయంలో లోకమూ ఉద్భవించింది. వారు పనులు చేయరు, మూడు రకాల బాధలు వారికి ఉండవు.

అస్య సౌమ్యం బహుక్లేశం జరాశోకసమన్వితమ్। జీవితం మరణం చైవ సంభవఞ్చ పునః పునః ।। ౨౪.

ఈ జీవితం ఎన్నో కష్టాలతో, వృద్ధాప్యంతో, దుఃఖంతో నిండింది. మళ్ళీ మళ్ళీ జననం, మరణం, జీవితం జరుగుతూనే ఉంటుంది.

స్వప్రభూతం పునః స్వర్గే దుఃఖాని నరకాంస్తథా। విదిత్వా చాగమం సర్వమవశ్యం భవితవ్యతామ్ ।। ౨౪.

స్వర్గంలోని అనేక కష్టాలు, నరకంలో ఉన్న బాధలు తెలుసుకుని, అన్ని వస్తువుల ఆగమనాన్ని అర్థం చేసుకుని, తప్పనిసరిగా జరిగే దాన్ని అంగీకరించాలి.

ఋభుం సనత్కుమారఞ్చ దృష్ట్వా తవ వశే స్థితౌ। త్రయస్తు త్రీన్ గుణాన్ హిత్వా ఆత్మజాః సనకాదయః। వైవర్త్తేన తు జ్ఞానేన నివృత్తాస్తే మహౌజసః ।। ౨౪.

ఋభుడు, సనత్కుమారుడు నీ ఆధీనంలో ఉన్నారని చూసి, నీ ముగ్గురు కుమారులు — సనకుడు మొదలైన వారు — మూడు గుణాలను విడిచిపెట్టి, మార్పు జ్ఞానంతో విరక్తులై, మహాశక్తులు అయ్యారు.

తతస్తేష్వపవృత్తేషు సనకాదిషు వై త్రిషు। భవిష్యసి విమూఢస్తు మాయయా శఙ్కరస్య తు ।। ౨౪.

అలా సనకుడు మొదలైన ముగ్గురు విరమించినప్పుడు, నీవు శంకరుని మాయ వల్ల మాయలో పడిపోతావు.

ఏవం కల్పే తు వైకల్పే సంజ్ఞా నస్యతి తేఽనఘ। కల్పశేషాణి భూతాని సూక్ష్మాణి పార్థివాని చ ।। ౨౪.

ఇలా కల్పాంతంలో, ప్రళయంలో నీ గుర్తింపు పోతుంది. మిగిలిన భూతాలు, సూక్ష్మమైనవి, భౌతికమైనవి మాత్రం ఉంటాయి.

సా చైషా హ్యైశ్వరీ మాయా జగతః సముదాహృతా। స ఏష పర్వతో మేరు ర్దేవలోక ఉదాహృతః ।। ౨౪.

ఇదే ఈశ్వరుని మాయగా, జగత్తు ఉద్భవించినదిగా చెప్పబడింది. ఈ పర్వతమే దేవతల లోకం అయిన మేరు అని ప్రసిద్ధి.

తవైవేదం హి మాహాత్మ్యం దృష్ట్వా చాత్మానమాత్మనా । జ్ఞాత్వా చేశ్వరసద్భావం జ్ఞాత్వా మామమ్బుజేక్షణమ్ ।। ౨౪.

ఇదే నీ మహిమ. నీవు నీ ఆత్మను ఆత్మతో చూసి, పరమేశ్వరుని ఉన్నతిని తెలుసుకుని, నన్ను కమలనేత్రుడిని తెలిసినప్పుడు.

మహాదేవం మహాయోగం భూతానాం వరదం ప్రభుమ్। ప్రణవాత్మానమాసాద్య నమస్కృత్యా జగద్గురుమ్। త్వాఞ్చ మాఞ్చైవ సంక్రుద్ధో నిఃశ్వాసాన్నిర్ద్దహేదయమ్ ।। ౨౪.

మహాదేవుడు, మహాయోగి, భూతాలకు వరాలిచ్చే ప్రభువు, ప్రణవ స్వరూపుడైన జగద్గురువు వద్దకు వెళ్లి నమస్కరించిన తరువాత, ఆయన కోపగించుకుంటే తన ఊపిరితో నిన్ను, నన్ను ఇద్దరినీ కాల్చగలడు.

ఏవం జ్ఞాత్వా మహాయోగం అభ్యుత్తిష్ఠన్ మహాబలః। అహం త్వామగ్రతః కృత్వా స్తోష్యేఽహమనలప్రభమ్ ।। ౨౪.

ఇలా మహాయోగిని తెలుసుకొని, మహాబలుడు లేచి, నిన్ను ముందుంచి, అగ్నిలా ప్రకాశించే వాడిని నేను స్తుతించబోతున్నాను.

బ్రహ్మాణమగ్రతః కృత్వా తతః స గరుడధ్వజః। అతీతైశ్చ భవిష్యైశ్చ వర్త్తమానైస్తథైవ చ। నామభిశ్ఛాన్దసైశ్చైవ ఇదం స్తోత్రముదీరయత్ ।। ౨౪.

బ్రహ్మను ముందుంచి, గరుడధ్వజుడు గత, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాల్లోని పేర్లతో, వేద ఛందస్సులతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించాడు.

నమస్తుభ్యం భగవతే సువ్రతేఽనన్తతేజసే। నమః క్షేత్రాధిపతయే బీజినే శూలినే నమః ।। ౨౪.

ధన్యుడా! మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడా! అనంతమైన తేజస్సు కలవాడా! క్షేత్రాధిపతిగా, బీజధారిగా, శూలధారిగా నీకు వందనం.

అమేఢ్రాయోర్ద్ధ్వమేఢ్రాయ నమో వైకుణ్ఠరేతసే । నమో జ్యేష్ఠాయ శ్రేష్ఠాయ అపూర్వప్రథమాయ చ ।। ౨౪.

లింగం లేనివాడికి, పైకి లింగం ఉన్నవాడికి, వైకుంఠ బీజానికి నమస్కారం. పెద్దవాడికి, ఉత్తముడికి, అపూర్వుడికి, మొదటివాడికీ నమస్కారం.

నమో హవ్యాయ పూజ్యాయ సద్యో జాతాయ వై నమః । గహ్వరాయ ధనేశాయ హైమచీరామ్బరాయ చ ।। ౨౪.

హవ్య స్వీకరించేవాడా, పూజించదగినవాడా, వెంటనే జన్మించినవాడా, గుహల్లో నివసించేవాడా, ధనాధిపతిగా, బంగారు వస్త్రాలు ధరించినవాడా నీకు నమస్కారం.

నమస్తే హ్యస్మదాదీనాం భూతానాం ప్రభవాయ చ। వేదకర్మ్మావదానానాం ద్రవ్యాణాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

మాకు, సమస్త భూతాలకు మూలమైనవాడా, వేదకర్మలకు, హవిస్సులకు, పదార్థాలకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నమో యోగ్స్య ప్రభవే సాంఖ్యస్య ప్రభవే నమః । నమో ధ్రువనిశీథానామృషీణాం పతయే నమః ।। ౨౪.

యోగానికి అధిపతిగా, సాంఖ్యానికి అధిపతిగా, స్థిరమైనవారికి, రాత్రికి, ఋషులకూ అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

విద్యుదశనిమేఘానాం గర్జ్జితప్రభవే నమః। ఉదధీనాఞ్చ ప్రభవే ద్వీపానాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

మెరుపులకు, మేఘాలకు, గర్జనలకు అధిపతిగా, సముద్రాలకు, ద్వీపాలకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

అద్రీణాం ప్రభవే చైవ వర్షాణాం ప్రభవే నమః। నమో నదానాం ప్రభవే నదీనాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

పర్వతాలకు, వర్షాలకు అధిపతిగా, నదులకు, వాగులకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నమశ్చౌషధిప్రభవే వృక్షాణాం ప్రభవే నమః। ధర్మ్మాధ్యక్షాయ ధర్మ్మాయ స్థితీనాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

ఔషధాలకు, చెట్లకు అధిపతిగా, ధర్మాధికారి, ధర్మస్వరూపుడా, స్థిరతకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నమో రసానాం ప్రభవే రత్నానాం ప్రభవే నమః । నమః క్షణానాం ప్రభవే కలానాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

రసాలకు, రత్నాలకు అధిపతిగా, క్షణాలకు, కళలకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నిమేషప్రభవే చైవ కాష్ఠానాం ప్రభవే నమః । అహోరాత్రార్ద్ధమాసానాం మాసానాం ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

నిమిషాలకు, కాల పరిమాణాలకు అధిపతిగా, పగలు, రాత్రి, పక్షాలు, నెలలకు అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నమ ఋతునాం ప్రభవే సంఖ్యాయాః ప్రభవే నమః। ప్రభవే చ పరార్ద్ధస్య పరస్య ప్రభవే నమః ।। ౨౪.

ఋతువులకు, సంఖ్యలకు అధిపతిగా, పరార్ధానికి, పరమునికి అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.

నమః పురాణప్రభవే యుగస్య ప్రభవే నమః। చతుర్విధస్య సర్గస్య ప్రభవేఽనన్తచక్షుషే ।। ౨౪.

పురాణాలకు, యుగాలకు అధిపతిగా, నాలుగు విధాల సృష్టికి, అనంత దృష్టి కలవాడికి నమస్కారం.

కల్పోదయే నిబద్ధానాం వార్త్తానాం ప్రభవే నమః। నమో విశ్వస్య ప్రభవే బ్రహ్మదిప్రభవే నమః ।। ౨౪.

కల్ప ప్రారంభంలో నిర్ణయించబడిన విషయాలకు అధిపతిగా, విశ్వానికి, బ్రహ్మ మొదలైనవారికి అధిపతిగా నీకు నమస్కారం.